De 'pivot' van een Nederlands ruimtevaartbedrijf

Hartelijk welkom bij Space Cowboys nummer 80. Hartelijk welkom Thijs. Nummer 80? Ja. We gaan naar de 100, Herbert. Natuurlijk, we gaan onvermijdelijk naar de 100. We moeten iets gaan organiseren. Natuurlijk wel een kleine half jaar, want met de frequentie van 21-14 dagen. Ja, dat klopt. 20 afleveringen, dat is toch een maand of 4-5. Maar 20-22, ik voel iets aankomen. Ik denk dat we iets moeten organiseren. Ja. Dat vind ik. Een weekkomst voor onze luisteraars. Ja, zoiets. Voor onze luisteraars. Tussen 3000 luisteraars. Ja, daarom. Dus al die 3000 mensen die mogen tegenwoordig weer samen in een zaal enzo. Eens kijken wat er mogelijk is. Ik wil het alleen maar zeggen. Het is ahoy ongeveer wat je dan moet doen. Ik denk niet dat ze allemaal komen. Nee, er zijn er drie die geen tijd hebben. We zitten hier niet met z'n tweeën. Het is echt toevallig dat wij hier nu zitten en dat er geen derde Space Cowboy bij kon zijn en dat we nu de line-up hebben van 14 februari 2019. Blast from the past. Toen we Space Cowboys nog met z'n tweeën maakten en we gasten uitnodigden. Hier is Koen Janssen van Hyper. Ja! Dank u wel. Leuk om weer terug te zijn. Hey Koen, welkom terug in het Nederlands dan dus dit keer. Dit keer wel wel. En de aanleiding is dat er wat gebeurd is met Hyper. En toen ik zei, Koen je moet komen want we hebben dit. Ik zei, Koen ja, maar dat is toch wel een beetje een misvatting. Nou goed. Er was nieuws rondom Hyper, maar het nieuws klopt niet helemaal en je komt het vandaag en om recht te zetten. Ik ga nu alleen vertellen wat het nieuws was, want ik kom er direct van bestrijden. Oh ja, ja oké. Dat is dat Hyper is afgestapt van het voornemen om een eigen satellietnetwerk aan te leggen voor internet things. Dat was toen het verhaal. En onze collega Robbert Mica van Space Cowboys, die binnenkort ook weer eens een keer hier komt, die bracht dat aan. Ik ben dan in contact met Koen en Koen zei even nou dat licht genomanceerde. Koen is trouwens, toen was hij CFO van Hyper, nu is hij Chief Strategy Officer. Ja, helemaal correct. Maakt voor ons niks uit. Nee, nou we gaan kijken hoe genomanceerd het licht het nieuws. Maar we hebben andere dingen om over te praten. Wat breng jij mee Thijs? Nou het gaat dan over het internet of things. Ik wilde ook nog even over het internet hebben. Starlink. Starlink. Een kleine update. En er is wat, ik wilde even over Mars hebben. Inti-unity waarschijnlijk. Ja, iets met interiournie. Ja precies. En eigenlijk de seizoenen op Mars. Leuk. Goed zo. En ik wil het even kort hebben over BepiColombo. Oké. De missie van ESA naar Mercurius. En ik wil het hebben over de Russische ruimtevaart en dan vooral beleidsmatig. Want, eh, Poetin slaat wild om zich heen. Oké, slaat ook weer in nieuws. Dus dat kan leuk worden. Oké. Waar beginnen we mee? Hyper wachten we even mee. Oké. Straks 2,5 uur of zoiets gaan we het over hebben. Zullen we dan even met Starlink beginnen? Ja, beginnen. Ik heb mijn notities dus absoluut niet voor me. En ik zie er mijn laptop ook nog niet aan wil. Dus ik ga het gewoon even van de trap. Ik kan je anders ook wel helpen. Nou, ik weet wel een beetje wat er aan de hand is. Ja. Het komt er in principe op neer. Er zijn genoeg satellieten van Starlink op dit moment in de lucht om al een beta te runnen. Maar de vraag is een beetje wanneer houdt die beta op? En die beta is ook al besproken. Ja. We hebben hem zelfs ook al in BNR Digitaal besproken. Met Tweakers, iemand van Tweakers. Maar we hebben het ook hier besproken. Ja. Hij komt er nu in al langs. Want er spelen een paar dingen rondom Starlink. Ook in mijn persoonlijke leven, om het zo maar te zeggen. Dus ik doe het even het hele verhaal. Het lijkt erop alsof die beta ten einde aan het lopen is. Of het eind deze maand in ieder geval in de Verenigde Staten helemaal uitgerold wordt. Terwijl eigenlijk... Dat kopt in ieder geval pcmag.com. Ja, onder andere. Nou ja, Elon Musk zei het volgens mij gewoon in een tweet. Daar kwam het volgens mij op neer. En ook je ziet om de havenklap dat er een ander land bijkomt. En eigenlijk in heel veel van die landen is het al zo. Waarschijnlijk, als er nog problemen zijn dan is het alleen op plekken waar dan heel veel mensen lid zijn. Hoeveel moet je het zeggen? Dus meedoen met Starlink. Geabonneerd. Geabonneerd, dank je. Dan zou het op zich nog enigezins zo nu en dan laggy kunnen zijn. Maar in wezen moet het eind deze maand gewoon werken. Noordelijk half rond voornamelijk. Hoe kan dat nou? Want die satellieten die draaien toch gewoon... Er moeten er nog meer bij. Ze hebben ook grondstations nodig. Volgens mij heeft het ook nog een enige zin te maken. Kijk ze nu naar Coen, want die weet ongetwijfeld ook van alles af. Vervolg op Hyber is eigenlijk Starlink, maar dan voor Internet of Things. Coen. Zeker. Ik denk dat... Dus jij volgt Starlink, neem ik aan, nauwlettend. Zeker. En de grap is ook dat naast dat je dus technisch van alles mogelijk kan maken en dat je satellieten in banen onder aarde kan krijgen, heb je ook nog zoiets als regulatory bodies. Namelijk dat je per land wel moet regelen dat je daar überhaupt z'n service mag aanbieden. Ik kan me ook voorstellen dat Starlink heel ver is met de technologie, maar bij een x aantal landen nog steeds door al het poortjes van de overheden heen moet om daadwerkelijk die service te kunnen uitrollen. Dat zal er heel goed mee te maken kunnen hebben. Het heeft natuurlijk ook te maken met verdienmodel en of je de administratie hebt opgezet. Ja. En ik lees in pcmag.com ook dat zelfs voor de Verenigde Staten de coverage nog een beetje patchy is. Ja, dat is het dus. Maar bijvoorbeeld dus de aanstaand weekend gaat er weer een nieuwe lading omhoog van satellieten en dat zal gewoon blijven gebeuren. Er zijn er nu 1500 in de lucht, er zullen wel weer enkele tientallen, er zou niet meer dan 100 weer bijkomen. Ik heb nog nooit zo'n treintje gezien weet je dat? Nou, ik dus wel. Echt stom. Ik heb verschillende keer op de loer gelegen en dat kwam nooit. Ik zal het zo vertellen, even over Hyper dat ik het goed begrijp als ik nog het verhaal van vanaf eerder begrijp en Starlink. Starlink wil low latency high bandwidth, maar Hyper zoals het ooit bedacht was, voornamelijk brede coverage hoefde niet per se de hoogste bandwidth te hebben, maar zodat je maar voor overal in ieder geval je data kwijt kon. En dat ging dan over meer apparaten, minder bandwidth. Dat was dan de... Een heel af en toe simpele update van hey ik ben hier het gaat goed en that's it. In plaats van non-stop internet, non-stop aan, heel af en toe een update, low power, low cost. Precies, dus daarom, daar zag je al een dat het echt twee verschillende soorten netwerken waren. Ik heb het treintje dus wel een keer gezien. Toen zat ik in Frankrijk in de Mont-au-Van, in de buurt van Parijs. En toen was er dus net eentje de lucht in gegaan en dat was de eerste minuut te gek, want we zaten allemaal te eten, buiten de loon, lekker frau. Het was laat, het was zomer en het was warm. En dat was leuk, een minuut vertellen, twee minuten vertellen, drie minuten vertellen. En terwijl het allemaal erover ging, bleef dat treintje maar doorgaan, bleef dat treintje maar doorgaan. Tien minuten later was het treintje nog steeds bezig en op een gegeven moment begonnen een paar van die Fransers, alles leuk en aardig, maar die braakten half in paniek. Ze van, wat gebeurt hier in godsnaam? Uiteindelijk, toen stopte... Het einde der tijden is aangebroken. Het einde der tijden is aangebroken. Het treintje stopte, na 12 minuten stopte het even, dus er was gelukkig... en toen begon die weer. Toen was een stukje verder begonnen het treintje weer. Op dat moment namen we allemaal een afscheid van toch een soort sterrenhemel die we ooit gekend hadden. Natuurlijk zijn er altijd, of altijd, zolang als dat ik leef, in ieder geval al wel satellieten in de lucht en die je ook kan zien en zo. Maar het viel me ook afgelopen zomer op hoeveel satellieten die je dus hebt het ziet. Dat ik met een hele grote groep mensen naar de sterrenhemel aan het kijken was. En eigenlijk alle kinderen... Ja, de satellieten waar het enige wat opviel, want die bewogen en de rest was toch eigenlijk maar gewoon een beetje saai om het zo maar te zeggen. Ja, als er... Op zich, die treintjes die zie je alleen maar als ze net gelanceerd zijn, als ik het niet vergis. Ze moeten ook nog... De zon moet dan niet altijd... Het moet ook nog op kunnen vallen zodat ze weer spiegelen. Dus ik heb sindsdien het treintje niet meer gezien. Dus gelukkig maar, moet ik zeggen. En ze zijn er ook flink op aangesproken dat het storend zou kunnen werken voor inderdaad... Ja, ze hebben een ander verfje gekregen, geloof ik, die satellieten. Een andere coating hebben ze gekregen inderdaad. Ja, waardoor het minder weer spiegelt wordt. Ja, ze hebben die... En Elon Musk heeft die kritiek een beetje terzijde geworpen. Zo van, nou ja, er gaat echt geen enkele ontdekking niet gedaan worden in het universum vanwege onze satellieten. Maar daar gaat het natuurlijk niet om. Het gaat veel meer om, ja, als je een foto neemt, zit het dan vol met strepen? Of is het inderdaad, als je met kinderen naar de hemel kijkt, kijken die niet meer naar de sterren, maar alleen maar naar de satellieten? Anders is het dingen wat nee, inderdaad een professionele telescoop, daar kan je wel omheen werken. Zeker als die buiten de aarde hangt natuurlijk. Dat zei die ook op een gegeven moment. Astronomen die je serieus te moeten nemen, die werken alleen nog maar met telescopen buiten de... Super arrogant. Het is gewoon een paar groepjes. Nee, nee. In Chile, bovenop zo'n bergketen, daar kun je van die satellieten natuurlijk gigantisch last hebben als je werkt met die hypergevoeligheid voor je telescoop en je gaat naar een of andere ontzettend zwakke ster of sterrencelsel kijken, gebied aan het zwerk en dan komt zo'n satelliet erheen fietsen. Ja, die moet je eruit filteren dan mathematics ofzo, dat is volgens mij ding. Ja, nu ben ik langzaam aan het kijken naar, want het speelde op meerdere manieren, ik ben langzaam aan het kijken om misschien een vakantiehuis in Frankrijk in die regio te kopen. En... Ben je het goed, Mitch? Ja, het gaat hartstikke goed. Het is heel mooi, dat ze tijdens corona ontstaan en zo, zo'n idee. En toen, ja, er was één groot probleem met het huis dat we nu op het oog hebben en volgende week gaan kijken. Misschien gaat het allemaal niet door, dat kan nog, maar ik realiseerde me, dit huis had één groot probleem, slecht internet. Het had geen internet. Het heeft wel internet, maar nauwelijks. En de mevrouw die het wil kopen, die heeft het niet helemaal door dat Starlink eraan komt. Dus je ziet opeens dat dus huisjes in the middle of nowhere, die dus inderdaad eigenlijk niet aan het internet zijn, vastzitten, die prijs van die huizen gaat through the roof, denk ik, binnenkort. Want je kan opeens, huisjes die eigenlijk in the middle of nowhere stonden en ergens aangesloten waren, of misschien stroom, die hebben opeens snel internet. En dat is echt een wereld van verschil. Overigens kun je nu al entkomen hoor, want wij zaten toevallig dit jaar in de Vogheze, op een plek waar echt geen ADSL kwam, maar er was wel mobiel internet. Ja en ook dat? Voor spotprijzen kon je gigabytes kopen. In de Vogheze? Om zelfs tv te kijken. In Frankrijk? Ja. Nou, dit jaar was ik in Frankrijk op vakantie en het viel mij op hoe echt abominabel slecht het internet was, gewoon via je mobiel. Zelfs in de steden deed het heel vaak niet eens. Het viel me echt in het bijzonder op. Dus toen dacht ik echt, ja, ik had vroeger nooit zoveel met Frankrijk, tegenwoordig steeds meer. Ik denk dus dat Starlink, het kan voor meerdere mensen, ik voelde het eventjes ook in mijn persoonlijk leven, van wow, dit kan echt een mooie uitvinding, zeg maar. Ik vond het toch ook nog wel ergens leuk, het hele verdienmodel van Starlink is bedoeld om SpaceX ook extra geld te geven. Elon Musk die noemt het gewoon je betaalt mee aan de stad op Mars. En dat vond ik dan ook nog wel een leuk idee. Het goede doel is dat ik een stad op Mars dan ook nog vond. Ik dacht, het cirkeltje is mooi rond. Ik dacht, Starlink, kom maar. In Nederland is het misschien, je kan het wel krijgen. Het grote probleem is, als ik me niet vergis, om die satellietdishs op dit moment geproduceerd te krijgen en dan ook voor SpaceX om die betaalbaar geproduceerd te krijgen, want ze leveren op dit moment in op elke dish die ze verkopen. Het is op dit moment, je kunt het dan wel krijgen, maar of het ook echt goed werkt op de plek waar jij het wil krijgen, dat garanderen ze niet. Nee, daarom is het dus nog steeds een beta. En het is 500 euro voor die dish en dan 100 euro per maand. De verwachting is dus eigenlijk in het komende jaar dat en de verbinding steeds beter wordt, de prijs omlaag komt en die dish dief. Voor Nederland is er op de meeste plaatsen geen enkele reden om dat te doen, want op de meeste plaatsen kun je gewoon internet krijgen voor de helft daarvan. Ja, het ging, Elon Musk had het er over bij Recode, dat het over de 5 procent, het gaat over de onderkant van de markt, de 5 procent onderkant van de markt, zo'n omschrift ziet er ongeveer. Het gaat echt alleen maar om die speciale gevallen waar het dus niet dicht bevolkt is, maar echt dun bevolkt tot medium bevolkt. Bij die 5 procent is denk ik een getal dat geldt voor de Verenigde Staten en ik denk dat het in Nederland veel minder is dan in Nederland. Ja, Nederland heeft zo'n goed internet. Mijn vader heeft een boshuisje, daar ligt zelfs glasvezel, het slaat nergens op. Het geldt ook voor ons boshuis. Ja, de gemeentes hebben dat allemaal uitgerold. Nederland is inderdaad niet 1, 2, 3 het land waar het voor bedoeld is, maar andere delen van de wereld zeker. Dat is het qua Starlink? Dat is het wel, volgens mij ja, er komt weer een launch aan, dat is ook wel leuk om te kijken dit weekend. Dit weekend? Ja. Dag tijdstip. Moet ik even kijken. Ja, Starlink googelen. Ja, Starlink, Falcon 9. Starlink launch, Falcon 9. Ja. Oké, nou, mijn eerste bijdrage gaat over Bepi Colombo, en ik kan dat vrij kort houden, dat is de Europese ruimtezonde die Mercurius gaat onderzoeken, en die is nu voor het eerst bij Mercurius aangekomen, is meteen weer doorgevlogen, want dat is onderdeel van een hele hoop manoeuvres om, ik zou maar zeggen, gratis, gravity assisted af te remmen, is nu dus een flyby. Nook de benen, dat vond ik toch wel weer opmerkelijk, afstand van 200 kilometer. Van Mercurius? Ja. Wow. Dat is dichtbij. Dat is wel echt dichtbij ja. Ik haal dat even uit nu.nl. Snel heeft van 50 kilometer per seconde, en er zijn al foto's gemaakt, dus daar staat er gewoon een foto bij. Bericht is trouwens van 2 oktober, maar goed, dat was na de laatste Space Cowboys. 50 kilometer per seconde. Dus 50 kilometer per seconde, en dan 200 kilometer, dan schiet je er wel langs. Jezus. Maar er komen nog 5 flybys in de toekomst, voordat die eindelijk een beetje in een parkeerbaan raakt, en de eerste volgende is 23 juni 2022. Dus hij heeft 5 jaar nodig om voldoende af te remmen. Zeg ik dat goed, 5 jaar, dus 20, 25, als ik me niet vergis, dat hij uiteindelijk in de juiste baan loont. Zit hij wel dus op dit moment in een, je zei een gravity assist, maar gaat hij nog eerst rond de zon nog een keer, voordat hij, hij zal wel dus. Precieze details van de baan, dat weet ik niet precies. Ik kan het wel zien. Als hij nu bij Mercurius is, en weer een flyby volgend jaar, ja weet je, in die tijd gaat Mercurius bijna 2 keer, het is gelukkig, in 80 dagen, gaat hij 2 keer rond. Dus het is niet zozeer, misschien Bepie Colombo die om de zon heen gaat naar Mercurius. Precies, Mercurius zelf, en dat ding zelf. En misschien allebei wel, maar dan in andere banen. Ja, op een of andere manier dus afremmen, dat is echt zoutkundig. Dat is echt gigantisch, hoe ze ooit met de voyages begonnen zijn met die swingbys, en dat dat dus op de dag van vandaag nog steeds de methode is om zo energie-efficiënt, want daar gaat het uiteindelijk om. Je doet het om brandstof te besparen, maar het vertraagt je missie wel met 5 jaar. En het komt er helemaal op neer, zwaartekracht werkt kwadratisch, dus als je op het juiste moment iets een zetje geeft, dan heb je dus in de toekomst een veel groter verschil. Dus waarschijnlijk, ik blijf het magisch vinden, we hebben volgens mij ook supercomputers nodig om het altijd goed uit te rekenen hoe het komt. Ik wist trouwens niet dat dat Forge de eerste was die dat deed. Dat zal wel kunnen. In elk geval de eerste waarbij dat heel bewust en op grote schaal werd gebruikt, want die voyages gingen van planeet naar planeet ook echt. Die kwam ook nog langs de aarde volgens mij zelfs, toen ik even die assist van de aarde op een gegeven moment. Hebben ze dat instrumenten nog eens getest? Tegenwoordig, ja, als je zo'n baan soms uitgetekend ziet, ook van die Venus Missies, dan is het een heel roze van allemaal gekronkel en gevoel. Ja precies, een spirograafachtig idee inderdaad. En wanneer moet die dan geparkeerd worden bij een mercurium? Er staat dat als die daar aankomt, dan splitst dat apparaat zich in twee delen. Die gaan dus op verschillende plekken hangen. En dat gebeurt in december 2025. Dus dat is ietsje meer dan vier jaar na nu. En weet je waar die naam vandaan komt? Bepi Colombo? Nee, dat heb ik vergeten naar te kijken. Oké, nou misschien kom ik daar nog even af. Colombo, dat is van Columus, is dat ook een grote C middenin het woord? Bepi, grote C Colombo? Nee, ik heb het Wikipedia, dat is voor mij. Dan zijn we er meteen uit. Wikipedia? De Bepi Colombo, genaamd naar Guiseppe Bepi Colombo, een Italian scientist, mathematician en engineer uit de Universiteit of Padua. Die heeft voor het eerst de Gravity Assist Maneuver van 1974 Mariner 10 geprobeerd. Dat is na Voyager. Voyager was wel in de jaren 70. Voyager is denk ik in de beginjaren 70. Dat ga je googlen terwijl jij het hebt. Dus hij heeft die Gravity Assist voor het eerst voorgesteld. Space Cowboys The Google Edition. Wel gaaf dat we het daarover hebben. Hij is dus vernoemd naar degene die Gravity Assist bedacht en uitgevoerd had. Dat is voor Voyager. Voor Voyager. Nou, hebben we allemaal iets verkeerds gezegd vandaag. 5 september 1977. Oké, maar dan is het toch heel leuk dat we het over hem hebben. Dus Voyager 1 is gelanceerd na Voyager 2. Ja, dat is altijd zo moeilijk. Maar dat scheelt geen jaar. Ik heb hem op mijn arm staan als tatoeage. Ik ben zelf eigenlijk de hele tijd in de war. Heb ik dan Voyager 1 of Voyager 2 op mijn arm staan? Daar ben ik nog steeds niet uit. Ik denk dat het ongeveer hetzelfde uitziet. Maar goed, Bepi Colombo. Blijkbaar een Italiaan die het Gravity Assist heeft uitgevonden. Dat vind ik zo wel mooi wat Bepi Colombo betreft. Wat is jouw tweede onderwerp ook weer? Mijn tweede onderwerp. Dat wordt Perseverance en Ingenuity. Moet ik hem nog even bijpakken? Dat zou handig zijn. Ik denk dat ik het gewoon weer even uit mijn hoofd doe. Ingenuity deed het even niet. Dat was dat helikoptertje. Moet ik hem je sturen intussen? Als jij nog een link hebt voor mij. Misschien voorkomt dat zoveel van die fouten die we tot nu toe al gaan maken. Fakiecheckers die ons op de huid zitten. Precies, we zijn elkaar aan het fakechecken. Het begint ook winter te worden op Mars. In ieder geval op de plek waar Perseverance staat. Als ik het goed begrepen heb. Je hebt de link. Ja, dank je. Er komt een hoop CO2 in de atmosfeer in de zomer. Dat komt vanaf de Polen van Mars in de zomer. Nu wordt het op dit moment weer winter. En al die CO2 slaat weer neer als ijs. En de lucht wordt een stuk eiler. Die helikopter, ingenuus die, die moet veel harder werken nu opeens. Dus blijkbaar bij het calibreren ging iets helemaal verkeerd. Ze moeten constant de propellers aanpassen aan die eile lucht die er wel of niet is. Die moet vooral harder gaan draaien. Hij moet harder gaan draaien. En dat kon hij dus niet. En het lukte niet. Hij moest volgens mij al twee keer zo hard draaien. 2,2 hier zo. Wat ik ervan heb begrepen was hij moest 2800 toeren per minuut. Dat is dus, even kijken waar ik op uitkwam, 45 toeren per seconde. Zo hard draait die helikopter. Net zoals een harde schijf toch? Echt bizar. Maar in elk geval veel harder dan een professionele helikopter. En die test die lukte. En toen wilden ze gaan vliegen met 2700 toeren. Wat ik best wat raar vond trouwens. Want die 2800 toeren dat moesten ze testen met mogelijke resonanties. En dan ga je dus echt vliegen bij een andere frequentie. Dat vond ik een beetje raar. Dat is een beetje raar. Maar dat zal wel een reden. In elk geval als je 2800 testen kom je voorbij de 2700. Dus laten we ervan uit gaan dat dat ook getest is. Maar toen bleken de actuatoren die de stand van de propeller blades, hoe heette die dingen? De weekend? Rotor blades. De weekend. Moesten ze aanpassen. Die bleken bij de test daarvan weer slecht te werken. Daar zat een bepaalde oscillatie in. En de oorzaak van die oscillatie zijn ze nu aan het opsporen. Kijk, je bent veel meer in de techniek gedoken. Heel goed. Ik was eigenlijk veel meer van wauw seizoenen op Mars. Wat awesome. En zo veel er elkaar mooi aan. Ingenieurtje heeft het koud. Ingenieurtje heeft het koud ja. Ik vond het wel lastig. Ik vond het ook wel weer vet om te zien dat er dus ook weer nieuwe beelden van. Ingenieurtjes zijn uitgekomen. De hele zomer heeft hij eigenlijk meerdere tests gedaan. Het heeft nu al twee keer zoveel vluchten gemaakt als de bedoeling was. Dus een van de mogelijke oorzaken van die oscillatie, waar ze nu last van hebben, is gewoon slijtage. Oh nu al. Dus je kunt niet uitsluiten dat ze besluiten dat het verder niet meer gaat. Ik hoop alleen echt dat ze op de volgende helikopter. Alleen dat ze echt op de volgende helikopter een camera zetten die naar voren wijst. Je kijkt nu alleen maar naar beneden. Dat is wel te gek. Maar dan denk ik, hoe kon het toch dat er even niemand aan heeft gedacht. Ik snap dat dat ding zo simpel mogelijk moest. Gewicht he? Gewicht. Maar toch op een of andere manier dat je toch, je kan ook een bolle camera maken dat je het er weer uit kan hamen. Maar nu zie je, kijk even naar de grond. Het zou gewoon te gek zijn. Echt zo'n lekker drone shot, weet je wel, van Mars over die heuvels heen. Je weet toch wel. Maar ja ik weet niet. Ik hou van dronevliegen. Elke keer denk ik ook van een beetje een soort Hollywood shot van Mars af. Ik zit er op te wachten. Ja, binnen een paar jaar. Mooi aanvliegen. Mooi aanvliegen en dat je dan zo perseverend ziet staan. Weet je al? Dat toch als je nu naar de vluchten kijkt en je probeert filmpjes te vinden dan zie je toch heel veel 3D renderings. Of dus die zwart-wit van de bodem. Maar nog niet helemaal wat je je voorstelt bij drone shots van Mars. Ik ben een beetje verwend. Dat merk ik, hoor ik aan mezelf. Jongens, ben je aan het aanzamen? Het betrekt tijd voorbij want ik weet hoe het is. Ik wil mooie beelden. Ik wil mooies. Nee, dus dat, maar in ieder geval het nieuwtje is ook dus, hij doet het in principe nog wel. Ook al had hij een beetje een probleem. Hij is dus al veel langer doorgaan dan voorheen. Dus hou die missing a beetje nog in de gaten. Perseverend sowieso. Ja, nou dan hebben we Rusland. Ja, wat is in Rusland? Nou van alles. O. Onder andere ernstige bezuinigingen op de ruimtevaart. En het ging natuurlijk al niet zo dennerend de laatste jaren. Nee, nou het grappige van, ja je zou er bijna om lachen, vooral omdat Poetin er een hoofdrol in speelt. Poetin scheen te ontevreden te zijn met de prestaties van de Russische ruimtevaart. Dus wat heeft hij nou bedacht? We geven ze minder geld. Dat werkt altijd. Deinvesteren helpt altijd. Dat zal ze leren. Je kunt ze net zo goed naar een strafkamp sturen, maar misschien doet hij dat ook wel. Gewoon de komende jaren gaat er 16% af per jaar. Echt fantastisch. Het budget voor de ruimtevaart was 2,9 miljard dollar. Even omgerekend, want we gaan niet in roebelrekening hier. En er gaat om de begin 557 miljoen dollar af. En de komende jaren gaat dat zo door. Daar wordt er dan geacht beter van te gaan. Ik vind het wel grappig, want er was net een win van de Russen. Dat de actrice de lucht in ging. Ja, ga ik het ook nog over hebben? Misschien is het een mooi bruggetje. Nee, want eerst moet ik in dit verband nog even kwijtten dat er meer aan de hand is dan alleen die bezuinigingen. Want er is ook allerlei corruptie. In Rusland? Sorry. Het is de humoreditie van de Space Cowboys. Want als het gaat om de oorzaken waarom het slecht gaat daar. Dan kun je wijzen naar de slechte salaris die betaald worden. Ik haal het allemaal uit Ars Technica. Even ondertussen door. We linken daarnaar in de show notes. Dus lees het zelf ook. Medewerkers van Roscosmos worden slecht betaald. Geen wonder dat het dan wat minder goed gaat. Maar ze hebben ook de directeur. Een man van Poetin, hoe heet die man ook weer, Rogozin. Die is betrapt op allerlei vormen van zelfverrijking. Door meneer Navalny, die nu in een werkkamp zit. Nadat ze hebben geproject om hem dood te maken. Hij heeft het boven water gebracht bedoel je? Ja, meneer Navalny heeft een mooie auto voor zichzelf gekocht. En ook eentje voor zijn vrouw. Samen met een waarde van 300.000 dollar. Meneer Navalny, zeg je het goed? Pardon, nee meneer. Even even vergeten. Rogozin. Die heeft auto's zitten kopen ter waarde van 3 ton. En een Dacia ter waarde van even kijken 3 miljoen dollar. Dat is netjes. Dus dat schiet, zeker voor Russische begrippen, schiet dat lekker op. Dus dat. Wat zonde. Wat erg ook om te horen. Rusland is toch een groot ruimtevaart land. Het was het land waar Amerika mee in wetloop was. En dat is nou China geworden. Waar ze op een gegeven moment alleen nog maar konden meeliften naar het ISS. Amerika had zelf geen mogelijkheid meer. Ja. Ik bedoel 10 jaar geleden. Dat valt ook weg, inkomsten vallen weg. Dus je kan zeggen 10 jaar geleden was er echt nog maar een kans geweest om nog iets ergens een bepaalde impuls te geven. En de Russische zin brulst er toch geen eigen ruimtesstation meer? Nee. Willen nu verhuizen van meeliften met de Amerikanen in dat opzicht naar meeliften met de Chinezen? Oké. Maar goed. Wat ook wel bijzonder is dat Poetin intussen hele ingewikkelde dingen heeft gedaan die ik niet precies kan naartellen, maar dat verwijs ik ook naar Ars Technica. Hij bemoeilijkt het bericht geven over de ruimtevaart. Dan kan Koen ook meteen zeggen dat werkt altijd. Wat? Wat? Hoe zou hij dat doen? Hij heeft allerlei organisaties die niet direct onder staatscontrole staan. Bestempeld tot buitenlandse agent. En die moeten in een berichtgeving over ruimtevaart, binnen Rusland, moeten ze ook vermelden dat ze buitenlandse agenten zijn. Waarom? Heel vreemd soort. Een soort ITAR, alleen dan wat ze in de Verenigde Staten hebben. Als je in de buurt van een raket wil komen, dan mag dat op allerlei redenen niet als je buitenlanden bent vanwege koude oorlogwetgeving. ITAR-wetgeving is dat. Maar dat hebben ze dan daar ook, maar dan absoluut niet. Ars Technica vermeldt dat het niet geldt voor de berichtgeving die zij doen voor buiten Als je dus bericht wil doen binnen Rusland, dan moet je jezelf benoemen tot foreign agent. Waarom? Omdat Poetin dat zo heeft bepaald. Ja lastig. Maar dan hebben we inderdaad ook nog de berichtgeving over de activiteiten van de filmers in het ruimtestation. Ja. En dan zit ik even te kijken, ja dat heb ik hier. Er is een Russisch ex-astronaad of Tzinin, die heeft zich gemengd in de discussie over dat film in het ruimtestation. Want er was een actrice omhoog gegaan? Ja er is een actrice, daar weet ik de naam ook van, maar ik moet het allemaal opzoeken. Oké, Tom Cruise die wilde eigenlijk als eerste, maar die is verslagen door een Russische actrice gelaand. Julia Peresild. En er is een regisseur, Klim Shipenko, die zijn daar opnames aan het maken. In het ISS? In het ISS. Die zijn daar aangekomen een week geleden, we nemen dit op, op vandaag is het 13 oktober, of 6 oktober zijn ze daar aangekomen. Ze blijven er 12 dagen, of 5 dagen vertrekken ze weer. Wow, zo kort. Nou ja, 12 draaidagen voor een filmploeg, dan moet je toch een redelijke hoop kunnen doen. Ja, nou ja, ik heb wel eens op 60 gestaan. Als je een dag aan een shot over moet doen, wordt het ook duur. Ja precies, het zal maar, nee daarom ja. Ah goed, ze zitten daar dus. Maar meneer Ofcinin, die publiceert nu zijn mening, en die is dat toch een uitzonderlijke belasting is voor de professionele astronauten die in dat ruimteshuis zijn. Want ruimtevaartouristen, zo bestempelt hij ze dan toch maar, en dat klopt ook inderdaad wel, want ze zijn maar 3 maanden opgeleid, dan krijg je echt alleen de basics. Die moeten gebaby-sit worden door het professionele team astronauten. En als er onverwachte dingen gebeuren, dan is dat echt gevaarlijk zegt meneer Ofcinin. Dat is het natuurlijk ook. Ja, ja, daar zal goed geld voor betaald zijn. Daar is sowieso goed geld voor betaald, maar dan nog zit je daar de normale gang van zaken vreselijk te verstieren. Ja, ja. Dus dat is daar aan de hand. Het gaat er maar meer voor komen, want Tom Cruise had volgens mij zijn plannen nog steeds niet in de ijskast gezet, het was gewoon duurde allemaal lang. We horen er weinig van. Ik denk filmen en films zullen er steeds meer gaan voorkomen natuurlijk. Ja, dus het is heel interessant. Ik ben ook heel benieuwd naar de opname, want ik heb allerlei dingen voorbij zien komen, onder andere ook hoe tot voor kort opnamen die gewichtloosheid moesten suggereren hoe die in werkelijkheid werden gemaakt, en er zijn allerlei trucs voor, maar ik heb dus echt gewoon acteurs en actrices aan lussen opgehezen zien worden, omdat zweven wat je in gewichtloosheid doet, na te boten. Dat werkt thuis wel, kun je allemaal elektronisch weer opkalavateren en zo, maar nu gaan ze dus het echte werk doen en dan krijg je natuurlijk ook wel effecten die je anders niet ziet, zoals dat je gezicht wordt een beetje pafferig, je haren gaan aan alle kanten opdwarrelen en zo. Ja, het zal realistischer zijn. Ja, ja, dus dat is wel interessant. Ik ben heel benieuwd naar het resultaat. Wist je trouwens dat er een nieuwe commander was? Pardon? Er is een nieuwe, iemand nieuws als commander van het ISS, dat is ook net een wisseling van de wachtgewerkt. Die is net binnengevloog. Ja, twee dagen voordat die actrice aankomt. Het is nu Thomas Pesquet, en het is een Frans uurtje vandaag, want hij is de eerste Fransman die ooit commander, hoofdcomptant van het ISS is. We weten dat ook weer. Toch weer een primeurtje. Ja, dus dat is hij nog tot 8 november en dan wordt het Anton Shlaplerov. Ja, en dat is degene die nu die filmploeg begeleidt. En die begeleidt nu die filmploeg. Ah, hij wordt commander over een maand. Hij is de babysitter. Ja, precies. En dan is hij naar het toilet en weer terug. Nee, maar goed, bij een emergency lopen die vreemdelingen, die toeristen nog meer in de weg dan ze in het dagelijkse leven toch al doen. Ik hoop dat ze veiliger terugkomen in ieder geval. Ja, dat ook. De vertrek is dus, even kijken, ik denk op 18 oktober dan. Ja. Iets in die buurt. Oké. Oké, dat is Rusland. We zijn al bij. We zijn bij. Moeten we het over Haiber gaan hebben? Ja, laten we het even over Haiber hebben. Het verhaal was dus, en Koen spreekt vooral tegen, dat Haiber af ziet van het verder aanleggen van het satellietnetwerk voor het Internet of Things. Ja, met die zin is niks mis mee. Alleen de rest van het artikel wat in de Nederlands pers naar voren kwam, daar zitten zoveel ruwe kantjes aan en zo ongenuanceerd door ook een stagiaire-initieel geschreven, dat ik van oei, het is best prettig om daar even wat ander gewicht tegenaan te gooien om uit te leggen wat er eigenlijk echt aankomt. Als we dan beginnen met het essentiele onderdeel, dat dan blijkt wel klopt, want jij zat hier op 14 februari 2019 om uit te leggen dat Haiber als Starlink een mooi netwerk van satelliet ging aanleggen. Waarom jullie stoppen daar dus mee? Dat bevestig je net. Waarom stoppen jullie daarmee? Nou, we hebben in de afgelopen 2,5 jaar twee grote veranderingen binnen ons bedrijf zien gebeuren. Eenerzijds zagen wij inderdaad dat op het moment dat wij alleen maar connectief tijd aanbieden en die ook nog 20 keer goedkoper maken dan wat er nu beschikbaar is op de markt. En connectief tijd is dan normaal gesproken ergens tussen de 5 en 10 procent van de value chain. Maak je dat 20 keer goedkoper dan hou je dus minder dan 1 procent van de oplossing over die uiteindelijk de markt ingaat. Dus dan doen wij een gigantische hoeveelheid moeite om uiteindelijk met 1 procent, wat niet eens marge is, maar gewoon totaal value terug te halen. Dus daarvan hebben we gezegd het lijkt ons verstandig om niet alleen maar op die connectief tijd te gaan zitten, maar om een verledige eind tot eind oplossing aan te gaan. Dus het verdienmodel viel dus tegen? Het verdienmodel was uit te breiden en daar dachten wij van oké die marge van ongeveer 80-90 procent met alleen connectief tijd is leuk, alleen dan laten we alsnog ongeveer 99 procent van de waarde liggen in de value chain. Dus daar moeten we eigenlijk ook naartoe. Tegelijkertijd en dat is eigenlijk als we uitzoomen en niet alleen 2,5 jaar terug gaan, maar 5 jaar terug gaan in tijd. Toen we het bedrijf op hebben gericht zeiden wij oké we zien die mogelijkheid in de afgelegen gebieden voor Internet of Things. Dus heel af en toe op afstand de status-updates meekrijgen van hey hoe gaat het met je asset, waar is het, moet er iets gebeuren daar. En die opportunity is er nog steeds vandaag de dag. Dus daar is eigenlijk niks aan veranderd en ondernemerschap is geen lineaire reis, het is echt een ja. Ja, ons stond de zoektocht in een dol in een donkerdolhof. Dus ons initiële gedachte was oké wij als oprichtersgroep hebben niet de capabilities in huis om eigen satellieten te gaan bouwen. Dus eerste satellieten, nou we hebben zelfs gekeken naar alle traditionele satellieten of we daar al een deal mee konden maken, dat kon toen der tijd niet. Nou dat betekent oké dan moeten we het zelf gaan doen. Niet omdat wij per se het fantastisch vinden om zelf satellieten omhoog te gaan sturen, maar omdat het een necessary evil is om de infrastructuur op zijn plek te krijgen om daarna die klanten kunnen gaan bedienen. Nou zo is dat begonnen. Toen hebben we met een andere partij in Nederland gezegd van hey kunnen jullie alsjeblieft die satellieten voor ons gaan bouwen. Dat is ISIS en Delft geweest toen der tijd. Die hebben de eerste twee satellieten gemaakt. Toen zagen wij in die New Space Community, het is een kleine industrie dus iedereen kent elkaar goed, zag je dat iedereen niet meer met derde partijen ging samenwerken maar zelf die capabilities in huis ging opbouwen. Omdat die partnerships toch niet altijd perfect werken. Dus hebben wij in de afgelopen 2,5 jaar de capabilities in huis opgebouwd om zelf satellieten te bouwen. En we hebben begin dit jaar, dus Hyber 3 en 4, dus de derde en vierde satelliet die wij nu om de aarde hebben draaien, hebben wij omhoog geschoten met het team wat we helemaal van stretch hebben opgebouwd. Dus de capabilities die wij eigenlijk in twee jaar tijd hebben opgebouwd is gigantisch en zijn we enorm trots op wat voor team wij daar hebben neergezet en dat dat dus ook echt werkt. Terwijlkertijd is er, en de announcement is gisteren gebeurd, dat wij een partnership hebben met Inmarsat. Dat is een traditioneel satellietbedrijf die competitief tijd aanbiedt. En doordat wij in de afgelopen jaren dus de protocolen, de access schemes, alle manieren om op low cost, low power manier te communiceren met satellieten hebben ontwikkeld en dat nog steeds allemaal in huis kunnen, kunnen we nu een deal maken dat wat 5 jaar geleden nog niet kon met bijvoorbeeld een Inmarsat. En daar zit nu ook al 2 jaar ontwikkeld tijd in. Dus het is niet zo dat je dat op de ene na de andere dag ineens bedenkt van even switch over. Maar er zit enorm veel development time in en we zijn nu op het punt gekomen dat in plaats van, en dat vonden we in het nieuwsartikel, niks werkt, alles is kapot, eindevaal, hyper feed bijna, echt zo'n dramatische, alles gaat mis, die teneur zeg maar. Is het zo van nou ja, we hebben die satellieten geïnlaceerd, ze doen het, we hebben daar eerste berichten zelfs doorheen gekomen, dus technisch gezien hebben we echt iets super knaps voor elkaar gekregen. Alleen, de werkelijkheid heeft ons dus ingehaald waarbij we zeggen, een deal met Inmarsat zorgt ervoor dat wij niet nog eens tientallen miljoenen moeten gaan investeren om de rest van die satellieten allemaal op hun plek te krijgen, maar dat wij met één switch op de knop bijwijze van in één keer twee wegcommunicatie, realtime in plaats van eens per dag, service levels die stabiel werken in plaats van toch nog even alles uitvinden en voor het eerst eigen satelliet lanceren, dus voor ons is dat een beetje een vervelend moment geweest, dat wij nu nog steeds die satelliet, nou, je noemde het, aankomende zaterdag gaat Starlink lanceren en dan doen ze het meteen, dat duurt normaal gesproken even, dus elke satelliet moet worden uitgepakt, alle subcomponenten moeten worden aangezet, getest, etc. Voor ons was het de eerste keer dat we dat aan het doen waren en dus duurde dat wat langer, kom je tegen problemen aan die je niet eerder hebt gezien of zou gaan komen en dat is allemaal op te lossen en dat hebben we ook gedaan bij de eerste twee satellieten, dus dat wij nu op een moment nog niet volledig commercieel live zijn met onze derde en vierde satelliet is niet enorm spannend, dat hoort er gewoon bij, bij die learnings van zelfsatellieten. En even voor de helderheid, die eerste twee doen het wel, want volgens mij in het stuk stond ook dat daar problemen mee waren. Ja, dat zijn die nuance verschillen, die zijn ondertussen uitgeschakeld omdat wij satelliet nummer drie en vier met andere radio's hebben uitgerust en onze grondstations die met die satellieten communiceren moeten dan kiezen gaan we met de eerste twee satellieten communiceren of met nummer drie en vier, daarvan hebben wij gezegd oké deze drie en vier zijn zoveel beter dan de eerste twee, laten we die twee dan nu eigenlijk uitzetten en dan gaan we verder met hybrid drie en vier. Dus ja, factual klopt het wel dat ze dan niet meer doen, maar het is een bewuste keuze geweest om daar afscheid van te nemen in plaats van jongens niks willen. Maar ze gaan ook niet meer gebruikt worden die een en twee? Nee, dus een en twee is helemaal afgegeven op dit moment, hybrid drie en vier, dus de twee satellieten die we zelf hebben gebouwd, daar nemen we nu ook afscheid van. Simpelweg omdat de commissioning zoals die fase dan heet, dus de fase van uitpakken als up and running krijgen van die satelliet tot aan commercieel live kunnen gaan, je zou bijna die betifyers kunnen noemen die eerder in deze podcast voorbij kwam, daarvan zeggen we om daar economisch nu nog meer resources tegen aan te gooien en dat te blijven uitontwikkelen voordat we daar initiële revenues mee kunnen maken versus nu op die knop drukken met Inmarsat met de partnership waarvan we weten het werkt en die devices hebben we ook klaarstaan. Ja, is dat een hele economische logische keuze. Ja, wat nog onhelder voor mij is als je dan nu met Inmarsat verder gaat jullie, wat doet hybrid dan? Wat is jullie laag die jullie toevoegen? Ja, dus enerzijds hebben we wat we in de afgelopen vijf jaar hebben opgebouwd qua proprietary technology, dus de manier van communiceren is niet zoals je met de 4, 5G omgaat, het is niet de... Het is ook niet de protocol die Inmarsat zelf gebruikt om met hun sensoren allemaal te communiceren, wij hebben dus een eigen manier gevonden en we gebruiken dus ook niet gebruik van hun hardware verder dan de satellieten en de grondstations, dus we hebben echt een eigen modem, een eigen antenne en de manier van communiceren waardoor dat low power kan, is allemaal wat wij binnen Hyper in al die jaren hebben ontwikkeld, alleen dat doen we nu op een net iets andere frequentie en die twee frequenties, of dat nu UHF is wat we zelf deden of L-band wat Inmarsat gebruik van maakt, die zijn perfect, beide voor Internet of Things. Ah ja, heel goed om dat even te onderstrepen denk ik, want als het dus allemaal zo onduidelijk is wat er in het stuk staat wat er allemaal niet is, dan denk ik goed we moeten heel helvet hebben wat er dan dus wel is, dus eigenlijk de sensoren die jullie hebben, hoe noemen jullie die zaken die ze wegsturen richting die Inmarsat satelliet, wat is jullie term daarvoor? Bij ons is dat een Edge station, een Edge station, die hebben jullie echt, dus jullie hebben je eigen Edge station, die stuurt het naar een Inmarsat satelliet en die kan daar al mee omgaan, die hoeft daar niet nog compatible voor gemaakt te worden en dus eigenlijk die eerste stap naar die satelliet toe, dat is wat jullie nu aan het maken zijn of een netwerk op aan het baseren zijn. Nou dat is helder. Voor het Internet of Things dus, wat je zei, twee keer per dag? Ondertussen kan dat dus two-way, dus op en neer in plaats van alleen maar vanuit de sensor naar de satelliet toe, nu twee kanten op en daarnaast zijn we waar we met onze eigen satelliet maar eens per dag zouden kunnen uitlezen, gaan we nu naar geostationaire satelliet toe van Inmarsat en kunnen we dus real-time die data uit gaan lezen. Real-time? Ja, dus de stap van eens per dag naar wat oorspronkelijk het plan was, zeg elke 15 minuten, ja daar zouden in het artikel stonden 24 satellieten, waarschijnlijk zouden dat er meer dan 70 moeten zijn geweest, dat kost tientallen miljoenen om op te bouwen en misschien wel vijf, zes jaar voordat je daar bent en nu kunnen we dus morgen diezelfde klanten op bedienen. Ja en even ook weer voor wat ik nog kan herinneren van ons vorige gesprek van twee jaar geleden, twee en een half jaar geleden? Doen we dat al zo lang? Bijvoorbeeld boeien in het midden in de oceaan die bepaalde waterkwaliteit meten of bepaalde vervuiling of in de jungle een of ander project dat ook zo'n data kwijt moet en de middel of noe weer, dus heb je zelf nog leuke voorbeelden van sensoren die ergens op zitten denken van oh dat is ook nog een toepassing? Nou we hebben wel in in alle jaren enorm veel van dat soort internet of things toepassingen voorbij zien komen en ik denk dat internet of things ook bekend is door de phrase at death by a thousand verticals omdat er zoveel zijn en als je niet focust dan ga je dus automatisch viet omdat je overal domeinkennis nodig hebt en wat wij hebben gedaan is we hebben nu twee productlijnen in de markt gezet, eentje is heel erg specifiek voor de energie markt, dus we hebben een leuk contract getekend met Shell bijvoorbeeld om al hun all well monitoring te doen dus elke keer als die als de ja knikker is op en neer gaan zou je normaal zeggen hey je zelf verdient geld dat is hartstikke leuk, maar wij willen ervoor zorgen dat dat ook op een sustainabel manier gaat en dat op een moment dat daar lekker zitten bijvoorbeeld dat dat daarachter plekken gemeten kan worden dus al die blowouts die je nog steeds helaas met regelmatig nieuws hoort kunnen allemaal voorkomen worden door die kastjes van ons op die plekken te zetten. Ander grappig voorbeeld is dat wij nu in Papenuugenea helemaal in de middle of nowhere met een helikopter over een berg heen in de middle of the jungle daar onze sensor aan het plaatsen zijn omdat we dus echt willen aantonen in de meest remote places of earth kunnen wij ook nog steeds deze dienst aanbieden en ja super trots dat we dat met ons team voor elkaar hebben gekregen. Een wild camera voor een orang-outangs of zo iets? Wat gaat die wegsturen? Ook in dit geval is het weer over het zoeken naar olie dus energiewells die daar worden geslagen om ervoor te zorgen dat enerzijds men weet wat voor productie daar gedraaid wordt aan de andere kant ervoor zorgen dat mocht er de lekkages zijn mocht er onderhoud nodig zijn dat men dat eerder te horen krijgt dan wie uit nieuwspreekt. En wat ik nu even niet begrijp wat je zegt we zijn sensoren aan het plaatsen enzo ik had steeds het idee dat jullie eigenlijk infrastructuur aanbieden en dan zou ik zeggen jullie moeten geen sensoren plaatsen dat is natuurlijk jouw klant die gaat gewoon jullie verbinding gebruiken dus hoe moet ik dat zien? Ja we hebben dus afscheid genomen van het infrastructuur stuk maar ook van het gedachtegebied oké wij bieden alleen maar een modempje en een antenne aan en dan mag de klant daar vervolgens een oplossing breken. Oké je brekt die dienstverlening uit. Ja inderdaad. Goed ik heb nog even een praktische vraag ja waar run dat ding op waar gaat die energie vandaan? Dat werkt met een batterijtje en die batterij zorgt ervoor dat je alsnog vijf jaar lang deze dienst kan aanbieden dus eens in de zoveel jaar komt er alsnog wel een onderhoudsteam langs bij zo'n plek om er voor te zorgen. Ja in z'n vijf jaar een batterijtje die vijf jaar meegaat. Gigantisch. En die internet levert dat is toch wel wonderlijk. En dat is dus het mooie daarom praten we over internet of things low power, ultra low power applicaties in plaats van het internet wat iedereen kent van de hoe noem je dat de sockets en ja en maximale wat er dan over de over de lijn gaat is echt een soort xml bestand of gewoon echt een klein beetje data, een paar nummers, per cijfers dat zijn geen plaatjes om het zo te zeggen. Het is zeker geen video streaming wat je meekrijgt maar er kan best wel wat data doorheen dus je de verbinding zou een mb per seconde aankunnen maar dan drain je dus de battery de volle. Dus je wil liever het hebben over kb's per seconde die je weg stuurt want... En liever zelfs nog verzamelen en dan heel even aangaan en dat transmitten en daarna weer in sleep mode want dan kun je dus die batterij ook. Ja, lang mee laten gaan. Maar nu je dat hebt gezegd van we breiden de dienstverlening uit en we stappen af van alleen maar de verbindingen aanbieden dan snap ik ook die death of a thousand verticals beter. Dat betekent inderdaad dat je voor elke klant die je krijgt kennis moet ontwikkelen, kennis in huis moet zien te krijgen om die klant goed te kunnen bedienen. Hoeveel klanten heb je intussen? Nou dat is eigenlijk het zelde hoeveelheid als dat we daarvoor al hadden dus zeggen rustig een 100 plus klanten die met ons ook de transitie maken voor het grootste gedeelte in ieder geval van oké hier is de modem en antenne en af en toe naar oké nu zijn we helemaal live en kunnen we commercieel een grote getal aan. Ja ik mag helaas behalve Shell wat dus Out in the Public is helaas niet al te veel namendoeming. Jammer. Vraag ze is voor de volgende keer. Maar dat betekent dus ook dat jullie zomaar opeens zou ik bijna zeggen uit de fase van het investeren zijn. Want die tientallen miljoenen wat je net zei die eerst wel op jullie borstje lagen. Althans als ze met een mintekende voor geld dat je nodig had dat heb je opeens niet meer nodig je kunt gewoon nu meteen aan de slag. Ja maar dan kom je dus van een infrastructuur wat enorm duur is naar een laten we het bijna noemen regulier bedrijf wat aan het schaal is en dat kost nog steeds geld. Dus we hebben ongetwijfeld volgend jaar een nieuwe investeringsronde moeten gaan doen. Want ja dan alleen dan kunnen we ons wel focussen op de sales en marketing kanten omdat de producten het gewoon doen. Ja ja ja. Ben je nou nog wel een ruimtevaart bedrijf? Eigenlijk niet in dat opzicht maar de grap is wij hebben vier jaar geleden al de keuze gemaakt om onze naam aan te passen en vroeger waren wij we zijn opgericht als zijnde magnitudespace helemaal gericht op de magnitudes de grote impact die wij willen hebben op de wereld en daarna space omdat we dus in de ruimte werkzaam zijn en dat hebben we omgedraaid richting hybrid omdat dat dingetje op de grond juist heel de tijd in slaapmodus moet zijn en aan het hibernaten is. Dus we wilden meteen al de focus op iot gaan leggen in plaats van op de ruimte ondanks dat we die infrastructuur nodig hadden om daar te kunnen komen. Ja snap ik. Ik kreeg een nieuwtje opeens door. William Shatner is succesvol weer terug geploft op. Hij is al weer terug. Ja even breaking news tussendoor. Hij is al weer terug en ik vind het echt best wel suf. Wat ik wel grappig vond. Sorry voor even deze kleine uitstap. Toen ik hier zat in afwachting van jullie twee dingen klaarzetten en zo voor deze opname toen kwam er een collega langs en die vroeg aan mij gaan jullie in Space Cowboys aandacht besteden aan William Shatner en ik had geen idee waar je het over had. We hebben het wel gemeld hoor een paar weken geleden een keer. Oh is dat zo? Ja want bij het voorbereiden van deze aflevering van Space Cowboys hebben we met de complete team tussen acht man groot of zo hebben we in onze app groep op onderwerpen besproken en allerlei collega's die nu niet zijn hebben wel onderwerpen ingebracht en Shatner was daar niet bij volgens mij. Nee want maar je merkt dus aan heel veel dat was ook toen Bezos en... Wie gaat er nou weer omhoog? Ja precies ik zag Bezos hem volgens mij net een speldje op maar hij is dus echt alleen maar weer op de Blue Origin manier naar boven gegaan dus even naar boven. 80 kilometer. 80 kilometer even aantikken en weer terug naar beneden vallen. Dat was wat was het weer 6 minuten? Ja ja en dan zie je dus de celebrity ervan maakt het dan dus nieuws. Ja dat was ook de bedoeling natuurlijk. Bij Bezos en Branson vond ik het ook al een beetje zo van iedereen die loopt dan jou ongetwijfeld ook wij als host van Space Cowboys aan je kop te zeuren van oh vind je dat spannend vind je dat spannend en ik zeg nee boeit me eigenlijk helemaal niks sorry of zo en dat zie je dan dus nu weer van als we zo draaien dan bekende mensen bij komen kijken is het is het opeens belangrijk terwijl als je kijkt wat hij gedaan heeft dan is het dus echt wel leuker dan wat je 20 jaar geleden kon doen maar het valt zo ontzettend in het niet bij wat wat SpaceX op dit moment aan het doen is dus dat is een beetje het verbleekt helemaal. Ik heb tegenwoordig bijgedachten als ik met name Blue Origin dan bezig zie en jullie erover kunnen zeggen maar er zijn dus ook wat klokkenluiders geweest die hebben gezegd van nou Blue Origin is een bedrijf met een redelijk toxische cultuur wat ook bekend is van Amazon en dat gaat zover dat sommige ruimtevaartjes kunnen zeggen ik zou dus nooit met die raket meegaan want het is niet veilig. Ah dat zelfs. Vanwege de werkcultuur? Ja indirect wel omdat een toxische werkcultuur nou daar weet naast ook alles van die leidt ertoe dat vroeg of laat de dingen niet goed gebeuren dat informatie niet bij het hogere management aankomt bijvoorbeeld of dat het werk niet goed gedaan wordt op welke manier dan ook mensen die slecht betaald worden mensen die misschien niet goed genoeg opgeleid zijn of of de pest in hebben en dan kun je wachten op ongelukken. Hij heeft het overleefd zo te zien. William Shatter heeft het overleefd. Hij ploft goed in. Die raket die land ook goed. Dus je hebt eerst als Hucked iedereen weer uitkomt. Nou kijk eens. Ja die is toch bij mij met zijn zonnebril op. Ik kreeg nog een vergelijkbare gerucht mee een ander ruimtevaartbedrijf in de valley genaamd Swarm is door SpaceX overgenomen en de mensen die dus voorheen bij Swarm, hippestartup, koelbedrijf nu bij SpaceX werken. Daarvan heb ik in ieder geval van een of twee meegekregen dat ze zeggen de cultuur is zo'n omslag. Ik zal even niet de toxiede woorden gebruiken daarvoor maar zo'n omslag dat dat positief of negatief. Behoorlijk negatief. Ja bij SpaceX ook. SpaceX is ook niet kinderachtig. Musclegt ook je zweep erover. Hoef jij niet te bevestigen Koen. Dat maakt mij niet uit. Maar dat is de stand idee. Ik heb hier volgens mij ook ergens op reddit of op twitter ook iets over langsgekomen. Dus Swarm is recent overgenomen door SpaceX. Ja en alleen de FCC dus dat is ook waar ons document naar voren is gekomen. Dat is een publiek document wat je dan moet aangeven richting de Amerikaanse overheid van dit zijn onze nieuwe plannen en wij stoppen dus in dat opzicht via ons eigen netwerk met de Amerikaanse markt bedienen. Dus dat doen we voor de V1 mazat. Dus we gaan gewoon door met de Amerikaanse markt. Maar via eenzelfde constructie heeft Swarm aangegeven SpaceX gaat onze filings overnemen. Dus de frequenties die zij hadden toebedeeld gekregen. En verder is er een nul announcement over de hele deal. Alleen omdat er dan zo'n document tussen zit wat publiek moet worden weet men dat daar een deal gemaakt is. Dat er überhaupt een deal is gemaakt? Want de reden waarom ze zijn overgenomen is nog. Wat deed Swarm dat uniek maakt om het samen te zeggen. Ja ook met kleine satellietjes proberen internet of vings connectiviteit de weg te brengen. En het lijkt erop maar dat zijn natuurlijk dan ook alleen maar geruchten. Dat dat een equity hire geweest is zoals ze dat noemen. Dus het hele bedrijf kopen om uiteindelijk die mensen dan in dienst te hebben. Ja daar gaat het dan gewoon om. Ze zijn bij SpaceX ontzettend op zoek naar mensen. Die bedrijfscultuur die ze hebben het idee de aarde vergaat ongeveer over een week. Dat is een beetje waarop ze opereren en dus we moeten nu zo snel mogelijk naar van de aarde wegs niet komen naar mars. Vulker bullshit. Nou dat over een week dat vind ik ook wel redelijk te veel. Van een week of een maand ofzo. Het is voor mij in dat je naar mars gaat in plaats van de aarde te fixen. Nee dat ben ik niet eens. Want dan kan je de hele geschiedenis zelf kunnen zeggen waarom zou ik van huis weg gaan. Nee het gaat om de reden. Ik vind het een prima idee om naar mars te gaan. Dat is interessant. Maar niet omdat de aarde niet goed genoeg meer zou zijn. Nee nee nee. Maar dat is volgens mij ook niet de reden. De reden om het nu te doen met high urgency. Als ik Elon Musk goed begrijp van die tour met Everyday Astronaut. Toen had hij het erover van de samenleving de maatschappij heeft misschien maar een narrow window waarin het mogelijk is. En dat vind ik niet eens een hele rare gedachte. Want als je kijkt naar hoe lang totale samenlevingen afgebrokkeld zijn tot maar een schim van wat ze ooit waren. Ja, Italië en als je kijkt naar de Verenigde Staten. Op dit moment heeft natuurlijk ook alle tekenen van rot in zich zitten. Door enorme inkomensongelijkheid. Daarmee ook slechte opleidingen. Behalve voor een kleine groep mensen die het goed kunnen doen. Dan zie je dat en misschien dus ook op een gegeven moment niet de wil. Dat zag je ook in de jaren 80, 90 en 2000. Van dat was geen interesse. Dat interesse verdween behoorlijk. Dat het niet een hele bizarre gedachte is. Dat als je energiecrisissen hebt en je hebt klimaatcrisis en je hebt politieke crisis. Dat er op een gegeven moment weer een 100 jaar of zo zou zijn. Net als de afgelopen, laten we wel wees, de afgelopen 50 jaar. Dat het opeens allemaal een beetje op zijn gat ligt. Dat het allemaal niet lukt. Dus dat er op een gegeven moment iemand komt die zegt. Misschien is er helemaal niet eindeloos een kans. En moet ik nu, nu Elon Musk zelf kon bedenken hoe het dan moest. Dat je toch daar inderdaad wel iets van urgency in hebt. Dat je dan zegt van de aarde vergaat over een maand. Dat is misschien nog weer net iets te veel of zo. Maar op zich kon ik me er dus wel in vinden. En heb ik niet het idee dat Mars ook maar in de komende 200 jaar een betere plek zou zijn om te vertoeven dan de aarde. Geen zins. We hebben het over millennia denk ik. Daar heb je het over. Nou goed, je moet er een keer mee beginnen. Ja, precies. Wat dat betreft is het alleen maar een compliment voor de mensen. Misschien nog een bruggetje naar groen terug. Want het is interessant dat je zegt dat je het hele tijd moet veranderen. Als je dat niet zo doet dan had je je op een gegeven moment niet meer gezeten. Je bent gewoon als een specieke geïnteresseerde. Maar niet meer als de chief strategy officer natuurlijk. Ik ben wel benieuwd wat jullie nog nodig hebben om een winstgevend bedrijf te worden. Nou dat is denk ik meer klanten op het netwerk aansluiten. De supply chain werkt niet per se mee. Covid heeft in het begin even voor een hele stop gezorgd eigenlijk. Dus al het bedrijf, al het klanten die we hebben zeiden in het begin daarbij ook. Harschakelijk mooi. Dit soort nieuwe innovatieve projecten die leggen we even terug in de kast. We gaan eerst maar eens even onze core kijken hoe dat allemaal goed gaat. Maar na 6, 9 maanden kwamen ze toch wel terug met hey het is toch wel handig als wij op afstand kunnen blijven monitoren. Waar onze assets, hoe dat ervoor staat, etc. Dus eigenlijk is die hele markt met 5 tot 8 jaar misschien wel versneld. En ja, en wij doen dus mee in die vogelvlucht daarvan. Dus dat is ontzettend leuk. Maar om naar profitability te komen. Ja, in kwestie van meer dozen het veld in in dat opzicht. Dus toch dat opschalen. En toch even voor mij, want je zegt we doen de infrastructuur niet. Maar je hebt dus wel een product. Je hebt wel een item om het samen te zeggen. Ja, de hardware blijft dit keer gewoon op aarde. En die blijft gewoon op aarde. En die heet dus een Edge. Een Edge station. Een Edge station. Ja, dat is een leuke naam. Ik bedoel dat, want dat is toch een product dat je nog verkoopt. Afgezien van de services of zo. Dus, nou ja, doe dan mee wat je wil. Ik heb nog iets, want deze Space Cowboys lopen op zijn eind. Wat we hadden moeten vragen, maar vergeten zijn te vragen. Over Huiber. Ja. Wil je nog iets kwijt? Nee, nou ja, de nuances waar we het in het begin van de podcast al even hadden. Het is voor mij heel vervelend om te horen dat niks zou werken of wat dan ook. Kijk, we hebben helaas afscheid moeten nemen van een stukje team. We hebben meer dan 20 mensen helaas afscheid van moeten nemen de afgelopen maanden. Maar dat zijn wel echt de beste engineers die je maar kan voorstellen. En sommigen daarvan zijn vanaf dag één met ons, anderen zijn wat later bijgekomen. Maar ja, ik wens iedereen een beste toekomst toe. En ook als dat niet bij ons bedrijf zou kunnen op dat moment. Dus zo'n berichtgeving helpt hen dan ook niet mee in hun verdere stappen. Ja, ja. Dus niet alleen voor Huiber zelf, maar voornamelijk ook voor onze engineers. Die, ja, die dragen we zo warm hart toe. Moest dit wel even rechtgezet worden. En die hebben het dus heel goed gedaan. Dus jullie hebben gewoon andere strategische keuze nu gemaakt. Ja, economisch belang afgewogen, kosten-baten analyse. En dan zeggen jongens helaas gaan we die kant op. Terwijl het systeem technisch werkt. Maar je hebt dus ook een ander soort mensen nodig nu. Ja, ja. Dus gewoon minder engineers. Managers. Salespeople. Salespeople, product managers. Ja, precies. Hoe vinden jullie dat? Is dat voor jullie ook teleurstellend of maakt het je niet uit als het maar functioneert? Er zit wel een emotioneel deel aan. Dat kan ik niet ontkennen. Tegelijkertijd moet je in business niet altijd je door de emotie laten leiden. De beslissingen die gemaakt zijn, daar sta ik volledig achter. Ja. Dat is helder. En de hot hash. Ja, hoeveel mensen werken er dan nu als je 20 mensen hebt? Nog steeds een stuk of 55. Oh wauw, ja. Nee, nou, helemaal helder. Dan heb ik geen vragen meer. En wensen jullie alle succes. Ja. Om je weer te zijn. Tot over de volgende. Ja, als het dus inderdaad weer een update is, dan zien we je wel weer een keer terug. Misschien worden jullie nog wel weer eens een ruimte voor het bedrijf. Wie zal dat zeggen? Dankjewel Coen Janssen van Hyber. En dankjewel Herbert Blankesteijn. Dankjewel Thijs Roes. O, joh. Dankjewel luisteraars. Dit was Space Cowboys nummer 80. Op naar de 100. We zien jullie graag over twee weken weer terug. Doei. Doei.