André Kuipers over ruimtereizen en de toekomst van de ruimtevaart

Hey allemaal en welkom bij de 110ste aflevering van Space Cowboys vandaag met Luc van den N. Belen, Michel van Baal en André Kuipers. Eindelijk. Nou ja, ook dat. Maar vooral gewoon welkom. Leuk in de donkere dagen voor kerst. Hoe is het met je? Uit uitsteekend. Ik luister er vaak naar. Ik zou er ook wel eens bij willen zijn. Ik leer er een hoop van. Dus af en toe denk ik wel van wil ik daar wel bij zijn want ze weten veel meer dan ik. Echt die details die hier naar voren komen. Zo blijf ik ook bij natuurlijk. Maar dat gevoel heb ik ook altijd. Dat is Michel. Maar we hebben wel een onderwerp waar jij van ervaring mee hebt. Dus dat is dan wel weer prettig. Ja, dat betreft wel persoonlijke ervaring op zak. Dus we hebben alleen maar boekenkennis of internetkennis natuurlijk. Nou ja, die ruimtevaart is natuurlijk niet bemenschende ruimtevaart. Dus we doen heel veel andere onderwerpen natuurlijk ook. En die bemenschende. Ja, ik ben er ook alweer een tijdje uit. Hoe lang ben je eruit uit de bemenschende ruimtevaart? Nou eigenlijk niet. In die zin dat ik er nog steeds mee bezig ben. Maar ik ben natuurlijk al lang met pensioen bij ESA. Dan ga je er gewoon uit op je zestigste. Ik was er daarvoor al uit hoor. Non-active status heet dat dan. Andere dingen. Zoals veel mensen doen. Die gaan aan andere dingen doen. Maar je blijft altijd wel verbonden. Maar hart ligt daar toch. Dus op allerlei manieren ben ik toch met die ruimtevaart bezig. Ook voor ESA. Als er open dagen zijn of een hoog bezoek of dat soort zaken. Voor de Nederlands Space Office. En aanvallende zaken. Ik ben in raad van toezicht van het KNMI. Ook omdat ze natuurlijk satellieten gebruiken. Om, noemen we het tropomi. Ook KNMI activiteiten. En alles nog. Ja precies. En allemaal activiteiten die nog enigszins met ruimtevaart te maken hebben. Bij het Rode Kruis hebben we zo'n project. Prinses Magiet Frons. Om satelliet informatie te gebruiken. Om betere kaarten te maken. Die missing maps. Dan ben je op die manier weer bij betrokken. Dus het heeft altijd wel iets met ruimtevaart te maken. Ja precies. Het blijft niet binneloos. Ja vandaag gaan we het hebben over. Wat is het Mars? Maan? En veel werkende reketten. Niet werkende reketten. Lekker is het dan nog. En trouwens een oma. Ja precies. En ook nog over hoe de aarde onder zon draait. Daar gaan we het ook nog over hebben. Gaan we hem gewoon los? Of zullen we hem gaan teasen? Even een rondje doen. Ja een rondje doen. Michel, wat wil jij even uitblikken? Nou ik heb goed nieuws en slecht nieuws. Dat goede nieuws is over iets wat een onderwerp, een satelliet eigenlijk waar we helemaal niets over gehoord hebben. En dat is een schande. Dus dan ga ik ze meteen recht trekken. De slechte nieuws gaat over een reket die het niet deed. Namelijk Vega. En dat is wel rechtzorgwekkend. En dan moet je het uitbreiden. En Luc? Even terugkijken naar Artemis 1. Kurrige geland. Kijken hoe alle hardware het heeft gedaan. En het project waar we al een tijdje niets over hoorden. Dear Moon van die rijke Japaner die een vlucht om de maan wil maken. Hij heeft zijn bemanning bekend gemaakt. En er zit toch wel één verrassing tussen. Ik ben benieuwd. Ik heb nog iets over space mining en AI. Dat is ook wel spannend. En jij had ook nog iets meegenomen André? Ja oud spul. Over oude spullen zeg maar. Over soius. Over oude spullen. Wat ook niet helemaal goed ging. Maar ook over nieuwe dingen. Ik ben afgelopen week in Houston geweest voor een oude reunie. We komen op een zoveel tijd bij elkaar. En dat is sowieso interessant. Het was 50 jaar in Apollo 17. Heristan Smith die daar sprak bijvoorbeeld. Dat was leuk. Maar er is nog een aantal dingen. We gaan het er zo meteen over hebben. Ja. We gaan het er eerst even over hebben. En spannende dingen. Nieuwe dingen. Cool. We gaan het allemaal horen. Als eerste gaan we even naar die lekkage in de sojuscapsule. Van het ISS. Michel, André. André, wat is aan de hand? Het is die MS-22 sojus. Die is sowieso al bijzonder omdat daar een Amerikaan op zat. En na de ellende met de Russische aanval op de Oekraïne is natuurlijk heel veel gestopt. Dat is uitgebreid over gesproken hier. Sojusroketten die niet meer gebruikt worden. ExoMars enzovoort. Maar in het ruimstation is het enige waar nog wel samen gewerkt wordt. Natuurlijk zitten we fysiek aan elkaar vast. Maar ook met het idee dat er altijd een Rus en een Amerikaan aan boord moeten zijn. Dat is natuurlijk Rubio met deze vlucht meegegaan. En Anna Kikina met die Crew 5. Maar nu hebben ze een probleem met deze sojus. Dat lijkt me trouwens best wel ongemakkelijk als je in die positie voor Rubio om in die positie te zitten. Ik weet niet. Kan je nou wel waarschijnlijk even... In de positie van zo is hij stuk is? Of komen we later op? Uw afdeling dat je in deze gespannen situatie de Amerikaan bent. De designated survivor. Die die rol krijgt. Ik kan me voorstellen dat dat niet heel lekker is. Nou er zijn natuurlijk meerdere geweest. En dan gaan de toekomst nog steeds ook een Amerikaan vliegen. En we hebben gewoon als astronaut altijd de afspraak van we hebben het nooit over religie en nooit over politiek. Als je dat niet doet dan kan je met iedereen opschieten. Je kent elkaar gezien en je bent met een hoger doel bezig zeg maar. Dus zolang je het daar niet over hebt gaat het eigenlijk prima. Zingeving. Kamaraatschap. Niet over politiek, niet over religie maar over zingeving. Dat kan je natuurlijk over hebben. Je hebt het over je gezin, je hebt het over je dromen enzovoort. Daar heb je het natuurlijk gewoon over. Maar sommige onderwerpen die kan je beter vermijden. Sowieso goed advies hoor. Maar het wordt ook gedaan is mijn vraag. Je hebt ook met al die Russische ondersteuners te maken die om je heen zitten. Je moet je je leven naar beneden halen. Eerst maar eens mogen we het doen. Het zijn allemaal professionals. Mensen in mission control die werken allemaal samen. Het werkt eigenlijk goed. We hebben ontzettend lang samen gewerkt. En nog steeds op dit niveau. Ook al dat we niet zonder elkaar kunnen. Maar wat is er met die sojus gebeurd? Die sojus, er was een ruimtehandeling. De 56e ruimtehandeling was gepland om een radiator te verplaatsen. Met era. Maar met de Europese arm. Ze hebben de druk al verlaagd in de sluis. En toen was er ineens een enorme spray van vloeistof te zien uit de sojus. Dus de IVA hebben ze maar afgeblazen. Ze zijn weer naar binnen gegaan. En er werd meteen nog gedacht dat het waarschijnlijk een micrometeoriet of een stuk ruimtepuin was. Een botsing. En er leek dus ergens hoogstwaarschijnlijk het koelingsysteem. Er is meteen met de era gekeken. Dat was mooi. Die hing er tegenover. Dat gaf geen eenduidige uitslag. Toen werd besloten oké dan gaan we ook de SSRMS, de Canadese robot arm gebruiken. De Amerikaanse ruimte die ook gepland stond, die is ook verschooven. Zo goed zou die vandaag plaatsgezien zijn. Ja, zo is het afgelast. Om te kijken. En daar bleek inderdaad uit dat er toch een gaatje te vinden was. 0,8 mm verkleuring eromheen. En ja, er is een lek in het koelsysteem. Hoe erg is dat? Nou ja, dat is nu het probleem. Want je hebt die koeling niet voor niks. Het koelingsysteem is sotter. Ik heb nog uitgebruikt moeten studeren. Ik heb de boeken niet meer, die moest ik allemaal inleveren. Maar als ik even in kan duiken. Een allemaal staatsgeheim natuurlijk. Hoe weet het, even terzijde, de Zuid-Koreaanse astronaut is toen zijn vlucht verloren. Omdat hij met documenten in het vliegtuig was gegaan. Dat deden we allemaal. Ik ben de hele tijd in het studeren ook in het vliegtuig. Maar dat was dus het probleem. In ieder geval de koelsysteem. Twee systeemën. Je hebt passief natuurlijk. De thermoblenkerts en zo. En dan heb je ventilatiesysteem. En dan zeg maar een actieve koeling met vloeistof. Een binnensysteem en een buitensysteem. Naar het buitenste, daar is het lekker gekomen. En al die vloeistof is er uitgespoten. Ik heb proberen op te zoeken wat het eigenlijk voor vloeistof is. Maar de Amerikanen gebruiken ammonia. Hartstikke giftig en hartstikke gevaarlijk. Ik weet eigenlijk niet wat er in die soju zit. Ik kom niet eentje in de vlucht. Ik heb iets begrepen. Het is geen ammonia. Nee, maar het is een glycol met water. Het is een beetje vettig. Het lullige is dus dat het eigenlijk veel lastiger is dan als het ammonia was geweest. Want dat verdamt uiteindelijk. Ja, maar de ammonia verdijst die ruimte van niet. Want als dat op je pak zit, dan bevriest dat. En dan kom je binnen en dan verdamt het. Dan heb je al die ellende binnen. Dus ze zijn heel bang voor altijd. Als dat inderdaad die olie is geweest kan dat op instrumenten zijn terechtgekomen. En dan heb je een probleem. Want dat verdamt niet. Dus die zou je dan weer schoon moeten maken. Maar het is niet helemaal duidelijk. Het is tel al ingespoten. Er zijn geen ruimtewandelingen in de gevaar geweest. Maar wel de bemanning en de apparatuur. Dat is het vooral. Dat koelingsysteem zorgt ervoor dat die temperatuur goed blijft. De vochtigheidsgraad. Zowel de cabine, maar ook voor de apparatuur. Voor de avionics. De computers. En als die overbehit raken, dan kunnen ze uitvallen. En dan is de grote vraag, kan je nou nog terug? Je kan een heleboel dingen als de computers uitvallen manueel doen. Dat oefenen we ook steeds op. Een groot deel van de training is dat soort noodgevallen. Dat je alleen terug moet vliegen. Dat je het over moet nemen. Enzovoort. Ben je niet zo nauwkeurig. Dus dat doe je liever niet. Wat je wel beter voor betaalt. Dat klopt. Ik heb een bonus. Maar tot nu toe lijkt de temperatuur goed te zijn. Toen het gebeurde op 14 december. Toen zaten we in een zogenaamde high beta angle. Dat betekende dat ze 5 dagen alleen maar zon hadden. Soms zit je op die rand van dag en nacht. Dat was best oververhitting mogelijk. Dan kan je de hit helemaal niet meer weg. Maar wat ik nu begrepen heb is dat het redelijk oké is met die temperaturen. Er is nog geen besluit genomen. Dus er wordt nu overlegd. Kan je ermee terug in principe? In principe kan je ermee terug. Het is alleen warm. Het is derggehaald in de capsule. Het is een heel veilig ruimteschip. Er zit heel veel pick-up systeem in. Al valt alles uit. Heb je nog zo'n blauw apparaatje met eigen batterij en eigen computer. Met een paar basisfuncties. Twee stuurknuppeltjes. En een hele ding met terugvliegen. Dat oefenen we dus steeds. Gebruikt het nooit. Gelukkig. Maar dat oefen je. Dus het is een heel veilig ruimteschip. En in je andere hand vind je het later nog. Als hij echt helemaal stuk is, dan wil je geen bemanning terugsturen. Op dit moment is er dus een onzekere situatie. Want we weten niet. Als er nu een ramp gebeurt, dan moet je altijd met je zo iets terug kunnen. Dat is het hele idee. Het is je lifeboat. We weten dus niet of deze het kan. Ik geloof de 27e willen ze bekendmaken. Of ze deze toch gaan behouden. Of de volgende MS23, die was normaal gepland voor maart. Met onder andere Aleksandar Kononenko, waar ik mee gevlogen heb. Of ze die gaan versnellen. En dan in februari al naar boven sturen als vervanger. Dan gaat die leeg naar boven. Dus dat verandert ook het hele systeem natuurlijk. Dan laat hij helemaal leeg. Helemaal in het begin van het seriesprogramma was er eentje die met de motoproblijmen had. Dat betekent ook de bergdraad injury. Het clammeel was een Verstel stairlopen. Dat betekent eigenlijk de claims. shift't in Lobright. Dus die schöning gaat gaan, komt op een niveau die erjes komt. Alleen als dat doen soms toch 09 everyone? Hij wordt er losgeλεerd. In Kampf. In akoervlogwaard. Sinds 06. Dus die capsule werd afgeschreven en moesten heel snel de daaropvolgende snel weer gereed maken. Dus er kan wel wat versnelling in zitten. Maar het is nu de vraag of ze dat gaan doen. Nou, het is een spannend verhaal. Ja, het blijft spannend en hopen we er in de tussentijd dat er niks gebeurt waardoor de bemanning plotseling terug moet. Nee. Dat gebeurt natuurlijk bijna nooit, maar dat kan wel kunnen. Nou goed, er is nog een soort van backup. Het schijnt ook dat NASA officieel aan de Russen heeft voorgesteld van joh, we kunnen de Russen ook aan boord van de Amerikaanse schepen terug brengen. Dat is in ieder geval een mooi gegeven. Geef ze ook weer aan dat er normaal wordt samengewerkt tussen die partijen. Er zitten alleen wel wat praktische dingen tussen. Want je kan niet zomaar een sojuus pak op een dragon systeem aansluiten. Maar nou ja, goed. Nou, dan heb je het pak ook niet echt nodig. Nee, precies. Dat is ook al. Echt een super noodgeval. Ga je gewoon... Kan je gewoon... Gewoon in je polo en op. Ik zie het wel. Ik zie het wel. Dat gaat ervan uit dat ik absoluut goed blijf. Wat meestal zo is, maar het is met sojuus LF2 misgegaan. Maar in echt noodgeval kan je iedereen opstapelen in een dragon. Dan kan je gewoon in een logger zitten en wachten tot de volgende. Maar dat is meer voor science fiction film. Over noodgeval gesproken. Mooi bruggetje. Iets jammerlijks, want Europa zou zijn eerste commerciële raket gaan lanceren, maar die is gefaald. Wie heeft deze in zijn... Wat wordt er vuile voor vandaag? Michel? Ik kan iets anders formuleren. Het is de C-variant van Vega. Die was al een keer gelanceerd als een soort kwalificatielanceering. Even laten zien dat hij het doet. Dit was de eerste commerciële vlucht. Missie met daadwerkelijk satelliet aan boord. Dat had die kwalificatie vlucht ook alweer wel om dichtgewikkeld te maken. Maar dat was toch onkoop. Zo werkt dat in de praktijk. Dit was de eerste officiële... De shopman, je werd hier ontkurkt en toen na 2,5 minuut ging het opeens mis. Dat doe je dan zeker niet hoor, voordat die laatste trap gegaan is. Dit was de eerste commerciële vlucht van Vega C. De upgrade van Vega en die is mislukt. Dat zat in de tweede trap. Daar viel op een gegeven moment... Het was de druk in de verbandingskamer te laag. Dat vind ik overigens best wel gek, maar de commerciële misschien even op. En dan komt hij gewoon niet hoog genoeg. Dus hij moest daar, ik meen 600 kilometer rennen, dan kwam hij hoog naar 110. Dan weet je dat de hele satelliet verloren kan beschouwd worden en terugvalt in de atmosfeer en verbrand. Dus dat is tragisch, ook voor die twee satellieten overigens. Maar het is wel vooral zorgelijk voor Vega zelf. Want dit is nou, in de laatste acht of negen lanceringen zijn dat driemis lukt. Van de acht inderdaad. En dat begint toch heel langzamerhand wel pijnlijk te worden voor een raket die ook niet echt de goedkoopste is op de markt momenteel. Wat was de idee achter Vega? Voor mensen die dat niet gevolgd hebben? Wat is Vega? Want Europa had ooit een familie van drie raketten. We hadden een hele zware jongen, dat was de Ariane 5. Daar hebben we nu nog twee lanceringen van te gaan. En dan is hij met Peugeot. En die kun je ook niet echt verlengen, want die dingen worden natuurlijk niet meer gebouwd momenteel. Dus ze hebben nog maar twee lanceringen. En dan is hij met Peugeot. Die moest vervangen worden. We hebben het vaak over gehad door Ariane 6. Maar dat heeft vertraging. En dat is voor het zware werk, om het zo maar even te zeggen. En dan was er voor het lichte werk hebben we Vega. Waarom noemden ze die dan niet gewoon Ariane 4? Die bestond natuurlijk al. Ariane 7. En omdat die duyanen daar een prachtige afkorting voor hebben die ik niet ga voorlezen. Petore Europe, ik ga het wel voorlezen. Europeo di generazione avazzanta. Dat wist ik alweer niet. Dat wist ik ook niet, dus staat die voor mijn neus. Dat wist ik niet uit mijn hoofd. En in het Franse werkt hij ook in het Engels niet. Dus die was voor het kleine werk. En dan had je Soyuz in Kourou voor het tussenterrein. Maar ja, dat laat ook wel zien wat de problemen van Europa zijn. Want het zware werk is dus op dit moment eigenlijk vertraagd. Het lichte werk, in alle eerlijkheid, in de hele Vega project is nu een failure rate van 13 procent. Dat is echt wel een middel voor een raket. Dus dat, zeker op deze markt, is dat natuurlijk niet echt voor een relatief dure raket. Niet echt een heel goed getal. En Soyuz kan niet meer. Want ja, daar is uit dat project, door de spanning in Oekraïne, de stekker getrokken. Dus langzaamaan begint dit wel een probleem te worden. Waarbij ik me ook wel een beetje zorgen maak over het type probleem. Maar nu ga ik, dit is pure speculatie hoor, maar dit zijn allemaal vaste brandstof raketten. En als je dan drukverlies hebt, er kan niet zoveel stuk in zo'n ding. Dus dan ga je, bij een raket heb je drie mogelijke manieren waarop het fout gaat. Er kan een ontwerpfout in zitten. Je kan een constructiefout hebben. Of je kan de Soyuz een jaar lang in de regen hebben laten liggen. Dat één keer gebeurt. Maar je hebt liever een constructiefout dan een ontwerpfout eigenlijk. Dat is veel moeilijker op te lossen. En ik kwam ergens tegen dat bij een motortest in 2007 van een ander, met dezelfde familie, dat ze ook dit probleem hebben gehad. Dus dat neigt een beetje naar, dat zou wel eens een ontwerpfout kunnen zijn. En ja, voordat je dat hebt opgelost, ben je ook vaak weer heel veel uitverd. Terug naar de tekentafel. Pure speculatie, ik weet het ook niet. Maar ik vind het wel zorgelijk. En wat echt sneu is, is dat hier zaten twee satellieten op. Dat waren de Pleiades Neo. Eigenlijk zijn dat opvolgers van de vroegere Spotsfamilie. Ik weet niet of jullie dat zeggen. Dat waren aardbeestfamilie. Ja, Luuk. Spotsfamilie. Ja, stilke. Aardbeestfamilie van Frankrijk met name. Dit waren hele mooie aardbeestfamilie. Resolutie 30 centimeter. En daar hebben ze er vier van nodig om een netwerk te vormen. Maar er waren er al twee in de ruimte afzonderlijk door Vega. Twee lanceringen omhoog gebracht. Dat ging wel goed. En deze twee waren gestecht, dus gestapeld. Ja, dat ging dus niet goed. Dus ze zijn de helft kwijt. En dan schijnt men nummer drie ook, of een van die eerderen, dus nummer drie was een van de eerderen twee. En daar schijnt ook een probleempje mee te zijn, maar daar zijn we heel mistig over. Het enige wat we daarvan weten is dat er blijkbaar een verzekeringsklem in is ingediend. Bij opvangens van een hardware, filia ding. Maar wat er dan aan de hand is, dat weet u ook niet. En het is wel jammer, want het is wel een heel... Er is wat prestige ook verloren gegaan, zo lijkt het. Nou ja, voor Europa is er natuurlijk zo'n heel groot prestigeprobleem. Dit is niet zo lekker. En het reflecteert ook gewoon een beetje slecht op Ariane 6, omdat er zit het een en ander aan modulair ontwerp in. De eerste trap van de Vega is eigenlijk weer de booster van de Ariane 6. Dat is goed nieuws dat daar toch niet de eerste trap niet mee zit. Kan ik dan even naar iets positiever op de Ariane 5? Die nieuwe weerstel satellite, dat is wel goed gegaan, want anders hebben we er alleen maar 20 minuten over wat er allemaal te mittelen is. Dat is ook jammer. Ja, maar goed, ik zeg, met Ariane 5 is dat ook eigenlijk, dat is misschien ook weer niet zo leuk, maar dat is een mega betrouwbare workhorse. Ik kan me niet heugen dat de laatste filia van Ariane 5 was eigenlijk. Ik kan me niet heugen dat... Of het mooie eerste. Ja, heel goed heugen. Al was het maar omdat ik in mijn stageproject nog iets mee te maken had. En ik was het niet luisteraars. Een geruimdevaart project waar ik ooit echt iets mee te maken had. Zei ze, ga jij maar communicatie doen. Maar er is een nieuwe generatie weerstelate ook nog. Ja, maar zet maar voor het rondje, want dan heb ik mijn onderwerpen achter elkaar. Doe maar die weerstelate maar. Nou ja, maar... Je vond het heel belangrijk dat het even genoemd werd. Nou meer dan dat, ik wilde wel even bij stilstaan. We hebben op 13 december, inderdaad met een Ariane 5, de Meteos had Third Generation gelanceerd. Dat is de derde generatie weerstelite van Europa. Dat is in zekere zin zo'n ding waarvan je weet dat ze er zijn. Je ziet ze elke dag. Je ziet ze elke dag en je bent er helemaal niet mee bezig. Ik kan me vaak nog herinneren dat 20 jaar geleden ofzo de tweede generatie kwam en dat opeens het weer, dus het journaal, stukken beter werd. Ik zou ook niet vergeten, ik weet niet meer welke weerman het was, maar die was ik helemaal enthousiast, want ja, dan was er een nieuwe stateliet. Sindsdien hebben we buienrader en zo. Sorry, ja, een verkeerde. Dat die voorspellingen heel veel beter geworden heeft, heeft wel veel te maken met dat er veel meer data tegenwoordig uit weerstelieten komt, van allerlei, niet alleen uit deze, maar van allerlei. Maar wat voor de Space Nerd in mij hier ook wel een beetje melancholisch aan is, is dat dit was eigenlijk de laatste, dus de tweede generatie, echte spinsatellieten. Dus de satellieten die, heel oud concept, maar satellieten waarbij de stabiliteit dat in de rap staat, als het in een tolbeweging zit. Een rondtollend ding? Het is een tolend ding. Naar beneden kijkt? Ja, omdat je je hebt dan automatisch meteen de scanner, want de horizontale scanbeweging zit in de tol. Ja, het enige nadeel is, je bent 95% van de tijd, ben je koude ruimte uit bekijken, weet je. Dus het is niet echt heel erg checkmenees en spannend. Maar het is maar dingen op de aarde. Qua onderwerp is het wel heel fijn om het zo te maken. Meteors had één, eerste generatie, dat waren er zeven, voor de goede hoorde, zeven satellieten. De eerste generatie, die was een spinner, twee ook, deze niet meer. Dus dit is een drie-assen gestabiliseerde satelliet, dus die wordt echt gericht. Maar het voordeel is wel dat je dus veel gerichtere data kunt omlaan, maar dat je veel sneller ook de aarde kunt bekijken. En dat ze dus, ze kunnen volgens mij near realtime nu bliksem zien, weet je, om maar iets te noemen, dus bijna in realtime. En elke tien minuten een plaatje maken. Nou, wat is bij Meteors, er zat één, was het elke half uur. Dus de data-rate is dus veel hoger. Alleen, het nadeel is wel, je moet veel meer brandstof meenemen, want je moet dat ding in stabiliteit houden. Het is 3600 kilo, waarvan 2000 kilo brandstof. Dus dat is dan wel, ja, hij heeft ook een lifetime van 20 jaar of zo voorzien. En hij is wanneer vertrokken? Hij is in 13 december gelanceerd. Er komt overigens bestaan deze uit twee satellieten, dat is nog wel interessant, en dan hou ik er over op. Daarmee kan ik, dit is de Imager, dus die maakt echt plaatjes, zeg maar, zoals je ze ook wel kent. Maar er komt nog een tweede satelliet bij, en dan is er een Sounder, die eigenlijk hetzelfde satelliet naast elkaar is, dat is een paar, en die kijkt in de atmosfeer naar de verdeling van de waterdamp. Dus hoe de waterdamp, waterdamp kun je niet zien, ja, volgens mij wel, maar waterdamp niet. En dat is voor metrologen heel belangrijk om te weten hoe hoog er, hoeveel waterdamp zit en in welke richting dat beweegt. En dat gaat waarschijnlijk enorme impact hebben op weersvoorspellingen, en met name op het voorspellen van extreem weer, wat heel snel ontstaat. Nou, die komt over volgens mij twee jaar of zo, komt hij erbij. En dan wordt dat systeem operationeel. Nou, en je zei ook nog voor de uitzending dat er bijna geen mediaaandacht voor was geweest, voor dit heugelijke feit. Dus ik ben heel blij dat we het nu even de wereld in hebben verschrikkeld. Niemand die dissenseert. Ontzettend zonde, want het was een daglansering van Arianen 5, daar komt sowieso niet zo vaak voor, en er zijn schitterende foto's van gemaakt. Dus ga eventjes naar de site van Arianen Spas en zoek die mooie plaatjes op. Ja, misschien in de show notes nog een linkje kan je gaan zoeken. Ik denk dat ik even naar mijn AI space mining ga, is een leuke overwisseling. Er is een bedrijf namelijk dat heet Forge Space, weet niet of jullie er over van hebben gehoord. Nee, ken ik niet zo vaak. Nou, en we hebben het best wel vaak over space mining gehad. Gaat het wel lukken, gaat het niet lukken? Ze zijn er al een tijdje aan mee bezig en deze maand kwam er een onderzoek uit van een professor die nu eens probeert in te zoomen op de business case. Nou, wat maakt Forge Space in principe bijzonder? Ze zijn eigenlijk autonome robotjes aan het maken met AI. Dat is natuurlijk ontzettend ontwikkeld in de afgelopen tien jaar. Die moet kunnen gaan space minen. Ze hebben vier missies in de planning. De eerste is, dan denk je, maar het is een testmissie. Ze sturen als het waren een nep astroïde omhoog samen met hun robotje om met SpaceX, de liften ze mee volgend jaar een keer, om dan dus als het waren opnieuw naar het astroïde toe te vliegen. Hoe groot? Ik heb het gezien, ongeveer zoals dit waterflesje. Zo iets was het. Maar die astroïde ook? Ja, die astroïde. Dus de fake astroïde, waar dan ook een platine in zit of zo. En dan gaan ze demonstreren dat dat robotje dus autonoom die astroïde kan refinen. Dus raffineren tot in ieder geval iets meer erzig iets. Dus dat is stap één. Stap twee is dat ze naar een echte astroïde gaan om te kijken, is die minable? De derde missie is dat ze dan vervolgens, want dan hebben ze al die data, weten ze hoe die eruit ziet, dan gaan ze proberen daadwerkelijk iets terug te brengen. Kijken of we kunnen er iets afhalen en dat terugbrengen. Kijken of de extractie dus goed gaat. En de vierde missie is dus alles erop en eraan. Waarschijnlijk terug naar diezelfde astroïde. En elke missie kost ongeveer twee jaar, dus het is snel twaalf, dertig jaar. Maar wat is nou zo lastig aan? Ze zeggen dat de data over welke astroïdes wat bevatten heel gefragmenteerd is. Eigenlijk hebben ze daar geen goed inzicht op. Je kan wel naar een astroïde vliegen, maar eigenlijk weet je niet, dat hebben we ook nog een jaar gezien. Je weet eigenlijk tot het laatste moment niet precies wat je ziet. Nu is professor Kevin M. Cannon van het Mining Institute, als ik het niet vergis, in Colorado. Dat is professor in geologie en die heeft nou eens uitgezocht naar welke astroïdes er in ieder geval gezocht moet worden op basis van de data die er dan nu nog beschikbaar is. Want het gaat erom, wat hangt er nou eigenlijk daarboven? Wat hebben we dan? En wat hebben we daaraan? Levert het iets op? En er is een heel mooi tabelletje uitgekomen. IJzer, maar niet zo heel spannend. Echt heel schaars. Cobalt en nikkel, heel spannend. Vanwege eigenlijk enorme tekorten voor batterijen, elektrische auto's in de toekomst. Dan ruthenium, osmium, palladium en iridium, die ik niet zo heel goed ken. Er zit hier een mobieltje en een lcd scherm. Welke? Van deze? Allemaal waarschijnlijk. Allemaal ruthenium. Al die kostwaren met dat soort rare earthen. Ja die rare earthen. En dan en platina. De eerste demonstratiemissers gaan heel erg over platina. Dat is voor de pr, platina. Ja precies. Je geldt dan toch nog steeds de kritische vraag die ik al vaak heb gesteld. Maar is dit business model weer dat op tegen een wellness belt recyclen? Daar zijn ze dus eigenlijk mee bezig. En wat voor hun op dit moment de hoofdvraag nog is, want dat is dit natuurlijk ook. Is het nou geschikt om terug naar de aarde te halen? Of moeten ze zich direct gaan richten op dat het ook meteen in de ruimte wordt verwerkt tot iets en eigenlijk hoog in het heel al ergens rond zwevend verwerkt tot iets en in de ruimte blijft. Als het niet het geval is, al die kleine r2d2's die ze dan ontwikkelen, die moet je gewoon over een wellness belt heen laten schakelen. Dat is ook gewoon met zware krachten. Dat zou best nutselijk zijn. Dat is best goed. Wally was het toch? Ja Wally. Ja precies. Dus Forge Space, ik zou zeggen en dat onderzoek. Ik denk dit is typisch zoiets van als je er heel groot over nadenkt en met die cruciale vraag dan kan je er altijd een groot vraagteken boven laten hangen. Maar dit bedrijf is in ieder geval aan het proberen om in ieder geval iets van stappen te zetten. Dat blijft natuurlijk interzeld onderwerp. Ook wat de maan betreft. Ik kan er meteen op inhaken. Ik zei al, Apollo 17 kwam terug deze week, 50 jaar geleden. En Harrison Smith gaf dus een presentatie. Wie was Harrison Smith? Harrison Smith was de enige wetenschapper in het Apollo project die op de maan liep. Dat was de geoloog. Want de anderen waren allemaal militairen. Ja en hij stond eigenlijk op Apollo 18. Maar ze gingen stoppen. Dus moesten ze snel een wetenschapper naar 17 brengen. Dat zijn sommige andere astronauten heel verdrietig overhoor. Maar die heeft dus heel veel heel nuttige dingen op de maan gedaan. Die heeft dat beroemde oranje grond konden vinden. Dus vulkanisch materiaal, speciale stenen. En die was altijd een groot advocaat van het pleitverzorger van Helium 3. Mouw Helium 3. Met het idee van kernfusie als de ideale bron wat we nog steeds niet onder controle hebben. Wat je op aarde doet. En nu wel toch? Andere podcasts. Het idee is om dat te gaan doen met deuterium en tritium. Maar daar komt dan, je kan het nog beter doen dan met Helium 3 is het idee. Want dan krijg je minder straling van neutronen enzovoort. Dan zou je helemaal al schone brandstof kunnen hebben voor de hele planeet. Dat is het idee achter die Helium 3 mining. Op de aarde vind je het niet. Normaal is dat neergeslagen door de zonnewind. Milliarden jaren lang. En er is heel veel controversie over. Theoretisch klopt dat. Maar er is een heleboel wetenschappers die zeggen als je het met Helium 3 gaat doen, heb je nog steeds deuterium. Er komt nog steeds straling vrij. En die deeltjes, die neutronen zijn niet zo erg. En we hebben al een fuse reactor in het zon. Maar het blijft toch leven. Het idee om Helium 3 van de maan te gaan halen voor kernfusie, dat blijft toch leven. Dus het is niet alleen astroïden, het is ook het gebruiken van de maan. Maar heel vaak voor in situ. Het idee om de materialen van de maan de plekken te gaan gebruiken. En ze hadden het bijvoorbeeld ook over zonnepanelen. Sommige van deze metalen konden ook in zonnepanelen terugkomen. Maar kernfusie ergens anders in ons zonnestelse lijkt maar zo zinloos als je al de allergrootste kernfusie in de lucht hebt hangen. En deze om daar de aarde te dringen, om dus compleet schoon te hebben. De normale kernfusie heb je toch nog. Er komen neutronen bij vrij. Die maken de omgeving, de tank waar het in zit, maken die een beetje reactief. Dus heb je toch het probleem met straling nog. Dat zou je volgens het idee achter Helium 3 daarmee totaal kunnen voorkomen. Het is niet helemaal zwart-wit, dat verhaal. Dus dat is wat controverser. Maar het blijft leven. Maar nu komen wij niet heel vaak op astronautenreunies, zeg maar, vertellers. Nou, dat was sowieso heel moeilijk. Ik word nooit uitgenodigd. Dat er mooie lezingen zijn over verschillende onderwerpen. En waar was dit, zei je? Dit was in Houston. Ik zit in het bestuur van de Association of Space Explorers. En elk jaar organiseren we een congres. En in 2024 is het hier in Nederland. In Noordwijk in Amsterdam gaan we dat doen. Dat is een week lang met een outreach programma. En dan gaan we een dag gaan alle astronauten over het hele land. Scholen, universiteiten, instituten, schimmel aan een podcast. En er zijn technische sessies. Er is een cultureel programma. Dat is altijd op het hoogste niveau. En dat is natuurlijk heel leuk. Ook voor Nederland wordt het interessant. Dit jaar loop je natuurlijk helemaal in de soep door de Russische aanval. De Russen mogen niet meer reizen. Dus alles liep anders. Dus nu hadden we een kleine reunie in Amerika. Wel met de Europaren en Japanners en Canadezen uitgenodigd. En het was heel interessant. Er waren natuurlijk uitgebreid lezingen. Het viel ook samen met de landing van Orion. Dat was natuurlijk ook mooi. Ik hoorde nu ook heel veel die verhalen van de commerciële vluchten. Een daarvan was Polaris Dawn. Jarek Isaacman die ook Inspiration 4 had. Die gaat dus nu opnieuw. Dit is al een heel bijzondere missie. Misschien hebben jullie het al over gehad in een vorige podcast. Ik wel, maar zo lang weer een tijdje geleden. Maar die gaan met drie rookies die er nooit gevlogen hebben. De jongste astronaut Orbital die gaat niet mee vliegen. En nog iemand, Anna Menon, die heeft eerst voor NASA gewerkt. Die heeft voor SpaceX de hele veiligheid van de eerste missies met SpaceX gedaan. En die is nu zelf een van de astronauten aan boord. Ze zit ook in die documentaire van Return to Flight. Daar zit ze uitgebreid in. En dit is dus een missie, want het duizelt een beetje met hoeveel missies. Het is een pure commerciële missie. Vijf dagen moet in maart gaan plaatsvinden volgend jaar. Die gaan de hoogste vlucht ooit doen. Die kan met die dragon naar 1400 kilometer. Het laagste punt op 700, geloof ik. Dus het wordt de hoogste missie. Ze hebben allemaal van die primeurstijten. De hoogste missie en het jongste Orbital astronaut komt erbij. Drie rookies. En het is heel bijzonder. Op de derde dag willen ze een commerciële ruimtewandeling gaan doen. Nou, daar is dus best controversie over. Het werd dus voorgesteld tussen de professionele astronauten van ESA, NASA enzovoort. En daar gaat toch een hoop wenkbrauwen omhoog. Ten eerste is die capsule nog helemaal niet getest. Je moet dus een hele capsule vacuum maken. Zoals met GEMINIER. Een luchtsluis in de rand. Ik kan die Aperture tegen. Ik kan die Evangelionics tegen. Zo maar ineens een vacuum. Dan de ruimtepakken. Die worden nu gemaakt. Die zijn geupdate van de pakken die ze binnen gebruiken. Maar dan om naar buiten te gaan. Die zijn helemaal nieuw. Er zijn drie beginners. Die hebben überhaupt nog nooit in de ruimte geweest. Om over ruimtewandelingen nog maar niet te spreken. GERENIZE is maar een vier vruchtjes gemaakt. Maar het gevaar wat mij het meeste verbaasde. Op dag drie zijn heel veel astronauten ziek. Vertel. Ja, ruimtesziekte. Dat komt bij alle astronauten in zekere vorm voor. Tot braak al zijn toe. Was dat voor jou ook zo? Ja, voor mij een in idendieta. Moest je braken? Ja, dan moet je wel gauw het zakje weer dicht doen. Was je de hele dag ziek? Nee, soms in golfen komt dat op. Net als een soort zeeziekte. En na een paar dagen is dat weer oké. Maar in de eerste dagen... Gaat het nou over? Ja, je bent er aan. Net als andere bewegingziekten. Alleen in de eerste dagen doe je geen gevaarlijke dingen. Je wil niet als je een helm dicht hebt zitten, een daring aan braken. Terwijl het ook nog een keer zweeft. Dus ik vraag me af of dat een goed idee is. En dan komt natuurlijk de vraag van... Vroeger viel dat natuurlijk allemaal ondernaast aan. Maar deze mensen kunnen gewoon dat doen. Dat mag gewoon. Als er FWE is, dan is het te mogen. Je brengt niemand anders in gevaar behalve jezelf. Maar ik heb zo mijn twijfels of dit wel... Psychologisch in zo'n capsule zitten is natuurlijk alles best wel spannend. Maar als ik vervolgens weet dat ze straks de deur open doen en dan is alle lucht weg. Dat doet ook wel iets, denk ik. Ik heb ze daarover ontmoet. Ze hebben een goede achtergrond. Ze zijn niet voor niks gekozen. Maar ik vind gewoon dat al die dingen voor het eerst vliegen. Direct al op dag drie in een ruimte pakken. Doen niet eerder getest zijn. Het vacuüm maken niet... Het is eigenlijk een beetje vergelijkbaar met het begin van de Gemini vlucht. Ja, dat ging ook niet altijd goed. Nee, precies. Zweten, damp aan de binnenkant van het vizier. Niks meer kunnen vinden. Uitgeput. Inderdaad het gebrek aan handpulsen. Jouw hoofd die bijna niet meer terugkwam. Precies, doordat ze pakken te hoog gedruk bleek te hebben. Ja, dus dat is toch wel iets wat ik... Een belangrijk verschil nog wel. In die tijd waren ze natuurlijk in die maanrace. Ja, ten laatste. In dit specifieke geval heb ik het idee dat het heel vaak PR gimmicks zijn. Want hoe hou je het elke keer weer interessant? Dat wel. Dat je echt denkt... De jongste op de hoogste baan. Dat gaat een keer verkeerd. Wat dat betreft, ik ben op een bepaalde manier wel onder de indruk van die Isaacman. Als je ziet... Goede vent. Hij is stinkend rijk. Maar inderdaad ook gewoon echt een goed piloot. Hij heeft gewoon in persoonlijk bezit onder andere een MIG 29. Hoe die dat van elkaar even kregen. Vraag me ook dat af. Maar dan vliegt hij regelmatig mee. Hij is zelf met zijn eerste crew trainingen gaan doen. Bergen beklimmen, psychologische dingen. Dat heeft hij heel grondig aangepakt. Dus deze vent... Hij weet wel waar hij mee bezig is. Maar tegelijkertijd heeft hij ook wel zoiets van... Oké, kijk mij eens. Hij gaat die ruimtewandeling ook doen. Dus... Pak even meteen Dear Moon erbij. Want dan hebben we mensen die niet rond de aarde gaan. Maar die gaan rond de maan. Die komt er dan ook nog aan. Maar laat ze hem wel dicht, hoop ik. Wat staat in de hand, Luke? Dear Moon is het project van een Japanse miljonair en kunstverzamelaar. Dus nog één. Het duist op mij. Dus een beklimmer met de rijke mensen die... Je ontlicht in de ruimtevaart pas hoeveel rijke mensen er zijn. Meneer Maezawa. Het bekende verhaal wil van Jongs of Aan in de ruimte vliegen. Heeft dat inmiddels al gedaan? Want dit project was redelijk vertraagd. Dus hij heeft toen het nog kon nog even snel een vlucht bij de Russen. Geboekt en is twee weken aan boord van ISS geweest. Maar hij wil, en vreemd genoeg staat het nog steeds op de agenda. En hun website volgend jaar. Met een starship. Van SpaceX om de maan heen vliegen. Hij heeft die vlucht gekocht. Gaat kennelijk gepaard met een behoorlijke investering in het ontwikkelen van Starship. Dus SpaceX is heel blij met hem. Maar vlak nadat hij die vlucht heeft gekocht, ik geloof twee jaar geleden, Zeg ik ga niet alleen. Ik wil mensen meenemen die goed over hun ervaring kunnen praten. Hij heeft een inderdaad gevoel. Ik zal niet alle namen oplezen, maar wel wat ze doen. Een Amerikaanse DJ producer. Een Zuid-Koreaanse muzikant. Een multidisciplinaire artiest uit de Tjechtische Republiek. Een Ierse fotograaf. Nog een fotograaf van Engeland. Een Amerikaanse filmmaker. Een acteur uit India. Een snowboarder uit Amerika. Een Japanse danskamer. Een japonse danskamer. Een japonse danskamer. Een japonse danser. Een japonse danser. Een YouTuber uit de Verenigde Staten. Die we wel kennen. Tim Dodd. Die FvD Estonaut. Die uit hobby een aantal jaar geleden een Russische hoge drukpak kocht daar overal mee verscheen. En zich heeft ontwikkeld tot iemand die hele goede YouTube films maakt. Ongeveer gast aan huis is bij Boca Chica. Hij heeft lange interviews met Elon Musk. Heel specifiek ook. Een hele grappige scène is dat ze zo'n diep gesprek hebben. Dat Elon Musk op standapede beslist om een ding opnieuw te ontwerpen. Omdat hij uit het gesprek van hem blijkt dat ze heel dom bezig zijn. Daar staat Tim Dodd er ook zo naast. Ik heb mijn huiswerk goed gedaan. Heel leuk. Met zijn hele club mensen. Ik hou natuurlijk mijn hart vast dat het allemaal goed gaat. Hierbij heb ik inderdaad... Marizawa zelf heeft nu wat ervaring. Maar de rest zijn allemaal rookies. Wat dat betreft ben ik inderdaad naar Andres' mening heel erg benieuwd. Zou het niet verstandig zijn dat SpaceX of NASA een paar astronauten mee laat vliegen om ons een beetje te begeleiden en in de gaten te houden? Ik zou er niet aan beginnen. Dat is wel wat NASA eist voor de AX- en Axiomissies naar het Space Station. Ze willen dat daar één professioneel astronaut aan boord is. Ook al omdat de AX-1 missie toch wel wat wrijving veroorzaakt heeft aan boord. Het was ineens druk. Dat waren ook dus toeristen. Dat belemmerde toch wel de activiteit aan boord. Ze willen toch wel dat er een soort babysitter aan boord is. Om het boel een goede baan te leiden. Goed idee. Ik stel mijn kandidaten. Dat is ook een probleem. Snel Japans leren. Het kan ook zijn dat degene die dit allemaal gaat doen, dat het ook met die anderen misschien gebeurt. Het probleem is dat je met de verantwoordelijkheid wordt. Dan moet je ook checken of het allemaal op vergrote... Dat kan niet anders. Dan moet je het helemaal gaan overnemen. Wat ik heel blij met ben, wel, is dat er een hele club kunstenaars, filmmakers en mensen die veel astronauten hebben, eenzelfde soort achtergrond. Wat heb jij gestudeerd? Kineskunde. Een beetje van een jabel. Heel veel jabel. Er zijn dierenachtsen die astronaut zijn geworden. Leraar, van alles. Dat valt nog wel mee, maar het is wel maar beta en technisch. De kunst die in het ISS gebeurde, is vaak meer dat mensen gitaar hadden leren spelen, of goed foto's konden maken, of hebben geleerd om te filmen. Ik ben toch wel benieuwd naar wat voor kunst er terug komt. Niet onverdienstelijk. Dat gitaar spelen, dat weet je ook weer uit Canada. Wie was het ook weer? Prinsetfil. Ik ben ook op de reunie met de band. Dat is jouw domein, Thijs. Hoe staat het met SpaceX? Met Starship? De mini-update is, er was even een static fire. Opeens was er een static fire. Negen motoren, geloof ik. Op de Super Heavy. Je zag dat er een maand geleden, of twee maanden geleden, wat meer problemen dan men voorzag. Ik hoor oom Elon over niks anders dan Twitter. Daar hoor je ook niks van. Die is te druk met andere dingen. Naar Mars gaan is een bijproject geworden. Dus dat wordt even het winter-voorjaar. Er gebeurt wel iets. Ze zijn bezig, maar er is ook duidelijk dat ze nog niet klaar voor de grote show. Als jij zegt volgend jaar Starship, daar komen we mee. Het is een oprechte verbazing dat het nog steeds op die Dear Moon site staat. Ze willen iets aankondigen, ze hebben een club bij elkaar. Je wilt het warm houden. Wees dan realistisch. Of zolang er geen maand staat, betekent het niks. We kennen jouw theorieër. Dan kan ik nog even de update meenemen. We hebben het ook vaak over gehad over die Tom Cruise film. Ik heb ook opeens zo'n update. Hij sprong opeens uit de vliegtuig. Tom Cruise, hij had er wel heel vet. Ik wilde rare kwatsen. Hij doet het allemaal zelf. Hij is erg druk aan het regelen. Ik hoor hem niet meer in het verhaal. Ook was er een presentatie van Peggy Whitson over de volgende AX-missie. Daar stond hij een tijdje voor op de lijst. Hij kwam helemaal niet meer in het verhaal. Ik weet het op. Een entrepreneur en twee Saoedi's. Twee governmental astronauts. Saoedi's ruimtevaartorganisaties. Ik zie Tom Cruise niet meer. Tom Cruise is volgens mij zijn eigen ding. Het is de Italiaanse Luyternand-colonel, Fila Dai. Die dan weer als backup rol speelt. Geen idee wat er verder gaat gebeuren. Het project leeft nog. Dat heb ik bewijs van. Hij wil de wereld instillingen dat het project nog steeds bezig is. Hij deed wat promotie voor deze week. Er zijn zelfs verhalen geweest. Ik weet niet of dat garbled stories zijn geweest. Dat hij ook een ruimtevandeling zou doen. Het idee is dat hij gaat omhoog en doet zoveel als hij kan. Dat is een aksiumstation. Daar was een hele presentatie over. Wat is het aksiumstation? Aksium wil een module aanbrengen aan het space station. Het zijn ze in bouwen, 2025. Er worden er op een gegeven moment vier. Dan kunnen ze loskoppelen. Dat is het einde van ISS. Aksium is een apart station. Er komt een mooie cupula. Er komt een power tower op voor energie. Daarin zit ook een airlock. Er kunnen drie astronauten ruimtevandeling maken. Het idee dat er een professionele mega gaat als een soort dive master. Dat ruimtstation is een volle aanbouw. In Thales Alenia bouwt hij dingen. Er zitten interessante dingen op die nieuw zijn vergeleken met ISS. We hebben het systeem dat de water urine recycelt. En uit het water zuurstof maken. Ook de CO2 weer binden aan waterstof. En zovoort. Daar blijft methaan over. Dat gooien wij over boord. Dat willen ze gebruiken om de tanks mee te vullen. Zelfs de methaan weer terug gaat winnen. Er is heel veel recyclen. Het enige gas dat ze naar boven willen sturen is stikstof. We zetten de water terug. We zetten het CO2 weer om in methaan. Dat is een mooi systeem. Dat hebben ze gaan doen. Dat heb je nodig om de lekkage te compenseren. Daarvoor breng je een beetje stikstof op. Heel veel recycling. Sonopaneelen komen buitenop. Er wordt een nieuwe akkoekige opbouw. Zodat het ruimte bespaart. Natuurlijk een aantal schilderen tegen impact. Elk element kan zichzelf afremmen. En terug verbranden in de atmosfeer. Die gaat omhoog met de nuclear starship. Die power tower. Hardware is allemaal binnen. Dus eigenlijk heb je geen IVA's nodig om buiten dingen te repareren. Alleen dus voor een lorrenwouter. Met een duikmaatschap. En stetig zwemmen. Dat is het idee. Omdat de ruimte station, de commerciële stations. Die uiteindelijk de ISS gaan vervangen. Dat is het idee. En dat is niet de enige. Want daarna was er een presentatie van Janet Cavendi. Formalig naast een astronaut. Over Orbital Reef. Het volgende commerciële ruimte station. Dat is een samenwerking van Sierra Space. Die bouwen de Dream Chaser. Samen met Blue Origin. Blue Origin bouwt daar een ruimte station. Met een rame. Dat is het core. En dan komen er inflatable modules op. Van Sierra Space. En die willen zich richten op organen kweken. En dat soort prachtige wetenschappelijke dingen. Er is nu al de discussie. Er zijn ongetwijfeld meer bedrijven die dit gaan doen. Moeten we niet allemaal gaan samenwerken. En de krachten bundelen. Want het is een hele strijd van toerleveranciers. En wie gaat wat doen. Maar dat is wat er nu speelt. Orbital Reef en een action. Dan heb ik misschien een mooie vraag. Dat is een mooie vraag die hier een klein beetje op aansluit. Want dit zijn allemaal ruimte stations die om de aarde heen gaan. Maar onze mede co-space cowboy Herbert Blankesteijn. Die vaak meedoet. Die heeft een vraag ingestuurd. Voor jou André. Die gaat hier een klein beetje over. Zet je koptelefoon even op. Komt hij. Hey André. Wat leuk dat je meedoet aan Space Cowboys. We hebben elkaar één keer ontmoet. Dat was in Frankrijk bij een paraboolvlucht. En dat was volgens mij in 1990. Dus 32 jaar geleden. In Space Cowboys ben ik altijd een grote skepticus. Als het gaat om beman te reizen naar Mars. Ik geloof er niet in. Ik geloof niet dat het zal lukken om de straling te overleven. Die je onderweg en op Mars tegenkomt. Ik geloof niet dat het zal lukken om voedselvoorziening op touw te zetten. Voor onderweg of ter plaatse. Ik geloof niet dat het zal lukken om alles te recyclen. Wat je zult doen. En dat is een hele grote schuld. En dat is een hele grote schuld. En dat is een hele grote schuld. Het zal lukken om alles te recyclen wat je zult moeten recyclen. En allerlei psychologische problemen. Er is zo ontzettend veel dat mis kan gaan. Er is zo ontzettend veel dat mis kan gaan. Dat van die voedselvoorzieningen. Het is princieel allemaal wel op te lossen. Maar het moet in de praktijk. Ik geloof dat in het ruimtestation dat er drie slaplaatjes zijn gekweekt. Dat stelt allemaal buitengewoon weinig voor. Er zijn wat aarzelende experimenten met voedseltelen op marsgrond. Maar niets wat ook maar in de verste verte doet denken aan de schaal die je de schaal hebt. Maar niets wat ook maar in de verste verte doet denken aan de schaal die je de schaal hebt. Er is geen Datab grate stand. Er is geen Oi сейчас maar opgelost zou worden. Nou, inderdaad die paar walfluchten waren heel leuk. Hij deed een verslag van het onderzoek van professor Oosterveld, waar ik mijn carrière ook eens begonnen, met blinde vissen. Grotvissen, wat doen die? In geweestloosheid met licht en interessant onderzoek. Maar goed. Dat was de vraag niet. Maar ik heb goede herinneringen. Je weet het nog wel, Dirk. Natuurlijk. Ik heb het nooit vergeten. Het was hartstikke leuk, die paar walflucht. Wat dat betreft was dat prachtig. Als wij allemaal zouden denken, dan zouden we nu geen grote leven. Alle dingen die wij nu doen, dat is magie. Een mooi voorbeeld vind ik altijd Kelvin, de beroemde professor van de temperaturen. Lord Thompson was zijn oorspronkelijke naam, die ook zei, je kan niet vliegen met iets wat zwaarder is dan lucht. X-rays, radio, dat is onzin. X-rays, runselstraling is een hoax. En wetenschappers die zeggen dat iets onmogelijk is, die hebben zichzelf gedisqualificeerd. Je noemt tempo. Ja, tempo. En dat heb je helemaal niet nodig. We hebben het niet over nu. Dat is het mooie van die ruimtevaart en die passie die er is voor de ruimtevaart. Dit gaat heel lang duren allemaal. Het is niet van vandaag op morgen. Dus er gaat op een gegeven moment... niemand zou geloven dat over een miljoen jaar de mens alleen nog maar op de aarde zit. En we maken nu gewoon de aller eerste kleine stapjes. Dat is een heel langzaam proces. Bijna vergelijkbaar. De feit dat de mens naar de maan zijn gegaan, buiten van onze planeet af naar de maan bijvoorbeeld, vind ik vergelijkbaar met de stap van leven van het water naar het land. Langzaam maar zeker gaan we ons verspreiden door het hellal. En het is misschien zelfs een biologisch-evolutionair proces. Als je een diersoort bent die maar in één biotope leeft, dan ben je heel kwetsbaar. Berggorilla's of panda's zijn er alleen nog maar omdat we ze zo aardig vinden. Anders waren ze al lang vervangen door theeplantages. Maar als je een diersoort bent die het heel goed doet op allerlei andere plekken, kakken, lakken, ratten, mensen, sorry voor de vergelijking, die doen het heel goed. Ja, dieertjes. Omdat je allerlei biotopen kunt leveren. Een aarde is maar één biotope. Dus vanuit dat oogpunt is het gewoon al een normaal proces. En op een gegeven moment zullen mensen zich verspreiden. We gaan niet met z'n allen emigreren naar Mars. Dat gaat natuurlijk niet gebeuren. Het zal gebruikt worden voor onderzoek. Er zullen er astronauten onderzoek gaan doen. De straling die kennen we. We weten hoeveel straal er is. Daar kan je je tegen beschermen. Er zijn ideeën om electromagneten te bouwen om in ieder geval de geladen deeltjes af te kunnen buigen. De watertanks aan de buitenkant. Goed uitrekenen welke periode er moet gaan met zo'n activiteit betreft en dat soort zaken. Misschien moet je wel gepensioneerde astronauten sturen. Ja, misschien moet je gepensioneerde astronauten sturen. Dat is een heel briljante idee. Heb je een naam in gedachten? Maar kijk, techniek staat niet stil. Wat er nu onmogelijk lijkt is over een tijdje helemaal niet meer onmogelijk. Technisch kunnen we dat al. We rijden al met prachtige robots rond op Mars. We kunnen overleven in hele moeilijke omstandigheden. Daarom gaan we ook naar de maan. Die hele Artemis-project heeft als een van de grote doelen een testbed voor Mars. Als je je apparatuur kan laten werken op de maan met dat scherpe regolith enzovoort. Dan kan je dat ook op Mars. Mars is niet een onmogelijke planeet. Kijk, ik ben het voorlopig niet over Venus. Veel te heet, veel te giftig, hoog gedruk. Mars is te doen. Er zal een kolonie komen. Niet in de zin zozeer dat er echt familie is enzovoort. En mensen gaan koloniseren. Dan zal het doden vallen. Maar dat gebeurt overal. Bij elke vorm van transport gaat het een keer mis. Dan zoeken we het uit en gaan we weer verder. Het is meer Antarctica-stijl. En psychologisch. In de hele toekomst gaan we zelfs naar een andere planeet. Als de mensheid nog als mensheid bestaat. Dat is een ander verhaal. Maar dat gaat natuurlijk gebeuren. Alleen met de huidige techniek kan dat niet. Als je zegt dat dingen onmogelijk zijn dan heb je het over de huidige techniek. Maar er komen dingen aan waar we niet eens aan kunnen denken. We krijgen zoveel beheersing over materie en energie. Mensen moeten gewoon science fiction lezen. Hoor je dat Herbert? Het is gewoon een gebrek aan voorstellingsvermogen. Maar de psychologie. We hebben nog een paar nieuwtjes. Maar er is één vraag die ik je altijd al op wilde stellen. Je hebt daarboven zijn wel eens vergelijken met... Je hebt altijd een soort ideaalbeeld. De zandvlieger als ik het nu zeg. Als je naar een onbewoond eiland gaat. Dan kom je daar ook zandvliegen tegen. En dan weet je niet wat het is. Ik heb me altijd afgevraagd. Misschien psychologisch of gewoon. Wat was het allerstomste van daarboven zijn? Wanneer dacht je echt van wat doe ik hier eigenlijk? Of waarom ben ik hier? Over mijn eigen vlucht. Wat is het minst leuke van astronaut zijn als je daarboven bent? Een paar dingetjes. Een of andere is dat ik geen riem bij me heb. En dan denk je maar even niet over. Alles zweeft. Ook je poloshirt zweeft. En die zweeft steeds uit mijn broek. Ik heb gewoon een riem. Ik heb de serverriem van mijn commandant geleend. Maar wat echt raar was. Dat is het big brother gevoel. Dat je constant bekeken wordt. Een glazen huis waar je in woont. En dat is praktisch lastig. Ik moest bijvoorbeeld in de Japanse module... De achterkant moest ik openmaken. Ze hadden veert gebouwd in. Met vier ook gekund dacht ik. Maar goed veert. Ik had een mooi stuk gereedschap. Ik was erbij bezig. Maar de Japanners wilden overal camera's op hebben. En op een gegeven moment wordt er geroepen van... Station Tsukuba. Voor André. You're using the wrong tool. Dat wist ik. Maar je wordt op je vingers gekend. Dat is heel raar. Ik heb een keer gehad dat ik door de Amerikaanse module zweefde. Ik ga mijn neef een keer bellen. Ik bel mijn neef op. Hij zegt, leuk ik zag je net in beeld. Ik zeg welk tv-programma? Nee live op internet. Ik dacht live op internet? Naast die streamt af en toe beeld. En ineens ben je weer bewust. Zit met hem wel in mijn broek. En ineens ben je weer bewust dat je bekeken wordt. En dat is wel raar. Na het avondoverlicht zetten we de camera's uit. Dat je toch een beetje op jezelf bent. Dat is toen gebeurd ook. Dat zetten we dan gewoon uit. En dat psychologische argument van Herbert. Ik heb er ooit al een keer in de uitzending een discussie met hem gehad. Ik dacht altijd. We hebben toch ook al het ruimtesation. Dat valt wel mee. Is er denk je een groot psychologisch bezwaar tegen met zijn allen naar Mars? Met zijn alles, dat is gezellig. Maar het probleem is dat er kleine mannen. En je kan niet terug. Als je eenmaal onderweg bent. Je hebt die snelheid. Het is niet zo dat je even een motor aanzet en terugvliegt. Dat betekent dat je je niet terug kunt. Dat betekent dat je op jezelf bent aangewezen. De communicatie wordt steeds lastiger. Afhankelijk van de afstand tussen de planeten. Je kan echt niet direct communiceren. Je zal het zelf moeten oplossen. Maar dat is ook voor de mensen die vroeger op een houten schip de oceaan opgingen. Mensen op Antartica. We hebben vanuit het ruimtesation gesproken met Concordia. Internationale team op de Zuidpool. Die zijn echt geïsoleerd. Die zitten in de winter daar. Min 80. De diesel is bevroren in de wagen. Ze kunnen gewoon. Wij kunnen redelijk snel terug. Dus het is niet uniek. Je moet zogentijd heel veel backup systemen zijn. Met meerdere mensen rustig aan. Van alles kan je erbij verzinnen. Maar ongetwijfeld gaan we naar mensen heen. Zeker. Wat dat betreft voedsel verbouwen. Daar zit je nog geen drie kilometer afstand. Er zit een enorme vertical farm. Waar dat ook al gebeurd. Dat is de toekomst. Absoluut. Luuk, de voedsel technologie. We gaan nog een paar kleine dingetjes bespreken. Ik weet niet of iedereen nog iets op hun lijst moet staan. En als iedereen de tijd heeft. Herbert heeft er niet. We kletsen gewoon even lekker. We gaan het nog even over SLS hebben. We laten de SLS. Grote raket. We hebben er jarenlang om gelachen. Toen ging die de lucht in. Toen zeiden we al in een vorige uitzending. Toen heeft niemand het meer over SLS gehad. Want de missie zelf. Rondom de maan. Was te gek. En heel tof. Hij verraste een hoop mensen. Het is een nutteloos apparaat. Dat staat nog steeds. Dat het een nutteloos apparaat is staat nog steeds. Maar toch Luuk. Wat wilde jij erover zeggen? Dat het dingen perfect heeft gedaan. Na al onze zuurige discussieën. Van de afgelopen jaren. Moeten we dat dan ook eens... Moeten we dat allemaal weer terugnemen en slikken. Het is voor de eerste vlucht. Voor de eerste vlucht van zo'n complexe raket. Best bijzonder dat hij het zo goed heeft gedaan. Hij heeft Orion-capsule. Op minder dan 4 km. Verschil in hoogte. In een baan gebracht. Verder hebben alle systemen. Binnen 0,3 procent. Van de voorspelde performance gewerkt. Dat is behoorlijk goed. Zeker voor een ding met zo'n geschakeerde voorgeschiedenis. Problemen waren. Dat is een hele andere voorspel. Dat is een hele andere voorspel. Als een problemen waren niet te overzien op sommige momenten. Dat ding heeft perfect gefunctioneerd. Ik moet zeggen dat alle managers eigenlijk wel door lieten klinken. Dat ze daar ook verbaasd over waren. Totaal anders dan de serieproductie die destijds de Saturnus 5 kende. Waarvan nog steeds wordt gezegd dat we er nooit mee moesten stoppen. Vandaag de dag nog steeds met dat ding kunnen zitten. Hoeveel zijn er gebouwd ooit van die Saturnus? In de orde van een grote van 20. Er liggen nog drie exemplaren. Er zitten ook sommige testonderdelen tussen die verspreid zijn over Amerika. Je kan ze in Floriden er eentje bekijken. Grandioos om dat te zien. Maar goed, het is perfect gewerkt. Orion is inderdaad op 11 december teruggekeerd. Ik moet zeggen dat ik met gekromde tenen na de NASA reportage heb zitten kijken. Dat was een partij slecht. Wat we dus acht jaar geleden met de eerste testmissie hadden. Dat hij tijdens de terugkeer vanuit een militair vliegtuig in beeld werd genomen. Je alle parachutes uit zou klappen en zo. Was totaal niet aan de hand dit keer. Wat gek is als je midden 0,3 procent van je... Precies, dus je weet exact waar die zit. Misschien dat die verbinding op dat moment eventjes niet... Ik heb er op Twitter wel een kort stukje van gezien. De beelden zijn wel gemaakt. Maar verder, de presentatie was gewoon niks. Tien minuten stilte achter elkaar. De nieuwe hoofdcommentator voor NASA TV. Ik heb geen voorkeur voor de man. Hij zegt niks. Daarnaast de dictie werkt gewoon niet. Ze lieten veel kansen liggen om meer informatie over de volgende vlucht te geven. Waar NASA op sommige momenten emmys krijgt voor reportage. Deze faalde aan alle kanten. Maar niettemin. Schip is perfect teruggekeerd. Aan boord gehaald. Na uren lang in de oceaan te hebben gedobbert. Ze wilden eerst zorgen dat alles mogelijk schadelijke gassen van boord waren. En waren vervlogen. Hij is inmiddels aan land gebracht. Daar komt dan toch nog een zorg van mij onderhoek. Er zijn wat foto's verschenen van de capsule. Als je goed naar het deel kijkt wat een beetje in de schaduw ligt. De onderkant waar het hitteschild zit. Dat is een hele andere ontwerp dan datgene wat 8 jaar geleden werd gebruikt. Daar zie ik toch enkele brokjes ontbreken. Ik heb daar nog niks over gelezen of gehoord. Er is überhaupt niets gezegd over de conditie van de capsule. Ik ben de komende weken heel erg benieuwd naar wat die diagnose gaat opleveren. Je weet niet wat je niet weet. Het is fantastisch dat het ding zo goed gewerkt heeft. Maar de feitelijke problemen zitten niet zo in deze lansering. Maar het feit dat het zo lang duurt voordat de rest komt. En als je ziet hoe snel de ruimtevaart vooruit gaat op dit moment. Je telt er even een normale verdraging op in dit proces. Is het de vraag of dit tegen 2028 überhaupt nog realistisch is? Ik denk die tweede zal nog wel komen. Maar die derde zit zo ver in de tijd dat je je echt afvraagt. Waar staan we dan? Het proces gaat gewoon te lang. En een vreemd proces. De derde gaat dan landen. Twee landingen zijn beloofd aan SpaceX met Starship. Maar daarna is het ineens weer een andere provider. Dynetics of Lockheed of wie dan ook. Interessante dingen. Ik zie het gebeuren dat Dynetics met die lander die in horizontale architectuur is. Die zie ik gewoon als eerste gaan. Ik denk dat Starship binnen een jaar een aantal jaren verdraging gaat opleveren. En ze die eerste landing absoluut niet met Starship gaan doen. Voor mij kun je dat gewoon ook niet allemaal tegelijken. Als je nu ook ziet hoe moeilijk het gaat. En bovendien heeft de baas van landen daar zo over. Ja, maar wat dat betreft. Nog één dingetje. Mevrouw Shotwell, waarvan velen zeggen dat is eigenlijk de kracht achter SpaceX. Die heeft nu het management van Boca Chica gekregen. Dus die zit veel dichter op de ontwikkelingen dan de grote baas die het Vizioen ooit had. En kennelijk met hele andere denkbeelden bezig is vandaag. André, had jij nog een dingetje? Ja, ik trek wat uit de stafel. Ja, ik trek wat uit de stafel. Het nieuwe is een ruimtevaart. Space Challenges is afgelopen. Dat heb je op je programma. Ik weet niet of jullie dat allemaal gezien hebben. Ik heb het niet gegrondigd geluisterd. Op de nieuwe januari doe ik Ruimteschip Aarde. Ja, ook over het planeet. En jij gaat een nieuwe serie maken. Zes afleveringen zijn nog gemaakt. Die komen vanaf januari uit. Ik ga theater weer in met jullie kennis. Ik heb die theatercollegesjes gedaan over de ruimtevaart. Ontzettend goed bezocht. Maar er is zoveel gebeurd sinds ik daarmee gestopt ben. Dat ik gewoon een nieuwe reeks ga doen. Wanneer was het laatste? 2018 ofzo. Er is zoveel met die commerciële ruimtevaart. Met Artemis. Dus ontzettend veel. Dus ik heb een nieuwe gemaakt vanaf 8 januari weer uit het land. En ik luister graag naar jullie. Dat kan ik in instoffen. En een film. Film? Ja, film. Film. Can you go up again? Geen acting, geen documentaire, geen talking heads. Alleen maar beeld. En dat is het. En dat is het. En dat is het. En dat is het. En dat is het. Dat is net als Happy Honey. Kijk aan die... Adrian 가� counties todaal. Dat isjuist l護 bir great. Dat is very very nice. Je zal er blijven. Maar er zitten van je stads. Van mij megajouristric Praal, consequence original this one is bang, blame my Fam. assignment Maya, gues of lcychonij, Fuoua Scheepיז, Austria. De uitgever zit hier tegenover. Leuk. Dus dat loopt. Ik ben samen met Govert Schilling een paar boeken gemaakt. Ook een nieuwe Atlas voor de jeugd. Dus dat soort dingen zijn we ook druk mee bezig. De Spacebus is een druk activiteit natuurlijk. Wat groot succes is. We gaan weer langs scholen. We gaan een paar vaste punten maken. Diverse buitenlanden zijn nu geïnteresseerd. Gisteren hadden we een space event waar onder andere de Israëlische astronaut van Actiom 1 was. En dat is natuurlijk ook een land waar zo'n Spacebus heel goed toegepast kan worden en rond kan rijden. Dus dat verspreidt zich. Hele leuke manier om de jeugd te laten zien hoe mooi en hoe kwetsbaar die planeet is. In de vorm van een ruimtevlucht VR. Heeft het je verbaasd die ontzettend snelle ontwikkeling opeens in ruimtevaart van de afgelopen jaren? Nou, er zat natuurlijk al een hoop aan te komen. Maar sommige dingen hebben me wel verbaasd. Vooral die onafhankelijke vluchten met SpaceX in Inspiration 4 en nu die Polaris Dawn. Waar ik denk van wow, dit zijn geen super-orbitale vluchten. Dit zijn gewoon ruimtevluchten met alle risico's van dien. En een volledig automatisch apparaat eigenlijk. Want je zet daar mensen in die helemaal geen professioneel astronaut zijn. Dus wat dat betreft is het vertrouwen op automatische systemen steeds belangrijker geworden. Je hoeft een astronaut uit te hebben. Was in de Zoys ook al zo. Je was vooral een trainer voor noodgevallen. Maar heel veel ging er al automatisch. Maar nu nog veel meer. Je kan dus gewoon leken sturen. Zelfs rond de maan. Dat ligt wel onder de stap eigenlijk, Bort. Dat als die hele PR-shit op een gegeven moment afgelopen is. Dat mensen gewoon anoniem gaan. Dus dat mensen zeggen ik wil wel X miljoen betalen hiervoor. Maar ik hoef niet meer mijn naam in de krant. Dat echte volwassenewording van dat is niet zo. Het is wat de professionele astronaut altijd hadden. Die doen het niet voor de krant. Want dat was zijn passie. Je job. Het begint het omslagpunt te benaderen zoals we dat ook in de luchtvaart hebben gezien. De Wrights, de Curtissens, de Blirio's. Die kenden iedereen. En op een gegeven moment stap je gewoon in. Je kocht een kaartje. Je vloog naar een ander land of naar de andere kant van de dossier. Nee, je hebt liever helemaal niet meer. Wat natuurlijk heel bijzonder blijft is die onbemensde ruimtevaart. Met die constante verkenning. En ik hoop, zeker met James Webb en andere ruimtescopen die we gaan sturen. Maar ook de missies die we in ons eigen stelsel sturen. Dat zoek ik toch naar buitenaards leven. Dat is natuurlijk iets wat ik hoop mee te maken in mijn levensdagen. Daarom die Mars Samp Return. Gisteren heeft Perseverance zijn voorraadje klaargezet. Dat dit opgehaald kan worden. Ja, dat is toch gebeurd? Niet meer gekregen. Ja, dus dat staat klaar. We zijn klaar aan de magage depot. Nu nog een missie bouwen. Een Europese missie om te gaan ophalen. Ja, dat is natuurlijk wel fantastisch. Dan kijk ik eruit. Hopelijk hoe ze dat gaan doen met besmetting. Je moet natuurlijk ontzettend oppassen. Hoe ga je dat veilig doen? We hebben het Hayabusa-verhaal. Dat was al helemaal mensen beschermd. Ik heb altijd in gedachten de Apollo-osternauten van Apollo 11 en 12 die direct in isolatie pakken moesten. En 19 dagen in een isolatietank zaten. Want je wist toch niet zeker of daar misschien wel een of ander microbe was. Dat is weer voer voor zijn sfeekse film. Het is vanavond of vannacht. We nemen dit op op 21 december. Vannacht is het de langste nacht van het jaar. Dat is leuk. Shout out aan mijn broer Tom die van Helga van Leur een tweet doorstuurde. Op waarnemen.com was een prachtig overzicht. Ik kan deze monitor niet goed in jullie draaien. Dan zie je precies hoe het met de zonsondergang en de zonsopkomst zit. Dat gaat er nog alleen over midden Nederland. Elke keer is het zo grappig als je er dus in duikt. Hoe zit het met die langste dag? Wanneer komt de zon op? Wanneer gaat die onder? Daar valt bijna geen pijl op te trekken. Zelfs zonsopkomst zit er al 20 minuten verschil tussen Groningen en Zeeland. Dat wist ik niet. Ook hier in Amsterdam. Een Enschede is 10 minuten. Vannacht is het de langste nacht. Wat zeiden ze? 16 uur, 16 minuten en 48 seconden is het donker in het midden van Nederland. Maar afgelopen 13 december werd het alweer later licht. In de middag schuift het donker al langzaam op. In de ochtend is het nog... We zitten nu op de langste nacht. De zon zal ook nog later op blijven komen. Nog tot de 30ste. En dan begint het volgens mij langzaam te voelen alsof de dagen weer langer worden. Je zit dus in een 2-3 weekje in het midden van Nederland. Een 2-3 week periode waarin er bijna geen touw aan vast te knopen. Het is gewoon heel donker. We worden samengevallen als die donkere dagen van kerst. Daar wordt het van samengevat. We hebben even een link in de show notes staan. Daar kan je voor je eigen woonplaats uitzoeken hoe het precies bij jullie zit. En wanneer de winterdepressie langzaam... Het is mooi vanuit de ruimte. Ik noemde het al met het begin met die sojusproblemen. Er zijn ook banen waarbij je over de terminator vliegt. Dan zie je de zon naar de horizon gaan en dan gaat hij weer op. Dat is een heel mooi effect. Dan zit je dus constant in het zonnetje. Snap je daardoor beter hoe alles ten opzichte van elkaar stond? Ik heb er heel veel moeite mee gehad, maar je komt het wel zien. Als je de Maan om de Aarde draait, heb je veel meer besef dat je in een zonnestelsel zit. Je zag Mars, je zag Jupiter. Als je op de planeten komt, komt de zon op. Dan ga je er onderdoor. Kom meten. Vlak voordat de zon opkwam boven Australië, kwam die kometen voorschijn. Het was ineens een driedimensionaal plaatje geworden. Dat was wel bijzonder. En ook dat vliegen over die grens, dat is heel apart. Ik probeerde dat vanaf de Aarde wel eens 3D voor te stellen. Maar ik kan me dus voorstellen dat in de ruimte... De zon gaat onder, maar wij vallen naar achteren. Je ziet zo, wij vallen niet naar achteren. Precies. Superleuk dat je er was, André. Echt hartstikke bedankt voor je bezoek. Kom nog eens terug. Is het al weer afgemaakt? We moeten langs aan de richting het einde toe. Ome Herbal is alweer boos, want ze zijn 12 minuten overheen. Volg ons vooral op Space Cowboys Pod op Twitter. We zitten op Twitter. Voorlopig zetten we daar nog als we daar geen fouten dingen zeggen. Of doorverwijzen op Facebook. En op Mastodon zitten wij ook. We hebben het vorige keer nog over gehad. We wisten niks. We zitten ook op Space Cowboys Pod. Dank je wel voor het Twitter account geblokkeerd. Nee, nog niet. Ik ben nog een elk moment slecht. Ik ben nog te onbelangrijk. Kom nog eens terug, André. Klinkt goed. En ook Michel en Luc. Ik heb mijn naam nooit gezegd. Mijn naam is Thijs. Tot de volgende. Tot de volgende keer.