Dan maar tankstations 'in space'

Hoi allemaal, welkom bij een nieuwe Space Cowboys hier met Luc van den Embele. En met Michel van Baal. Michel van Baal. Hé Luc. Hoi. Hé, en Thijs Roes hoor je ook nog. Dus dit is de club van vandaag. Leuk. Met een hele lijst aan verschillende soorten onderwerpen. Welke nummer is het? Oh, hebben jullie nog geteld? We zitten al in de 70. Ja, we zitten al in de 70. Diep in de 70. Ja, we zitten al goed in. Voor de volgende keer zitten we op de tel. We gaan het hebben over SpaceX. Ik heb zelf nog iets over James Webb. Wat zijn jullie highlights voor vandaag? Ik wilde het hebben over Landsat. Twee dagen geleden is Landsat 9 geïnteresseerd, gelanceerd, sorry. En dan vraag je af, wat is daar dan bijzonder aan? Nou, helemaal niks. En toch is het heel belangrijk. Dus dan moeten we even stilstaan. Dat klinkt heel spannend. Even een update over ERA. Ariane 6 heeft een lanceerplatform. Dan wil ik even bij stilstaan. En nog even stilstaan bij de inspiratie van Inspiration4. Ja, en jij Luuk? Chinese ruimtestation was weer in het nieuws. Landingen en lanceringen. Helemaal druk daaromheen. Er zijn plannen voor een tankstation in de ruimte, in de geostationaire baan. Niet toegankelijk van de Chinezen bedoel je? Zeker niet van Engelsen. Nee, dat is niet van de Chinezen. En verder hebben we nieuws over Orbitfab. Tot de verbeelding sprekende naam. En verder hebben we nieuws over Captain Kirk. Captain Kirk? Jawel. Captain Kirk. Nou, spannend. Ik denk dat we met Inspiration4 kunnen beginnen. Want misschien dat de meeste van onze luisteraars daar iets van hebben gezien. De, hoe noem je het zeggen, de toeristentrip van SpaceX betaald door een miljardair. En het was wel best wel een gaaf hit. De lancering en de landing zijn heel leuk geweest. Laat me eerst zeggen, het was de eerste echte vlucht op het gebied van ruimtetourisme. Weet je, dit was een mijlpaal. Dit leuk, allemaal dat geroop naar 100 km. Maar dit was de eerste ruimtevlucht van toeristen. Van alleen maar toeristen? Ja, in die zin al gegeven die mijlpaal vond ik eerlijk gezegd nogal een deceptie. Oké. Nou, ik werd daar niet zo warm van. Ik werd er dus in eerste instantie ook helemaal niet warm van. Vanwege eigenlijk al het gedoe over ruimtetourisme. Dat is toch, ik weet niet, dat is niet helemaal waarom ik er zo geïnteresseerd in ben. Al welke ik het graag een keer zou doen. Maar naar mate, wat ik leuk vond om te zien was dat ze dus probeerden kunsten maken, meer foto's maakten, dat je toch een paar perspectieven zag. Ook dankzij die koepelen. Die koepelen die zo goed was. En dat ze zo lekker hoog vloogen. Ja, zo lekker hoog vloogen dat je toch het gevoel had van, oké, er was toch wel iets te zien. Maar het heeft natuurlijk een hoog PR gehad. Ik kreeg toch het gevoel van, kijk ons nou eens in de ruimte zijn. Dat mag natuurlijk best. Ja, dat mag natuurlijk wel. Dat vond ik op zich wel leuk. Ja, maar meer dan dat was het ook niet. En in de eerste dag was het stil. Zag je eigenlijk helemaal niks. Dan denk ik vanuit mijn ervaring met astronauten, oké, die waren allemaal kotsmisselijk. Dat snap ik dan ook nog wel. Maar het was het allemaal net niet. En dan heb je dan inderdaad die allerlaatste aflevering van Netflix. Die kan natuurlijk mee te maken hebben dat ze veel exclusieven hebben. Dat is natuurlijk een hele grote voetbal. Dat is natuurlijk een hele grote voetbal. We typen eigenlijk weer met deze draußen, en die zijn Christallow之 Magicka, dat attorney van Jack K Directory. Ja o時候 is het gewoon això. Dus we zijn nu bedroom. Podcastje. Zo đloopy. We gaan� Estamos với die soprano op. Maar daar gezegd heb ik daar weer dollars vandaag. Nou goed, het is dus gaan intra sapp legislation そMo ye mي xx Kita z Bring Xenique x xe Øde of diefly robeat x undをn Miguel veldslow inevitable Dawn of Th소리 Gonzalo Misschien verander ik dan nog helemaal van mening hoor. Dus het kan zijn dat dat zo spectaculair wordt dat ik denk van ja nou dit was het wachten waard. Vond jij hem ook een... Nou ja ik vond hem net wel eigenlijk. De Vlucht zelf, dat was inderdaad de lancering en de landing en een paar tweets. En dat was het eigenlijk. Dus als je nog ergens inspiratie uit moet halen is het die Netflix serie. En dat is een beetje jammer want kijk volgens mij wilde meneer Isaac Munn gewoon de ruimte in. En hij heeft daar een hele goede rechtvaardiging omheen gebouwd. Namelijk 200 miljoen dollar proberen binnen te halen voor onderzoek naar kinderkanker. Nou dat is allemaal heel erg nobel. Maar als je dan inderdaad zo'n evenement opzet met het idee van dan genereren we aandacht en dan komt er geld. Dan moet je ook wel wat laten zien. En voor een vlucht van maar drie dagen om dan de eerste dag totaal geen enkel plaatje naar beneden te krijgen. Ja dat vind ik gewoon een strategische domme zet. Ik heb wel meer gezien hoor. Ik heb wel het idee dat, en ik ben op een gegeven moment een beetje op zoek gegaan. Van is er nou iets te zien? Want ze hebben een paar meer private streams gedaan. Zo bijvoorbeeld voor hun familie, voor het ziekenhuis, allemaal zulke zaken. Dus ik heb er twee drie of zo gezien. En dan kreeg je er wel een leuk beeld van. Dus het eerste moment dat ze de koepelen open deden of dat ze er kunst aan maken waren en gitaar aan het spelen waren. Dat moet zeggen dat redde het voor mij wel. Ik vond dat je toch een beetje kon meekijken, maar ik snap jullie sentiment wel hoor. Ik heb in het verleden te maken gehad met bijvoorbeeld de eerste vlucht van Mark Shuttleworth. Dat was die de rijke Zuid-Afrikanen die in de eerste fase van ruimte toerisme toen je nog naar space station kon. In die frictie die er bij die Korte Russische vluchten zat. Lang verhaal gaan we niet nog een keer doen. Maar toen kon dat ook even en een tijdje had dat het even kon. Toen had Mark Shuttleworth in Zuid-Afrika een heel educatieprogramma opgetuigd. Waar enorm veel scholen bij betrokken waren. We hadden helemaal een eigen branding en een merk. Dat had hij heel knap gedaan. Dus mijn perceptie van inspiration als het gaat over ruimte toerisme is daar wel door beïnvloed. Dan zag ik dit en dan denk ik ja leuk in de ruimteswevende mensen. Ik vind het toch jammer. En als je dat inderdaad dan krijg je toch het gevoel dat het een soort afdekken is van een speeltje voor rijke mensen. Maar dat heb ik ook al zeer in de eerste podcast gezet. Dat is sowieso wel het gevoel wat ik erbij heb. Ik heb nog wel een leuke invalshoek voor dit. Er schijnt een probleempje te zijn geweest met de wc. Hebben jullie dat meegekregen? Ja, ook weer eens niet. Ik heb het inderdaad zien staan. Alle details ontbreken. Weet jij meer? Ik weet iets meer. Het kwam er in principe op neer dat volgens mij op dag 1 een soort warning kwam. Waar ze ook nog maar bezig zijn geweest. Dat bleek dan dus nu, gisteren volgens mij, door de wc te komen. Want de afzuiging werkt niet. Want wij zijn allemaal nooit in een... Dan heb je geen wc. Dan heb je geen wc. Wie van jullie, de tweeën, kan het makkelijkst uitleggen waarom het zo moeilijk is om te poepen in de ruimte? Dit heb ik heel vaak gedaan in mijn eerdere leven. Dus dat kan ik heel snel... Wat? Poepen in de ruimte? Nee, uitleggen hoe dat allemaal zo moeilijk is. Even details zijn belangrijk. Even voor de mensen die niet in deze materie zitten, hoe een ruimte wc werkt. Je hebt twee opties voor de grote boodschap en de kleine boodschap. De kleine boodschap is een buis waarbij je een tuitje hebt. Daar moet je dan inplassen. Dat wordt dan afgezogen. Waarbij je je eigen tuitje heel erg goed moet bewaren. Dat je niet zo visselijk met andere man's tuitje. Dus dat is één probleem. En de tweede essentie voor de grote boodschap is eigenlijk vaak een centrifuge. Met een soort geperfureerd zakje waar het dan in terecht komt. En dat moet je dan even deel netjes dichtknopen, wegbergen. En dat wordt dan centraal verzameld en verbrand in de atmosfeer. En dan werkt dat op space station. Dus niemand weet hoe die op dragon werkt. Want dat vertellen ze je niet. Nee, dat is niet verteld. Nee, dat is heel rudimentair. En volgens mij is het maar één ruimte ook. Dus je hebt ook niet echt... Nou, het meest idiote is dus dat er zijn op foto's inderdaad aanwijzingen gevonden. Van waar dat ding zit. Dat zit dus rond de koppelinstallatie. Dus als je daar met vier astronauten op een rijtje zit, is dat precies de plek waar je met alle naartoe zit te kijken. Er schijnt dan ook wel iets van een gordijn te zijn. Oké. Gelukkig. Twee mannen en twee vrouwen. Het is natuurlijk... Toiletbezoek levert niet alleen visueel iets op, maar ook qua andere senses. En die scherm je met een gordijntje natuurlijk niet af. Zeker niet, als de afzuiging dus kapot is. Nee, precies. Als die afzuiging kapot is, dan kun je er dus niet in plassen. En ik denk dat je dan terug moet naar de backup. En ik vermoed dat de backup de luier is. Nou ja, nou ja. In die details zijn dus niet gereleased. In het begin van de Amerikaanse ruimtesvaart hadden ze dus inderdaad gewoon plastic zakken met een plakkerrandje. Ja, en dat moest je daar maar in doen. En ik las dus dat dat niet altijd goed ging. Dat er in Apollo 10 vooral, toen vloogen er de hele tijd drollen door de kapsulen. There's another god damn turd. Exact, there's another god damn turd. Dat was de quote. Floating around. Pak het door. Dat is dus wel naar buiten gebracht. Daar hadden ze dus gelijkbaar geen last van bij Inspiration4. Gelukkig maar. En ze zijn van tevoren op een soort survival tocht gegaan, met z'n allen. Dus waar ze voornamelijk behoefte aan hadden was kindness. Dus ze moesten namelijk zo vriendelijk mogelijk naar elkaar zijn. Maar niet... Nou, dit houd je ook gewoon drie dagen voor. Drie dagen moet het wel lukken. Precies. Maar hoe langer dan dat wordt het... Ik had zoiets van ja, daar zou ik nou niet direct voor tekenen voor drie dagen. Ik heb het idee dat ik pas na de landing de misselijkheid kwijt zou zijn. Maar ja, een week met zo'n kampeertwaleetje is misschien ook wel een beetje veel. Dat is Lowlands. Dan breken er ziektes uit na vier dagen. Maar even, jullie hebben het over die misselijkheid. Als je eenmaal in die baan zit, zou je dan nog steeds de misselijk worden? Ja, vaak wel. Dat is een van de redenen van vroeger dat Soyou zo lang overdatend in het verleden om naar space station te gaan, naar een ruimtesaison te gaan. Dat is technisch helemaal niet nodig, want tegenwoordig ook niet meer. Maar een belangrijke reden om dat te doen was om de astronaut ook even tijd te geven om zich opnieuw te laten wennen aan die specifieke omstandigheid. Waar nog bij komt dat space station na verhouding heel groot is. En het schijnt dat als jij heel snel naar space station wordt gebracht, dan ga je meteen die enorme ruimte die heel desorienterend is met al die boven en onder, dat versterkt. Dus dat het handig is om even te kunnen wennen aan die omstandigheden. De meeste astronauten, als je ze ziet, als je ze een beetje kent, en je ziet ze op dat interview met welkom op het scherm, dan zie je dat ze er vrij blikjes uit zien. Je lichaam moet ook aansluiten, want die vochtbalans is anders. Het roet gaat omhoog, je benen zijn dun. Een voldoende aanleiding om je niet erg feestelijk te voelen. Dus de meeste astronauten voelen zich niet zo heel lekker op de eerste dagen. Pas inderdaad na een week of zo, dan schijnt dat over. We zullen bij Inspiration4 zien of ze er aandacht aan besteden bij Netflix. En de Netflix-docu. Ik ga hem kijken, denk ik. Misschien ben je toch nog inspired. Misschien zeg ik daarna toch sorry. Ja, precies. Dat is ook goed. Nou, dan zie ik weer allemaal mooie velletjes voor jou liggen, Luc. Zullen we even uit de grote grappelton bij Luc even een verhaal trekken? Ja, precies. Als we het toch over een beetje bleke ruimtereizigers hebben. De Shenzhou-12-bemanning is teruggekeerd op 17 september na een verblijf van 92 dagen in het Chinese ruimtestation. Het Chinese ruimtestation. Dat ging allemaal goed. Even voor wie het niet helemaal gevolgd heeft, er is dus een extra nieuw Chinese ruimtestation boven, naast ISS. Ja, precies. Het eerste onderdeel daarvan is in april gelanceerd. Het ontwerp lijkt ontzettend veel op dat van de Mir, het Sovjet ruimtestation uit de tweede helft van de jaren 80. En dit ding gaat ook uitgebreid worden met alle extra modules. De bebande Shenzhou-capsule kan er aankoppelen en ook de onbemanne Shenzhou-ruimtevrachtvaarder kan daarnaartoe. Dit was voor het eerst dat ze zo'n lange vlucht hebben gemaakt. Maar die landing is toch een beetje gek verlopen. Wat direct zichtbaar was bij de landing, was dat de capsule ontzettend heen en weer slingerde om zijn parachute. Verder had er iemand gerapporteerd dat een van de taikonauten, zoals ruimtevaarders in China worden genoemd, heeft gezegd van de G-krachten zijn heftiger dan de vorige keer. En door dat slingeren onder die parachute kwam de capsule ook een beetje onder een hoek terecht, waardoor de remraketjes niet optimaal functioneerden. Ze zijn dus behoorlijk hard neergekomen. En dat was te zien in de plaatjes na de landing. Ze worden dan altijd keurig in mooi vormgegeven stoeltjes gezet. En van eentje dacht ik van leeft hij nog wel, want hij zat scheef in zijn stoel, bewoog totaal niet. En er werden plechmatig wat tekstjes opgezegd voor de verzamelde pers daar. Staan ze op die foto hier? Het opvallende is dus ook dat ze direct zijn teruggevlogen naar Peking en zelfs het vliegtuig zittend op stoelen zijn uitgedragen. Ze zijn niet in op een zendgroeie... Ze staan ook qua maanden natuurlijk. Dat wel, maar als je ziet hoe goed ze van alles hebben gecopieerd. Het meerere ruimtesation, de Shenzhou, de bemanne capsule is eigenlijk een iets grotere versie van de Soyou's. Ze hebben ontzettend goed rondgeschopt in Kennis op het gebied van ruimtevaart. Dus ik kan me niet voorstellen dat ze het trainingsregime dan niet hebben overgenomen van andere. Het is nou wel zo dat ook een Soyou's landing een klein oud ongeluk is. Ik heb een quote Frank De Vinden geloof ik, Belgisch astronaut. Nee, dat is best een klap. Dus ook als het goed gaat is het al een klap. Dus ja, als het onhandig gebeurt, weet je, of het gaat inderdaad slingeren, dan is het zeker een forse klap. Ja, precies. Er zit een beetje opeholpen bij, alsof ze met z'n drieën een soort rolstoel in de woestijn zitten. Ja, ja, precies inderdaad. Nou ja, goed, dat is eigenlijk het enige smetje op het hele verhaal. Verder is alles goed gegaan. Voordat ze definitief terugkeerden heeft de commandant het ruimteschip eerst van de voorkant losgemaakt, is omgevlogen naar een andere koppelpoort aan de onderkant om daar een naderingstest te doen. Want de Shenzhou 13, die als het goed is rond half oktober al wordt gelanceerd, die gaat daar koppelen. Het tweede Tianzhou vrachtvaartuig, wat nou zeg maar experimenten eten en schone onderbroeken heeft afgeleverd bij het station, die koppelde kort na de landing ook af. Daar is nummer drie alweer voor in de plaats gekomen en die gaat dan ook een test ondergaan met een robotarm. Vanwege alle mechanica moet een nieuwe module, die zo'n 20 ton is, dat zijn grote onderdelen van het ruimtestation, moeten in de lengte richting koppelen. Uiteindelijk wordt dus naar een koppelpoort aan de zijkant gezet om daar hun definitieve positie in te nemen. Dat gaat met een groot robotarm gebeuren. Daar willen ze dus eerst zo'n vrachtvaartuig voor gebruiken om te kijken of dat allemaal een beetje goed gaat. Hoe groot wordt dat station? 66 ton. Inpareld met ISS? Ja, heel klein. In principe wel. Het zal inderdaad iets van een 30 meter spanwijd zijn. Misschien zo'n 30 meter lang. Wel hele grote zonnepanelen daaraan. Er is de mogelijkheid dat het wel fors wordt uitgebreid. Mochten de Chinezen inderdaad de beslissing nemen om alle reserve-exemplaren die ze van de hele handel hebben gemaakt, die kunnen ze in principe ook nog lanceren en aan vastmaken. Dus dan zou het station twee keer zo groot kunnen worden. En ze willen er zo'n 10, 15 jaar mee gaan doen. Is hier nu permanent de land bemond eigenlijk? Nee, de drie astronauten van Shenzhou 12 zijn er nu eventjes niet. Dus ze hebben het licht uitgetaan en nu is het weer licht? Precies, inderdaad. In de mottenballen. Nou ja, het is maar een paar weken. De volgende ploeg moet dan na verwachting een half jaar gaan. Daarna is het station nog een keer heel kort onder mand. En vanaf dat moment gaan de missies elkaar overlappen, zoals we dat ook bij International Space Station kennen. Ah ja, oké. Nou, dank je wel. Zal ik even overschakelen naar SpaceX? Doe maar. Goed nieuws en slecht nieuws. Allewel, niet heel veel slecht nieuws, maar meer een soort realisatie waar ik toe kwam. Het goede nieuws is dat er dus heel veel gebeurt. Ik weet niet of jullie het een beetje volgen, maar de hele tijd is er weer een nieuwe tussenstapje dat er bij komt. Dus vooral de chopsticks zijn nu vol in productie. De wat? De chopsticks. Dus de stokjes die de raket moeten opvangen. Dus de booster moeten opvangen. Gelukkig iets meer dan stokjes, maar ik begrijp het wel. Het zijn dus twee armen, de zelflandende raket, die landen dan dus net niet. Ze worden bovenin aan twee vinnetjes opgevangen en dan langzaam naar beneden gebracht. Waarom landt die niet eigenlijk? Omdat de voeten waar die op moesten landen zo groot en zwaar zouden moeten worden, dat dat dus teveel payload zou kosten. Of meer brandstof. Het was eigenlijk makkelijker van de best part is no part, dus als je dat eraf kan halen, dan doen we dat. Maar in dit geval moeten ze wel een heel nieuw complex bouwen daar. Dat noemen ze dan stage zero. Stage zero is eigenlijk een beetje een soort code term voor de totale lanceringinstallatie met die opvangstokjes, met de toren, met de fuel arm, die dan, want het moet niet alleen opgevangen worden, maar ook nog snel weer opnieuw bijgetankt kunnen worden, zodat die weer omhoog kan. Dus die arm, of die tankinstallatie zijn ze ook maar bezig. Maar waar ik misschien een beetje dacht, want ze zijn nu ook bezig om die booster te ontwikkelen en het nieuwe starship dat dan bovenop komt, dat is dan SN20, nou die moeten allemaal gaan vliegen, die gaan ook te komen. Er is wel eens gezegd eind september misschien de eerste test, nou dan gaan ze niet meer redden hoor. Ja precies. En nu gaan ze wel met die test beginnen, maar bijvoorbeeld booster vier lijkt dan waarschijnlijk de eerste zijn die wel een echte vlucht kan gaan maken, maar die wordt bijvoorbeeld geland of een soft landing in de oceaan krijgt die. Waarschijnlijk ook zelfs SN20, dat die ook in de oceaan erachter wordt geland. Dus de eerste keer dat we daadwerkelijk die stokjes in werking zien en die hele toren en zo kan maanden, we zien al een jaar duren, omdat ze willen natuurlijk absoluut niet dat dat hele stage nul, dat het helemaal opgeblazen wordt op het moment dat ze één keer een test doen. Dus ik zat een beetje zo smachtig en zei van nou het is september, het moet toch langzaam wel gaan gebeuren en er gebeurt de hele tijd wel iets, maar echt in vol ornaat zien we de komende maanden absoluut nog niet het vliegen en de ontploffingen worden niet zo groot. Ik ben ook benieuwd naar hoe komt er nog een grote ontploffing aan. Dus ik had ervan als het dan mis gaat bij stage nul dan krijg je werkelijk prachtig vuurwerk, maar dat kost veel. Dus ze willen liever niet dat dat gebeurt. Dus ik denk dat het eerste om naar uit te kijken, denk ik toch gewoon de ontwikkeling van de booster zelf is en onzonderlijk veel motoren onderhangen ook en dat dat ding in ieder geval eerst maar vliegt en dan de Oceaanland dat een paar keer doen, dan SN20 erbovenop en zo, dat ze dat eerst maar doen en dan komen pas naar die fietsjes. Het verbaasde mij inderdaad dat ze gelijk hebben besloten om de hele toestand in één keer te testen. De booster met Starship erbovenop. Ik had inderdaad verwacht van nou, ga eventjes wat hoppen met de booster zoals jullie dat met heel veel ontwikkelingen hebben gedaan. Jij weet, de eerste test proberen ze met SN20 en booster 4, dat was volgens mij één keer. Hetgene wat mij nu de meeste zorgen baart is dat er de afgelopen dagen zijn er een paar tests geweest met SN20. En er vladderen allerlei tegeltjes vanaf. Dat zou een groot probleem zijn. Ik heb weinig inzicht en ook niet ontzettend veel kennis over de techniek die daar precies achter zit, maar hij is in ieder geval radicaal anders dan dat het bij de Space Shuttle was. Wat ik ervan begrepen heb is dat ze een soort kliksysteem hebben bedacht, want ze moeten natuurlijk in hoge maten, ze moeten er heel veel gaan produceren, dat is het grote probleem. Dus ze willen geen keramica tegeltjes met de hand gemaakt. Is dat één keer mee en dan vervangen? Nee, het idee is dat ze in principe gewoon net ermee kunnen. En dat er een soort kliksysteem is waarmee ze in kunnen klikken. Dat gaat dus nog niet helemaal goed, dat is één ding, maar er zit zelfs nog een grote probleem bij dat bij die vinnen, die grid fins, ik weet niet of dat een goede vertaling daarvan is, dus de plek waarbij ze opgetilmd moeten worden, daar ergens in het scharnier moet dan ook nog hittebescherming komen en daar zijn ze met dat hele kliksysteem helemaal nog niet uit. En praktische problemen van dat het eigenlijk nog niet goed blijft zitten en nog onopgeloste problemen over dat die techniek nog niet helemaal goed toe te passen is op sommige stiels. Precies, want het kliksysteem, als je dat een beetje met Lego of met Ikea-bouwsels vergelijkt, dan zit het gelijk iets steviger vast, maar het merkwaardige is dus dat die zeskantige tegels op een pin vastzitten op de huid van Starship. Als je inderdaad ook naar de ontzettend indrukwekkende hoge resolutiefoto's die allerlei hobbyisten daar maken bekijkt, je ziet dat het inderdaad een beetje pocdalig is, het is niet zo glad en strak als dat bij de shuttle was. En ja, als er bij wat pressure tests al hitteschiltegels afvallen, wat gebeurt er dan als je straks met 10.000 km per uur de aardatmosfeer binnenkomt? Ik hoop dat ze het goede ontwerp te pakken hebben, maar dat ben ik niet helemaal overtuigd. Het ingewikkelde hieraan is natuurlijk dat reentry is echt way meer ingewikkeld dan lanceren. Het fijne van lanceren is dat je langzaam begint in het dichtste deel van de atmosfeer, dat je aan de weg van je snelheid opbouwt, kom je ook in een lagere luchtdruk terecht, dat is minder lucht, maar je bent speciaal om. Dat maakt het inderdaad als je met een orbital snelheid de atmosfeer weer inkomt, met die plasma dat dan nog gaat ontstaan. Ik moet ook wel zeggen dat ik wel naar dat ding keek, ik denk, kan dat überhaupt qua fragiliteit, weet je, en dat je denkt, aan de andere kant heb ik het heel vaak gedacht bij SpaceX en dat het uiteindelijk werkt. Ja, dat is misschien wel met SpaceX eigen natuurlijk een voordeel van twijfel, maar het is echt een, eigenlijk is dit volgens mij nog het moeilijkste probleem, want ze moeten tacklen. Het lijkt wel, remmen is altijd lastiger dan lanceren. Ja, dat ruitervaart zeker. Ja, precies. Dus, nee, we zullen wel zien, maar het blijft leuk om te volgen, maar er zitten wel inderdaad wat hobbels in de weg. Zo lijkt het. Zeker weten. Dus, ik ga even naar jou, Michel. We hebben nog geen verhaal van jou voor. Nee, ik heb de lansering van Landsat gevolgd een beetje, twee dagen geleden. Even Landsat, voor wie het niet kent. Nou, precies, dat is een aardobservatiesatelliet van de Amerikanen, waarbij, ik zei hem in de intro al, wat is daar nieuw aan? Nou, helemaal niks. Dat is eigenlijk sinds 1972 al zelden. En dat is toch wel goed om even bij stil te staan. Ik zat me op een gegeven moment af te vragen, is dit mijn licht zelfs uit langslopende ruimte uit het programma? De eerste Landsat is uit 1972. Aardobservatie, foto's van de aarde. Ja, wat de satelliet eigenlijk doet is, hij kijkt letterlijk naar de land, om het zo maar even te zeggen. Dus, hij observeert de aarde, waarbij ze begonnen zijn met vier spectraalbanden, dus die frequenties, als het waren naar de grond te kijken. Dat was vroeger al niet rood, wit, blauw. Dat is een beetje jammer, want dat krijg je mooie kleuren. Dat was, weet je, uit zo'n lang vervolg geschiedenis altijd heel gepruts om daar een plaatje van te maken wat een beetje herkenbaar was, omdat je geen blauw hebt. Maar hij kijkt dan naar rood en groen en twee banden in het infrarood. En daarmee kijk je naar, nou ja, wat is er op de grond? Je kan de hondbos in kijken. Weet je, dus dat zijn typische dingen. En intussen zijn we bij Landsat negen aan beland. Hij kijkt nu intussen in negen banden en dan ook nog twee in het verre infrarood. En dus elke Landsat satelliet is een eigen satelliet? Ja, elke zes satellieten. En samen vormen ze het project Landsat? Ja, er eigenlijk zo overlap in elkaar telkens, dat je per idee echt continu data hebt. Want dit is, en dat is ook wel een goede reden om er even bij stil te staan, dit is de kwetsbaarheid van de ruimtevaart in het algemeen. Ruimtevaart heeft natuurlijk een bepaalde mate van innovatie. Wij, ruimtevaart, technuten, willen telkens iets bouwen wat beter is. En er worden wetenschappers heel zenuwachtig van, die willen iets wat beter is. Die willen continu kunnen kijken naar hetzelfde. Dus dan, nou is Landsat negen overigens wel beter dan Landsat één, maar het is in feite een heel continue, we doen al sinds 1972 eigenlijk hetzelfde. En op die manier heb je eigenlijk een enorme dataset van wat er op de aarde allemaal verandert. En dat gaat niet alleen over bebouwing en ontbossing en zo, maar ook over bijvoorbeeld hydrologie, dus hoeveel water zit er in de grond, weet je. Dus je krijgt enorme klimaatdata, waarbij het juist zo belangrijk is dat we daar niet te veel in vernieuwen. En dat is de agilisatie. Je moet kunnen vergelijken van de data van tien jaar geleden met die van nu. En daarom moeten we toejuichen dat dat saai is. En dat daar eigenlijk, nou ja, het wordt dus wel beter. Kijk, de resolutie van Landsat negen is ongeveer 30 meter, dus één kanaal waarop die zwart-witte als het ware op 15 meter kan kijken. Maar dat is voor een agilisatie niet zo goed, hoor. Want er zijn commerciële partijen die al een meter halen. Dus het is, en wat de militairen kunnen, wil je helemaal niet weten, dat mag je ook niet weten. Maar dat is nog een orde van grote beter. Maar dat we dit gewoon continu zo doen, weet je, dat is wel heel belangrijk. En als Landsat 5, las ik ook, voor grap uit 1984, is ook de langst functionerende artsfartsy-satelliet geweest. Dus die is 28 jaar in bedrijf geweest. Dus dat zijn ook al… Mijn investering. Ja, zeker. Nou, daar voel ik me wel trouwens meteen naar, wat is nou eigenlijk de langste in gebruik, zijn de satellieten in de ruimte? Hebben jullie enige idee? Wauw. Nou, Hubbell is toch ook alweer 25 jaar. Langste in de ruimte zijn de satellieten, is trouwens Vanguard 1. Dat is een testobject uit 1958, maar die is niet heel lang in gebruik geweest, maar hij is nog wel in de ruimte. Het is het object dat al langstom de aarde zit. Is het niet een andere stomme TV-satelliet of zo? Nee, ik wist het niet, maar het is de Lincoln Calibration Sphere uit 1965. En die wordt gebruikt tot op de dag van vandaag, wordt die gebruikt voor het calibreren van radar instrumenten. Maar het is eigenlijk een passief ding, hè? Passief ding. Het is gewoon een hiks, maar hij wordt nog wel gebruikt. Ja, ja, ja. Ik snap het wel. Gappig. En het leuke is om het ook nog een beetje Europees te maken, is ook nog wel aardig, want dit is dus ook in Europa een probleem, weet je, dat ESA als organisatie natuurlijk heel erg gedreven wordt vanuit industriepolitiek, ook de neiging heeft om telkens nog spiffigere aardappsfatiesatellieten te kunnen maken, want er ooit ERS 1 en 2, die waren dan wel hetzelfde. Daarna kreeg je Envisat, een enorme bugbeest, gigantisch, aber op een gegeven moment ontstond dus wel het probleem dat de wetenschappers er goed en aardig zijn, maar wij willen rekenen over een lange periode en daardoor is dat hele aardappsfaties nu echt een beetje door de Europese Unie overgenomen en die doen dan niet zoveel sociaal de technische innovatie, maar de continuïteit in het Sentinel-programma, zodat we zorgen dat we continu data hebben over de stof in de atmosfeer. Slim, en dan kunnen andere partijen die data gebruiken voor iets. We hadden ooit Satelligence hier gehad, die gebruikte bijvoorbeeld al die data om letterlijk in kaart te kunnen brengen. Gewoon heel slim inderdaad, dat je als verenigde landen verzorgt voor continuïteit en niet voor de daadwerkelijke uitbating van die data. Ja, en daar moet je hem dus eigenlijk een beetje loskoppelen van ruimtaartorganisaties, dat zie je bijvoorbeeld ook bij Weerdata, daar is het weer, de weersatellieten, die zijn uit 77 volgens mij, dus die zijn niet zo oud als Landstad, maar het Meteosat-programma zit niet bij ESA, dat zit bij UMEDSAT, die daar alleen maar voor is om continuïteit in dat programma, de continuïteit in die data te geven. Het is niet zo spannend, maar ik dacht laten we het toch wel even hebben. Nou ja, bovendien, er werd nu wel gezegd van deze lansering 50 jaar Landstad, en het was ook nog eens de 2000ste lansering vanaf Vandenberg, zoals bijna altijd, gestoord door dikke mist die er door ging, maar er zijn toch helemaal die foto's van gemaakt. Ik heb een keer daarnaast Vandenberg gestaan, wachtend op een Falcon Heavy, toen was het ook te mistig, en toen ging het allemaal niet door. Volgende maand trouwens een Falcon Heavy lansering waarschijnlijk, het is ook een paar keer uitgesteld, maar in andere relevant nieuws, Luc, Captain Kirk. Captain Kirk, oh jongens. Captain Kirk gaat waarschijnlijk daadwerkelijk de ruimte in. Ja, het is ongelooflijk, en het is ook nog niet bevestigd. Geef ons het laatste nieuws, breaking news. Het gaat allemaal om de volgende ontzettend opwindende tocht van Blue Origin, met een New Shepard-capsule, en ik weet niet wat zij hebben met Nederland, of Nederlands klinkende namen, maar er zijn twee bemanningsleden voor de vlucht die op 12 oktober moet gaan vliegen, bekend gemaakt, en dat zijn de welluidende namen Chris Boshuizen en Glenn de Vries. En toch zijn het geen Nederlanders. Ik ben de Vries. Een komt er uit Australië, nou dan zal dat nog een verenaazaat zijn, maar dat gecombineerd met de eerste vlucht waar Oliver Damon in Nederland was. Ja, maar Oliver Damon klinkt dan dus weer niet Nederlander. Nee, inderdaad. Ik heb de keur over wat hij er gaat doen. Nou ja, het verhaal gaat dus, dat William Shatner, de 90-jarige acteur, die ik heb gebeld. Dat hij er nog leeft vond ik eigenlijk al een verrassing. Maar de man ziet er ook totaal niet uit als 90. Dat is het idiot. Hij ziet er echt jong uit. Nou, ik denk dat zijn touppetje daar ook iets mee te maken heeft, want volgens mij als je 90 bent heb je niet meer zo'n bruine haardos. Maar niettemin, hij zou op de lijst staan om mee te gaan. Ja, dat zal zeker in Amerika natuurlijk wel eventjes de headlines halen, maar dan ben ik ook wel benieuwd van oké, en de derde en de vierde en de vijfde vlucht, wie gaan jullie dan aan boord slepen om er nog camera's op te krijgen? Want ja, dat zal niet... Misschien is het de conclusie dat we eens moeten ophouden, dat we snel moeten gaan ophouden om hier belangstelling voor te hebben. Ja, oké. Volgens mij nu nog niet. Nee, inderdaad. Eerst Captain Kirk zien vliegen en dan, nou ja, niet sterven. Ik denk dat er dan vrij veel van die bezelsvluchtjes gaan komen waarvan je denkt, hier heeft weer iemand de lucht in. Tom Cruise zou ook nog een tijdje hebben gehoord. Nee, nee, die zouden film maken. Daar heb ik niks meer gehoord. Hij schijnt de financiering niet rond te krijgen en hij gaat het dus afleggen tegen, jawel, de Russen. Die gaan op 5 oktober met een series naar het internationale ruimte station. Wel niet om daar een verse bemanning af te leveren, maar om een Russische actrice en een cameraman slash producent slash make-up specialist drie kwartier materiaal te laten opnemen voor één film. Gaaf. Dus zij krijgen de pumaire. Ja, ze hebben het heel snel georganiseerd. Klim Shibanko. Ik had hem ook op mijn lijstje staan, maar we moeten een andere reden doen. Maar dan klon ik nog even terug. Nou ja, noem maar. Nou, het heeft ook te maken met ERA, onze robot arm namelijk, op een bepaalde manier. Even de update. Ze hadden afgelopen weken stond op de planning om die ERA een power-up te geven. Dat betekent eigenlijk dat je dat ding aanzet, terwijl die nog gewoon onder zijn blanket en hij zit onder een beschermdeken aan de buitenkant. Je laat hem gewoon lekker zitten, maar je zou voor het eerst aangaan en bekijken of hij dan goed reageert, et cetera. En dat is niet gelukt. En dat ligt niet aan ERA, maar aan het probleem met het computernetwerk van Nauka, waar ze problemen hebben met bus 14. Nou, vraag mij niet wat bus 14 precies is. Dat is altijd al aan bus 14. Dat niet weer. Bussen in computersystemen, dat zijn verbindingen tussen verschillende stukken. En blijkbaar is die bus 14, die werkt dus blijkbaar niet goed. Die heeft geen stroom en dat zou te maken kunnen hebben gehad met het docking aan Zvesta, want bij die docking van Nauka aan Zvesta is één verbinding niet gelukt. En dat is de verbinding waar deze bus ook op zit. Alleen, het is een backup, dus dat zou het probleem echt niet moeten zijn. Maar des al niettemin, het werkt niet. Weet je, daar hebben ze een probleem en blijkbaar kunnen ze dat nu niet oplossen. Misschien dat er een spacewalk voor nodig is om dat op te lossen. Een krabbeltje buiten om te leggen. Ja, zoiets om te kijken wat daar aan de hand is. Maar dat kan niet op dit moment en dat komt vanwege die actrice Kim Schopenko. Dus ze kunnen pas, nadat de filmploeg weer weg is, kunnen ze verder met het oplossen. Dus onze era wordt in de weg gezeten door deze vrijwaardeloze film die het waarschijnlijk gaat worden. Oké, nou, we beweren het volgende onderwerp. We zijn even met de kortjes bezig. Heel goed. Serieus dan, eindelijk. Dit was heel serieus. Even bijtanken in de ruimte. Het lijkt er toch van te gaan komen. Orbitfab, ik moest gelijk aan de Thunderbirds denken, heet het bedrijf die plannen heeft om inderdaad een tankstation in de geostationaire baan te parkeren. Zodat de dure satellieten die daar onze communicatie verzorgen niet hoeven worden afgeschreven als de benzine op is. En dat is natuurlijk best een heel goed idee. Dat idee van herbruikbaarheid is sinds SpaceX natuurlijk een ontzettend hot topic geworden. Dus vandaar dat er nu echt serieus wordt nagedacht om een satelliet die geen brandstof meer heeft om zijn standregeling te controleren. Met dat laatste beetje, Peute, wat hij nog aan boord heeft, naar dat platform te sturen, te laten bijtanken, weer terug te zetten in zijn baan en dan kan je weer 15 jaar verder. Schilt natuurlijk verschrikkelijk veel geld. Dus niet andersom, dat lijkt me eigenlijk veel logisch. De enige plek waar dit overigens kan is de geostationaire baan. Ja, precies te ver weg. Je moet wel dat ding in hetzelfde baanvlak zitten als die geostationaire satellieten. En je hebt daar heel veel klantjes die allemaal in dezelfde baan zitten. Je hoeft eigenlijk maar een heel klein beetje omhoog en vervolgens er even langs en weer naar beneden om bij een... Hoeveel meters hebben het dan eigenlijk? Nou, ja, meestal hebben die dingen een box, zeg maar. Dus al die dingen, ik weet niet helemaal uit mijn hoofd, die hebben een box toegeschreven waarin je binnen je mag bewegen. Dus je hoeft niet strak op dezelfde plek te blijven hangen. Dat gaat ook niet, dat kost veel te brandstof. Dus je mag een beetje naar links, naar buiten, naar boven, naar onder, dat mag. Maar je moet wel binnen die specifieke box van, ik denk, 10, 12, 100 km, als ik het zo moet gokken, naar binnen mag je als het ware driften. Ja, we hebben niet even meters, we hebben flinke afstanden. Ja, je overtient al tot 100 km, want de geostationaire baan is natuurlijk best wel lang. Maar omdat je anders je brandstof veel te snel kwijt bent, en ik zou het logisch vinden dat je wel binnen die box moet blijven, maar dat je dat brandstofstation dan inderdaad langs kan komen. Want die kan inderdaad... Je hebt inderdaad gelijk het staat in de persberichten. Het is een tankstation wat naar je toe komt. Dat zou je op de grond ook moeten hebben. Staat er ook in wat die tankt eigenlijk? Oh nee, dat staat er wel. Ja, inderdaad. Het is goed dat dat allemaal mand. Ja, dat is geen fijn spul. Nee, inderdaad. Wat jij beschrijft, dat wordt hier inderdaad ook nog even genoemd. Op het moment dat hij geen klanten langs hoeft te gaan, gaat hij een paar honderd kilometer verderop zitten. Zit hij niks in de weg en wacht hij tot hij de volgende col krijgt om iets anders bij te tanken. Want als je dus van boven naar beneden gaat, dan moet je constant je koers aanpassen, want anders sweep je er gewoon aan de andere kant weer te hard eruit. Je moet constant... Onlangs, onlingenzellig. Dat doen ze bij ASSN ook. Er was een mooi filmpje trouwens van hoe ze laatst een filmpje af wel versnelt. Hoe ze van de ene kant parkeerpunt via een ander parkeerpunt, kan we even een show no-show zetten. Dat was heel mooi. Je kunt door wat lager en wat hoger te gaan zitten, redelijk goed die onlingenzelligheid regelen. En je gaat daar, een grote stationaire baan is maar een paar kilometer per seconde. Dus dat is niet eens zo heel hard voor ruimtevaartemmen. Maar de onlingenzelligheid is laag. Dus je kunt dat best goed regelen. Volgens mij heb je twee problemen. Die dingen moeten een tankdop hebben. Dat hebben ze nu natuurlijk niet. Wat er hangt, dat gaat nog inlaat zijn. En op het moment dat je in de buurt bent, je moet die hele precisie tanken. Ik heb een beetje een beeld van vliegtuigen, van die straljagers die bijgetankt worden in de lucht. Je moet wel heel precies dat ding weten. En als je daarna zit en je maakt die stukvraag, moet je dat meteen afwiesen en dan aansprakelijk. Ja precies. We hebben natuurlijk wel, Northrop Grumman was het volgens mij, die een paar tests heeft gedaan met inderdaad vastklampen aan een satelliet die geen brandstof meer had. Die dus die standregeling helemaal over kon nemen. Die komt inderdaad behoorlijk precies koppelen. Die zit er nu weer op de juiste plek neer. Nou ja, die neemt gewoon eigenlijk de besturing over, terwijl gewoon de communicatieapparatuur het lekker kan blijven doen. Dit is een ander alternatief. Die tanktop waar je het over hebt, Michel, die hebben zij inderdaad al ontworpen. Dat schijnt allemaal al in orde te zijn. Ja, ze moeten nu natuurlijk wel satellietbouwers gaan overtuigen van, zet de tegencomponent eventjes op jouw satelliet, want dan kunnen wij verdiend zijn in de toekomst. Het kan steeds meer voorkomen natuurlijk bij het tanken, want SpaceX is natuurlijk onderdeel van het programma om verder te gaan. Misschien staat het daar ook te denken om een soort standaard station rond de aarde te laten hebben, zodat je er altijd kan parkeren, zeg maar. Dat is wel interessant. Dat is wel een beetje, weet je wel, hoe groot het probleem is dat je oplost. Want die satellieten gaan natuurlijk met een bepaalde brandstof tank daarnaartoe. Met een missie. En hebben daar een bepaalde levensduur bij. De vraag is natuurlijk op een gegeven moment of zo'n satelliet nog de moeite waard is om te hertenken. Of dat de technologie bij telecomsatellieten, wat heb je het vaak over, toch weer zover is doorgegroeid, zeg maar, dat je toch liever een satelliet bouwt met nog meer kanalen, waar je nog meer geld in kan verdienen. En of dat de moeite waard is, dat is dan nog... Nou ja, het is heftig afwachten of de businesskijster inderdaad is. Kijk, ze moeten sowieso de partijen zien te overtuigen om dit letterlijk aan boord te nemen. Het past wel leuk in de initiatieven ook om een beetje op te letten van jongens, laten we niet te veel schroot in de ruimte hebben. Wat dat betreft ook daarin, ik geloof dat er Japaners waren die bezig zijn onder andere, naast ESA trouwens, met allerlei experimenten om satellieten te grazen te nemen en te doen verbranden in de atmosfeer. Het wordt hoog tijd dat we daar inderdaad een beetje creatiever voor nadenken. Maar daar heb je dan aan dit soort initiatieven indies voor dat soort problemen weer weinig. Want dan heb je inderdaad met baanvlakken te maken die niet op dezelfde manier draaien. En als jij in een baan zit die 63 graden over de aarde, weet je, de satelliet die wel bij bijtankt zit in een baan 75 graden de andere kant op. Ik noem maar even wat. Dan heb je niks. Daar ga je nooit bij komen. Het kost verschrikkelijk veel brandstof. Het is alleen de geostationaire baan, is potentiëel denk ik een heel goed idee. Ik wil het nog even over James Webb hebben. Ja, ik zeg Miche, je hebt ook nog een handje voor verhalen over. Ik ben er wel fan van. Ja, ik begrijp. We hebben een datum. Ja, we hebben een datum. Maar wat is het nou? 18 december. 18 december. Ja, dat is inderdaad het grote nieuws. Want ik zag eigenlijk andere nieuws. Ik wist niet helemaal zeker of dat al bekend was. Maar 18 december. Ja, nu is hij natuurlijk al regelmatig op een maand gezet. Hij is nog niet eerder op een dag gezet, volgens mij. Nee, volgens mij niet. Wat is de logica achter dit soort lanceerdata uitgelegd? Ik heb jaren per spiritus stuurd over lanceerdata. En dat heeft een bepaalde betekenis in. Dit is geheim, voor de goede orde. Het betekent plat gezegd dat als je een jaar communiceert, dus hij wordt gelanceerd in 2024, dat betekent we hebben nog geen flauw idee. Dat is een beetje het punt. Dan volgensdana kreeg je het seizoen. Dus hij wordt gelanceerd in het voorjaar. Dat voorjaar begint in mei en dat duurt ongeveer tot december. En dan heb je een maand. Dat betekent waarschijnlijk niet in die maand, maar ergens in een periode van drie maanden. En een dag betekent zeker niet op de 18e. Maar waarschijnlijk in de twee weken daarna. Ja, ja. Dank je wel. Dat is wel een goede verhaal erin. Zo moet je dat altijd een beetje lezen. Alleen, er is één probleempje. Toen ik dat had, 18 december, toen dacht ik wel, oeh, kerst. Kerst. En dat is in Frans Guiana, ik heb daar een half jaar gewoond, met kerst trouwens. In Frans Guiana is dat een ding. Dus je moet dan potentieel, moet je in feite alle verloven gaan intrekken voor mensen die allemaal weer terugvliegen naar Frankrijk. Om daarmee de familie kerst te vieren. Dus over het algemeen proberen ze lanceren rondom de kerst te vermijden. Dus je hebt echt wel een grote kans dat als ze niet voor een aparte meet de 23ste, zeg maar, eruit ziet dat de 23ste kunnen halen, dan wordt het volgend jaar. Ja. Nou, terecht ook. Mensen hebben ook een recht op hun familieleven. Om het zo te zeggen. En ik zag... Goeie bijzie. Jeroen Buskmeer. Ja, precies. Ik zag een ander nieuwtje, en daar zoek ik dan ook wel op aan over James Webb, en dat is dat een van de nieuwe Missies weer bekend wordt. Want dat is ook wel leuk. Het heeft natuurlijk lang gegaan over de vertragingen, dan over de ontplofte reket niet. Laten we die ariane vijf het alsjeblieft doen. Maar dat er steeds meer projecten bekend worden, wat hij dan specifiek gaat onderzoeken. Een ander project is D-Sharp Project. Dat staat voor Disc Substructure at High Angular Resolution Project. Ik vind het zo exoplaneterig. Jazeker is het exoplaneterig. Heel goed. Het is de ALMA-telescoop in Chile. En hebben jullie twee daar nou ooit geweest? Nee, mijn vrouw wilde niet. Ik ben ooit in Chile geweest. Dat kreeg ik niet door. Het zijn tientallen telescopen die samen een hele krachtige, radio telescoop vormen. 240 GHz zegt dat jullie iets. Dat is volgens mij hetzelfde als wat Bluetooth is. Maar ik snap eigenlijk licht niet goed genoeg. Dus ik dacht, er komt een tijd film over licht. Als nu James Webb hem hoog gaat, ga ik er weer lekker induiken. Want het is gewoon te gek. Hij gaat kijken naar jonge planasterre stelsels. Eigenlijk net geboren zonne, protosterre. Die nog net niet helemaal lekker een ster zijn. Omdat je daar omheen ziet je prachtig de planeten zich vormen. Dus waar we voorheen altijd een soort van theorieën hadden over hoe zou het ongeveer zou gekomen zijn. Is dat Diemark Project op een gegeven moment gaan zoeken. Van dan kunnen we ongeveer vier jaar geleden, kunnen we nou in zich vormende, hoe noem je dat? Zonne stelsels. In zich vormende zonne stelsels substructuren gaan benoemen. Zodat we wat beter weten wanneer ontstaat er nou een grote Jupiter. Wanneer ontstaat er nou een kleine aarde. Allemaal van die verschillende dingen. Er zijn al heel veel plaatjes van gekomen. Van Alma dus. Waanzinnige hoge resolutie. Ik zag een zoom in tot die ster. Er bleef maar ingezoomd worden. En dan nog zag je gewoon perfect al om die ster. Dus in dat zonne stelsel de banen, de ringen om het samen te zeggen waar dus planeten aan het ontstaan waren. We hebben al een paar dozein van die stelsels zie je al. En dan zelfs op die foto zag je dan daarnaast, want het gaat over een high angular. High angular is ofwel dat je er plat op kijkt. Dus je, hoe noem je dat? Loot recht op kijkt. Dat je er op de zijkant op kijkt. Dus die banen niet zien. Maar op sommige van die foto's zie je dus ook gewoon eentje wel op zijn zijkant. Dat is ook te gek om te zien. Dus de foto's die daarvan aankomen waren al prachtig. Maar James Webb gaat dan nu hier specifiek naar kijken. Dus die kan je toevoegen aan het rijtje van, hij gaat naar het begin van de tijd kijken. De atmosferen van extra planeten. Maar dus ook naar zonne stelsels in wording. Elke keer het idee is eigenlijk dat we een soort database aanleggen van allemaal voorbeelden. Dat data waarbij je dus uiteindelijk kan invullen. Wat eigenlijk heel lang alleen maar een soort theorie was. En dat gaat dus eigenlijk al hartstikke goed. Fantastisch. Wat er fantastisch aan is, en waarom ik het ook zo fantastisch knap vind. Is dat je al een ster hebt. Weet je, er staat daar iets enorm te branden. En daar omheen gebeurt iets vrij moeilijk zichtbaar. De kunst is niet zozeer om die proto-dingen er omheen te zien. De kunst is om die ster niet te zien. Dat is het ook. Heb je ooit de vergelijking gehoor maken? Dat is een beetje vergelijkbaar. Het is alsof je dan van hier gaat proberen om de vuurtoren van Kaapstad te observeren. Moet je even flat urten, want anders lukt dat niet. Maar dan wil je niet die vuurtoren zien, maar je wilt de motten zien om er omheen vliegen. Dat is, weet je, je moet proberen die ster niet te zien. Dat is het moeilijkste. Dan schelt het dat dit ding niet optisch kan, want dan zou die al helemaal verblijfd worden. Hij schijnt in het optisch toch wel iets te kunnen. Hij is near-infrared, maar net een beetje op het grensgebied, waardoor je sommige dingen wel kan zien. Dus nu begint de lijst van het eerste jaar ook langzaam te worden. Een van de zaken waar hij ook nog naar gaat kijken is Cosmos Web. Dat is een van zijn grote projecten voor volgend jaar, als het dat allemaal doet en als het allemaal lukt. Hij gaat dus terug in de tijd kijken naar de vroegste, grotere structuren van het hele al. Dus we weten al van het Engels-Nederlands, Galaxies. Sterrenstelsels bestaan in een soort structuren, maar de allereerste structuren net na het begin van de tijd. Dat wordt een van de mooiste missies voor volgend jaar, samen met deze. En het is gewoon een goed excuus om elke keer het overweb te hebben. Ik heb ook nog het planetair report, het blaadje van de Planetary Society. Die pakken ook groot uit deze maand. Hij staat ook mooi op de voorkant, Ready for launch. Dat is een hele special daarin over wat er allemaal wel niet voor een verschillende prachtige... We gaan gewoon zoveel nieuwe desktop-achtergronden krijgen. Het wordt fantastisch. Een praktisch vraagje. Zoals jullie weten, ik maak me ontzettend druk om dat origami-geheel wat er nodig is... om hem functioneel te krijgen. Uit te vouwen en zo. Hoe lang duurt die periode van uit vouwen? En op welk moment weten we of hij het doet? Dat is een hele goede vraag. Dat weet ik niet. Dat zou ik niet weten. Ik ben er voor het opzoeken. Ik zou gokken in de orde van dagen. Ja, oké. Ik denk dat je het altijd bij dit soort dingen doet. Voor je weet of je het doet, ben je dan weer maanden verder. Het was met Hubble ook natuurlijk... 180 dagen. Voor dat hij helemaal functioneel is. Voorlezen? Ja. Deze telescope gaat naar zijn nieuwe huis in de ruimte. Het zonpil en de mirroon ontvogt. Deze zonpil ontvangt zijn solarevage. Deze antenne bestuurt. En hij gaat door een lange lijst van commissioning-tasken. Voordat de wetentijd begint. 6 maanden van vergeten. We kunnen dus wel oefen zeggen als de lancerings-taske gelukt is. Maar dan zijn we dan nog niet. Nee, precies. Als die dingen allemaal goed zijn uitgeklapt... dan heb je best veel tijd voor commissioning van al die instrumenten. Dat testen doet allemaal onëindig. Maar dat is dan de spanning er wel een beetje af. Het kan zijn dat er één het niet zo goed doet. Maar dat is dan vervelend als het jouw instrument is. Maar ja, dan is de missie niet verloren. Maar hij moet natuurlijk naar een Lagrange-punt. Dat duurt ook wel even. En dat... even kijken. Er wordt gezegd dat voornamelijk de thrusters... die hem daar moeten brengen bij de Lagrange-point... dat dat een van de grote bottlenecks is. Of moet je het zeggen? Een van de grote risicofactoren. En het sunshine-punt. Dat zich helemaal moet ontvouwen. Ik heb het al vaak getest zien worden. Maar dat is natuurlijk al moordelansering. Hij ligt op dit moment nog in LA of daar in California in de buurt. Hij moet nog op de boot. Hij is uitgenodigd om er nog naar te komen kijken. Van achter glas. Maar niet meer. En dan gaat hij op de boot. Maar... Frans Guiana. Daar hebben we al een bruggetje trouwens. We waren net al... dat ze daar ook twee dagen geleden officieel... het launchplatform van Ariana 6 ingewijd hebben. Dus dat is nu min of meer af. Doet hij het al dan? Nee, de raket is nog niet operationeel. Maar je moet wel eerst een lanceerplatform bouwen. Die heeft echt zijn eigen nodig. Ja, die heeft zijn eigen platform nodig. Ik zag ook eraan dat ze... een beetje anders doen bij Ariana 5. Bij Ariana 5 kwam die uit een assembly building. En dan op zo'n platform werd die heel langzaam... met die lanceerplatformen gereden. Bij lanceerplatformen is het zo dat je de... lanceering zelf zo ver mogelijk vandaan haalt... van al je dure gebouwen waar je al dingen aan doet. Want als het dan mis gaat... dan ben je de toren ernaast kwijt. Maar niet al je infrastructuur. En bij Ariana 6 kiezen ze er weer voor. En volgens mij was dat bij Ariana 4 ook zo. Om de toren die als het ware over die raket heen staat... om de toren zelf weg te rijden. Dus niet de raket rijdt weg, maar de toren rijdt weg. Dat is eigenlijk terug naar waar we vandaan kwamen. En dat is eigenlijk de toren die we hebben. En dat is eigenlijk de toren die we hebben. Dat is eigenlijk de toren die we hebben. Dus die rijdt weg. Dat is eigenlijk terug naar waar we vandaan kwamen. En dat doen ze volgens mij om redenen om het op die manier toch koper te maken. De kosten voor de lanceering te... En ze zijn nu allerlei dingen aan het testen. En één van de dingen die ze aan het testen waren... ik zag er een filmpje van langskomen... is het reluus-system. Dat is wel weer aardig waar ze... heel veel water op het lanceerplatform spuiten. Op het moment dat dat ding omhoog gaat. Dat is fascinerend. Weet je waarom ze dat doen? Nee. De belasting in de lawaai die een raket produceert... is eigenlijk het grootste risico voor een satelliet. Dus als je een satelliet moet ontwerpen op sterkte... dan zijn er niet zozeer de trillingen. Ook wel de trillingen die de raket veroorzaakt. Maar ongeveer van even grote orde groter... is er een akoestische belasting op de satelliet. Dus een punt herrie die eruit komt. En om te voorkomen dat dat lawaai... de infrastructuur er omheen beschadigt... dan gooien ze er heel veel water op. In de eerste 20 seconden pakken we hem mee. Of minder dan 3 seconden. Om de rand te vervoeren. En dat zijn minder dan 3 seconden. Om die geluidstrillingen te dampen. Wat verschilt een trilling en een geluid? Nou, je hebt twee soorten trillingen. Je ding fysiek gaat natuurlijk trillen. Net als een wasmachine bij je spreken. Die centrivergeert gaat die raket fysiek trillen. Met die motoren die trillen gewoon door die enorme kracht... die erbij vrijkomt. Die trillingen gaan omhoog. Via de structuur, via de raket. Die komen dan via de houder waar de satelliet op zit... Die geluidstrillingen die razen buitenom. Die enorme herrie die komt weer terug. En die komt door de lucht bij die satelliet terecht. Door beide kan de satelliet kapot gaan. Ja, die dringen ook door natuurlijk. Het was een van de dingen waar NASA een rekenfoutje had gemaakt... bij de eerste lancering van de Space Shuttle. Die akoestische effecten waren veel groter. Volgens mij is daar dat grote trillingen... die er bij de sfeer van de sfeer van de sfeer van de sfeer... van de sfeer van de sfeer van de sfeer van de sfeer... van de sfeer van de sfeer van de sfeer van de sfeer van de sfeer... Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Dat is de tweede locatie die we hebben. Weet je wat het is? Arend ligt er ook nog een paar weken is er wel een volgende stap en dit lijkt op een traditionele plannings manier... En dit lijkt op een traditionele plannings manier... Wanneer kunnen we een test verwachten? Wanneer de eerste lansering is voorzien? Wanneer de eerste lansering is voorzien? Wanneer de eerste lansering is voorzien? Het tweede kwart van 2022! Het tweede kwart van 2022! Dus 2023? Dus 2023? Dus 2023? Ja, en 6 is natuurlijk, wat dat betreft, hij is opgezet om een goedkoper raket te maken, waar we al vaker over gehad in deze podcast, is dat je toch een beetje het gevoel hebt, weet je, dat terep tijd dat ding operationeel is, dat die eigenlijk ook alweer foutert is. Ja, bruikbaar is die voorlopig niet. Ja, en ik weet niet of je daar eind 2022 nog mee aan kan komen. Dat krijg je dus nu met heel veel zaken, ja. Zijn wij er al een nieuwtje heen eigenlijk? Of? Ik heb nog één dingetje, eigenlijk een half een beetje achterklap. Het is een, een diktoraat van NASA, the Human Exploration and Operation Mission Directorate. Sorry? Een? Ja, een mission directorate. Ja, precies. Alles wat de bemanne ruimtevaart betreft, dat zat daarin. Mevrouw Cathy Loeders was daar het hoofd van. En men heeft nu besloten om het op te knippen, omdat het te groot was, is de officiële lezing. Ze hebben het uit elkaar gehaald. De ene gaat nu echt over ontwikkeling, dus Artemis, komende maand landingen. Een beetje zo druk. Nee, precies. En het ander is ISS. Nou, dat is een lopend project, spring op de rijdende trein en dat gaat wel goed. Wat is het achterklap-element? Het stukje achterklap is dat mevrouw Loeders op ISS is gezet. En velen zien dat als een demotie. En sommige tongen beweren van ze wordt afgestraft vanwege het selecteren van SpaceX voor de maanlander. Zou je denken? Als enige contractor. Ik denk het niet. Ik teken het op. Het verhaaltje zingt een beetje rond. Kijk, het is natuurlijk veel minder precieuzer om te zeggen ik ben directeur ISS dan ik ben directeur Artemis. Waar zit de toekomst in? Ik weet niet wat waar is. Als je een beetje cynisch over nadenkt weet je directeur ISS is een sterfhuis constructie in de zin uiteindelijk houdt dat op. Dus dat is een aflopende zakelaar werk zijn. Ja, precies. Maar aan de andere kant is het alternatief ook niet aantrekkelijk. Want Artemis is nou ook niet echt een project. Nee, precies. Het grote probleem wat NASA al de hele tijd volgens mij heeft is dat ze hebben wel, weet het, de raketten met SLS, waar we vooral niet over hebben. Oh, er was iets over SLS volgens mij nog. Vertraging volgens mij. Ze hebben enige infrastructuur, maar ze hebben helemaal geen budget om die mandemissies daar het werk te gaan doen. Dus dan heb je straks een raket. Ja, gaan we nou doen? Geen idee, we hebben geen geld voor. Dus die funding krijgen ze niet los vanuit Amerikaanse politiek. De powerpoints zijn als het ware gemaakt, maar het congres heeft nog helemaal het geld niet vrijgemaakt. Dus is er eigenlijk helemaal geen project? Dus moeten ze inderdaad noodgewongen dan één zo'n contractor voor de ontwikkeling van zo'n maanland. Dat heeft daar denk ik ook een beetje mee te maken. Dus het zijn allebei nou niet echt banen waarvan je denkt, top, jop, ik heb er zin in. Nee, nou ja, het is misschien, glijdt die kalender voor alle twee wel even hard. ISS zou formeel in 2024 afgelopen zijn. Het is nu 2028 geworden. Ze hopen het op te kunnen rekken tot 2030. Nou ja, misschien is in 2030 ook wel de eerste volgende maanlanding. Als het in dit tempo doorgaat, dan blijven die kalenders inderdaad nog wel heel erg flexibel. Ik heb heel erg het idee dat het meer afhangt van hoe snel Starship eigenlijk ontwikkeld wordt dan wat dan ook. Want de maan is natuurlijk een hele leuke springplank naar Mars toe. Maar dan nog heb je budget nodig om daar missies op te kunnen ontwikkelen. En toch probeert Inamasker te betalen van Starlink. Daar komt het toch wel een beetje op neer. Nou ja, je zou echt in een hele interessante situatie terecht kunnen komen dat NASA zegt van we kunnen niet betalen. En dat Musk zeg maar ik wel. Dan doe ik het wel. Dan doe ik het toch. Ik weet het niet. Dat is wel het imago wat de man heeft. Maar de harde realiteit is natuurlijk wel dat Musk vanaf dag één, zeg maar, enorm van NASA afhangt. Tuurlijk, hij wilde wel geld voor. Maar je kan je voorstellen dat dus bepaalde, waar Artemis toen het eigenlijk aangekondigd werd ook bijna nog voelde als een soort we gaan dan weer een nieuwe raket of zo ontwikkelen of samen met de privéindustrie kijken hoe we dat gaan doen. Maar je ziet dat hij zo snel vooruit gaat dat je dan denkt, nou, hij is er al. Dan hoef je alleen maar weer te betalen voor de maandlander. Ik weet niet, die hele rechtszaak van Jeff Bezos die het nog steeds niet mee eens is. Kijken hoe het afloopt. Dat sleept ook nog steeds. Maar het eeuwige manko bij de Amerikanen is gewoon die relatief kort het presidentste bij. Politiek, het is toch een Amerikaanse president vaak die een beetje de drijven is. Nou ja, we kennen die, weet je wel, dan zijn ze nog meer. Maar die vaak zijn die termijnen zijn te kort. Worst case scenario vier op zijn best acht jaar. En dan komt er een nieuwe president, not invented here. Die gaat eerst wat dit wegvlekken en dan weer wat nieuws op tafel leggen. Wat mij wel de vraag opgroep, ik denk niet dat we er vandaag tijd voor hebben, maar dat het wel interessant is wat heeft Biden hier eigenlijk over gezegd. Ik heb hem eigenlijk nog nooit over uitvaart gehoord. Nee, nee, nee. Nee, het was niet echt niet echt de prioriteit. En dat is geen goed deken hoor in dit soort. Nee, nee, zeg maar je zit inderdaad een beetje ruimtevaart project duurt 10 jaar. Daar passen twee en een halve president in. En als er één eerst recht links af en de volgende rechts af, dan kom je dus nooit ergens. Hij heeft de naam Elon Musk ook nog niet genoemd. Er was nog een klein reletje of zo van waarom heeft hij überhaupt over inspiration fornix gezegd of dat hoeft ook allemaal niet of zo. Maar het is toch blijft toch een beetje raar dat hij heeft. Ja, hij heeft het nog niet. Het lijkt geen thema voor hem te zijn. Maar laten we eerlijk wezen, Obama, waar onderwinst vleugels die vandaan komt, was degene die de voorganger van Artemis de nek omdraaide. Omdat het als een Bush programma werd gezien. Nou ja, en omdat het ontzettend vast liep en uit financiële logica. Zoals SLS. Ja, What's New. Ja, dat blijft dan uiteindelijk in de testfases hangen. Volgens mij, als je kijkt naar hoe de spoorwegen zijn uitgerold in de verrechte staten, was uiteindelijk ook natuurlijk, de overheid faciliteerde de spoorlijnen en uiteindelijk ontwikkelde zich daar een economie bovenop waarmee het hele land werd veroverd. Dat kan in dit geval van ruimtevaart. Zie je toch dat de overheid duidelijk de Kickstarter is, maar dat het toch nu in de afgelopen jaren echt wel duidelijk een soort self-supporting-achtige economie aan het ontstaan is, die nog veel kleiner is volgens mij dan veel mensen denken. Maar dat kan ook uitbonden in een situatie als in Engeland met een compleet versnipperd spoorwegwerk, netwerk, weet je. Het kan al meer dan het kant op. Ja, dat niks met elkaar werkt en zo. Dat zie je nu als nu al die bedrijven elkaar op de tent uit beginnen te vechten. Nou, hebben wij in ieder geval genoeg om over te praten. Daar komen we naar. Precies. Geconambeerd. Als je er maar doorheen dan, ja. Ik ben er door. Ik ben er ook helemaal door. Nou, volgens mij hebben we alles wat er in het hele universum gebeurd nu behandeld. Nou, hebben wij besproken aan dit tafeltje. Hartelijk dank en we tikken nu ook het uurmarkt aan. Moet je nagaan. Goed zo, goed getimed. Dank jullie wel allemaal voor het komen en het luisteren. Tot de volgende keer. Tot de volgende keer. Bye.