Op Mars is de wet van Mars van toepassing

Welkom bij Space Cowboys. Ik ben het nummer even vergeten, maar dat maakt niet uit. We zitten hier met Luc van den Abeelen. Dag Luc. Hoi. Thijs Roes. Hoi Thijs. Hey, hallo. En mijn naam is Herbert Blankerstein. Waar gaan we het vandaag over hebben? Nou, dat ga ik om te beginnen vragen aan Luc. Luc, wat heb jij? Veel maan. Op de maan, naar de maan, regeltjes om de maan en daarnaast weer een flinke dosis SpaceX. Want Starship nummer 8 is zo ongeveer klaar om echt te gaan vliegen. En dan niet een klein hopje van 50 meter, maar naar 15 kilometer hoogte. Mooi bruitje naar Mars ook, want ik heb veel Mars dingen. Je hebt veel Mars dingen? Ja, veel Mars dingen. Dus dat is dan ook wel weer goed. Ook allemaal weer SpaceX gerelateerd. En jij Herbert? Fantastisch. Ik heb Ossiris-X, die een hap heeft genomen uit de asteroïde Bennu. O, daar hebben we het nog niet over gehad. Nee. Waar hij zich bij kans in verslikte heeft. Ja, over te bespreken. Nou, we hebben nog een akkoord tussen NASA en acht landen. Zullen we daarmee beginnen? Over Artemis. En ik heb nog dat er gevechten zullen gaan uitbreken om de SLS, want verschillende projecten moeten wel deze raket gebruiken. Het is bij wet vastgelegd, alleen er zijn niet genoeg raketten om al die projecten ook inderdaad een raket te geven. Dan heb ik nog een dienstmededeling en dat is als je goed in techniek bent, dan kun je burgercollega worden bij Defensie. Dat betekent dat je samen met militairen, je bent dus zelf geen militair, je blijft burger, maar samen met militairen kun je meewerken aan bijvoorbeeld robotica, slimme logistiek, hybride, quads of het onderhoud van een nieuwe F-35. Hybridiquad? Gevechtsvliegtuig. Wat zei je? Hybridiquad? Hybridiquad, Q-U-A-D-S. Ja, maar wat zijn hybride, op zowel elektriciteit als op benzine? Ik weet het niet eens, dat staat in mijn tekst. Ik ben toch wel geïntegreerd op zich. Ja, van hybride weet ik niet beter of het gaat inderdaad over brandstof plus elektra, maar ik ben er niet eens helemaal zeker van. Misschien is er wel een andere vorm van hybride ook. Ik heb ook wel eens elektriciteit dus ik ben benieuwd. Aan de opzomming is dat er geen ruimtevoertuigen bij zijn waar je aan zou mogen sleutelen, maar misschien als je volgende invloed weet te krijgen dat je dat nog kunt veranderen en dat je ook daar je talenten kunt ontplooien. In ieder geval als je zo je specialisme wilt inzetten dan kan dat dan moet je naar werkenbiedefensie.nl slash burgermedewerken. Wat wil jij zeggen Thijs? Nou ik wilde met die wet beginnen. Dat akkoord bedoel je? Ja dat lijkt me een goede. Ja nou vertel maar of zal ik daarover beginnen? Ja graag ja. Nou ja het komt er in het kort op neer dat acht landen een akkoord hebben bereikt op het initiatief van nasa een akkoord dat moet reguleren hoe de exploratie van de maan in zijn werk zal gaan. Even kijken welke naties het zijn. Australië, Canada, Italië, Japan, Duxemburg, de verenigde Arabische Emiraten en het verenigde Koninkrijk. Nederland zit er niet bij. Ja oké. En daarmee worden vitale principes, ik noem maar hier en daar een term die erin staat, worden afgesproken om een veilige en vreedzame omgeving te scheppen zodat ze elkaar niet in de weg zitten bij het exploreren van de maan. En ja dat heeft dan te maken met duurzame gebruik van bronnen en dan denk je meteen natuurlijk aan mijnbouw en dat soort vaken. Het gebruiken van ruimtevoertuigen en andere hardware, dus dat ze elkaar niet in de weg zitten op een fysieke manier. En ook het beheer en het afdanken van ruimtepuin. En nog een opvallend dingetje erbij, het gaat ook om het bewaren, zeker bewaken van historische locaties. Het zou inderdaad heel erg jammer zijn als er straks een toerist dwars door de eerste voetstappen van Neil Armstrong heen wandelt. Ook dat wordt bewaakt en zelfs in de kleine regeltjes staat dat het niet alleen over de maand gaat, maar ook over mars en zelfs gewoon verdere exploratie in het zonnestelsel. Als je toch bezig bent, kun je dat er maar beter ook in zetten inderdaad. Ik denk trouwens dat zo'n locatie van 1969, de eerste landing op de maan en een paar andere ook nog wel, mocht het druk worden op de maan dat daar wel een hekje omheen gezet wordt en dat er een bezoekerscentrum bij vereist. Ja precies, nu kunnen we daar souveneertjes kopen enzo. Ik zie het al helemaal zitten ja. Het is trouwens wel een ontvallende dat Rusland dus ontbreekt in dit rijtje. Bijvoorbeeld China. Ja, nou kan ik me daar voorstellen dat dat wat ingewikkelder ligt. Deze Artemis akkoord zijn bilaterale afspraken, eigenlijk een soort herenakkoorden, want juridische status heeft het niet echt. Bilaterale afspraken mag Amerika de initiatiefnamer niet maken met China, maar in principe wel met Rusland. En gelijkbare overeenkomsten hebben natuurlijk geleid tot de bouw van het International Space Station. Nou, Rusland heeft al een paar keer aangegeven dat ze niet zo ontzettend interesse hebben in meedoen met Gateway, omdat ze naar hun zeggen het gevoel hebben dat dat veel te veel gedikteerd wordt door Amerika. Nou, vandaar dat ze dus kennelijk ook niet aan deze akkoorden willen meewerken. Ja, zo zag het er ook wel uit als je de presentatie zag van het akkoord, dan was het ook wel heel duidelijk. Kijk Amerika stapt voorop met dit mooie programma en iedereen tekent bij. En toen het plaatje was voor mij ook heel erg van oh Amerika doet iets en iedereen ja doet nu daar aan mee. Maar ik vond het voor de optics om het zo maar te noemen ook snap ik Rusland wel. Ja, het is natuurlijk al een tijdje bezig. Rusland is ontzettend om zich heen aan het kijken. Gaan ze verder samenwerken met Europa of met China? Nou ja, we kunnen van alles verwachten. Waarom was het nodig? Dat is een beetje mijn vraag. Waarom was dit nou eigenlijk heel erg nodig of is het inderdaad dat een dingetje van Amerika? Ja, wat ik begrijp is dat het inderdaad heel erg geënt is op het vermijden van onderlinge conflicten. Dus dat er inderdaad afspraken worden gemaakt van laten we elkaar niet dwars zitten. En nou ja, nogmaals, juridische status heeft dit niet. Het is niet zo dat straks Amerika boetes gaat uitdelen als iemand zich niet aan de regels houdt. En het wordt natuurlijk behoorlijk ingewikkeld als er straks inderdaad de delfstoffen naar boven worden gehaald door een bepaald land. Ja, van wie zijn ze dan eigenlijk? Dus ik denk dat dit een leuke aanzet is naar een veel dikker document dan dit huidige van 15 pagina's om straks echt zakelijke dingen te moeten gaan regelen. Want ja, dat zal wel een keertje moeten gebeuren denk ik. Nou, ik heb het nog even voorgelegd aan Tanya Marzon, onze nationale ruimtevaartjurist. En die zei van dit is inderdaad geen officieel verdrag. Het is ook geen wet of iets dergelijks. Het is te vergelijken met wat landen wel eens met elkaar ondertekenen eigenlijk voordat ze tot echte overeenkomsten komen namelijk een memorandum of understanding. Ja, een soort preliminary is het Engelse woord, een voorbereidende overeenkomst waarna ze pas echt afspraken gaan maken. Dus dat is ongeveer de status die het heeft. Een soort intensieverklaring kan je het bijtalen. Dat is het, dat is een goede Nederlandse woord. Inderdaad. Zullen we het nu we toch over de maan en delstof hebben, even hebben over het water dat op de maan is aangetroffen. Dat is ook wel een interessant verhaal. Ja, precies. De manier waarop het ontdekt is, is ook wel een opvallende. Het is niet van een zonde op de maan of een telescoop of een ruimtevaartuig wat rondjes om onze hemelbuurt draait, maar gewoon vanuit een aangepaste Boeing 747 waar NASA een telescoop in heeft gezet. Nou, op zich natuurlijk heel opvallend nieuws. Water op de maan, zeker de plekken waar het gevonden is. Het gaat namelijk om plekken die, ja zeg maar, midden in het maanschijfje zitten gezien vanaf de aarde. Dat er water was dan in de vorm van ijs op de Zuidpool van de maan, dat is al een tijdje bekend. Vandaar dat NASA ook een grote voorkeur heeft om beman de missies daar te laten landen. Dit is dus een zonbeschenendeel. Precies. En je moet je nu ook niet voorstellen dat je een schop in het maandstof zet en dat je gelijk een plasje water te pakken hebt. Het is nou echt moleculair water. Het zit tussen het stof en je moet je voorstellen dat de gebieden waar dat water zit, altijd nog 100 keer droger zijn dan de Saharoestijn. Ja, dat was ik ook. Nou, je kan er niet gelijk gaan tappen. Niettemin is het heel interessant. Wetenschappelijk omdat ze niet helemaal begrijpen hoe dat water daar kan zitten onder die omstandigheden. Aan de andere kant, als er een manier wordt ontwikkeld om dat zeg maar te gaan oogsten, dan heb je natuurlijk des te meer aanleiding om maanbasis over een veel grotere regio op de maand te kunnen gaan verspreiden. Dat geeft het je te doen. Als het 100 keer zo droog is als de Sahara dan is dat niet echt een winbare hoeveelheid. Nee, je kan er niet iets mee. Nee, wat dat betreft is het inderdaad een beetje gek dat het als zulk gigantisch nieuws werd gepresenteerd. Het werd al helemaal aangekondigd van oké we hebben iets heel bijzonders over de maanden. Daar lijken toch een beetje financieel politieke aspecten achter te zitten. Die telescoop aan boord van een Boeing 747 die Sofia heet heeft het geheel ontdekt. En juist die Sofia telescoop zou in de NASA budgetten van volgend jaar niet meer terugkomen. Het ding zou niet meer gefinancierd worden. Wat is er dan in dat vliegtuig dus? Ja, precies. En daardoor gaat er zo'n grote deur aan de zijkant van die 747 open en dan kunnen ze korte periodes heel geavanceerd gebruik maken van die telescoop. Dus ja, het noemen van een succes dankzij dit apparaat kan misschien weer helpen om een budget wat op te vijzelen. Bovendien was het niet echt een wat Herbert al zei van je kan het water niet echt iets. Dus het was ook een beetje een soort van ja we hebben watermoleculen gevonden. Daar lijkt het eigenlijk op. Maar ja, ook wetenschappelijk gezien is het niet eens het allergrootste nieuws misschien. Nou het wetenschappelijk interessante trouwens, dat weet ik dan wel, dat was dat tot nu toe waren er al wel allerlei vermoedens van water en die waren erop gebaseerd dat ze konden waarnemen dat er OH groepen ergens aanwezig waren. Op de maan dus. En die OH groepen die zitten natuurlijk in watermoleculen vandaar dat het water zou kunnen zijn. Maar die zitten ook in andere dingen. Nou ja, nu is er een stof als alcohol, zit ook een OH groep in, maar ik weet niet of het maar dat soort dingen. Maar nu hebben ze kunnen aantonen dat het ook echt water moet zijn en dat is voor het eerst. En dan wil ik eigenlijk aan jullie vragen of een van jullie weet hoe eigenlijk die waarneming technisch in zijn werk is gegaan. Want we zeggen tegen elkaar het is een telescoop, maar wat doet die telescoop? Op wat voor golf lengte kijk die telescoop? Hoe hoog vloog dat vliegtuig? Wilt een van jullie daar iets van? Het vliegt op een normale hoogte, dus ergens tussen de 7 en de 10 kilometer. En ik kan me niet anders voorstellen dat ze een spectrum ergens van hebben getrokken en dit hebben geïdentificeerd. Wat bij mij dan nog een beetje op de achtergrond speelt is van nu hebben ze het gevonden op bepaalde plekken. Als we nog even doorzoeken vinden ze misschien wel grotere hoeveelheden nog op andere plekken en dan worden natuurlijk wel interessant. Het is een infrarood telescoop, dus de I in SOFIA staat voor Infrared Astronomy. Ik weet niet wat er in het infrarood spectrum te vinden is. Spectrale lijnen die niet anders kunnen zijn dan van water, dat kun je dan wel makkelijk zeggen. Ik ben wat dat betreft niet dieper dan dat ingedoken. Ik weet wat dat betreft ook inderdaad geen weinig van spectrografie in het infrarood spectrum. Jij wel? Heel goed. Thijs, jij mag een onderwerp inbrengen. Nou wat leuk. Ik hoorde al iets over wetten op de maan, als onderdeel van het artemisprogramma. Maar nu kwam er ook uit Spacex, eigenlijk uit de koker van Elon Musk weer een grappige ontwikkeling daarin. In de beta van Starlink is live. Hebben we daar al over gehad? Daar hebben we het nog niet over gehad, maar de beta van Starlink doet het. Dus eigenlijk Starlink wordt steeds verder uitgerold en er is een prijs bekend. Wat was het nou? Het was 500 dollar upfront en 99 per maand. Exact, 99 dollar per maand en 500 dollar voor het modem en de ontvanger en dat allemaal. En geen garanties. En geen garanties. Het is meer zo van als je het leuk vindt om mee te doen dan kan je meedoen. Nou, op zich voor sommige mensen al een uitkomst. Je moet dan wel de terms of service accepteren, dus de gebruiksvoorwaarden. Nummer negen gaat over governing law. Het is het leukste misschien als ik gewoon even helemaal voorlees. Het is een alinea. Hij gaat eerst over de maan, over de aarde en de services bij de aarde en de maan. En daarna komt Mars. Komt hij aan. Negen governing law. Tot zover duidelijk. Als het over de aarde of de maan gaat, moet je in California zijn bij de wet. Het is een onafhankelijkheidsverklaring voor iedereen die naar Mars gaat. Ja nou, dat is hoogtravend. Ja, hoogtravend. En praktisch. Het is eigenlijk een heel praktisch document. Als je naar Mars gaat, dan moet je wat Herbert zegt, het zelf uitzoeken. De overheid op Mars weet het. Ik vond het heel mooi. Als je net koppelt aan alle science fiction die er ooit geschreven is over Mars, dan wordt er zo ontzettend veel over gedroomd. Hoe zou zo'n Mars samenleving zichzelf kunnen besturen? Gaat dat dan goed? Kim Stanley Robinson heeft die Mars trilogy erover geschreven. Het hele verhaal gaat er ongeveer om dat het eerst vanuit een soort verenigde natiesachtige entiteit opgezet zou zijn. Vanuit een soort overheidswezen door alle mensen. En dat langzaam zo'n kolonie steeds meer een eigen karakter krijgt. Net als de Amerikaanse kolonies dat hebben gekregen. Of eigenlijk alle alle kolonies overal op een gegeven moment zelfstandig willen zijn. Het voelt alsof Elon Musk nu eigenlijk al gewoon even een shortcut neemt. Hij heeft op bepaalde manieren de overheden al ingehaald. Dus hij ziet er ook wel ergens misschien een bui hangen dat hij ook met SpaceX de eerste gaat zijn die een deuk in een pak boter slaat. Het is hoogdravend. Het is zo hoogdravend, maar ook het is ook wel vet. Ik vermoed dat Elon Musk heeft gehoopt dat dit niet opgemerkt zou worden en dat hij dan over een jaar of zo had kunnen zeggen van ja dat tekent je al een jaar voor. Of de mensen zich met akkoord verklaarten. Misschien maakt het de boel inderdaad wel een stuk overzichtelijker en simpeler. Want jaren geleden waren er al mensen die zich afvroegen van ja dat de International Space Station, een hele hoop nazi's doen dat samen. Maar wat gebeurt er nou als er een Japaner met een Russische moersleutel in het Europese deel een Amerikaanse hersens inslaat? Onder welke wet valt die dan? Nou ja dit maakt dat een stuk overzichtelijker. Dat is heel duidelijk. Ook in transit to Mars. Als er een kolonie ontstaat, een tijd lang wordt die bestuurd vanuit het moederland. Dat is inderdaad in de Verenigde Staten gebeurd. Vanuit Engeland natuurlijk. Het is ook gebeurd bij de kruistocht. Bijvoorbeeld dat op een gegeven moment was er een kolonie van Christenen in het heilige land. Geleidelijk aan groeit dat uit elkaar en ontstaat er een aparte cultuur in de kolonie. Die gaat zich dan op een dag onafhankelijk verklaren. Onvermijdelijk. Ja precies. Je kan het dus ook al van tevoren doen. Van tevoren onafhankelijk verklaren. Het is een open onafhankelijkheidsoorlog. Maar er staat ook inderdaad services provided on Mars. Dus als je internet eruit ligt op Mars dat is een van de dingen. Maar ook in transit to Mars via starship. Dus eigenlijk vanaf het moment dat je instapt moet je op Mars zijn. Dus als dat ding ontploft boven de aarde, in transit to Mars, dan moet je bij de Mars overheid op Mars zijn. De familie op aarde moet op Mars zijn. Dit is nog geen onafhankelijkheids verklaring natuurlijk. Deze tekst gaat uit van een overheid op Mars en die moeten dan nog eerst maar even komen. Ja precies. Want anders als de boel uit elkaar knalt bij de eerste missie naar Mars dan zit er nog geen president op een troon daar ergens. Nee, maar er staat in ieder geval no earth based government has authority over Martian activities. Niemand op aarde heeft iets over Mars te zeggen. Ja dat staat in de tekst van een particuliere bedrijf. Van een particuliere bedrijf. Waar je voor tekent als je internet wil in het buitengebied. Dat is eigenlijk wel even wat er in de hand is. En dit gaat dus over de internetdiensten van Starlink. Dus waar moet je dan heen met je conflict over de internetdienst? Als het over aarde of de maan gaat, dus aarde of de maan, dan moet je in California zijn. Maar als het over Mars gaat, moet je op Mars zijn. Ja zullen we het even hebben over de de hap van Osiris Rex uit de asteroid Bennu. Ja spannend he. Was leuk om live mee te kijken. Nou ja je zag je zag niks he. Want er zat geen camera op. Nee maar het zijn altijd van die mensen. Ik vind het leuk om mensen te zien die zo lang aan iets gewerkt hebben. Want we hebben het al heel lang he. Over Osiris Rex en over Bennu. Het ontstaan van Space Cowboys hebben we het daarover. Ja precies. Het was allemaal in coronatijd. En weet ik het allemaal. Maar toch allemaal iedereen was blij. Het is goed gegaan. Maar goed wat we dus niet gezien hebben. Dat is dat dit maar wel gebeurd is. Dat ding is in het stof van Bennu gezakt. En heeft een hap genomen. En het mooie is, ze hoopten een hap van 60 gram te nemen. Ze hebben een hap gekregen van 400 gram. En die hap is zo groot dat het deksel niet op het doosje past. Hij verloor inderdaad materiaal. Zo iets was het. Ja. En verloor materiaal. Er begon allerlei gruis om die sonde heen te dwarrellen. En dat wil niet weg dwarrellen want er is bijna geen zwaartekracht. Dus het dwarlt allemaal dezelfde kant op. En dan proberen ze dat deksel dicht te krijgen. Maar tegelijkertijd willen ze zo weinig mogelijk van die rommel kwijt. Want hoe meer je naar de aarde meekrijgt, hoe beter het is. En dat is tot nu toe een onopgelost probleem. Oh ja? Dat hebben ze niet opgelost? Voor z'n werk weet ik niet. Ze krijgen de deksel niet dicht. Het punt is dat inderdaad mij ook niet helemaal duidelijk is hoe die procedure nou werkt. Of die deksel dicht moet zijn voor ze een ding kunnen stallen. Want hij gaat dan in een capsule met een hitteschild en zo. Dus daar zitten ook wel allerlei kleppen en deurtjes. Dus ik hoop dat het niet allemaal zo op elkaar is ontworpen. Dat het alleen maar past als alles 100% dicht is. Want anders hebben we natuurlijk wel een probleem. Dan heb je eerst lekker veel materiaal te pakken en dan kan je het niet naar aarde krijgen. Dat zou ook bijzonder zijn. Wat ik niet weet is of je het de boel door elkaar kan schudden. Je kunt het ordelen. Als je vuilnisbak te vol is dan moet je goed schudden. Dan kan je later wel dicht. Dat is een mogelijkheid. Maar dat weet ik ook niet. Het lijkt me wel belangrijk dat de boel vacuum wordt afgesloten. Want wat je niet wil is dat je het ding op aarde krijgt. Terwijl die op een kier staat. Dan heb je het gezichtmateriaal kwijt. Nee, nee. Dan heb je niks meer aan je samples inderdaad. Ik kan me voorstellen dat de container waarin de monsters zitten. Die gaat natuurlijk in een ruimte die ook weer wordt afgesloten. Dus ik hoop dat daar een beetje speling in zit. En dat de teruggeheersabsuede zelf zonder probleem zal kunnen sluiten. Wat me wel opviel trouwens in de hele reportage en veel nieuws rondom dit geheel. Was dat er eigenlijk gedaan werd alsof het voor het eerst was dat iets dergelijks werd uitgevoerd. Het ophalen van stof vanaf een astroweide. Luisterhefster Steef Kauberz weet dit wel beter. Ja precies inderdaad. Japan gaat met die uur strijken in 2018. In juni heeft Hayabusa 2 veel minder. Dat wel zo'n 10 gram materiaal van Ryukyu opgeschept. En als alles goed gaat land de capsule van dat ruimteschip op 6 december. Dat komt eraan. Als de tijd maar verstrijkt dan gebeurt het wel eens. De eerste keer dat het over gaat. Is toch zo lang geleden. Ja wauw. Nou wat goed zeg. Ik vond het wel apart. Ze hadden een paar video's uitgebracht. In het geval van Bennu. Wat er allemaal mis kon gaan. Maar dat de deksel niet dicht kon die zat daar niet tussen. Dat is toch altijd wel weer een nieuw probleem. Ja lastig. Nee precies. Dat je te veel krijgt van wat je had willen ophalen. Zo optimistisch is kennelijk niemand geweest in de planning. Nee. Dan pik ik nog een bruggetje naar een ander ding. Dat ook nog rond zwaait. Ook in de Asteroid Belt. Dus tussen Mars en Jupiter. Is een object dat heet 16 Psyche. Daar wil NASA ook een expeditie naartoe doen. Alleen niet om een sample return. Het gaat meer om iets omheen te laten draaien. En zonder. De naam is Psyche. Jij spreekt het Amerikaanse. Als ik zeg Psyche dan begrijp een mensen beter hoe je het schrijft. 16 Psyche. Een hele rare naam. Het ding is een claim to fame. Meervoudig. Waarom die deze twee weken in het nieuws was. Is omdat Hubble er een... Hele mooie foto van genomen heeft. Van dat ding. Het is een heel apart ding. Hij is een sample van metaal. Voornamelijk van nikkel en ijzer. Even kijken waar. Nikkel en ijzer. Daarom ziet dat ding best wel apart uit. Als je dan kijkt hoeveel nikkel en ijzer dat is. Alles bij elkaar. Dan is dat ding dus zoveel waard. Dat hij meer waard is dan onze totale wereldeconomie. Dus dat is ook wel grappig. Oké, laat Musk het niet horen zeg. Als er al eens een keer plannen waren om een astroïde een lasso te vangen en mee te nemen. Dan zouden we het naast dat kunnen doen. En dan lekker langzaam op aarde te laten zakken. Ja precies. Klein hapjes uit kunnen nemen om er dan iphones aan te maken. Dat is dan... Even los van die technische problemen. Als je dat zou doen zou je ook een economisch probleem hebben. Want dan zou die grondstof, dus in dit geval nikkel, op slag niks meer waard zijn. Ja precies. Ja super goed. Laat ons alle grondstoffen maar in overvloed hebben. Dan kunnen we eindelijk eens een keer allemaal in hangmatten gaan liggen. Dat is ook weer waar. Nou ja, zo moeten we misschien dan ook de kern van Jupiter is een keertje gaan oogsten. Het verhalen zijn dat... In ieder geval de theorie is dat dat een gigantische diamant zou kunnen zijn. De kern van die problemen. Ik dacht metallisch waterstof heb ik ook wel eens gehoord. Ja, van die grondstoffen. En dat is ook een heel grote problem. En dat is ook een hele grote problem. En dat is ook een hele grote problem. En dat is ook een hele grote problem. Ja volgens mij zit dat er dan weer omheen. En de kern is dan een diamant. Nou ja goed, we hebben toch geen enkele ring waarop dat ding zou passen. Nou ja goed, we hebben toch geen enkele ring waarop dat ding zou passen. Kim Kardashian. Die kan ook niet. Ja, dat bent toch een kandidaat. We zitten allemaal een beetje in de James Bond mode. Al die rijkdommen. Trouwens, die 16 psyche, hoe je mag wel uit te spreken. Trouwens, die 16 psyche, hoe je mag wel uit te spreken. Als het goed is zou die in augustus 2022 Als het goed is zou die in augustus 2022 Als het goed is zou die in augustus 2022 de licht in moeten gaan bovenop een Falcon Heavy. de licht in moeten gaan bovenop een Falcon Heavy. SpaceX Falcon Heavy. De missie daarnaartoe. Ik weet niet wat de naam van de missie is, maar de NASA psyche. NASA Psycho Mission. Nou spannend, wel interessant. Nou spannend, wel interessant. Zal ik erover gaan nu naar de missie naar Europa? Zal ik erover gaan nu naar de missie naar Europa? Oh, is er een A? Nou ja, de Beklippen Missie. En niet dat daar speciaal nieuws over is. Maar wat aan het licht kwam deze week, Maar wat aan het licht kwam deze week, dat verhaalde ik dan van Space.com, dat verhaalde ik dan van Space.com, dat is dat er gevochten gaat worden om de SLS raket. dat is dat er gevochten gaat worden om de SLS raket. Want die is natuurlijk nodig, Want die is natuurlijk nodig, althans die zal gebruikt worden voor het Artemis project. Maar tegelijkertijd blijkt in Amerika wettelijk te zijn vastgelegd door het congres dat die ook gebruikt moet worden voor de missie naar Europa, die heet de Clipper Missie. En het probleem is dat daar gewoon in de tijdsbestek dat daarvoor nodig is, dat daarvoor voorgeceven is, dat er niet genoeg van die SLS raketten zijn. Nee, dat doen we er niet. Dat is dus een beetje pijnlijk. We hebben die SLS raket meer besproken hier, al te laat en te duur en zo. Maar er is nu een vraag naar een aantal SLS raketten maar er is nu een vraag naar een aantal SLS raketten die er gewoon niet zijn op de vrijste termijn. En dat is nou ja, dat is nog op zijn best en tragisch op zijn slechtst. Ja, zeker omdat het er om de Europa Missie gaat, die gewoon hartstikke belangrijk is om erachter te komen of we alleen zijn in het universum of niet. Ja, fantastisch. De ijzemaan van Jupiter is het, hè? Ja, en dan blijft het hangen op zoiets stupide politiek. Wat er heel vaak gebeurt is dat congresleden die lobbyen dus voor hun eigen staat om een bepaalde klus binnen te krijgen. Dus die contracten die zitten helemaal vol met allemaal ja, met allemaal dealtjes met individuele congresleden. En dan krijg je dus zo'n wantstaltig politiek compromis dat dan volgens in de weg ligt van heel belangrijk werk. Oh man. Dus kan het dan zijn dat er je kan die wet natuurlijk ook weer veranderen? Je zegt, komt er gevecht? Wat voorzie je? Nee, dat is een open vraag. Wat voorzie ik? Ja, kijk zo'n congresled kan op een gegeven moment kiezen of delen die heeft dan misschien dit wel binnengehaald maar uit deze rekens omkomt gewoon dat bepaalde dingen gewoon niet gaan gebeuren. Mijn hunch is dat Artemis sowieso voorhand krijgt want ja, daar hebben veel hogere oemers hun leven aan verbonden. Het komt in het witte huis aan toe. Dus dat betekent dat de Clipper missie gaat falen of zal moeten wachten. Denk dat het daar op neerkomt. En ja, dan kan zo'n congreslid als hij daar tenminste nog wat over te zeggen wil hebben die kan kiezen of delen. Die raket gaat toch niet gebouwd worden, dus dan kun je die Clipper missie net zo goed op een andere raket zetten. Ik weet niet hoe dat dan in de politiek van de Verenigde Staten gaat uitpakken. Maar ja inderdaad moeten dan gekiesd of gedeeld worden en ik weet eigenlijk niet hoe dat dan uitpakt. Als SpaceX iets kan aanbieden dat het gewoon goedkoper is voor zo'n missie, dan kan je volgens mij ook nog wel weer met het argument van belastinggeld... Misschien moeten we dan gewoon weer wisselgeld betaald worden, weet je wel. Maar dat overzie ik niet. Ik mee me te herinneren dat de zonde Europa Clipper op een Falcon Heavy gelanceerd zou kunnen worden. Misschien wordt het wel een heel aannemelijk scenario dat na de eerste vlucht van SLS wordt gezegd van oké, leuk, geprobeerd, we gaan er toch niet meer verder. Dan ben je gelijk je wetgeving kwijt en kan je dat ding op een andere lanceermiddel zetten. Dat kan ik inderdaad wel zeggen. Op dit moment is dat de vraag. Gaan ze die Clipper missie uitvoeren zoals hij is gepland, dan moeten ze nu het verloopstukje gaan maken. En dan is het point of no return gepasseerd en dan moet het op die SLS rocket en dan zullen ze moeten wachten als Artemis voorrang. Ze kunnen ook rond deze tijd een andere beslissing nemen en een ander verloopstukje maken. Dan kan hij op een Falcon Heavy. Maar die SLS is net als in Amsterdam de Noord-Zuidlijn. Weet je wel, het was zo'n project dat ging van de ene ramp in de andere. En uiteindelijk wordt dan, in het geval van de Noord-Zuidlijn ben ik echt super blij dat hij er nu ligt. Maar uiteindelijk. Bij SLS vraag ik me nog steeds altijd af of die überhaupt ooit gaat vliegen. Het punt is, het is eigenlijk al een gevaald project. Daarom, dat wilde ik zeggen. Wat je nu krijgt is dat die andere projecten kan meeslepen in zijn val. Ja, dat is een maaglisse missie bijvoorbeeld. Want dat was het. Er waren al een paar van die points of no returns een soort van, oké, eigenlijk is het al gevaald. Het is eigenlijk al drie keer doodverklaard. En dan toch elke keer opnieuw, om een of andere reden, maar aan een infuus gelegd. En nu inderdaad. Dus zelfs met invloed op andere hele belangrijke missies. Het is echt om je haren uit je hoofd te trekken. Het gaat er al 12 jaar over. Dus echt niet... Het zou doodzonder zijn. Want inderdaad Europa is nou juist een van de plekken waar je wilt kijken als wetenschapper. Zeker weten. Dat moeten we dus gewoon gaan afwachten. En dan gaan we zeker terugkomen in toekomstige Space Cowboys afleveringen. Ik denk dat jij aan de beurt bent, Luc. Wat heb je nog meer? Ja, we gaan weer eventjes terug richting ESA en NASA hebben een akkoord ondertekend voor de bijdrage die Europa gaat doen aan Arctemis. We wisten al dat ESA het motorblok voor het ruimteschip Orion levert. Gebaseerd op de technologie van de ATV. Het grote vrachtschip waarmee allerlei spullen naar het International Space Station zijn vervoerd. Die techniek is gebruikt om de voortsturing en de energie en koeling en communicatie te gaan voorzorgen voor de Orion capsule. Daar komt officieel het een en ander bij. The Gateway wordt een klein ruimtesstation van zo'n 40 ton. Wat in een hele vreemde baan rondom de Maan komt. 3000 kilometer op zijn laagste punt en 70.000 kilometer boven het oppervlak van de Maan. Dat is zo gekozen omdat je vanaf de aarde altijd zicht hebt op het station en dus altijd communicatie kan hebben. Dat is heel belangrijk. Maar enorm elliptisch dus? Ja, enorm elliptisch. Maar dan de zijwaarts ofzo? Ja, de animatie die ik ervan heb gezien is dat die inderdaad even klassiek gesproken. Aan de bovenkant zit die op 3000 kilometer en dan maakt hij een hele diepe lust naar beneden maar bereikt hij die 70.000 kilometer. Je kan nauwelijks wachten op de foto's die astronauten van zo'n tocht gaan maken. Dat wordt echt heel spectaculair. Die foto's kunnen ze gaan maken vanuit IHEP, de leefmodule voor het station die Europa gaat leveren. Dat ding is dan ook voorzien van koppelpoorten want het is weer het welbekende stukje Lego om alles apart gelanceerd aan elkaar te knutselen. En Thales Alenia Space de vestiging in Italië gaat dat ding bouwen. Dan komt er een andere module die Esprit heet. Die gaat zorgen dat er hertankt kan worden. En daarin zit ook een groot raam zoals ik het net al noemde waar astronauten heel erg enthousiast over zullen zijn. Een beetje vergelijkbaar met de cupola op International Space Station. Echt zo'n uitkijktorentje met allemaal klepjes om het glas te beschermen. Zelfde bedrijf Thales, maar dan de Franse afdeling, gaat dat bouwen. En daarbij, en dat is misschien wel het interessantste, gaat ESA ook drie vluchten met astronauten leveren. Oftewel, drie Europese astronauten kunnen tevast zijn aan boord van een Orion om naar Gateway te vliegen. Nou, dan is de letterlijke stap naar een Europese astronaut op de maan, natuurlijk niet heel erg ver meer. En ik denk dat daar binnenkort dus een hele hoop enthousiaste kandidaten astronauten gaan reageren op de volgende advertentie van ESA om nieuwe astronauten te werven. Want tussen dat groepje zou wel eens de eerste Europiaan op de maan kunnen zijn. Dus het komt allemaal dichterbij zo langzomaan. Het begint om de voeten te krijgen. De kanttekening is van ja, hier speelt dus die SLS een sleutelrol. Als dat ding niet vliegt, dan wordt het heel goed worden nagedacht. Het gaat nu elk verhaal eindigen in, maar hij moet wel op een SLS omhoog. Dat is wel erg. Ja, nou ja, wat dat betreft, het aantal thema's worden wel steeds beperkter, maar misschien moeten we meer in de richting van Elon Musk kijken. De hoopte voor wezenlijke die we hebben als het gaat om mensen naar een andere plek in het zonderstelsel te brengen. En overigens, als het om Gateway en zo gaat, ik kom nog steeds het jaartal 2024 tegen als het jaar dat er weer mensen op de maan zouden rondlopen. Hoe zit het met jouw geloof daarin, Luc? Nul. Zeker omdat er ook al wordt genoemd dat de ontwikkeling van de maandelander, die dat dan ook gaan doen, want er zijn drie kandidaten in de running. Er wordt nu gezegd van ja, proeflandingen kunnen in 2024 of 2025 gaan plaatsvinden. Dat komt uit de Nasa koker, dus er wordt daar internaal gewoon mee gerekend dat het zeker niet binnen een potentiële tweede termijn van Donald Trump gaat gebeuren. Dat klinkt als het ook een salamitactiek nu wordt losgelaten van we gaan in kleine stapjes die de onderstelling loslaten. En zo'n prognose van 2024, 2025, de proefvluchten met de maandelander, dat is om het publiek en misschien ook de politiek en dergelijke daar alvast aan te laten winnen. Ik denk het wel. Wat dat betreft veroorzaakt de politiek het natuurlijk ook een beetje zelf. Er komt, de details heb ik niet precies, maar er komt een stemming in de Senaat aan die gaat over het budget van het ontwikkelen van die maandelander. En er zijn allerlei aanwijzingen dat dat budget niet volledig gehonoreerd gaat worden. Ja, en dan betekent het, als het geld er niet is, moet je langzamer werken. En dan schuift die datum van de eerst volgende landing dood gewoon op. Haal je het niet, dan werk je maar wat langzamer. Precies, ja. Zo is de paradox geformuleerd, ja. Heel mooi. Ik bedoel, dit gaat een hele domme vraag zijn, maar is het... Mooi. Ik zit er gewoon elke keer te denken, oké, in 1969 konden we ook naar de maan. We zijn inmiddels 50 jaar verder. Is het nog steeds echt zo moeilijk om naar de maan te gaan? Ja, ja, absoluut. Maar waarom dan? Is het wel duur? Het is enorm duur. En er is... En ik kan me niet anders voorstellen dat dat ook weer politieke redenen zijn gekozen om die gekke tussenstap van die gateway te pakken. Dat had niet gehoeven. Sterker nog, er is een periode van, ik geloof, drie kwart jaar geweest, dat NASA ervan uitging van nou, voor de eerste landing gaan we dat in ieder geval niet via de gateway doen, maar doen we gewoon lekker rechtstreeks. Ja. Nou, dat zou betekenen dat je het een en ander wat eenvoudiger zou kunnen aanvliegen, letterlijk. Misschien met een wat eenvoudiger en kleiner landingsvaartuig. Maar uiteindelijk is daar niet voor gekozen. Ik kan me wel voorstellen dat men natuurlijk wil voorkomen dat dat dubbel opgewerkt gaat worden, dat je eerst een kleine land doorbouwt en vervolgens een opgevoerde versie, zeg maar. Maar, ja, in principe is naar de maan vliegen eenvoudig. Het is alleen maar hard gas geven en op tijd remmen. Maar, ja, je hebt wel te maken met navigeren in de buurt van de maan. En dat schijnt een totaal ander verhaal te zijn dan rondjes op 400 kilometer rond ons eigen planeet draaien. Ja, dat kan me iets voor voorstellen. Want het bizarre is natuurlijk dat je je hebt die orbit van het raamstation zelf rond op de maan. Die maan die draait volgens ook nog om de aarde heen. Het lijkt me gewoon best wel een, dan heb je misschien ook nog een andere rare tugs van alle andere hemel-liggamen die over de jaren ook nog misschien hele rare kleine dingetjes kunnen veranderen. Dus dat kan me voorstellen. Maar wat ik eigenlijk van begrijp is, NASA wilde om een of andere reden heel graag een soort permanenter permanentere plek rond de maan hebben in plaats van dus opnieuw een soort tikkie spelen met de maan. Niet alleen maar laten zien van oké tikkie we zijn er, maar dus een bijna een soort verticaal geïntegreerd of meer gestandariseerde manier om de rest van de ruimte in te kunnen. Dat is het. Dus dan is de aanloop ook langer. Zeker om zeg maar het Apollo effect niet nog een keertje te gaan doen. Dat het doel is op de maand te landen en als die vlag staat, ja dan zijn we eigenlijk klaar. Ja, weer te vertrekken. Maar om de antwoorden even samen te vatten Thijs zegt waarom is het nou zo moeilijk? Het leek toen zo eenvoudig. Relatief gesproken dan. Er zijn een paar dingen aan de hand. Het is in deze plaats duur en aangezien het prestige verhaal er op dit moment niet is, is duur toch echt wel een probleem. Dan zegt Luke terecht gekozen voor die gateway maakt het eigenlijk onnodig moeilijk. En dan zeg ik ook nog het is nu een internationaal project. Dat betekent dat je allerlei vormen van overleg nodig hebt die er niet waren toen de VS het nog als een solo project deed in de jaren 60. Dat speelt ook mee denk ik. Ja, zeker. Kijk, dat is ja, je kan dat aspect beschouwen als een sterkte en een zwakte. Het maakt het ontzettend ingewikkeld en daardoor zal het zeker langzamer gaan. Dan heb je ja, je hebt natuurlijk wel zo iets van als het intern op begrijp met een probleem gaat worden. Als het Witte Huis op een gegeven moment zegt ja, maar nou gaan er te veel geld kosten. Dan heeft NASA natuurlijk zo'n heel sterk argument van ja, maar we zitten aan internationale verdragen vast. Dus we moeten wel. En dan heb je een soort veiligheid in gebouwd. Dus ja, was het maar, was het maar niet zo duur dan was het een stuk eenvoudiger. Dat wordt vast goed. Elon Musk maakt het goedkoper. Dat is een hoop die we kunnen koesteren. Laten we het hopen ja. Wie heeft er nog een onderwerp? Ik heb nog een kleintje. Hij was twee weken geleden bij een online conferentie van de Mars Society. En dat is interessant, want dat is leuk dat hij bij de Mars Society zit, want dat gebeurt niet zo heel vaak. Maar dat is wel de club waar hij ooit eigenlijk is begonnen met zijn hele nieuwe plan. Wat was nou ook weer het oorspronkelijke, in die gebiografie wordt dat omschreven, dat ze oorspronkelijk muizen, een soort muize experiment wilden sturen naar Mars. En dan moesten die muizen zichzelf ook nog voortplanten. Dat was ooit, dat idee heeft hij ooit bij de Mars Society opgedaan. En dat is toen gaan leven. Uiteindelijk werd dat het rakettenplan. En uiteindelijk werd het rakettenplan met SpaceX. En hij was er nu weer. En uiteindelijk zat er niet zo heel veel nieuws in het gesprek. Het was wel gewoon even leuk voor de verdieping om te kijken. Een nieuwtje dat ik eruit wil lichten was dat hij het had over hoeveel mensen er naar Mars moeten om een self-sustaining colony te creëren. En dat is één miljoen. Dat je geen intel krijgt en zo. Hij ging er dus niet heel diep op verder. Ik kom me inderdaad zoiets voorstellen, maar ook dat er genoeg mensen zijn. Dat je een tinneman kunt hebben en een bakker. Ja, precies. En het getal is één miljoen mensen. Eén miljoen mensen moeten bereid zijn om die kant op te gaan. Wat dat betreft, ik zat live dat gesprek te kijken met twintigduizend mensen ofzo. Waardoor ik op zo'n moment denk, als je het over één miljoen mensen hebt, als je het erover hebt, je vindt ze wel, maar het is ook niet alsof de hele wereldbevolking niet de hele tijd mee bezig is. Met hoe gaan we naar Mars? Ik vond het wel, wat een heel slim principe was, dat Elon Musk had het fijn om te luisteren als het gaat over algemene principes in het leven of in zakelijk leven of wat dan ook. Ze hadden zichzelf een doel gesteld met SpaceX en dat begrenste uiteindelijk en defineerde heel erg wat dan uiteindelijk het plan moet zijn. Want je kan wel zeggen, ik ga naar Mars, maar wat ga je er dan doen? Is het dikkiespelen en weer weg? Of ga je er een wetenschappelijk lab oprichten? Nee, zijn doel is zelfs een stening colony, een zelfvoorzienende colony die het overleeft. Dat is het plan. Zal ik daar eens iets van zeggen en dat heb ik misschien wel eens eerder gedaan in Space Cowboys. Ik zeg er iets van. En even om het punt af te maken, daarvan zeiden we, daar hebben we één miljoen mensen ver nodig en dat is nu het goal. Dus dat is het goal van SpaceX om nu dat te proberen te bereiken. Maar hij staat een beetje met zijn handen in het haar van hoe we dat echt goed zo gaan doen. Precies, want reken even met me mee. In die Starship kunnen 100 mensen. Dus dan heb je de 100.000 nodig? Dus heb je 10.000 Starships nodig om een miljoen mensen daar te krijgen. 10.000 een jaar telt 365 dagen. Laat even gemakselijk zeggen 333. Dat betekent dat 30 jaar lang elke dag één Starship lanceren, vol mensen. Dan heb je miljoen mensen op Mars. Tenzij je ze op Mars zich laat voortplanten. Of je lanceren 10 per dag. Ja, zeker. Natuurlijk. Maar even om een idee te krijgen. Ja, dat is goed. Ja, natuurlijk. Eén per dag lijkt me al heel wat naar de huidige ruimtevaart begrippen. Elke dag een raket lanceren. En dat kan ook niet. Nog nooit vertoond. Kan ook niet. Kan alleen maar in dat kleine window in die, waar we de vorige uitzending uit hebben over gehad. Oh, dat nog. In dat kleine window, elke twee jaar. Ja, dus dan heb ik de cijfers even niet paraat, maar dat je het nog wel met een paar factoren mag vermenigvuldigen. Dus je hebt makkelijk een eeuw nodig. Omgeveer te komen. Ja. En ik dacht echt gewoon, dit gaan we gewoon fixen in de jaren dertig, jongens. Dat is gewoon ja. Als ik altijd gelukkig ben, dan zit ik reality shows van Mars te kijken. Dat dacht ik. Maar nee. Ja, ja. Nee, dat. Ik had hem tenzij, en die tenzij is, als je daar tien mensen neerzet en je laat ze zich vermenigvuldigen, dan hoef je dan niemand meer te brengen. Oh, dat is natuurlijk ook gewoon, ja, je moet daar gewoon eigenlijk alle katholieken met grote gezinnen heen sturen. Ja. Nou ja, katholieken of gereformeerden, er zijn wel meer religiërs die grote gezinnen produceren, hoor, moslims. Dus als ze maar religieus zijn, dat is dan waarschijnlijk een verrijs. Het is een beetje het einde van Dr. Strangelove, die film. Dr. Strangelove or How I Stopped Worrying and Loved the Bomb. Uiteindelijk is daar het einde ook na een nucliere oorlog. Komen alle mannen, even space cowboys onder elkaar. Sorry, vrouwelijke luisteraars. Je krijgt er moeilijkheden mee. Ja. Dus de wereldbevolking, of de wereldregering, die alleen maar uit mannen bestaat, die beslist dan, oh, we krijgen een nucliere winter en er is niks. Er gaan heel veel mensen dood. Wat moeten we doen? Nou, ik denk dat we met allemaal vrouwen in grotten ons moeten gaan herpopuleren. En daar doet dit ook wel aan denken. Uiteindelijk is het eindpunt van Mars. Oh ja, uiteindelijk moet iedereen zich ontzettend vermenigvuldigen op Mars. Veel plezier daarmee, jongens. Een prachtige wetenschappelijke conclusie voor deze aflevering. Wat vind jij nog, Luuk? Ja, het eerste stapje wat in dit verhaal moet eindigen is weer wat dichterbij gekomen. SpaceX is op het ogenblik bezig om zijn starship nummer 8 in elkaar te knutselen. En die gaat voor het eerst echt wat je noemt, vliegen. Zijn voorgangers nummer 5 en 6 hebben hops van 50 meter gemaakt. Nou, nummer 8 moet naar 15 kilometer gaan vliegen. Dat is een hele grote voorkomst. Met drie motoren in plaats van de één, zoals die bij de eerste vluchten is geweest. Die motortest is goed gegaan. Dat was aanleiding om de neuskegel erop te zetten. In tussentwet zijn twee van die motoren weer vervangen. Dus er zullen meer motoren testen nodig zijn. Maar dan lijkt het nu toch een kwestie van een paar weken voordat zo'n echte proefvlucht gaat plaatsvinden. Het is natuurlijk een enorme stap van 50 meter naar 15 kilometer. En wat nog het meest spannende woord wordt inderdaad de manier van landing. Dit apparaat gaat een stukje rond vliegen. Gaat daarvoor zijn grote vinnen die er aan de zijkanten van het apparaat zijn gemonteerd. Gebruiken om van stand, van richting te veranderen. En ja, wat in diverse animaties al een hele angstaanjagende bellyflop manoeuvre wordt genoemd. Met je neus naar beneden vliegen. Vervolgens tijdens de vlucht 180 graden draaien, je motoren aansteken en netjes op je staart landen. Dat wordt een gigantische uitdaging voor dit apparaat. Dat zijn echt al vingeroefeningen voor een ruimtevlucht als ik jou zo hoor. Ja precies. Nou ja, stap hierna is naar 40 kilometer vliegen. En de stap daarna is naar een baan om de aarde gaan vliegen. Iets waarvan Musk zegt dat dat volgend jaar gaat gebeuren. Ja, bijna zo. Gelukkig zijn er allemaal hele enthousiaste mensen, vergelijkbaar met ons, die in de buurt van Boca Chica tegen de grens met Mexico wonen, die daar camera's op hebben gericht. Dus binnenkort wordt het een visueel spektakel en hopen dat de ding niet in een grote krater in de worstijn gaat eindigen, maar weer netjes op een betonnen platform. Als dat gebeurt, als die in een grote krater eindigt, dan kan ik met de montere tweets van Elon Musk meteen al een paar dingen doen. Nou ja, veel van geleerd. We weten wat we nu de volgende keer anders moeten doen. Goede data. Precies wat jij zegt, Luc. Veel mensen zijn er mee bezig om perfect in kaart te brengen wat er elke keer gebeurt en hoe ver Starship is in de ontwikkeling. Je kan ook per SN, staat voor Serial Number, Serial Number 8, 9, 10, et cetera. 9, 10, 11, 12, 13, zelfs 14. Daar zijn al onderdelen van gespot op de plek waar het gebouwd wordt. Terwijl SN8 wordt ontwikkeld, zie je dus heel... Ze zijn echt aan het experimenteren. Je ziet de nieuwe raketten al gebouwd worden die dus veel later pas gaan vliegen. Als ik het allemaal goed begrijp, hebben we het ook wel eerder wel eens over gehad. We hebben nu elke keer, als we het over Starship hebben, alleen over het bovenste gedeelte, over de tweede trap. Het tweense stukje van het gedeelte. Want de Super Heavy Booster, die is ook in ontwikkeling. Die moet ook getest worden en die is ook al gespot. Ja, dat zijn ook al onderdelen van in aanbouw. Dus op dit moment gebeurt er de hele tijd overal wel iets. Dus voor de nerds, zoals wij, is er wel de hele tijd wel iets ergens te besnuffelen, te ontdekken. Want het gaat... Elke week is er wel gewoon weer een nieuwe ontwikkeling. Dus echt heel tof om te zien. Inderdaad. Dat is bij al die andere ruimtevaartorganisaties natuurlijk ook zo. Alleen daar staan geen camera's op. Dat is gewoon het enige verschil. Ja, precies. Maar laten we wel zeggen dat als je dan zo nu een lancering van Elders ziet, is dat echt elke keer ontzettend knullig en moeilijk toegankelijk of slecht kwaliteit. Laatst was er wel... Het is een beetje in de start van de uitzending, maar ik ben even de naam van die andere privé lanceerder kwijt op dat eiland. Er is nog zo'n andere ergens tegen de grote oceaan. Die hadden laatst ook een hele mooie live uitzending van hun... Die bedoeld van Blue Origin. Niet Blue Origin, die ander. Help me even. Dat is wat ik aan het doen ben. Ik weet even niet wat je bedoelt. Dan eindigen we op een teaser. Er zijn steeds meer van die kleine raketontwerpers. Eentje zit op zo'n prachtige cliff met zo'n prachtige lanceer basis, cliff, kijkt uit over de oceaan. Nee, zegt allemaal niks. Het doet ook niet Copenhagen suborbital. Nee, New Zeeland. Ik denk dat jij Electron bedoelt. Ik denk dat ik Electron bedoel. Rocket Lab. Rocket Lab, ja precies. Die hebben we niet over gehad. Die hebben wel een lansering gehad. Ik weet niet of die doorgegaan is, maar die probeerden het aan te kleden op dezelfde manier als SpaceX. Dus dan dacht ik van, dat het wel een trend heeft gezet en dat het allemaal iets meer open zou kunnen worden. Iets beter verzorgd. Ik hoop dan dat Blue Origin daar vooral naar luisteren. Daar horen we nu heel weinig van. Overigens nog wel een 13e vlucht van hun New Shepard raket gedaan. Je weet het wel, zo'n recht op en neer retourtje. Dat doen ze allemaal live, prachtig in beeld. Maar wat er met hun grote raket, de New Glenn aan de hand is, daar weten we helemaal niks van. We hebben, ik geloof ik, iets van een jaar geleden een stuk van de neuskegel gezien. En verder wordt alles angstvallig geheim gehouden binnen een enorme hangar die ze in Florida hebben gebouwd. Ook dat is nog weer zo'n dingetje strikt geheim. We komen pas naar buiten als alles klaar is. Als ze iets te melden hebben waar ze trots op zijn, dan doen ze het wel. Dat betekent waarschijnlijk dat het omgekeerd aan de hand is. Dat zou zo maar kunnen. Oké. Laatste ronde. Ik heb er nog eentje. De eerste operationele Crew Dragon gaat op 14 november van start. Dat is wel 10 voor 1 Nederlandse tijd op 15 november. Vier astronauten, drie van de NASA, eentje van Yaksa, het Japanse ruimtevaartagentschap. Nou, zoals gezegd, voor het eerst operationeel, lange missie. Ze komen pas in april 2021 terug. De vorige met die twee man, dat was een test. Ja, precies. De tweede demonstration mission zoals die werd aangeduid. Dit wordt de eerste echte. Ja, precies. Die zijn relatief kort gebleven. Twee maandjes. Deze vier astronauten gaan zich voegen bij de drie die al op ISS aanwezig zijn. Daarmee komt de bemanning van ISS voor het eerst op zeven personen terecht. Er zit ook nog een hele onbeduidende first in. Het is voor het eerst dat er vier mensen in een capsule worden gelanceerd. Ah, een capsule. Anders dan een space shuttle dus. Dat is het afgelopen jaar. Ja, dat is het afgelopen jaar. Maar de eerste echte mission is een space shuttle. Voor de echte nerds onder ons. Toch een upgrade. Prachtig. Dan zijn we erin. Ik dank jullie allebei. Tijroes en Luc van den Abeelen. Graag gedaan. Dit was Space Cowboys. Volgende keer zorg ik weer dat ik het nummer weet. Dat zal over twee weken zijn. Ja, gaan we weer tellen. Jullie bedankt voor de bijdrage. Luisteraars bedankt voor het luisteren. We zijn Space Cowboys. Dag.