Recordvlucht naar ISS, space selfies, zwart gat verzwelgt ster

Hallo allemaal, welkom bij een nieuwe Space Cowboys opnieuw op afstand met... ...nou, wie allen hebben we allemaal? Jury, Jury Notier. Hey, goedemiddag. Hey, hoi. Herbert? Ja, ik ben er ook. Herbert Blankesteijn, hallo. Mijn naam is Thijs Roes. En vanaf planeet Aarde, gebied genaamd Nederland, is dit Space Cowboys in karantäne. Welkom Thijs. Ja, karantäne. Nou, ja dank je. Precies. Ja, gaan we het over corona hebben of over ruimtevaart, jongens? Niet over corona, want tenzij er een planeet is niet zo heet. Nou, en ik heb toch wat coronanieuws, maar dat komt later wel. Oh ja, dat is waar ook. Ja, ja, ja. Oh ja, wat voor een... Kan je even een tipje van de sluier, waar gaan we het vandaag over hebben? Ik heb van alles over exoplaneten. Nou, ik wou het even hebben over het ISS. Het ISS is verversd met nieuw fruit, nieuwe groenten en nieuwe mensen. Er is goed nieuws als het gaat om corona en de impact op de ruimtevaart. Daarnaast had ik ook nog wat mooie nieuws over Jupiter en dat we toch weer naar een aantal maanden van Jupiter gaan, op korte termijn zelfs. De eerste echte test van SLS, Space Launch System, zit eraan te komen. Dus ik moet heel eerlijk zeggen, ik heb vooral heel veel goed nieuws. En Herbert? Ik heb een... Ik wil het om te beginnen hebben over weer een serie, een Netflix serie, namelijk OA, over een reis naar Mars. En ik wil het hebben over de oppositie van Mars en verder heb ik een paar interessante kleine ruimtevaart slash astronomie dingetjes die nu niet speciaal genoeg worden, maar die strooier... Zullen we maar beginnen dan? Ja. Oké, even Space Cowboys onderbreken voor een dienstmededeling. En als ik zeg dienstmededeling, dan bedoel ik ook echt een dienstmededeling, want dit gaat over defensie. Als je goed in techniek bent, en ik denk dat je dat bent omdat je luistert naar Space Cowboys, in elk geval vind je techniek leuk, dan kun je burgercollega worden bij defensie. Dan ben je dus geen beroepsmilitaire, maar je werkt wel samen met militair, bijvoorbeeld aan slimme logistiek, hybride quads, is dat niet cool, of aan het onderhoud van het nieuwe F-35 versvliegtuig, eerder bekend als de Joint Strike Fighter, allemaal van dat soort hoogtechnologische onderwerpen. Lijkt het je wat om je specialisme op deze manier in te zetten? Ga dan naar werkenbijdefensie.nl slash burgermedewerker. Nogmaals, werkenbijdefensie.nl slash burgermedewerker. Als je als burger wilt werken bij Defensie. En nu verder met Space Cowboys. Ik wilde even met Mars beginnen, Herbert, dat lijkt me heel tof, want elke keer als ik mijn voordeur of mijn kantoor uitloop, zavond, dan staat hij daar zo, paf, staat hij gewoon elke keer daar. Want ik las zelfs dat Mars op dit moment dichtstbij staat, van nou ja, dat komt niet zo vaak voor in zoveel jaar. Nou, het is een beetje ingewikkeld, dat zal ik uitleggen. O, vertel. Hij is super fel in ieder geval. Ja precies. Hij is groter dan hij, nou moet ik even nakijken straks wat het getal precies is, maar in zeker 15 jaar zal zijn. En je moet een paar dingen onderscheiden. Hij stond een week geleden op 6 oktober, we nemen dit op op 14 oktober, acht dagen geleden stond hij het dichtst bij de aarde. Voor in elk geval de komende tijd. Dus de dichtste nadering is toen geweest. Wat hadden we gisteren, op 13 oktober, hadden we de oppositie. De oppositie? Ja, de oppositie. Dat betekent dat de zon, de aarde en Mars op precies een lijn staan. En dat is niet exact hetzelfde als de dichtste nadering, dat heeft dus te maken met de vorm van de banen. Die zijn een beetje al vaal. Ja, de aarde heeft bijna een cirkelbaan, de baan van Mars is iets meer een ellipse. En omdat de, wat ze noemen het perihelium, dus de dichtste stand van Mars ten opzichte van de zon, is niet exact gelijk aan de dichtste stand van Mars ten opzichte van de aarde, is er dus een klein verschil in die oppositie, precies, en de dichtste nadering van Mars ten opzichte van de aarde precies. Dat scheelde dus een week. En daarom is hij nu zo fel ook, dus? Ja, hij is zo fel omdat hij zo dichtbij staat, dat is sowieso het geval. Niet alleen staat hij veel dichterbij dan anders, maar ook, en dat kun je je voorstellen, is, als je nu een Mars vergelijkt met de maanden, dan hebben we nu een volle Mars. Niet alleen staat Mars dichtbij, maar hij is ook vol, juist omdat als wij naar Mars kijken, hebben we de zon in onze rug. Betekent dit dan ook dat we met een kleine telescoop Mars ook extra goed kunnen zien? Ja, het is ideaal om dit moment om te kijken naar Mars via een telescoop of zelfs maar een verrekijker, dan heb je de goede kans dat je Mars kunt zien als een schijfje. Terwijl als Mars verder weg staat, dan staat hij ook onder een hoek, dan staat hij gewoon ergens anders in zijn baan, en dan kan Mars een halve Mars zijn, of een sickle, en dan is hij dus A kleiner als een schijfje, maar B is het ook niet een schijfje, maar zelfs een deel van een schijfje, en dan zie je dus aan de hemel als een sterretje zeg maar, zie je Mars veel en veel minder helder dan in de US. Ja, maar nu is het echt heel helder, ik zou ook zeggen, ongeveer, richting het zuiden kijk ik voortsmaak, als ik het een beetje goed inschat. Maar bovendien is het dus zo dat op dit moment die banen waar de aarde en Mars in hun baan staan, dat is ideaal gelegen, terwijl op een andere moment als de aarde en Mars dicht bij elkaar komen in hun baan, dan is de afstand tussen die banen groter, begrijp je wel, dus op dit moment is echt een heel bijzonder moment, over 2,2 jaar is het geloof ik of iets dergelijks, als de aarde en Mars dan weer dicht bij elkaar zijn, dan is de afstand tussen die banen wat groter en pas over, ik geloof, 15 jaar ergens in de 2030'ers, hoe noem je dat, de 30's, dan komen aarde en Mars weer precies zo dichtbij als ze nu zijn, dat is echt een uniek moment wat we nu meemaken. Oh wauw. Terwijl ik dat zeg, in 2035 inderdaad, in september 2035 zijn aarde en Mars weer zo dicht bij elkaar als ze nu zijn, dus geniet ervan zolang het kan. Ja, dat klinkt als het perfecte moment voor een bemanne missie naar Mars 2035. Nou dat is voor een deel waar, maar het is iets ingewikkelder dan dat, want als je een missie naar Mars stuurt, dan steekt die niet recht over, dat heeft weer energetische redenen, maar je gaat dan zoveel mogelijk de banen van de aarde en van Mars ga je aan elkaar laten raken zeg maar, dus je vertrekt dan ietsje eerder dan dat dichtste punt en je komt dan aan ietsje later dan dat dichtste punt en je maakt een krom, anders moet je te veel vaart maken als je vertrekt en te veel vaart minder dan als je aankomt, dus het is wat ingewikkelder, maar bij benadering is het wel waar wat je zegt. Het is een beetje zoals een bal die als iemand een voorzet geeft voor een spits, dan geeft je hem ook niet waar de spits is op dat moment, maar je geeft hem naar waar de spits gaat komen. Je stuurt hem naar waar de spits zal zijn als de bal aankomt precies. Ja precies, precies, dus op die manier is de bal dan in dit geval een ruimtevaartuig, een raketje. Dat verklaart dus ook waarom missies naar Mars altijd een paar maanden voor dat Mars dus heel dicht bij de aarder staat, worden gelanceerd. Dat was natuurlijk van de zomer dat er een hele vloot aan missies naar Mars ging. Ja en die zijn nu nog onderweg en die zullen over een paar maanden aankomen, maar het was wel rond die tijd inderdaad omdat dan aarde en mars bij elkaar in de buurt komen en daar wil je ook gebruik van maken. En dat is eens in de zoveel tijd toch? Dat is twee keer per jaar maar of zo toch? Nee, nee, eens in de ruim twee jaar. Eens in de rem twee jaar is er eigenlijk een aangeschikt moment naar Mars te gaan. Ja dat is dan een venster, dat is dan weer een maand of daarom een of twee maanden breed. Dan wil je die missie laten vertrekken of misschien was het maar een paar dagen, daar wil ik even afwezen. Een paar maanden? Oké ja toch. Maar pas weer als aarde en mars elkaar naderen in hun baan dan heb je weer zo'n kans en ja dat is echt pas na een jaar of twee. Ik zoek dat ook weer eventjes op in het artikel dat ik hier voor mijn neus heb. Maar dat is in de orde van twee jaar. Ik vraag me af dan even hard op als, oh ja, dat in principe voor mars missies in de komende 10, 20 jaar je dus op dit moment eigenlijk al blokjes hebt waarin die kunnen gaan gebeuren en als je er eentje mist dan ben je meteen twee jaar verder. Ja volgens mij ook, want dat was dus dit jaar ook het geval met een van de Europese Russische mars missies, ExoMars 2020. Er zat ook een land erbij en daar liep ze op een gegeven tegen het probleem aan dat vanwege corona, vanwege problemen met technische mankementen bijvoorbeeld in de parachutes, dat ze de launch window, oftewel de mogelijkheid om te lanceren dit jaar miste, ja dan zit je automatisch aan 2022 vast. Dus ze weten nu ook al dat dat volgens mij 21 september 2022 om half 6 avond is het volgens mij dat die gelasseerd wordt. Dat kunnen ze dus nu al voorspellen. Ja en dat is dus inderdaad die ruim twee jaar waar ik het over had. Ja, wel wat was ook weer de aanleiding van dit nieuws? Oh ja, want het is dichtbij stond. Mars is in oppositie. Hoe noem je het? Mars is in oppositie. Ja en dat is elke 2,2 jaar of daarom trend is dat het geval als aarde en mars elkaar weer inhalen zeg maar. Maar vanwege de karakteristieken van die baan is het dus eens in de 15 jaar dat ze zo dicht bij elkaar komen als nu. En dat is dan een klein verschil elke 2,2 jaar maar het verschil is er wel. Ik voel het al dit wordt een hele astronomische uitzending. Haha. Misschien om te balanceren Juri heb jij vast iets over raketten. Ja, nou is sowieso iets dichter bij huis. Volgens mij 450 kilometer hier vandaan in de lucht. Het ISS. Het zijn een paar nieuwtjes over het ISS. Allereerst vorige keer noemde ik al dat er een lek is in het ISS en dat dat lek inmiddels gevonden is. Zit in een van de Russische modules. Ze weten nog steeds niet 100% waar het nou zit en ze weten ook nog steeds niet helemaal hoe ze het nou moeten dichten. Dus die zoetoft is nog steeds gaande. Ja het is inderdaad wel een beetje een soap omdat het lek volgens mij ook al een jaar bekend is. En zeker in de afgelopen maanden is het lek echt flink groter geworden. Waarom weten ze nog niet precies. Maar dat ontstapt best wel wat per dag uit. En ja dat is toch wel belangrijk omdat ze zo snel mogelijk te dichten. Daar zijn ze dus nog druk mee bezig. Ze hebben volgens mij geprobeerd om plastic zakken met duct tape af en toe tegen een onderdeel van de Russische module te plakken om te kijken of die plastic zak dan een soort van vacuüm werd getrokken. Of daar dan het gat zat. Inderdaad daar zijn ze volgens mij nog steeds mee bezig. Dus dat is een ongoing saga om het zo maar te zeggen. Wow oké. Tegelijkertijd is er wel weer goed nieuws vanuit het ISS. Want een week geleden werd de Cygnus capsule aangekoppeld aan het ISS. Dat betekende dat er gewoon weer nieuwe onderdelen voor het ISS beschikbaar zijn. En even paar interessante dingen die daarin zaten. Allereerst een nieuw toilet. En dat is niet zomaar een toilet. Dat is een toilet wat maar al jaren onderzoek naar is gedaan. Een toilet wat veel vrouwvriendelijker is. Want de huidige toiletten zijn toch vooral op de mannelijke fysiek gemaakt. En wat minder op de vrouwelijke fysiek. En dat is toch een issue. Zeker als we ook vrouwen op lange missies richting de Maan en richting Mars misschien wel gaan sturen. Het is een stuk lichter toilet en ook een stuk makkelijker in gebruik. Dus dat wordt getest. Daarnaast een hoop nieuw wetenschappelijk onderzoek. Er is zelfs een reclame. We hadden het al even over de wc nog. Sorry. Het staat namelijk online. Er staan namelijk meerdere ontzettend leuke filmpjes over waarbij we uitleggen op het ISS hoe je dus naar de wc gaat als astronaut. Want dat is een van de meest gestelde vragen aan astronauten altijd. In feite is het gewoon een stofzuiger. Een stofzuiger. Ja precies. Je kunt niet doortrekken in de ruimte. Ik kan het niet mooier maken dan dat het is. Het is gewoon een fancy stofzuiger die ervoor zorgt dat niet alles om je heen blijft zweven. En dan dept je het een beetje af daarna. Ja. Daar komt het inderdaad wel op neer. Heerlijk. Iets veel frissers is dat er ook wat Cosmetica mee naar boven is gegaan in Cygnus 14 Capsule. Dat is een reclamecampagne in samenwerking met een bekend Cosmetica merk. Ik ben echt kwijt welk merk het is. Ik zit niet zo in die wc. Ah, doet het niet toe. Maar dit is wel een onderdeel van de strategie van NASA om het ISS ook in te zetten voor commerciële doeleinden. Zodat partijen tegen betaling, en dit gaat inderdaad om een paar ton aan dollars, gebruik kunnen maken van het ISS voor commerciële doeleinden. Dus wat hier gebeurt is dat een aantal Cosmetica tubes of andere onderdelen voor het raam in de cupola, dat is de plek waar ze naar buiten kunnen kijken, blijven zweven. Daar worden foto's van gemaakt en die worden weer gebruikt voor een reclamecampagne. En wat ik misschien het meest interessante vond is dat er in een hele manifest met wat er allemaal omhoog stond, dat er ook stond wat voor soort voedsel, wat voor soort vers voedsel er mee is gegaan. Dat zijn allemaal onderdelen of stukjes voedsel die door de bemanning zelf is aangevraagd. En dat is een flinke lijst. Zal ik eens even kijken wat er allemaal in zit, wat voor voedsel er dan omhoog gaat. Knoflook. Waar heeft men om gevraagd? Knoflook. Appeltjes. Hele kleine worteltjes. Grapefruit, sinaasappel, sherry tomaatjes, brie, prosciutto, chorizo, zwarte chocola, met cranberries erin, salami uit Genoa, warm chocolademelk, praliné, gerookte gouda kaas, hee, gerookte provolone kaas, summer sausage, ik weet niet precies wat het is, en cake bites, waarvan ik ook niet precies weet wat het is. Ik vond het een interessante inkijk in wat voor soort eten de astronauten dus mogen aanvragen. En wat is ook in dit soort campagnes? Worrelhapen. Ze zitten natuurlijk over het algemeen gewoon vast aan eten wat al maanden daarvoor is ingepakt en wat met wat heet water wat smeugelig gemaakt moet worden. Dus ik kan me voorstellen dat eens in een paar maanden als er zo'n capsule omhoog komt dat er gewoon even een hele lading aan vers eten komt waaronder dus gewoon verse sinaasappel of in dit geval brie. Je zou toch denken dat die ochtend nog een lekker maal gemaakt kan worden en dan een dag later of zo, 24 uur later, kan je het uit de capsule halen toch? Nou dat is dus het mooie van deze Cygnus capsule. Die heeft ook een wat ze noemen een late loading principe. Dat betekent dat er een klein luikje in zit waarmee nou enkele uren of enkele dagen voordat die capsule gelanceerd wordt, kunnen er dan nog last minute wat extra spullen ingezet worden. Dat kan bijvoorbeeld een pizza, dat kan onderdelen zijn die hard nodig zijn, maar dat kan dus ook dit soort zaken zijn bederflink voedsel. Het gaf mij wel een interessant inkijk in waar je dan zo eenmaal zin in hebt en dat kwam mij ook bij de vraag wat zouden jullie mee naar boven willen nemen aan eten? Ze zijn in ieder geval ver weg van het tubus, het tubus tampasta waar dan astronautenvoedsel in zit. Zijn ze er op vooruit gegaan? De tijden van Skylab en Salyut zijn hiermee echt ver voorbij. Maar fles whisky is de antwoord trouwens, Juri. Ik vraag me af of dat toegestaan zou zijn. Ik zou allerlei dingen mee naar boven willen nemen die absoluut niet toegestaan zijn, maar dat is zo vet om dan uit het raam te kunnen kijken en dan de hele aarde voor je te zien. Ik zou daar niet voor het wetenschappelijk onderzoek komen. Als ik dit hoor, die opzommingen die Juri maakt, dan krijg ik dus het beeldvormen van een crew die kraaiend van pret een kerstpakket zit open te maken. Dat zijn allemaal van die typische dingen die in een kerstpakket zitten, die salami en die knoflook niet te vergeten. Allie dingen borrelnootjes stel ik me voor. Carson? Nou er zit ook een experiment in deze Cygnus om onderzoek te doen naar hoe vuur zich gedraagt in de ruimte. Dat is het Sapphire experiment. Wat ze namelijk gaan doen is op het moment dat deze capsule weer volgepropt is met afval, dat zal in december zijn, wordt die los gekoppeld en dan blijft hij nog een paar dagen in de baan om de aarde zit. En dan gaan ze dit Sapphire experiment uitvoeren. Hebben ze een paar keer eerder gedaan in de Cygnus capsule, maar ze steken dan gewoon grote stukken aan materiaal in de fik in die capsule en ze kijken dan hoe dat reageert. Om een beetje een idee te krijgen hoe vuur zich gedraagt in gewichtloosheid. Zal ik daar eens iets over zeggen? Kijk, astronauten hebben daar ook wat proefjes mee gedaan, gewoon voor de camera, YouTube filmpjes en zo. En de essentie van vuur op aarde is dat warme lucht opstijgt. Dat heeft met zwaartekracht te maken en met met met temperatuur. Warme lucht stijgt op, daardoor heeft een vlam de vorm die die heeft en daardoor zuigt de vlam ook zuurstof aan. Dus de hete verbrandingslucht gaat naar boven en de lucht met nog zuurstof erin die wordt van opzij aangetrokken. Dat proces heb je natuurlijk niet in de ruimte. In de ruimte zal een vlam als je niks speciaals doet een soort bolvorm hebben en vrijwel onmiddellijk uitdoven omdat de verbrandingsgassen nergens heen gaan. Dus de vlam die produceert verbrandingsgassen die blijven in de buurt sluiten het zaakje af voor zuurstof en de vlam houdt op te bestaan. Dat is wat er met verbranding gebeurt in de ruimte. Tenzij je dus dingen doet bijvoorbeeld tijdens het verbranden de boel een beetje door elkaar schudden of iets dergelijks dan kun je ze dus zorgen voor blijvende aanvoer van zuurstof. Maar als je niks doet is verbranding eigenlijk altijd van korte duur. En dus nu gaan ze een experiment omhoog sturen waarin ze dan gaan proberen het wel te laten? Ze willen bijvoorbeeld weten hoe het er binnenkant van een capsule of van het ISS is vaak ook met stof bekleed of met ander speel bekleed en ze willen weten hoe dat zich gedraagt als het in de fik vliegt. Of hoe het bijvoorbeeld gaat in een zuurstofrijke omgeving. Dat soort experimenten. Ja als ik je mag onderbreken. Stel je hebt pak een beetje een hoogpolig tapijt ik noem maar even een dwarsstraat. Dat zou je kunnen hebben in de ruimte. Stel je hebt een zuurstofrijke omgeving. Nee dat is heel belangrijk. Want waar ik tot nu toe aan dacht dat is bijvoorbeeld een kaars of iets dergelijks of een lucifer. Nou dan is het verhaal dat ik net vertelde dat geldt en dat is snel afgelopen. Maar als je een substraat hebt dat een heel end door gaat en je steekt daar aan de ene kant van in de fik dan heb je kans dat niet de verbrandingsgassen bewegen maar de vlam zelf. Dus die vlam die steekt dat hoogpolig tapijt. Elk stukje hoogpolig tapijt vliegt in de fik en steekt het volgende stukje hoogpolig tapijt aan en als het dan volop zuurstof is dan houdt dat hele proces pas op. Als het hele hoogpolige tapijt is afgevikt. Wat gebeurt er? Het hoogpolige tapijt in de ruimte zit ik gewoon heel erg over na te denken. Ligt er dan een hond op? Zweeft hij dan ook? Ik wil waar het is dan precies. Stel je een veld papier voor. Daar geldt hetzelfde voor. Als je hem verticaal houdt dan gaat hij natuurlijk sneller. De vlam beweegt naar de zuurstof in plaats van andersom en dan gaat de verbranding gewoon door. Ja begrijpelijk. En die kwamen op door die zichtingskapsgids. Ja en dan nog meer verversing want de afgelopen maanden zaten er maar drie mensen in het ISS. Twee Russen en één Amerikaan. En vandaag is er een nieuwe sojo'skapsule gelanceerd met weer drie diverse bemanningsleden voor het ISS. Weer twee Russen, allebei Sergey heten ze. En een dame van NASA die de huidige bemanning gaan vervangen. Dus ze hebben één twee weken een overlap. Daarna hebben ze het ISS weer voor zichzelf met z'n drieën totdat in november pas de nieuwe dragonkapsule gaat aankoppelen. Het speciale van deze vlucht is dat normaal gesproken duurt het altijd twee dagen van een lancering tot aan het aankoppelen met de sojo's aan het ISS. Dat hebben ze een paar jaar geleden hebben ze dat op kunnen waarderen na zes uur. Dat is al een heel stuk prettiger want de sojo'skapsule schijnt niet heel comfortabel te zijn. En vandaag is het voor het eerst in drie uur gedaan. Dus in de tijd dat je van Schiphol naar Zuid-Europa vliegt kan je ook gewoon aankoppelen bij het ISS. En waar ligt dat verschil dan aan? Dat verschil ligt aan de perfecte baan en het perfecte moment waarop ze lanceren. Als je op het juiste moment lanceert en het ISS echt net over je heen aan het gaan is dan heb je ook weer te maken met waar we het net ook ook van hadden met Mars. Je mikt eigenlijk op de plek waar je verwacht dat het ISS straks zal zijn. Dan kan je dus in drie dagen aankoppelen of in drie uur koppelen aan het ISS. Voorheen werd je gelanceerd en dan had je nog twee dagen de tijd om in de juiste baan te komen een stukje om hoog te gaan. Weer een stukje om hoog te gaan. Waarom doen ze dit dan pas nu? Waarom hebben ze dat niet altijd aan gaan? Want de fysica daarvan is toch niet nieuw? Dat is een goede vraag weet ik niet helemaal zeker waarom ze dat doen. Ik kan me wel voorstellen dat het te maken heeft met de upgrades van de Soyuz capsule. Tot een paar jaar geleden was vrijwel alles nog analoog in de Soyuz capsule. Evident broken, don't try to fix it was altijd het agium van de Russen. Met de nieuwste versies van de Soyuz capsule is veel meer digitaal gegaan. Dus misschien dat het daarmee te maken heeft. Ik weet het niet precies dus een goede om eens verder uit te zoeken waarom nu opeens drie uur wel mogelijk is in plaats van de twee dagen die het een paar jaar geleden was. Maar het scheelt wel dat daardoor hoef je dus niet twee dagen in een veel te opgepropt capsule te zitten als cosmonaut. Ja en tijd is toch ook geld in de ruimte verantwoord. Vandaar ook mijn verwazing een beetje. Ja overigens is dit nu wel de laatste geplande vlucht van een Soyuz met een NASA-astronaute aan boord. Want vanaf nu wil NASA eigenlijk alleen nog maar de Dragon capsule of de Star Liner capsule van Boeing gaan gebruiken. Dus het einde van het tijdwerk wat dat betreft. Ja leuk. Thijs zullen we nu over die Netflix serie gaan hebben want ik vind het wel leuk aansluiten op het ISS verhaal. Dat is een een betrekkelijk nieuwe Netflix serie die heet OE. Hoe lang die intussen beschikbaar is weet ik niet precies maar ik las een recensie. Ik dacht in Ars Technica is een van mijn live blogs. En we kunnen wel zeggen even dat er zoveel Mars serie is inmiddels. Want er zijn er al best wel wat gemaakt. Zo best kunnen. Gewoon eigenlijk ruimtevaart series in de afgelopen vijf jaar. Space Force, de comedy. Ja comedy en de Expans heb je ook nog natuurlijk. Oké. Dan had je ook nog die andere Mars serie van National Geographic die twee seizoenen heeft gehad. Is er nog een handje vol. Ja. Wie van jullie heeft OE gezien? Ik heb hem volledig gezien. Oh volledig gezien. Oké. Ja. Nou. Is nog geen spoilers. Geen spoilers. Een raadje naar me aan. Ja ik raad hem aan. Ik als Leek. Ik zou even vertellen ik had eerst twijfels. En die twijfels die zaten er eigenlijk vooral in dat in vrij korte tijd meteen in de eerste twee afleveringen krijg je van alles over je heen. Waarvan ik dacht ja deze dingen die gaan dus echt niet allemaal achter elkaar gebeuren tijdens één missie. En ik wil eigenlijk één spoiler wil ik even produceren en dat is om mijn twijfels duidelijk te maken. Dus mensen die dan die spoiler niet willen horen die moeten maar niet luisteren. Ja oren dicht. Even doorspoelen naar een paar minuten verderop. Maar meteen in de allereerste aflevering krijg je iets wat wat weinig verschilt van muiterij. En ik heb grote moeite om dat te geloven. Je hebt altijd natuurlijk iets van suspension of disbelief. Er mogen wel een paar er mag iets bijzonders gebeuren want anders is er niks om een verhaal over te vertellen. Maar als je meteen in de allereerste serie van vijf bebanningsleden of zijn er nou zes. Er twee hebben die eigenlijk de leiding van de commandant van de vlucht niet accepteren. Maar op de eerste missie naar Mars of op de zoveelste missie naar Mars? Dit is de eerste missie naar Mars. En je mag toch aannemen dat als er een missie naar Mars wordt georganiseerd dat er een uitgebreid psychologisch selectie mechanismen is en dat er uitgebreide oefeningen worden gehouden. Dat de bebanning zo'n beetje wordt geïndoctrineerd van dit is je plek in het team enzovoorts. En als dan twee van de vijf of zes zeggen van ja ik vind eigenlijk dat jij een klote leider bent en moet eigenlijk iemand aan. Ik moet de leider zijn. Dan denk je van nou. Twee moller zijn dat dan? Een groot ego. Ja dit is een scenario dat ik eigenlijk niet accepteer. Toen ik dat nou ja oké dus dat is vind ik een zwakheid. Ja en daarna gebeurt er ook van alles maar waarvan je kunt denken van is dat eigenlijk wel waarschijnlijk dat het allemaal zou gebeuren? Uiteindelijk dacht ik ja want de missie alleen de enkele reis duurt maanden ik weet niet meer precies uit mijn hoofd hoe lang maar heel lang en in die tijd kan er inderdaad heel veel gebeuren. Dus toen was ik was ik om en wat ik verder om wat ik heel goed vind van deze is dat je wordt fenomenaal in geacteerd. Ik weet niet wat Juri daarvan vindt maar echt ik heb momenten gehad dat ik het bijna niet hield van de ontroering en dat helemaal kon ik me verplaatsen in de emoties van dus het heeft niks met science fiction te maken met fysica of met ruimte echt gewoon de emoties van de hoofdpersonen die niet gering zijn die kon ik helemaal volgen ging ik helemaal in mee dus ja dat is onbestaanbaar. Juri is een drama serie in space. Ja, twee goede dingen twee slechte dingen of andersom. Ik moest er in het begin ontzettend inkomen moet ik heel eerlijk zeggen. Dat ging inderdaad snel in het begin ik had eigenlijk niet helemaal het idee waar ik nou op moest wachten en waar ik het meeste tegen aan liep is dat ik op een gegeven moment dacht ik zit hier volgens mij naar een soap te kijken met iets van ruimtevaart als achtergrond het ging op een gegeven moment te veel over familieissues en over interpersoonlijke communicatie dat soort zaken dat had ik vooral bij de eerste afleveringen dus die waren voor mij die moesten daar moest ik even doorheen komen daarna begon de serie wel echt heel erg te groeien bij mij en wat ik waardeer is een voor Hollywood begrippen realistische afbeelding van ruimtevaart dus dat dat kon ik waarderen en inderdaad aan het einde het acteerwerk plus de emoties die erbij komen kijken plus de etriëzie die er komt kijken raakte mij inderdaad ook wel veel meer dan ik ooit had verwacht ik behoud van ruimtevaart serie dus dat hebben de makers wel echt heel goed gedaan. Dat moet ik heel eerlijk bekennen. Je zegt het Herbert, het is heel goed geacteerd. Ik zie dat Hilary Swank de hoofdrol heeft uit een Oscar gekregen voor million dollar baby dus dat is ook niet de minste. En waar ik in het begin ook heel erg tegen aan liep en wat later werd dat minder omdat de personages wat uitgediept werden is dat in het begin begon ik me erg te ergeren aan de stereotype die weer naar voren kwamen. De de killen berekenende Chinese astronaut, de macho ongevoelige eikel van een Russische cosmonaut, de indier die een soort van womanizer is. Ik vond het allemaal net iets te veel richting de voordelen gaan. Ja en dat ja dus je merkt ook alweer dat er inderdaad wel wat vinkjes afgevind moesten worden daarbij maar na twee afleveringen valt dat ook dat valt helemaal weg omdat die personages wel echt heel goed in elkaar blijken te zitten dus voor iedereen die begint en die na alweer half aflevering denkt van waar ben ik aan begonnen? Hou vol, hij wordt echt heel veel beter. Nou ik ga mijn best doen jongens want ja het klinkt wel als mixed reviews maar ik zal ik ga mijn kans geven. Je moet zeker proberen. Oké cool. Neem dit mee in je verwachting als je een keiharde actieserie verwacht of een echte ruimtevaart serie dan ga je misschien een beetje bedrogen thuis komen als jij soop verwacht ga je ook een beetje bedrogen thuis komen dus het is een beetje van beide en voor de ene is het misschien vlees nog vis voor de andere is het de perfecte mix tussen die twee dingen. Ja precies dat vind ik. Ik vind het een goede mix het is het is geen Star Trek dat gelukkig niet weet je wel. Er zijn zoveel mensen die zo fan zijn van Star Trek. Als je vertrekt naar Mars. Als je van onze luisteraars fans zijn toch? Ja dat waarschijnlijk wel maar ik vind dat gelukkig niet want want al dat emotionele dat ontbreekt daar volledig en de de persoonlijke verwikkelingen die je ook verwacht op een Mars reis en zowel binnen het team als tussen het team en het thuis front dat soort dingen die zitten hier volop in en dat vind ik geweldig. Nou mooi hartstikke goed. Ik heb nog wat leuks. Zal ik dan naar Twitter? Ja met exopaneten. We kregen namelijk een vraag via Twitter over opmerking van Floris Vermeulen die zei ik luister met heel veel plezier maar zouden jullie het ook een keer willen hebben over de ontdekkingen van NASA of andere buiten ontsonderstelsel? Nou dat is te gek want dat is een van mijn voorliefdes nu is het wel zo dat ontdekkingen buiten ontsonderstelsel het is niet alsof die elke week gebeuren of elke twee weken. Er wordt natuurlijk met telescopen gewoon ver weggekeken en de grote ontdekkingen die het nieuws halen die die cycli van nieuws die is wat wat trager dan ja dan bij raketten die ontwikkeld worden door SpaceX bijvoorbeeld waar elke dag wel een livestream van te zien is maar ik had één onderwerp waarvan ik dacht inderdaad dat dit dat dit past sluit je heel mooi op aan dat gaat over exoplaneten even even klein beetje terug spoelen over exoplaneten toen toen toen wij allemaal jong waren toen wisten we eigenlijk nog vrijwel niet of ze überhaupt bestonden dus zijn planeten die onder andere sterren heen draaien en er waren wel aanwijzingen ook ja en ook in de jaren 90 zijn er wel een of twee of drie gevonden met bepaalde technieken maar dat eigenlijk zorgt dat voor dat er alleen planeten zo groot als Jupiter of nog groter konden konden vinden en na mate eigenlijk de apparatuur de technologie verbeterd is en de nieuwe telescopen omhoog zijn gegaan kunnen we ook aardeachtige planeten ontdekken of gewoon kleinere planeten kleine stenen planeten om ze even zo even te noemen en nu kwam er een grappig artikel uit dat dat er 24 exoplaneten zouden zijn gevonden die beter zijn voor leven dan de aarde en ik die kop die die heeft van een beetje klikbeet die achtervolgde me op meerdere algoritmes een tijdje en ik dacht nou oké toch maar eens even kijken wat aan de hand was want hoe kan het is al best wel fijn op aarde toch het is hier al best wel goed toeven hoe kan het hier nou kan het nou nog beter zijn dan dan op aarde dat is een beetje maar gezien die ze hebben als natuurlijke selectie is de aarde de planeet die het best geschikt is voor het aardse leven dat ik dat kan het kan het gaat dan dus nee nou weet je eigenlijk die die vooringenomenheid om zo maar te doen dat die lag ook altijd de grondslag aan hoe wij naar leven zoeken buiten ons zonnestelsel of waar dan ook we kijken eigenlijk naar kunnen we iets vinden dat er gewoon precies zo uitziet als de aarde want ja de aarde is eigenlijk de enige plek waar we weten dat er leven is dus alle andere zaken zijn heel snel hypothetisch en moeilijk te vinden dus houden onderzoekers het maar waarvan kunnen we zo'n vingerafdrukken vinden die lijken op die van de aarde en waar moeten we dan naar zoeken en zo vorig jaar ook meerdere extra planeet onderzoekers gesproken en ja die hadden ook zoiets van jij je kan wel wild in de rondte denken maar je moet uiteindelijk kijken wat is een de aarde ooit hoe heeft de aarde er ooit uitgezien kunnen we dat elders vinden is dus allemaal hartstikke moeilijk maar deze man dat ze de schoenen maqoeg hij zit zowel de technische universiteit van berlijn als washington state university hij heeft een indexatie gemaakt en hij vond 24 planeeten die beter zijn voor leefstaat en weer vier miljard jaar waarom is dat nou ze zijn bijvoorbeeld heel belangrijk wat voor ster die daar kunnen denken wat voor nu hebben we nog ongeveer twee miljoen jaar over de habitable zone dus daar waar leven mogelijk is rondom een ster die schuift de hele tijd op namade de de de zon groter en heeter wordt en ik las het getal 1,75 miljard jaar dan is de habitable zone eigenlijk zover opgeschoven dat hij niet meer bij ons is en dan op den duur beginnen onze gelukkig hebben we Elon Musk en maar ook Dirk Schultz maqoeg van die aan het zoeken is naar kunnen we ook buiten ons soms wel ergens heen dat is eigenlijk eigenlijk heel goed nu is er ook in plaats van die gele dwergster die wij hebben zijn heb je wel eens van roode dwerg rood dwergen gehoord het zijn ja veel kleineren maar heb je ook als van oranje dwergen gehoord nee wel van bruine maar er is hier een ander verhaal ja nou dit zijn dus oranje ik had dus had ik dus nooit hem gehoord die zijn dus weer wat die zijn die zitten daar een beetje tussen in en dat zijn sterren die kunnen wel 40 tot 50 sorry 30 tot 40 miljard jaar oud worden en ze hebben ongeveer 50 tot 80 procent van de massa van onze zon en die orange dwarfs ja als je dus een planeet hebt die daar omheen draait die tientallen miljarden jaren kan bestaan in de habitable zone dan is dat voor leven voor allerlei soorten leven hartstikke goed om te zijn ja vervolgens als ze ook nog groter zijn die planeeten dan onze aarde dan kunnen ze ook meer atmosfeer vasthouden en dan heb je dus ook meer ruimte om het zo maar te zeggen voor al het leven om lekker te broeien en van alles meer resources om om dat te doen en zo hebben ze dus 24 planeten gevonden die dus beter zijn er moet het James Webb en een paar anderen moeten de eerste lucht in om eigenlijk te kijken van hoe goed zijn ze op dit moment voor leven dus dat zie je een beetje bij extra planeeten vaker ze halen nauwelijks het nieuws meer als ze als een nieuwe worden gevonden als een nieuwe extra planeet wordt gevonden is ja het is bijna geen nieuws meer maar ook de daadwerkelijke detailering van die extra planeeten en of er dus leven is en allemaal die hele grote moeilijke vragen daar hebben we op dit moment nog niet de apparatuur voor klaar hangen om het dus ook daadwerkelijk die antwoorden te vinden op die vragen dus bij extra planeeten zit iedereen iedereen eigenlijk een hele theoretisch denk voor de er zijn er zoveel er zijn zoveel extra planeeten willen er zoveel meer van af weten maar we kunnen nog niet die laatste details invullen dus ook niet over deze 24 wat het criterium dat ze nu dus dat deze meneer geeft voor wat maakt een planeet geschikt voor leven dat is eigenlijk alleen maar de karakteristieken van die ster van de ster en de grote ja en de grote van die van de planeet zelf is hij dus groter dan de aarde en dan ook nog naar ja er zijn nog bepaalde dingen die je natuurlijk zou kunnen afvragen van wat is bijvoorbeeld hoe draait hij om die ster heen als je dat in en uit de habitable zone zou gaan nou dat bijvoorbeeld maar ook is je rocky ja of nee heb je een oppervlak zo is een rocky het zijn zo is allemaal rock is een water aanwezig al de zijn veel meer vragen dan dat bijvoorbeeld is het niet is het niet tijdelijk lakt om wat voor reden ook als hij tijdelijk lakt is dan krijg je dus dat hij aan een kant gegeven altijd zonlichten heeft en aan de andere kant niet ja nou dat dat schiet ook niet op ik las ook nog iets over dat ze bijvoorbeeld heel traag om de zon zouden kunnen gaan dat is al jaren langer duren dat zou dan ook nog eventueel naar maar alles wat eigenlijk stabiliteit creëert dat dat ook goed te zijn goed ja wil je wel je wil iets van een stabiele omgeving maar we weten het eigenlijk niet en zo zutra aan het begin een beetje speculatief te worden want we weten waarschijnlijk al dat het eerste leven op aarde was is ontstaan toen eigenlijk de aarde nog zouden we nu zeggen onbewonen was en toch was het toen al leven dus dat hoe het nou precies ontstaat en wanneer wel en wanneer niet de aanwijzingen zal dat het eigenlijk leven best wel graag wil ontstaan in ons universum maar want het was er al zo snel en we zien vinden die organische moleculen overal dus de aanwijzingen zijn er wel maar ja zolang we en altijd maar één blijft van leven in ons universum maar we nog niks anders hebben gevonden kunnen we op zulke vragen nog geen antwoord geven in ieder geval het bleek geen klikbeet en deze de dit nieuwtje het was daadwerkelijk leuk om te weten en die dirkschultse makoeg is een duitser heeft dus al best wel heeft is hier al heel lang mee bezig hartstikke interessante vent om te volgen en heeft ook een hele sloot boeken ook al geschreven over buitensleven hoe we dat moeten vinden dus dat is best wel een man om te blijven volgen mooi goed tip ja zal ik hier dan op aansluiten met de zeg een heel simpel klein verhaal hoor maar astronomen hebben nu een zwart gat betrapt bij het opeten van een ster best wel een aardig verhaal hoe is dat het komt er in het korte het speelde zich af niet op 100 lichtjaar het getal dat jij net noemde thijs maar op een afstand van 215 miljoen lichtjaar dus we hebben het niet over een ster waar wij een naam aan hebben gegeven maar er was ergens een ster in een ververwijde sterrencelsel en er werd een teken waargenomen dat er opwees dat dit proces gaande was en toen hebben ze een hele bult telescopen die kant opgericht en dat waren de Europese Southern Observatory's Very Large Telescope, de New Technology Telescope, de Las Cumbres Observatory Globus Telescope Network, de Neil Gehrel Swift Satellite al die telescopen die zijn zes maanden lang dit proces in de gaten aan het houden geweest terwijl dat want wat het opeten van een zwart gat is niet iets wat op een achternaamiddag gebeurt je je je je stelt iets voor van hap slik weg nee dat is het dus niet dat die wordt uit elkaar getrokken aan alle kanten precies dat is het gaat op astronomische schaal meteen al en dat duurt dus gewoon maanden daar staat een leuk verhaal over in die in die in die pendent sorry dat ik even in de war raak maar wat ik het eigenlijk allermooiste vond dat is dat er op youtube ook een animatie is verschenen waarbij dus kunt zien hoe dat ongeveer in zijn werk gaat en als ik dat even in woorden moet schetsen dan wat er gebeurd is en in die animatie gebeurt het dus wel in een paar minuten dat is dat die ster in het proces uit elkaar wordt getrokken en dat heeft ook een naam dat noemen ze de spaghettificatie ja en dat bestaat ook als je het over als de astronauten hebt die in die dat zwarte gat zouden duiken je wordt door de getijden krachten uit elkaar getrokken ja dus eigenlijk de voorkant van de ster of van jou zelf heeft meer zwaar die gaat meer onder invloed van de zwaartekracht van de zwarte gat dan de achterkant van je tenen om het zo te zeggen dus wat je aan elkaar getrokken en wil je spaghetti precies en bij die ster is het dan ook nog eens een keer zo dat de voorkant die wordt in die dat zwarte gat ingetrokken maar de achterkant wordt erbij weggeslingerd dus het is de hele ster die in dat zwarte gat verdwijnt het is maar een deel prachtig en ik zie animatie te kijken en het deel dat buiten het zwarte gat blijft dat zorgt ook voor een voorraad puin en grijs die we vervolgens het proces aan het oog gaat onttrekken en dat is allemaal waargenomen dat staat dan weer in het verhaal in die independent dus dat is allemaal gespot en bevestigd en dat hele proces ja dat is dat is in kaart gebracht en dat is een mooi verhaal dus leuk dat het gedaan is en dat is nu weer toegevoegd aan onze astronomische kennis dus wie dat allemaal weer lezen en ook voor eigen ogen wil zien die kan dat nu doen aan de hand van onze show notes ja ik heb ze vast opgetreden mooi dus dat dan nou hartstikke leuk dan heb ik even dan gaan we zo meteen vast nog naar jury even zijn lange checklist af van ik wil heel even ik ik zag dat er op dit moment allerlei livestream livestreams op zijn omhoog zijn gegaan hoe noem je het live zijn gegaan ja van van wat space examen aan doen is dat was al eigenlijk incidenteel zal ik nu niet zo ja maar boke chica girl had nu zelfs stond voor dag en douwe daar al gewoon te kijken hoe alles wordt opgebouwd dus die ziet zag ook ik zag zelfs alles wordt na zijn space flight was alles aan het uitzenden dus de aankomst van een gelande booster in de haven de aankomst van een of ander onderdeel voor de nieuwe starship het tekelen van sn 9 van a naar b gewoon alles is nu live te zien space ik zo volgen dan kan je 24 uur per dag 7 dagen in de week zien hoe ze gemaakt worden je iets dichter bij je microfoon kruipen want je klinkt wat ver weg natuurlijk beter meteen beter nee dus je kan echt alles volgen als je maar wil je moet wel veel tijd over hebben en de zijn gelukkig ook gewoon samenvatting online beschikbaar na zijn space flight heeft op een youtube kanaal altijd goede samenvattingen wat er allemaal gebeurt in boke chica dat is de plek waar de starships op dit moment de test artikelen worden opgebouwd en worden getest dus als je dat is super interessant vindt en als je echt op de hoogte wil zijn van wat er allemaal gebeurt dan raad ik zeker aan om dat youtube kanaal te volgen het leuke groep mensen ook dus ze hebben altijd wel dus dan zit het in dat kijken naar hoe een schip de haven binnen vaart met die booster erop maar ze kletsen die hele uitzending wel vol dus ik vind het leuk kijk krijg naar staat gewoon een beetje achter op de achtergrond en in anyway dat dus in ieder geval sn 9 komt eraan dus en ik denk dat iedereen eigenlijk met geknepe billen zitten wachten tot starships een eerste vlucht gaat maken en die komt er wel ze hebben de maske heeft als deze maand gezegd maar waarschijnlijk volgende maand ja ik moet heel eerlijk zeggen dat ik de tel een beetje ben kwijt geraakt welke sn nu wat gaat doen dus misschien moet ze dat nu over de keren zeven ze hebben ze een test meegedaan om te kijken hoeveel druk erop kon zitten dat kon veel opzitten die is uiteindelijk ook gewoon gescheurd volgens mij acht willen ze de eerste echte grote test neer gaan doen die heeft de eerste vinnen erop negen wordt gebouwd en daarnaast zijn er waarschijnlijk ook onderdelen gespot voor de modellen die daarna komen ja laten we laten we volgende keer eens kijken waar we nu ook alweer staan naar de starship toen we uitgebreiden op dit nou dan gaan we nu even kijken naar jou jouri ik weet niet hoe jij nog in de in verhalen zat herbert maar ik ben mijn verhalen wel ongeveer kwijt ik heb nog een in de missie naar mars van de Chinese die een selfie heeft gemaakt dat is heel bescheiden je ziet een camera wegventelen van de zonde en je ziet de beelden die die wegventelen de camera heeft gemaakt van de zonde er is echt gewoon eens een camera afgestoten die zelf is heeft gemaakt en terug gestuurd heeft meteen en die kunnen we nu bewonderen dat is het hele verhaal eigenlijk maar dat is het laatste wat ik nog had dus verder is de tijd aan jullie super tof ook die gooien we in de show nog lachen ja vet uit mooi nou had ik dan had ik nog een paar kleinere nieuws van de afgelopen periode wat zit er onder in de zak eronder in de zak ik heb jupiter gevonden nee nieuws over jupiter sinds 2016 draait de zonde judo rondjes rond jupiter en dat zijn flinke rondjes doet er vaak 50 dagen over voordat die weer rond is en prachtige foto's voor de prachtige foto's geschoten heel veel inzicht in hoe jupiter er van binnenuit ziet hoe het magnetisch veld werkt hoe de stralings golven daar werken maar ze hebben nu besloten om de missie te gaan verlengen en dat geeft ze ook een paar leuke nieuwe extra's mee want met die verlengde missies wordt het mogelijk om weer dicht bij de maanden van jupiter te komen dus vanaf 2021 staan er een aantal flybys oftewel vluchten die even snel langs die maanden gaan gepland voor onder andere ga niet mee ga niet mede io de vulkanische maan maar meest Europa meest interessante heb ik hem afklapt dus we gaan weer eens kijken hoe die planeten of hoe die maanden erbij liggen laatste keer was natuurlijk net kallie leo voor als ik het goed heb en voor je jur dus er zijn al 20 jaar lang is er eigenlijk geen goede data meer binnengekomen over de over de maanden dus dat werd voor we eerst tijd heel tof ik ben even benieuwd wat voor instrumenten er op daar op zitten is er iemand bij jullie aan het klussen trouwens ik hoor een het is thuis iedereen is overal thuis aan het werk ik hoop dat het zo beter is er wordt in ieder geval niet aan een starship geclust hier wat er op zit er zit in ieder geval een spectro meten op dus daarmee kunnen ze kijken hoeveel ijs co2 wellicht organische moleculen of die er of die er zijn er zit natuurlijk een goede camera in juno cam het niet zo goed als de camera op galilee o maar goed je kan er wel even mee kijken wat er wat er gebeurt er zit een micro rave radiometer op daarmee kunnen we onder andere kijken wat eronder de eiskap van europa zit dus dit kan wel weer eens een interessante sloot aan wetenschappelijke data opleveren maar gelden leo is dus sorry dat ik je onderbreken galilee o is dus dat zie ik volgens mij naar de laatste geweest in 1996 ja ik heb heel lang geleden ja en 2003 is die gestopt dus hij heeft het ook nog vrij lang voorgehouden ik haal ik haal ik ben nog in de war met kassini die natuurlijk ook een hoop manen heeft gefotografeerd maar dat was staternes staternes ja en het bizarre daarvan is dus dat europa heeft over het algemeen best wel een soort streepje voor als het gaat over goh zit er misschien leven in die oceaan die onder dat ijsoppervlak ligt van van europa en diezelfde vraag wordt gesteld bij en salades die rond staternes gaat iets kleiner is best wel een klein klein dingetje zelfs het ding is dat we bij en slades is kassini daadwerkelijk door een van die geizers gevlogen die uit het opeflak spoot van en salades en dus de data die we tot nu toe hebben van en salades is dus veel beter en daar is dus al organisch materiaal gedetecteerd dat is niet zelf als leven dat is gewoon de bouw blokjes hebben van van moleculen en dat hebben we dus die data hebben van europa niet dus ik vind het heel tof om te horen dit want ik ben heel benieuwd eigenlijk of ja wat wat of of juno ook zoiets kan of die zou hij ook door een geizer kunnen vliegen ooit zoet uitzoeken voor de volgende ik weet ik denk het uitgezegd het is meer op kan vertellen juno is toch wat meer remote sensing dus op afstand proberen te meten maar wie weet wie weet vanaf 2021 gedurende twee jaar kunnen we eens in zoveel tijd dus een fly by van een van de maanden voor jupiter verwachten ik kan er niet van uit ja als we het over heel even europa klipper dat is dat is de missie die er aankomt die lanceert in 2024 is het plan die moet dus gaan kijken ja is er leven mogelijk op europa dat wordt volgens mij een uitgebreid onderzoek van de maan europa ja ja als we het over fly by's hebben volgens mij over een paar dagen gaat bp colombo dat is een gezamenlijke missie van europa in japan richting mercurius maar die vliegt over een paar dagen langs venus en het mooie van deze missie is dat er een enorm hoeveelheid aan remote sensing apparaten zit we weten natuurlijk wel nieuws ter afgelopen tijd over zweens de buiten is gekomen dus ze gaan hier ook extra op letten tijdens die fly by kijken wat er in de atmosfeur zit van venus dus laten we dat ook in de gaten ja dan heb ik nog twee goede nieuwtjes allereerst is er nieuws over hoe de ruimtevaartindustrie de corona pandemie tot nu toe heeft doorgestaan ja dat heeft het eerder en dat blijkt best goed te zijn gegaan was onlangs een presentatie van een groot investerende investeringsfonds dat had gekeken naar hoeveel er in de afgelopen 12 maanden dat eindigt op 30 juni is geïnvesteerd in de ruimtevaart sector en dat was 3,2 miljard dollar en in de 12 maanden daarvoor was dat 3,6 miljard dollar en dat valt het verschil valt er zo heel erg mee en daarbij moet ook gezegd worden dat bij die 3,6 miljard dat daar ook 1,25 miljard aan een enkele investering in one web zat one web kennen we nog wel dat communicatie platform a la starlink dat eerder dit jaar verjet is gegaan ja dus als we niet gelukt nou kom ik zo nog terug dus het lijkt erop dat die hele ruimtevaart sector tot nu toe vrij ongeschonden door de corona crisis is gegaan dus het zijn natuurlijk altijd al bedrijven die zijn omgevallen denk aan bigelow denk aan de moeite die andere kleinere ketbedrijven hebben bij het vinden van investeringen dus het investeringsbureau noemde het ook roadkill dat is er geweest zeker in deze crisis maar over het algemeen is het dus tot nu toe goed gegaan en dat is wel goed nieuws nou als we het over one web hebben dat is natuurlijk het nieuws geweest omdat one web ik moet heel even een pakketje aannemen jongens ja one web is van niet gegaan en toen kwam op een gegeven moment de Britse overheid samen met een grote telecom bedrijf uit india kwamen om de hoek omdat ze het misschien over wilden nemen en de Britse overheid zij toen net vers uit de hele brexit crisis dat zij one web misschien wilde gaan inzetten voor een eigen navigatiesatelliet en eigen voorvoer van schepen dit jaar nou daar zijn ze inmiddels helemaal van terug gekomen dat blijkt technisch gezien toch vrij moeilijk te zijn terwijl ze er wel een smaak geld voor hebben betaald ze hebben er een smaak geld voor betaald en dat hebben ze ook samen met particuliere bedrijven gedaan en one web is nu eigenlijk uit het faillissement geholpen door een flinke investering van deze partijen en het ziet er nou uit dat ze in december ook weer van start gaan met het lanceren van nieuwe satellieten om hun constellatie af te ronden dus het lijkt als of one web uit de dood is herrezen en dat het er toch gaat komen ja maar gaat het er nou komen dat wil ik dan even helder hebben als gps alternatief of toch als een vorm van internet provider als communicatie netwerk als low latency communicatie netwerk zou dan inderdaad een concurrent kunnen worden van van spesies starlink ja en van de andere partijen die met zo'n constellatie bezig zijn toch wel spannend want dan komt er misschien later weer een shake out maar die moeten elkaar dan eerst maar even te lijf ja nou inmiddels starlink zit er ook alweer op 700 800 satellieten zo one web tot nu toe op een stuk of 70 satellieten en over starlink las ik trouwens de berichten afgelopen twee weken dat met die 700 zover satellieten die er nu dan hangen dat ze er voldoende hebben om aan een public beta te beginnen ze hebben tot nu toe hebben ze een beperkte beta voor een ja precies met dit aantal satellieten kunnen zijn public beta beginnen ze hangen alleen nog niet allemaal op de juiste plaats dus wanneer dat eenmaal zover is en er kan nog een paar weken duren dan zijn ze technisch toe aan die public beta en ja wie weet wanneer we echt mee kunnen gaan doen ja wat we twee weken geleden hebben het kort heel erg over gehad toen we met een proef gedaan met brandweer lieder die de bosbranden in de VS aan aan het bestrijden waren daar was het een enorme revolutionair voor maar nu waren er ook neder-americans tammer dus oorspronkelijk wonen van amerika die die zitten over het algemeen in zwaar achtergesteld economisch gebied die hebben geen glasveen en de rest vaten absoluut niet ik wil is letterlijk ik ben er regelmatig geweest niet eens stromend water is echt heel schrijnend om te zien van afschuwelijk wat wat ze doen maar dus de starlink is zoals een iemand het zij van ze kregen ook al toegang als beta die zeiden van we zijn in één keer naar de 21e eeuw gelanceerd ja van niks naar heel veel dus die waren ontstellend blij mee dat ze internet hadden in de middel dit is natuurlijk ook wel de kracht van starlink dat het juist die achtergestelde gebieden van goed en ligt ook goedkoop internet kan voorzien ja absoluut daar is voor bedoeld dus ik vind het heel tof dat dat starlink spacex dan ook meteen eigenlijk groepen die het heel erg nodig hebben dus van die set stuurt om om te kijken hoe het bevalt ja ja ja dan zullen we nog eentje om af te sluiten laatst nog eentje wat afleeren laten we het hebben over sls de enorme mega raket goed nieuws over sls ja daarom daarom hoe kunnen we beter afsluiten dan met dit goede nieuws de sls is natuurlijk de raket die america terug naar de maan moet brengen een enorme raket gebaseerd op oude techniek van de space shuttle dus er zitten oude motoren space shuttle in de tank van de eerste trap die lijkt heel erg op de externe tank van de space shuttle had eigenlijk al jaren geleden klaar moeten zijn is nog steeds niet klaar hoop vertraging hoop technische problemen op de jaren totale blamage voor nasa voor heel veel mensen voor heel veel mensen is het het einde van nasa als raketten ja niet leverancier moet zeggen aan de aker of zo dat zei ze moeten zich op andere richting andere dingen richten hij is nog steeds hard nodig voor artemis voor de bebandemissies naar de maan ik weet niet of ik weet niet of ik ben een ja dat zeg ja de politici uit die uit die specifieke staten waar je je nog even geld krijgen en het goede nieuws is dat de volledige eerste trap van de raket die volgend jaar als eerste gelanceerd moet gaan worden dat hij nu opgebouwd is op een test tent ergens in het zuiden van de verenigde staten en dat het de bedoeling is om de komende weken de eerste echte tests er mee uit te gaan voeren en dat wordt natuurlijk wel weer spannend want de eerste test die ze straks gaan uitvoeren is dat ze de volledige tank en dan heb je het over nou volgens mij 700.000 gallons ik weet eigenlijk niet precies wat een gallon is en dat is 4,5 liter 4,5 is nou dat is een hoop liters dan heb je het over miljoenen liters aan vloeibare stik snee vloeibare zuurstof en vloeibare waterstof volgt tank moet worden en dat ze gaan kijken hoe die hele eerste trap daarop gaat reageren of die tegen die enorme koude van die vloeibare zuurstof en waterstof kan dat is de test die er als eerste aanzitten komen het gaat over een paar weken gebeuren als die test een kleine correctie voor de mensen thuis sorry dat ik je onderbreek een gallon een gallon is die heb twee soorten gallons eentjes 4,5 eentjes 3,78 als veel liters ik houd even op veel liters als die test goed geslaagd is en alles overleeft die enorme lage temperaturen dan wordt waarschijnlijk ergens in november pas dan wordt de volledige eerste trap getest en wat ze dan gaan doen is dat ze alle vierde rs 25 motoren voor acht minuten laten brullen om te kijken of alles goed blijft werken of de motoren het goed doen of de verschillende leidingen het goed doen of alle sensoren het goed doen en uiteindelijk is het dan de bedoeling dat na die acht minuten duidelijk is of het volgens specificaties heeft gewerkt en als dat het geval is dan wordt deze eerste trap eruit gehaald en naar Florida is verscheept om dan eind volgend jaar daadwerkelijk gelanceerd te gaan worden het is een hele belangrijke test die er plaats gaat vinden en laten we hopen voor NASA en ook een beetje voor Boeing dat het goed gaat vind ik erg als ik een heel klein beetje skeptisch ben het is het eerste die dan geloven je weet je dat ze ja dat moet je heel bedoeld als ze grondhouding hebben ja ja maar bij SLS een klein beetje meer wat was het nou 2008 of 2007? dat u gesproken klaar had moeten zijn ja zoiets ja ja lang lang lang geleden er zijn hele mooie lange video's sterker nog een hele serie video's van The Everyday Astronaut op YouTube over dit onderwerp ja wie daar echt alles alles alles over wil weten die kan daar geen kent Everyday Astronaut ik ben zijn naam even kwijt maar in ieder geval Tim Doth, allemaal van die video's en artikelen die naar elkaar verwijzen dus je kunt bezig blijven allemaal video's van een uur per stuk ja je hebt het allemaal zitten kijken ja dus als je allemaal zit, hij is zo nerd, hij gaat er zo diep op in normaal, dat is te gek, heel leuk, het is gelukt jongens, Herbert is terug het is nog niet binnen een uur gelukt, gelukt het keer ik denk maar we hebben we hebben hoop, hoop nieuws weet het verstouwen zo is het, gaaf, mooi onderwerpen volgende week weer heel veel meer, twee weken zeker twee weken inderdaad, echt serieus, ja nou we gaan eens kijken wat er allemaal gebeurt leuk om jullie in ieder geval weer te spreken, dank je over het luisteren iedereen thuis in de auto of waar dan ook, graag gedaan en iedereen bedankt, Herbert, Jorie, thuis ook, tot de volgende keer