Prestige en rivaliteit zijn terug in de ruimtevaart, nu tussen VS, China en Rusland

Welkom bij Space Cowboys en ik verwelkom mijn collega-host Luc van den Abeelen. Goedemiddag, hallo. En voor de tweede keer geloof ik alweer Michel van Baal. Nou, de derde zelfs al. Derde al? Jazeker. Nu ben ik een gast geweest, die reken je dan mee waarschijnlijk. Nee toch niet? Dan is mijn telling in de vark, maar dat kan ook. Het gaat snel. Het gaat zo snel. Laten we gewoon meteen een rondje maken. Nee, ik wil eerst eigenlijk voor jullie weten. Hebben jullie je ook zo gestoord eigenlijk aan het feit dat die samenstand van Peter en Saturnus tot kerstster is gebombardeerd? Ja, ook dat ja. Dat ook, maar ik heb me nog meer gestoord aan het feit dat het bewolkt was. Ook dat? Oké. Ik heb er niks van meegekregen. Ik heb hem even wel een paar dagen ervoor wel even tussen de balken door zien piepen. Ik had eigenlijk wel de hoop dat ik mijn kleine telescoopje even naar buiten kon trekken om ze dan in één blikveld te kunnen zien. En dat is niet gelukt? En dat is tot nu toe niet gelukt. Ik hoop eigenlijk stiekem dat er ergens de komende dagen nog wel een helder moment is. Maar ik begrijp wat je bedoelt, dat had deze samenstand niet nodig. Hij was al mooi genoeg bedoel je? Ja, precies. Ja, dat ben ik met je eens. Het allermooiste daarvan heb ik vanmiddag nog gezien op Twitter ergens, een filmpje. Echt waanzinnig mooi. Boven de Maan, vervolgens de twee planeten daaronder en het ISS die precies tussen de planeten door vliegt. Dat is voor mij het geld van deze samenstand. We nemen dit op op 23 december. Waarom zeg ik dat? Omdat ik even van een van jullie wil weten wie het toevallig weet. Wanneer was nou eigenlijk het mooiste moment? Was dat maandag toen het in het animationaal zat? Ik dacht de 21ste. Dat was de dag dat we dicht bij elkaar stonden. En hoe lang blijft het nog leuk? Dat weet ik eigenlijk niet. Dat hangt een beetje van je definitie van leuk. Voor mij is de definitie van leuk zolang ik het met mijn kleine telescoopje nog in een blikveld kan zien. Maar ja, echt een nerd zegt dat hangt er wel van je oculaire af en toe weer. Dus leuk is heel rijk maar begrijp ik. Het wordt wel ingewikkeld. Jij zelf met je telescoopje gaat het nog wel een paar dagen proberen, dus jij vindt het nog een paar dagen de moeite waard. Nee, als het vanavond toevallig even helder wordt of morgen, dan ga ik het nog wel even proberen of ik dat kan doen. Ja, en het is wel een verschijnsel dan als ik het zo hoor wat iets moeilijker is dan een komeet. Want een komeet is toch een wat langer leuk tussen aanhandigsteken. Dat is in elk geval waarnembaar als verschijnsel. Ja, dat hangt ook wel een beetje van de komeet af. Dat zag je bij de laatste keer ook bij die kometers. Daar was een tijd dat die echt in dat goed te vinden was, maar op een gegeven moment werd die ook echt te zwak. Dat vind je dan ook niet meer terug. Die heb ik wel mooi gezien, vanaf La Palma. Ik ook, vanuit mijn tuin. Haha, kijk aan. Je hoeft niet verder te gaan. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. Maar goed, over de inhoud van vandaag. Luc, wat is jouw belangrijkste onderwerp dat je aantekondig hebt? Eigenlijk dat de Russen met een verkleinde versie van hun nieuwe ruimteschip sneller dan een maand toe willen. Oké, dat is spannend. Dat klinkt spannend. Michel? Toevallig, de lancering van de Angara A5 op 14 december. Leuk, en dat is ook vast geknopt aan allerlei andere dingen die we gaan bespreken. Dat heeft ook met mij nog te maken. Dus het voelt prachtig. Ja, en ik heb een paar leuke trivia, waaronder één, wat ik speciaal leuk vind, Spiders in Space. O jeetje. Ja. Voor het laatst kan ik me herinneren dat dat een item was aan boord van Skylab. Arabella. Die een heel web wisten te maken in gerichtloosheid. Ik ben benieuwd wat jij hebt. Leuk, en was dat een spin die toevallig was meegelift? Nee, nee, nee. Dat was echt helemaal de bedoeling. En er is zelfs een rauw moment geweest op het moment dat het beestje was overleden. Ah, ja, ja. Ja, oké. Proefdieren in de ruimte, dat is toch altijd een ding. Daar raken mensen aan verknoft. Meestal. Laika herinner ik me. Wie herinner zich Laika nog? Dat. Het Russische hondetje. Ik kan me een van die apen in een BioWare-kosmos herinneren. Die toen het nieuws haalde omdat hij één arm had losgewurmd uit zijn tuigje. En aan allerlei knoppen begon te zitten. Stickers begon af te pellen enzo. Het is echt kapot vervelend natuurlijk. Ik vond het leuk aan Laika overigens wel. Dat er ook nog een PR-probleem in was. Laika was in de jaren zestig he? Dat was de eerste dier in de ruimte. Dus nog voor Kargarin. En dat dat ook een beetje een PR-probleem was. De Russen hadden natuurlijk helemaal... Aan de terugreis even niet gedacht. Nou, die hadden zich niet druk gemaakt over het feit dat dat beest sowieso niet ging overleven. Maar er kwamen er vervolgens pas later achter dat dat gevoelig lag. En zij toen allerlei verhalen gaan vertellen. Verzinnen eigenlijk over hoe dit beestje is dood gegaan. Waardoor het toch nog steeds een beetje mysterieus is hoe dat beest nou aan zijn einde is gekomen. Wat ik heb begrepen is dat de cabine zodanig oververhit is geraakt. Dat ze al een paar uur na de lancering daar aan is overleden. Oké. Of eigenlijk helemaal niet oké. Nee, tegenwoordig ligt dat gelukkig allemaal wat anders. Luuk, jouw Russische verhaal, kom maar op. Ja, zoals we weten is Roskosmos al een hele tijd bezig een nieuw bemannd ruimteschip te ontwikkelen. Eerst werd dat Federatia genoemd. Dat is twee jaar geleden volgens mij omgedoopt in orjol. Het Russische woord voor Arend. Het gaat allemaal ontzettend langzaam. Eerste vluchten. Nou onbemannd misschien 2023. Bemand 2025. Het ding is bedoeld zowel om bemanningen uit de internationale ruimtesstation te brengen als dieper in de ruimte te kunnen vliegen. Naar de maan vooral. En er is nu om redenen die mij niet helemaal duidelijk zijn besloten om het traject te gaan versnellen. Het traject van het ontwikkelen van dat ding. Precies. Er wordt nu gezegd we gaan de bemanningsgrote van 4 naar 2 terugbrengen. Alle systemen die nodig zijn om het ding herbruikbaar te maken. Zoals landingspootjes die kunnen uitklappen. Zo slopen we dat allemaal uit. Een hele lijst van apparatuur is dat geworden waardoor ze 5 ton aan gewicht weten te besparen. Dat scheelt. En daarmee zou die dan ook op de Angara 5 kunnen gaan vliegen. Met maar 2 cosmonauten aan boord. Wat dan wel een dingetje is, is dat om naar de maan toe te kunnen vliegen daadwerkelijk een tweede Angara nodig is. Met een truck, een sleepboot zeg maar. En als er op de maan geland moet worden dan is er minstens nog een extra Angara nodig. Dat worden dan gewoon separate missies die allemaal hun eigen vrachtje op de maan afzetten. Of het in een baan om de aarde brengen. Dat het daar kan koppelen en vervolgens in één keer. Dat zijn altijd ingewikkelde keuzes. Koppel je het bij de aarde of in een baan om de maan. Maar opvallend is het wel. Er lijkt dus ergens ineens haast te zitten in het geheel. Dat is wel te verklaren. Want men staat in de rij om naar de maan te vliegen. Precies. Ik begin heel erg het Apollo 8 gevoel te krijgen. Apollo 8 was destijds ook gewoon een testmissie om de maanlander in een baan om de aarde te testen. Vervolgens kreeg NASA van de Amerikaanse inlichtingendiensten door van er gebeurt iets op Baikenoord. Daar wordt een lancering voorbereid. De verhalen gingen toen dat de zon die gebaseerd is op het serieuwsruimteschip en al een aantal malen naar de maan had gevlogen. Daar zou een bemannde versie van worden gelanceerd. Ook met twee cosmonauten aan boord. Toen heeft NASA dus echt een paar maanden voor de lancering gezegd. Dan gooien we het vluchtschema van Apollo 8 om. Niks maanlander testen. We gaan gelijk naar de maan. Om de maan heen vliegen als repetitie. En vooral om te kunnen zeggen dat wij als eerste mensen naar de maan hebben gestuurd. We zijn nu een halve eeuw later. En NASA heeft de afgelopen jaren heel nadrukkelijk beloofd dat ze in 2024 op de maan willen landen. Wij wisten al lang dat dat niet ging gebeuren. En het wordt steeds helderder dat dat inderdaad niet gaat gebeuren. Dus ik heb zo'n gevoel dat Roskosmos een kans ruikt om wat prestigie binnen te halen. En straks kunnen zeggen dat we alle actuele plannen hebben. Jullie zijn wel eerder geland in de vorige eeuw. Maar dat is al zo lang geleden. Het gaat om het nu. En Rusland doet het. Dus dat wordt enorm spannend. Precies. En dat is ook daarom zo interessant. Ik ben benieuwd wat jullie daarvan vinden. Nu dat prestigie weer een rol gaat spelen. En nu die wedloop weer ontstaat. Niet met twee partijen, maar met minstens drie. Als we Europa even vergeten. Amerika, Rusland, China. Gaan de budgetten dan misschien toch nog weer omhoog? Gaat Amerika bijvoorbeeld daar dan straks toch weer zwaar geld in poepen? Of hebben ze dat niet? Dat is een interessante vraag. Want dat was toevallig ook afgelopen week. Stond dat op de agenda uit het NASA-budget. En een van de opvallende dingen daar natuurlijk is dat de NASA-lander... ...heeft eigenlijk geen funding gekregen. Natuurlijk een hele tijd al een beetje een... Maar toen hadden ze misschien nog niet door dat die wedloop alweer in feit was. Ik ben hier ook wel een beetje septische overwoven. Maar dat is ook mijn rol in deze podcast. Die heb je gauw gevonden die deel. Ja, dat kan ik wel. In de zin dat de Russen natuurlijk wat anders zegt wel een beroerde uitgangspositie. Omdat hun hele ruimte van het programma is natuurlijk na de Koude Oorlog... ...zo'n beetje echt helemaal leeg gelopen. Het grootste probleem is zo'n braindween. Dus alle mensen die nog verstand hebben zijn eigenlijk gewoon verdwenen. Waarheen trouwens naar Amerika? Nou ja, dat is... Ook met pensioen. Er is geen jeugd toegevoegd aan het geheim. Dus de mensen die het echt weten, zijn allemaal mannen van in de 70's. Ja, precies. Dat is heel groot probleem. En ja, dus ze gaan ook wel... Nou ja, je kunt ook de vraag stellen waar Noord-Korea opeens zo'n prachtig raketprogramma vandaan heeft gezien. De beperkte kennis die... Of nou ja, de omvang van het land, om zo maar even te zeggen. Je suggereert dat ze wat Russen hebben geadopteerd. Ik heb geen idee, maar je gaat het jou vragen. Weet je waar die kennis dan... Vooral omdat er, volgens mij zijn er ook tussen Noord-Korea en met name Oekraïnse ruimtevaartfabrieken... Zeg maar, wel aantoombare verbanden. Althans dat erop lijkt dat er best veel kennis daaruit is weggelekt. Maar feit is dat het Russische ruimtevaartprogramma natuurlijk geen schim meer is van wat het was. En heel lang, en dat is ook wel mooi en ook een bruggetje trouwens naar een eigen onderwerp... Heel lang als het ware kan uitgeleien op die historie. Want je hebt natuurlijk een hele raketfamilie die eigenlijk heel gedateerd is, maar nog heel lang. Ze hebben lang Amerika uit de brand geholpen met hun soeus natuurlijk. Precies, ja. Het is extreem betrouwbaar wat ze doen. En je ziet nu wel wat vernieuwingen ontstaan, weet je. Hier zit blijkbaar ambitie. Dat is aan een enkele kant heel interessant. Je moet jou vragen, gaan ze dat waarmaken? Maar je ziet het ook met die lancering van Angara op 14 december... Wat eigenlijk de zware vervanger is voor het Russische programma. Dat is eigenlijk de vervanging voor proton. En dat is maar goed ook, want proton vind ik echt een rot raket. Dat is echt helemaal geen fijn ding die draait op hydrazine. Heel erg giftig. Ja, heel giftig, maar ook de eerste trap draait op hydrazine. En dat is dat speel inderdaad heel giftig als je ziet van die plaatjes uit cleanrooms... dat mensen echt in zo'n maanpak met zo'n satelliet bezig zijn. Dat is de hydrazine. Weet je, dus in de bovenste trappen van een raket is dat nog wel prima. Maar om erin is het gewoon gif. En je ziet dat ook bijvoorbeeld met... dat zijn ze gewoon een enorme milieuvervuiling veroorzaakt. Als die trappen dan met nog restante hydrazine neerstorten. De Chinezen hebben dat probleem trouwens ook. Dat zijn die rode wolken die je soms op die foto ziet. Het ziet er ook heel smerig uit. Ja, maar het is ook echt troep. Dus deze raket gaat aan over op kerosine. Dus dat is de veel eenvoudigere en veel milieuvriendelijke variant. En kan dan ook, en dat is ook wel fijn van de Russen... dan kunnen ze hem ook vanaf allerlei andere plekken lanceren. Want nu kan Proton eigenlijk alleen vanuit Baikenoord... omdat ze dan in ieder geval de rotzooi op hun eigen grond houden. En niet vanuit Plisetsk naar het noorden toe. En deze raket kan dan straks wel vanuit Plisetsk naar het noorden toe. Omdat je die vervuiling van Canada die dat veroorzaakt dan kwijt bent. Dus in die zin is het een heel interessante ontwikkeling... dat ze nu echt bezig zijn met een nieuwe, in principe ook heel flexibele raket. Het lag alleen de hele tijd stil. Dus vanaf 2014 hebben we er eigenlijk niks meer over gehoord. En nu in 2020, wat voor mij toch eigenlijk wel weer opeens... de zware variant, een tweede testvlucht. Dat sluit wel een beetje aan bij de vraag van... wat voor een ambitie zit die? Zijn ze de boel in een hoge versnelling aan het zetten? Ja, het is natuurlijk een raar project Angara. Heel erg flexibel, modulair. Je kan inderdaad gewoon van het basismodule gebruik maken. Die is één keer ook getest. Die ging als eerste vreemd genoeg suborbitaal. Daar snap ik niks van. Eerste Angara 5 inderdaad gelijk. Van de simpelste naar de meest robuuste zware versie. Met ballast aan boord. Ook nu geen satelliet. Weer een een of ander testenobject. En dat vind ik zo merkwaardig. Zijn de Russen commercieel eigenlijk sterk? Wat als SpaceX zoiets doet en Tesla gaat er meteen een serieus op. Dan gaat dat mis. Daarom begrijp ik ook niet waarom de Russen het zo kalm aandoen. Zes jaar tussen twee testvluchten van een nieuw type raket. Geld zou het inderdaad kunnen zijn. Maar om dan inderdaad alleen maar de rakettrappen te testen. En verder weer niks. Dat begrijp ik niet. Ik heb zoiets van ja, en de volgende. Hoe lang gaat dat dan weer duren? Het is natuurlijk ook wel een beetje cultuur. De Russische ruimtevaartcultuur bestaat uit veel test. En kijk of het goed gaat. Terwijl je aan de Europese kant en de Amerikaanse kant. En dan is Musk een bijzondere vorm. Je probeert het allemaal optimaal te ontwikkelen. En als je dan denkt dit gaat echt wel lukken. Dan zet je er ook inderdaad echt een satelliet op. Of iets wat nuttig kan zijn. Ik heb nog een levendig record. Af en toe zweet de zweetend wakker nog van de eerste Ariane 5 lancering. Daar zaten cluster satellieten op. Dat laat dan zien wat het risico is. Want die ging mis. Die ontploftig naarloos. Na 42 seconden. Maar de overweging is dan natuurlijk. Zo'n lancering, ook een testlancering is zo duur. Dat het best wel dom is om daar niet toch iets in mee te sturen. Ja, heel vaak is de overweging ook nog aan de andere kant. Zo'n satellietproject is heel erg duur. En loopt op een gegeven moment buiten het budget uit. Dan komen ze het budget tekort. En dan moet je de keuze gaan maken. We kunnen gratis mee op die raket. En dan zijn we ons budgetprobleem opgelost. Dan kun je misschien nog andere dingen wel doen. Dus dat is vaak de afweging. Maar dat speelt bij de Russen helemaal niet. Nee. Die soort afwegingen. Nee, en het vreemde is. Je zegt de commercie. Dit is een potentieel, commerciël, interessante raket. Ze hebben de proton op de markt gebracht. Dan wel via een connectie met Amerika. In principe staan die ook te trappelen om de Angara te gaan verkopen. Maar het ding is maar niet beschikbaar. Dat is natuurlijk heel erg frustrerend. We zullen zien. Ik vind het heel erg spannend. Als er op wat kortere termijn weer een lancering van die zware variant is. Dan ga je misschien inderdaad wel kans hebben op van rusten naar de maan. Met de kleine arend. Misschien gaat het gewoon wel lukken. Nog één dingetje. Als ik nog één dingetje nog zal zeggen. Het leuke ook wel aan die raket is dat die close cycle is. De raketmotor die daarin zit. Dat zie je nu de laatste tijd trouwens steeds meer. Die is close cycle. Dan gaat mijn kleine ruimte wat harder kloppen. Wat ze dan doen is dat je de maasboken. Even korte cursus remtevaarttechniek. Nou, heel graag. Dit ken ik nog niet. De maasboken bestaat uit twee turbines. Dat zijn gigantisch motoren die brandstofstroom aanjagen. Dat zijn enorme pompen. Even ter illustratie. Als je een turbine van een space shuttle motor pakt. Je zet hem in een zwembad. Je laat hem omhoog blazen. Ten eerste in 20 seconden is je zwembad licht. Een olympisch zwembad. En die straal komt 10 kilometer hoog. Dat zijn echt gigantisch. Daar zit enorm veel vermogen aan. Ik kan zeggen dat het een orde van grote overdrijven is. Het kan 1 kilometer zijn. Maar hij komt heel hoog. Het zijn enorm krachtige dingen. Die verbruiken zelf ook brandstof. Als je een normale raket hebt, is die brandstof de lucht ingeblazen. Die is dan weg. Dat is energie. Wat de Russen gedaan hebben voor de N1-raket. We hadden het over de maandraket die de Russen wilden lanceren. Die hebben een motor bedacht waarbij je brandstof uit de turbines komt. Die pomp je terug in de verbanderingskamer. Zodat hij bijdraagt aan de voortsturing. Dan krijg je een veel efficiëntere verbandering. Je zit erop in die motor. Het wordt heel instabiel. Het is moeilijk om dat goed te laten draaien. De Russen hebben dat in de jaren 60 gekraakt met de N1. Ze waren de enige die die techniek beheerde. De Amerikanen hebben een aantal van die oude raketmotoren in een schuur opgekocht. Om in een Amerikaanse raket te kunnen gebruiken. Omdat de Russen de enige waren die de truck kenden. Dat is intussen veranderd. Reptor van SpaceX is ook een close cycle. Er zijn meer rakettypen die dit kunnen. Het blijft nog heel knap. Een compliment voor de Russen. Zij zijn wel degene die dit trucje hebben gekraakt. Leuk. Ik haak daar op in met het verhaal over Astra. Dat is dan niet het Luxemburgse satellietbedrijf. Dat is het vier jaar oude Amerikaanse raketbedrijf. Die hebben ook maar weer eens een testlansering gedaan. Daarmee hebben ze bijna orbit gehaald. Het is een beetje te vergelijken met het verhaal van de laatste starship van SpaceX. Het is dus, als je het oppervlakkig bekijkt, mislukt. Ze zijn niet gekomen waar ze heen hadden gewild. Maar technisch is het een groot succes. Ze hebben het ding heel hoog gekregen. Ze kregen alles wat ze wilden testen. Alleen omdat de verhouding kerosine en zuurstof net niet goed was. Ze hebben net de laatste ademtocht van die raketmotor niet gehad. Ik weet niet op hoeveel meter of kilometer die orbit net niet gehaald hebben. Maar Astra heeft dus die raket die bedoeld is om kleine satellieten snel te kunnen lanceren. Eigenlijk bijna klaar. Kenen jullie het verhaal van Astra? Ja, inderdaad. Ze hebben toen aan zo'n competitie meegedaan. Om inderdaad, zeker voor de militaire kant in Amerika, rapid response launches te kunnen doen. Dat zit wel een beetje tegen. Ze lopen al iets van een jaar achter op de demonstratie dat ze een satelliet in de ruimte kunnen brengen. Op het ogenblik is het zo dat er kennelijk ruimte is voor heel veel aanbieders. Zeker als het gaat om kleinere satellieten. We hebben weleens geprobeerd te durven wat er in een maand allemaal wordt gelanceerd. Dus het is duidelijk dat als je een raket kunt maken dan ben je in business. Ja, precies. En vroeger was het natuurlijk aardobservatie en telecommunicatie die een heel groot aandeel in de vragen vormden. Maar tegenwoordig staan er ook kleine universiteiten te trappelen. We hebben een heel klein dingetje, je kan het lanceren. Daar heb je niet zo'n grote raket voor nodig. Dus daar is dit een prima kandidaat voor. Het is knap hoor. Tot een kilometer is het echt niet moeilijk. Dat kan elke amateur. Boven de tien wordt het heel ingewikkeld. Technisch. En de orbit, dat blijft echt technisch wel echt de prestatie. Je moet het niet laten ontploffen, maar gewoon heel erg langzaam. Dat is wat je aan het doen bent. En heel erg precies. Een baan om de aarde is dan, als je het even relatief bekijkt, is niet moeilijk. Maar precies de goede baan is weer wat lastiger. Een baan om de aarde is best moeilijk. Nee, precies. Maar de goede baan is weer nog iets moeilijker. Zeker waar. Luuk, jouw volgende project. Volgens mij is in de vorige uitzending alleen maar aan bod gekomen dat de Starship bijna zou gaan vliegen. En dat heeft hij gedaan. Ik denk dat de wereld het wel heeft opgemerkt. Het is nu alweer bijna twee weken geleden. Maar het was net al na de laatste Space Cowboys. Ja, en mislukt zou je kunnen zeggen. Maar mooi mislukt. Volgens mij niemand van SpaceX fans heeft hier een negatieve traan omgelaten. Ja, als de landing niet... Alles ging goed en er was vuurwerk. Precies. En wat allemaal wel goed is gegaan, dat is redelijk fantastisch. Het was natuurlijk ook heel bizar om er naar te kijken. Want we wisten niet wat we konden verwachten. We wisten het hele vluchtprofiel niet. Dus op een gegeven moment ging er een motor uit. Oh ja, is dit nou de bedoeling? Gaat het nu fout of niet? Oh, er gaat een tweede motor uit. Oh jeetje, er komen overal slierte rook uit. Geen idee wat het betekent. Maar op het moment dat hij inderdaad zijn motoren uitde, kantelde. En vervolgens met zijn vleugeltjes begon te klapperen. En echt stabiel als een baksteen zijn afdeling deed. Dat was een remmaneuver. Nou ja, in principe wordt er gerepeteerd. Dat hij dus in horizontale stand naar beneden zakt. Ja, de bellyflop wordt het genoemd. Die is straks nodig als het ding van ver in de ruimte de aardatmosfeer binnenkomt. En zich voorbereid op de landing. Dan is die maneuver nodig om de bol niet te heet te laten worden. Nog wat te kunnen sturen. Dat ging aan de hitteschild eigenlijk? Er zitten een paar tegeltjes. Puur als test. Uiteindelijk wordt het de bedoeling dat 1 helft totaal met zo'n hitteschild is bekleed. Daar wordt nog hard aan gewerkt. Het volgende exemplaar staat weer klaar. Daar zitten diverse verschillende mechanismes om die tegels aan de romp te bevestigen. Dan heb ik weer een vraag waarvan ik geen idee heb of jij het antwoord wil. Als je 1 helft van een ruimteschip bekleed met tegels, is die dan zwaarder dan aan de andere kant? En wat zou dat dan voor gevolgen hebben? Zeker, is dat zwaarder? Dat is een hele interessante vraag. Dat zou zelfs lichter kunnen worden. Lichter? Voor de hitteschild gebruiken ze vaak een heel extreem licht schuim. Maar wel weer ceramisch van aard? Nee, heel vaak beschermd is lucht. Een belletje van lucht om het zo maar even te zeggen. En dat verdamt. Maar het wordt toch heet en dan mag het niet smelten of verdampen? Uiteindelijk kan het best zijn dat een deel van dat langsmaand verdamt. Het is een langertje maar beschermd is niet erg. Het staat me bij dat het moderne materiaal dat ze daar tegenwoordig gebruiken, het lichtste materiaal op aarde is. Dat weegt bijna niks. Een van de aerogel of zo? Dat is de naam. Een soort piepschuim. Als dat een beetje warm wordt is het meteen weg. Dus vandaar dat ik het niet afstelde. Het kan stralen. Heel veel technische complicaties en problemen dus. Ik heb een menselijke vraag hier bij Luuk. Ik heb het ook gezien. Maar de menselijke vraag is, uiteindelijk moet dit ding... Ik weet niet hoeveel mensen moest je ook ooit in dat trom zwaaien? 100. Zou jij hierheen gaan zitten? Nee, natuurlijk niet. Maar ik zou ook niet in de allereerste DC3 gaan zitten of zelfs in de eerste Deuxche Vaux. We moeten ons goed realiseren dat Musk het totaal anders benadert. En leg inderdaad de twee grote projecten naast elkaar. Alles is wegwerp. Nou, in deze fase wel inderdaad. Zelfs bij die uitzending was er een commentaartje van... Racket lijkt helemaal niet op die mooie, glimmende dingen uit de animatie. Wanneer gaan ze hem nou helemaal opgoedsen? Later, als hij daar aan toe komt. Het gaat nu eerst om wat technieken onder de knie krijgen. En wat hij nu bouwt zijn inderdaad gewoon wegwerpartikelen. En dat is het grote verschil met hoe NASA het altijd heeft aangepakt. En nu door schade en schande demonstreert hoe dat met SLS gaat. Een nieuwe Amerikaanse raket die voor Artemis astronauten naar de maan moet gaan brengen. Daar zijn ze meer dan tien jaar mee bezig. De ontwikkeling echt tot vijf posities achter de komma. Alles zeker weten dat het goed zal gaan. Maar het ding vliegt niet. Volgend jaar zal hij ook niet vliegen. Musk is hier zo'n drie jaar geleden mee begonnen. En schiet ze nu omhoog alsof het niks kost. Eerst vliegen en dan sleutelen. Precies. Maar toch, als ik je toch even mag challengeen erop. Toch is het wel zo dat de klassieke manier om op aarde te komen... Die Musk ook gebruikt met Dragon. Gewoon een paar parachuten en blons. Dat is heel veel safe. Daar zou ik in gaan zitten. Deze techniek, weet je wat, dan gaat het natuurlijk niet om dit ding. Maar de techniek, de manier van landen. Ik denk dat die voor een apparaat best kan werken. Of het met mensen erin gaat. Nou, dat is het punt. Ik zat ook wel met verbazing te kijken hoe snel die manoeuvre ging. En hoe laag boven de grond. Dat zou nog wel eens een keertje verhuisd kunnen worden. Maar Michel, als ik mij in Elon Musk verplaats, en niet in jou... Dan zeg ik, wat kan het mij bommen dat die van Baal er niet in wil. Ik vind echt wel mensen die er wel in willen. Dat is ook zeker waar. Maar als ik mij in Elon Musk verplaats, dan denk ik dat het me helemaal niet interesseert... Als de mensen erin gaan. En dat dat ook uiteindelijk helemaal zijn agenda niet is. De man roept altijd hele extreme ambities. En vervolgens realiseert hij iets wat veel minder extreem is. En veel klassieker, maar wel fantastisch. Dus wat hij zegt staat altijd in een schreeuwcontrast met wat hij doet. En daardoor, omdat we nogal gefocust zijn op die beloftes van hem... Trekt dat het beeld nog wel eens scheeft. Dus ik vraag mij überhaupt af of dit ding ooit bedoeld gaat... Echt inzetbaar gaat zijn voor bemanne doeleinen. En of dat dan nergens. Ik weet het niet. De toekomst gaat leren. En dat gaat hij vrij snel leren. Want de ontwikkelingen gaan natuurlijk heel snel. Ja, zeker. Want... We hadden inderdaad op 9 december die geweldige vlucht van Starship. Exemplaar nummer 8. En twee dagen later kukelde het volgende exemplaar om in zijn assemblagegebouw. Dat was kennelijk iets mis met... Ja, maar niet helemaal. Nee, nee. Nou, gelukkig maar. Ze hebben inderdaad volgens mij dit jaar een zogenaamde high bay gebouwd. Een hoge holletoren. Inderdaad ook weer heel erg simpel van constructie. Gewoon een metalen skeleetje, wat plaat metaal er tegenaan. En dan kan je je raket lekker binnen bouwen. Op 11 december, zeg maar, het krukje waarop de raket stond, dat begaf het. En er zijn inderdaad beelden van dat je hem om ziet kieperen. En gelukkig aan de binnenkant tegen de wand aan tikken. Dat heeft hem gered. Nou ja, wat de klap heeft opgevangen zijn de twee vleugeltjes aan één kant. Die zijn vervangen. En op 22 december gisteravond is nummer 9 naar het lanceerplatform getransporteerd. En die gaat straks weer direct naar deze podcast. Nou, zo ongeveer. Dan zullen we wel weer wat tests volgen. En misschien dat hij zelfs dit jaar nog vliegt, zo niet. Dan zal het in de eerste helft van januari gaan gebeuren. En ja, dit tempo, dat kan misschien heel lang volhouden, denk ik. Totdat hij inderdaad iets heeft van nou, misschien wordt het tijd... om de volgende versie te gaan bouwen. Die zal dan best in constructie wat verschillen met dit ding. Maar ja, als je kijkt naar wat er allemaal goed ging tijdens die eerste testvlucht... is hij enorm ver op weg om dit tot een bruikbaar lanceermiddel te maken. En ja, dan krijg je nog wel zoiets van oké, dan moeten er 50 mensen in. Als je die sweeper ziet op het eind... je krijgt een afreizelijke versnelling mee in dat korte moment. Dat wordt op zijn minst niet comfortabel. Dus ja, spannend om te zien. Maar goed, Meneer Musk verzekert ons van heel veel amusement. Ja, zeker. Dat zal nog een aantal jaren door. En als hij die Raptor en Marget motor werkend krijgt en betrouwbaar... dan is het een fantastische prestatie. Ja, ook totaal. Ja, ja. Michel, jouw volgende onderwerp. Ja, ja. Ja, dat mijn volgende onderwerp is iets luchtiger. Nou ja, weet niet of het luchtiger is eigenlijk. Jullie hebben vast ook vernomen dat de Space Force... zijn medewerkers een nieuwe naam hebben gekregen. Die had ik ook, ja. Ja, de Guardians. Wat wil je laten worden, jongen? Ja, precies. Guardians! Eigenlijk is het wel te serieus om er echt lachwekkend te zijn. Maar het is natuurlijk van een bepaalde treurigheid... dat ze het logo van Star Trek hadden geript. Dat ze nu dit doen. Ik weet niet zo heel precies wat ik ervan moet denken, als ik heel eerlijk ben. Ik heb ook het idee dat het gedaan wordt om de zittende president te priessen. Dus ik ben enorm benieuwd. Ja, Mike Pence heeft hier ook nog een rol in, volgens mij. Ja, het is heel interessant wat er gebeurt op het moment dat deze president Wiebe is. Want laten we eerlijk zijn, deze discussie gaat eigenlijk uiteindelijk alleen maar om geld. Ik bedoel, dit gaat om geld. Is dat zo? Want die Space Force is toch eigenlijk alleen maar een nieuwe naam... voor onderdelen van de Air Force die hier al waren? Ja, maar je weet, dat neem ik aan ook, dat wie de grootste ruimtevaartorganisatie... van de wereld is in budget. Dat is een strik vraag, denk ik. Nou, nee, voorzichtig. Nee hoor. De Department of Defense is gewoon de grootste ruimtevaartorganisatie van de wereld. Dus het budget van de DoD is net iets hoger dan naast. Het is net iets hoger dan NASA. Ik meen dat het in 24,16, 28 miljard per jaar heeft. Maar ja, Diodi, dat is niet allemaal ruimtevaart. Dat is toch ook gewoon geweertjes? Nee, oh nee, dan is het budget boven een triljoen of zo. Het ruimtevaartbudget van de Department of Defense is hoger dan het ruimtevaartbudget van NASA. En een deel van dat budget gaat nu over naar de Space Force. Want tuurlijk was Space Force 4000 mensen... en ze moesten alles netjes vragen aan de generaal, om het zo maar te zeggen. Dus dat viel eigenlijk stiekem toch onder de begroting van de Department of Defense... en van de luchtmacht eigenlijk. En wat ze nu gedaan hebben, en dat is wel interessant... per budget van volgend jaar krijgen zij een eigen budget. Dus de Department of the Guardians, de Space Force, krijgt nu een eigen budget. En dat is als ik het goed begreep 14 miljard dollar. Dus dat is nog vrij veel geld. En dan hebben ze ook nog 10 miljard voor research en development. Of ik even het neerheb, stel, dit zijn de bedragen die ik nu noem... die van de Department of Defense. Stel, de Department of Defense heeft 14 miljard dollar en 10 voor research en development. En dat geld, een beetje opgehoogd, gaat nu over naar de Space Force. Maar dan krijgen ze nog steeds in de orde van 15 miljard dollar aan budget voor ruimtewaardprojecten. Dus het wordt een interessante vraag hoe dat vanaf dit punt verder gaat. Maar het kolderieke van die naam Guardian, want daar wil ik dan toch even op terugkomen... dat is dat blijkbaar iedereen die in dienst is van die Space Force nu opeens zo heet... of je nou directeur bent of schoonmaker bij wijze van spreken... of een bureaufunctie hebt of aan raketensleutels, allemaal Guardian. Ja, ik denk toch dat de enige reden waarom dit allemaal zo is... is te maken heeft met de zittende president van de Verenigde Staten. Dat het sowieso maar uit die gepleased moet worden. Maar uiteindelijk, ook bij al deze dingen geldt altijd let goed op de centjes. Want dit gaat altijd over geld. Het aparte is dat de eerste Guardian dus al in de ruimte is. Omdat een van de NASA-bemanningsleden die op het ogenblik aan boord van... de International Space Station verblijft, meneer Hopkins... heeft aan boord van het ruimtestation de overstap gemaakt van de Air Force naar de Space Force. Dat is best een omstreden dingetje eigenlijk. Dat er nu een soldaat in de ruimte is? Op een civiel ruimtestation. Vooral ESA zal hier niet zo blij mee zijn, want die heeft ontzettend nadrukkelijk in het handvest staan. Maar misschien dat ze daar allemaal Guardian heten en niet Soldier? Nee, nee, precies, inderdaad. Zoals vroeger het ministerie van oorlog toen het ministerie van Defensie is geworden. Je kan hele leuke dingetjes met taal doen inderdaad. Maar we zullen zien hoe lang dit onder Biden gaat overleven. Ik las ergens de prognose dat hij in elk geval die Space Force niet aan zal komen. Dat dat toch wel een voldongen feit is. Organisatorisch kan je er inderdaad wat van zeggen. Dat was ook een verzinningsverziening van Trump tussenvraagjes. Ja, maar dat was ook... Ook daar is de vraag of er dan echt zoveel veranderd is. Je hebt eigenlijk een stukje van Defensie afgeknipt en dan een stickertje opgeschreven. Dus in die zin waarbij voor de goede orde het mandaat van die club nog best wel beperkt is. Want de grootste business hier is natuurlijk spionage, satellieten en allerlei militaire research. Dat blijft voor het overgrote deel gewoon allemaal bij de Department of Defense. Dus dat blijft zoals het was. In die zin veranderen ook heel veel dingen niet. Oké, goed. Nog een beetje entertainment dan. Ik had spinnetjes beloofd. Een van de redenen dat ik daarover wil beginnen is eigenlijk vooral dat toen ik dat bericht voelde... eerst lastig, heb je ze nou spinnen? Je gaat me nog niet vertellen dat ze daar stoffige hoekjes hebben met spinnenwebben erin. En dat ze die er niet mee hebben. Geen werkloos hebben we. Dat zijn gewoon spinnetjes die als experiment inkeurige verzegelde containers... of hoe noem je dat, naar boven zijn geschoten. En daar vervolgens hun leven moeten gaan leiden onder laboratoriumopstandigheden. En ja, dan zijn er mensen die willen weten... hoe maakt een spin zijn web in gewichtloosheid? Dat is natuurlijk een hele interessante vraag. En het gaat in ieder geval om een soort spinnen die webben maakt die asymmetrisch zijn. En die zijn asymmetrisch in een verticale richting. Dus het centrum van dat web als je alle cirkeltjes eventjes volgt... dat zit dan wat onder zwaartekrachtomstandigheden wat hoger dan het zwaartepunt. Dus het lijkt of die cirkeltjes wat zijn opgetild. En onder gewichtloosheid deden ze dat niet, of in elk geval veel minder. Dus dan waren die debben een stuk meer symmetrisch. Dus die zwaartekracht zal dan een rol spelen. Het leuke verhaal over ergens tussenin is hoe je die spinnen in leeft. Die kregen dus fruitvliegjes te eten. En dat is nog een keer uit de hand te zijn gelopen. Zodat de fruitvliegjes zich zo snel voortplanten... dat de webben waar het om ging niet eens meer te zien waren. Je kunt je dat beeld helemaal niet zien. Dus dat waren geen vieze spinnenwebben, maar toch behoorlijk rommelige experimenten. Dan moet je niet proogelijk het luikje op laten staan. Nee, dat moet je niet. Dan heb je een probleem. Maar daar heb ik niks over gelezen, dus laten we ervan uit gaan dat goed is afgelopen. Toch denk ik dan, dat hebben we toch in Skylab ook al gedaan. Ik ben wel benieuwd wat daar dan... Er zijn dingen in Skylab gedaan, dat heb ik ook gelezen. Maar in ieder geval is het verhaal zoals het nu verder gaat. En tussen het twee haakjes ook weer een leuk subplot. Het is gepubliceerd in een... Ik was eerst verbaasd, klopt dit wel? In een blad dat heet The Science of Nature. En dat is blijkbaar een fatsoenlijk wetenschappelijke publicatie... maar ik vind het wel een beetje stinken... dat je een naam van een blad verzint waar zowel science als nature aankomt. Maar geen van beide is. Het is bijna plagiënt. Dus hoe ging het nou verder en waar ging het nou eigenlijk om? Ze hebben nu ontdekt dat niet alleen die zwaartekracht een rol speelt bij de vorm van de webben... maar als je een lichtbron hebt... dan blijken die spinnen zeggen van weet je wat geen zwaartekracht... licht is ook goed. En dan blijft diezelfde asymmetriezijde een beetje minder. Die blijkt te ontstaan, maar dan in de richting van het licht. Dus ze zeggen dan weet je wat, als ik geen zwaartekracht heb... die me vertelt wat beneden en boven is, dan zal dat licht wel boven zijn. En dan gaan we daar naartoe werken. En ook de spin kiest dan positie op een zodanige manier... dat dat licht inderdaad de richting blijkt te zijn. Wat ik heb gemist tot nu toe, ook weer heel grappig... je vraagt je dan wel af wat voor webben ze maken in zwaartekracht en bij duisternis. Dat controle experiment ontbreekt nog. Dat is een re-flight vind ik. Spinnen zijn natuurlijk wel ontzettend goed toegerust om licht te vinden. Acht ogen, dan moet dat wel lukken. Ogenzand, ja. Volgens mij hebben we er zelfs meer. Oké, dat was het verhaal. Heb jij nog wat, Luc? Jazeker. Nieuwe tellig in de raketfamilie van China. Langemars 8 is op 22 december getest. Dat is een soort tussenraket als het gaat om wat die AMP loopt omhoog. Dat is 8 ton in een lage baan, 4,5 ton in een polaire baan... en 2,8 ton naar de geostationaire baan. Goed geschikt voor kleinere communicatiesatellieten. Bijzonder is dat hij eruit ziet zoals de meeste raketten tegenwoordig. Een centrale trap en 2 trappen aan de zijkant die worden afgestoten. Boosters. Inderdaad boosters. Nu is dit de kandidaat die China heeft geselecteerd om de eerste herbruikbare raket te worden. O, zij ook al. Het merkwaardige is dat ze dat hele onderste stuk van die drie pijpen naast elkaar... in zijn geheel willen laten landen. Ik kan me voorstellen dat dat aerodynamisch een ontzettend stuk hoofdpijn is. Zo'n glatte pijp zoals de Falcon 9 is lekker aan alle kanten symmetrisch. Hier steekt van alles uit. In principe moet hij hetzelfde procede gaan volgen. Er zijn uitklapbare pootjes die exact hetzelfde ontwerp zijn als wat Minamusk heeft ontwikkeld. En waarschijnlijk ook op een platform op zee gaan landen. Het is niet helemaal duidelijk wanneer dat gaat gebeuren. En eigenlijk is mij ook niet duidelijk geworden of de 2 boosters bij deze lansering inderdaad zijn afgekoppeld. Of niet. Zoals helaas de laatste tijd weer bij de Chinezen gebruikelijk is. Geen live uitzendingen daarvan. Maar in ieder geval een interessante nieuwe raket met een nog wat interessantere toekomst. Want herbruikbaarheid gaat het toverwoord worden voor lanceren. Dat maakt het veel goedkoper. Michel? Wat we ook hebben gezien of opmerkelijk genoeg nauwelijks hebben gezien op 12 december... was de poging van Virgin om weer een lansering te doen. In het kader van mijn favoriete onderwerp ruimtotourisme. Dat spaceship 2 launch. Uiteindelijk hebben ze hem afgebroken. Dat vind ik niet zo opmerkelijk. Ik las dat het te maken had met een foutieve computerconnectie. Dus de computer was blijkbaar contact kwijt met een sensor of ergens iets in de motor. En heeft vervolgens naar boord gedaan. Nadat hij al gedropt was. Dat is een heel goed geordelijke schip. Het ruimteschipje wat onder dat dubbele hul vliegtuig hangt. Het wordt naar hoogte gebracht en dan losgelaten. Hij moet dan zelf doorstijgen naar 100 km de grens. Tegenwoordig is dat teruggebracht tot 80. Dat was het, ja. Ik had altijd twijfel. Er was iets mee mij niet. Het telt er wel zo bij jou niet meer. Ik heb de rocketmotor niet meer. Ik vond het opmerkelijk dat ze er alleen op Twitter een tweet over de stand van zaken. Voor de rest was het niets. Er was geen live-uitzending. Er waren geen journalisten. Dat vond ik opmerkelijk. Hebben ze een trauma van de omkomen van de piloten? Na die tijd hebben ze toch weer vluchten gedaan. Die veel meer in de openbaarheid waren dan dit. Misschien hadden ze al indicaties dat het niet goed zou gaan. Dat roept dit beeld wel een beetje op. Dat ze er niet zoveel vertrouwen in hadden. Wat ik me kan voorstellen, als je vergelijkt met SpaceX. Die alles op video live uitzenden. In dit geval gaat het vanaf het begin om beman de ruimtevaart. Alles wat Virgin doet staat in de context van beman. Dat betekent dat elk ongeluk, alles wat misgaat, meteen veel gênanter. Veel groter afbreukrisico. Aan de andere kant moeten ze het wel op een gegeven moment klanten gaan werven. Die hebben ze toch al lang. Naar het dodelijke ongeluk is die lijst wel een heel stuk korter geworden. Die lijst bestaat inmiddels al zo lang. Dat er mensen zijn van daar ben ik nu toch echt oud voor geworden. Als je daar bijvoorbeeld wat ontwikkelingspaan naast elkaar legt. De snelheid waarmee Musk dingen ontwikkeld. En de snelheid waarmee Branson het weet te doen. Hoe vaak hebben we al niet gehoord dat Branson deze kerst gaat vliegen. Dat hebben we al minstens vijf keer gehoord. Dit is de 17e verjaardag van... In 2021 gaat 17e jaar in. Dat we niet een beloofde vlucht voor ruimtetourisme hebben. Dan neem ik niet de paar neptoeristen die met Soyouz naar International Space Station mochten. In de tijd dat dat logistiek kon in het systeem. We hebben een paar aantal jaren gehad dat er echte rijkaartjes naar... Dennis Tito en zo. Shuttleworth. En Simone die zelfs twee keer is geweest. Als je dat even weglaat. Ik herinner me levensdur op 2002 bij Big Mission. Dat was van de staatsloktrij. Daar kon je in 2004 een ruimtereis winnen. Met de links. Dat drama zullen we niet over hebben. In 2004 was dat toen niet realistisch. Maar intussen zitten we bijna in 2021. Ik vrees dat musken daar orbital overheen gaan blazen. De eerste toeristen komen er wel. Maar in Crew Dragon en meteen naar Orbit waarmee dit businessmodel... Waar ik toch al niet in geloofde. Meteen dood is. Misschien beginnen ze zich dat te realiseren. Het gaat niet meer gebeuren. Het is misschien al passé. Het is de enige droef die ze hebben. 200.000 dollar. Tegen vele miljoenen om orbital te gaan. Het is wel 200.000 dollar voor net niks. Nee, het is 2-3 minuten. Je krijgt alleen maar Amerikaanse astronautenwinks. Omdat je boven de 80 bent geweest. Maar de rest van de wereld erkeend je niet eens. Dat ook nog. We hadden het de vorige keer over de discussie waar de ruimte begint. Maar 80 is helemaal 3 keer niks. Dus 2 keer net niks. Ik zie het zomeren in. Er wordt nu gezegd dat het volgend jaar gaat gebeuren. Branson staat zelfs bij een datum. 17 keren scheepsrecht. En 3 keer niks. We moeten het nog even hebben over de Hayabusa en de Chang'e. Hoe spreek je dat ook weer uit? Chang'e. Ik heb heel erg opzitterlend bij de Chinese uitzendingen. Heel bijzondere overeenkomsten tussen die twee vluchten. Hayabusa naar een asteroïde. Materiaal opgehaald. Afgeworpen boven aarde. Ook gevonden. Chang'e. Materiaal van de maan gehaald. Afgeworpen. Veiliggesteld. Allebei vliegen ze door naar een volgende bestemming. Er wordt goed gebruik gemaakt van datgene wat je in de ruimte hebt. Allebei hadden ze brandstof over. Was dat voorzien? Dat weet ik niet. Het is een heel groot verhaal. Hayabusa was al eerder bekend van we gaan verder. Honderden kilo's. Het was een onderdeel van de missie. Bij de Chinese weet je het niet. Bij de landingsmaneuvers werd opgemerkt. Het moederschip maakt een andere maneuver. Een ontwijkingsmaneuver. Waar gaat het nu naar toe? Dat is een punt waar je naar kan hangen. Je kan daar zelf gaan hangen. Je kunt er ook een baan omheen kiezen. Dat is geen ding dat zelf zwaartekracht heeft. Je kunt daar zelf gaan hangen. Je kunt er ook een baan omheen kiezen. Je kunt er zelf gaan hangen. Je kunt er zelf gaan hangen. Het is een leeg punt. Door mechanische eigenaardigheden werkt het wel. Je kunt daar plek kiezen. Ze worden soms druk. Er zijn er vijf. Zullen we een voorspelling doen? Ze kunnen opgevuild raken. Sommige missies zijn superinteressant. Je hebt er vijf voor elke twee bodies. Het stikt er dus van. De aard en maan systeem heeft vijf. Dat zijn niet allemaal even nuttig. Maar je hebt de plekken waar de zwaartekrachtsvelden elkaar compenseren. Je kan op een vaste plek blijven. Je kunt daar met een aard en maan systeem op zo'n punt komen. Je hebt niet zoveel meer nodig. Als we wat nodig hadden, is dit het logische ding. Het is bizar als je er bij stilstaat. Je kent het woord parkeerbaan wel. Je draait om de aarde heen. Nu kun je parkeren op een plek die een vaste positie heeft ten opzichte van de aarde. Er zijn drie punten die op de lijn liggen tussen de twee hemellichamen. De ene aan de buitenkant en de andere tussen. Je hebt een prima communicatie-satelliet. Je hebt een goed verhaal. Je hebt een goed verhaal. Je hebt een goed verhaal. Je hebt een goed verhaal. Je hebt een prima communicatie-satelliet. Je ziet de maan en de aarde tegelijkertijd. Een relay heb je daarmee al snel te pakken. Dat wordt interessant als China zijn plannen uitrollen. Ik vond de ingewikkelde architectuur van de missie heel opvallend. Een ruimteschip uit vier delen. De helft van land en boren en armjes. Je kunt de container overzetten. Dit is precies het scenario dat je nodig hebt als je een bemande missie wilt gaan uitvoeren. Ik vond het indrukwekkend dat het skip reentry heeft gedaan. Dat betekent even stuiten over de dampkring. Als je van de maan terugkomt ga je snel. Je kunt niet in één keer de aardatmosfeer binnen duiken. Je moet als steentje afketzen. Daar vertraag je wel door. Allemaal prima. Zoiets. Hier was wel opvallend dat er snel beelden waren. Er waren mysterieuze spookachtige beelden. Het is een vreemd moment. Je herkent de vorm van de capsules. Het is een ding van nog geen meter hoog. Het is een klein geval. Hij is met veel feesten binnengehaald. 1,5 kilo maanstof en stenen. De boor waarmee ze tot 2 meter diepte wilde gaan, kwam stenen tegen. Het is een heel groot vergelijk. Het is veel exotischer en onbekender. Het geeft wel een verschil in orde van grootte aan. Dit is een enorme prestatie van de Chinezen. Alles wat ze voor het eerst hebben geprobeerd ging goed. Het is een hele grote vergelijk. Het is gekoppeld in een baan om de maan. Dat zegt de primaire. Ze hebben veel risico genomen. Als je bij nog wel genoemd mag worden, dan moet je het niet meer. Als je het niet meer kan erbij pakken, dan moet je het niet meer. Er is een wet, het Wolf Amendment, dat zegt technologie met China. Als ik het goed begrepen heb, is dit materiaal veel jonger dan wat er tijdens Apollo en Luna goth is. Dat is in het bedrijfsleven wel redelijk bekend. Als je met China wilt samenwerken, dan zullen ze als het enig is, je IP op, en als ze alles weten, dan wordt je bedankt. Dat wilde Amerika voorkomen met de Wolf Amendment. Daar komt China tegen in het geweer. Deze mannen hebben het wel goed. Ze gaan het ook publiceren in vakblad. Het is wel symbolisch. Wie heeft er nog wat? Achtergrond, management en bedrijfsvoering. De de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de de