Wie is eerder bij het ruimtestation, Tom Cruise of jij?

Hartelijk welkom bij Space Cowboys nummer 43 en we zitten weer met z'n allen in de studio. Ik verwelkom Joeri Nortier. Fijn, weer in de studio. En ik verwelkom Luc van der Nabel. Ja, is een stuk gezelliger zo. Stuk beter hè? Ja, vind ik ook. Dus blij toe, we gaan het over allerlei leuke, mooie en interessante dingen hebben. We gaan het hebben over Tom Cruise. Dat lijkt me echt reclame voor de echte ruimtevaartliefhebber. Nogal hè? We gaan het hebben over Chinese ruimtevaart, we gaan het hebben over Artemis, over mijnbouw op de Maan. Nog iemand iets in te brengen, even snel in de samenvatting. SpaceX, SpaceX natuurlijk. Er is heel veel te vertellen. Starship. Goed, nou, mooi zo. Ik ga gewoon beginnen. Mijn naam is Star Wars Herbert Blankesteijn, voor wie dat nog niet in de gaten had. We gaan het eerste rondje doen. Luc, waar wil jij het het eerste over hebben? China. China, kom op met China. Lange Mars 5B is eindelijk gelanceerd, is helemaal goed gegaan. Een raket is geslaagd, zeg maar, voor zijn eerste vlucht. De vorige lange Mars, dat was de normale 5, zeg maar, die had problemen. Ik geloof dat het bijna twee jaar heeft geduurd voordat er weer een exemplaar naar boven ging. Een raket is getest en heeft ook gelijk een prototype van de nieuwe generatie van Chinese ruimteschepen omhoog gebracht. Die heeft iets meer dan twee dagen onder aarde gecirkelt en is geslaagd teruggekeerd. Dus een enorme opsteker voor de Chinese ruimteschepen. Jij zegt een van de Chinese ruimteschepen, dat klinkt als iets wat bemand zou moeten wezen. Ja, dit is een schip bedoeld voor taikonauten, zoals de Chinese ruimtevaarders ook wel bekend staan. Het is wel opvallend dat er heel nadrukkelijk door de Chinezen is gezegd, dit is niet de vervanging voor de Shenzhou. Het schip wat ze tot nu toe, ik geloof, vijf of zes keer bemand hebben gevlogen. Dit wordt aanvullend. Het is een groot schip. Als je de foto's ziet van een zeer zwartgeblakelijk absule met de mensen daarnaast, dan is het echt een end omhoog kijken. Het lijkt wel ongeveer het ontwerp van de vrachtdragon van SpaceX te hebben gevolgd. De constructie met de parachutes, die niet zoals vroeger de norm was in de neus van de capsule zitten, maar juist helemaal op de bodem. En dan is er een speciale kabelgoten als het ware die open springt tijdens de terugkeer, zodat de parachutes netjes naar boven gaan en het ding goed kan landen. Dat lijkt een klein beetje afgekeken. Vervolgens is er dan ook nog weer een systeem, als je het zo wilt, afgekeken van Boeing. Er wordt namelijk op land geland, maar ook weer met airbags, zodat je geen remraketten hoeft te hebben. Dat is hoe de Shenzhou-capsules landen. Echt een vrije val, dan houd je gauw een kussen onder je gat. Nou ja, zoiets. Wel drie grote parachutes hoor. Dus je komt heel kalmpjes naar beneden. Het ding heeft een interessante vlucht gemaakt van twee dagen en 19 uur. En is in die tijd, ik geloof met vijf manoeuvres, steeds een stukje hoger gaan vliegen. Hij heeft een ellipse vormige baan onder aarde gevlogen, waarvan op een gegeven moment het hoogste punt 8000 kilometer was. Dat is gedaan om een terugkeer vanaf de maan te kunnen simuleren. Dat gebeurt namelijk met een veel hogere snelheid dan als je alleen maar je rondjes om de aarde draait. Oké, dus duidelijk dat ze daar plannen mee hebben. Precies, inderdaad. Dit schip is bedoeld om uiteindelijk Chinezen naar de maan te brengen. En dat gaat dan ook gebeuren in de uitvoering die nu gevlogen heeft. Dat is de grote uitvoering. 21 ton weegt dit schip. Er wordt dan een kleiner model gemaakt, waar gewoon de service module, waar de motoren inzitten en de zonnepanelen aan zitten, die is dan wat kleiner. Dat schip gaat 14 ton wegen en die zou bedoeld kunnen zijn om uiteindelijk ingezet te gaan worden voor het Chinezen ruimtestation. Juri, jij bent ook een omgevallen boekenkast als het gaat om Chinezen ruimtevaart. Dit is voor jou niet nieuw, neem ik aan. Nee, maar ik was uiteindelijk toch nog wel iets verrast met deze lancering. Er waren twee verrassingen die mij in ieder geval van tevoren niet bekend waren. De eerste verrassing was dat er nog een extra stukje hardware mee was gegaan de ruimte in. Dat was namelijk een opblaasbaar hitteschild. Nu denk je, de meeste hitteschilden die we kennen, die zijn gewoon keihard. Gemaakt van materiaal wat heel goed hitte kan tegen gaan. Nu zat er opeens een opblaasbaar hitteschild bij. Dit soort tests zijn afgelopen 20 jaar wel vaker uitgevoerd. Eigenlijk nooit goed geslaagd, omdat de lancering mislukte of gewoon omdat het hitteschild zelf niet goed werd opgeblazen. Deze keer ging het helaas ook weer niet goed. We weten nog steeds niet of de techniek nou echt goed werkt, maar de basis hiervan is dat je een kleine capsule lanceert, of een klein apparaatje lanceert. Daar zit heel veel gas bij. Dat gas zet op een gegeven moment uit en daarmee wordt een soort Kevlar airbag opgepompt in de vorm van een hitteschild. Beantwoord één van mijn vragen, waar is het van gemaakt? Kevlar dus, ja? Heel stevig dik Kevlar en door daar zoveel lucht in te pompen wordt het ook ontzettend hard en krijg je eigenlijk bijna dezelfde... Hard doorinwendige druk. Ja, precies. Het is alsof je een ballon keihard opblaast, maar een ballon is van rubber gemaakt, het zet uit. Kevlar geeft niet heel erg goed mee hierin, dus dat wordt ontzettend hard. Nu gebruik je dat als hitteschild, dan wordt het dus heet. Ja, en het grote voordeel daarvan is dat je dus... Nog harder? Ja, het wordt heel hard, het wordt heel stevig, maar het grote voordeel daarvan is dat je het kan oplazen. Dus je kan het klein transporteren en als je het echt nodig hebt, bijvoorbeeld omdat je naar Mars gaat en daar door de atmosfeer heen wil gaan, dan pas blaas je het op. Maar zo'n hitteschild wordt roodgloeiend. Ja. Kan Kevlar daartegen? Het is een stevig spul, maar... Als je het dik genoeg maakt, kan het hier blijkbaar wel tegen. Blijkbaar wel. Ja. Helaas niet gelukt deze keer. Dus misschien een volgende test dat het wel goed gaat. Het lijkt een beetje op SolarSails, de zonnezeilen. Heel vaak getest, komt steeds meer niet goed. En de dingen van SpaceX waar we het over gaan hebben. En de tweede? De tweede verrassing. Wat er meestal gebeurt bij een raketlansering is dat de eerste trap van een raket, na een uur, twee uur daarna, komt gewoon weer terug op aarde. Wat er bij deze lansering gebeurde was omdat die eerste trap van die nieuwe Shenzhen 5B raket zo effectief is, is dat die eerste trap in een baan om de aarde terechtkwam. Dus we kregen gewoon een enorme extra satelliet erbij. Bijna een week lang heeft hij een baantje om de aarde gedraaid. Dat ding weegt 20 ton. Het grootste gedeelte bestaat uit lege brandstoftanks. Dat is niet het grote probleem. Maar er zaten natuurlijk ook raketmotoren in met turbopompen die van heel dicht materieel gemaakt zijn. Dus je hebt potentieel een ding wat in een baan om de aarde zit, en wat als het terugkomt naar de aarde, waarbij wel onderdelen de hele tocht door de dampkring zouden kunnen overleven. En dat hebben we gezien. Want gisteren is dat ding ergens in West-Afrika door de dampkring geschoten. En gisteren kregen we ook de eerste reportages uit volgens mij was het Yvorkust. Waarbij er toch opeens hele rare objecten ter aarde waren gekomen. En dat leek zo... Draaide veel op onderdelen van die Lange Mars 5B eerste trap. Op een bepaalde manier is het voor mij ook wel weer een geruststelling. Want dat is beter dan dat dat ding boven blijft, toch? Ja, het is alleen wel zo. Die Lange Mars 5B gaat in de komende tijd vaker gebruikt worden. Hij is niet meer te controleren op het moment dat hij zijn taak heeft volbracht. Dus het is nu pech dat het in Afrika geland is. Het kan natuurlijk ook net zo goed gewoon boven de stille oceaan of de Atlantische Oceaan. Maar ja, twintig minuten daarvoor zat hij boven Noord-Amerika, boven New York. We willen niet hebben dat dit soort objecten opeens in downtown New York uit de lucht vallen. Want dan hebben we een internationale indus. Ja, dat we dat risico nemen. Ja, Trump is al zo kwaad op de Chinezen. Dit verraste mij inderdaad ook. Dat is ook niet meer gelijk in dit land. Ik dacht echt, jongens, waar zijn jullie mee bezig? Die Chinezen hebben wel vaker problemen met rakettrappen die terug op aarde vallen. Want de meeste lanceerbasis van de Chinezen, die zitten gewoon in het binnenland van China. Dat was in de jaren zestig vanuit strategische overwegingen gedaan. Daar kon je het lekker geheim houden. Maar wat er dus gebeurd is, dat die eerste rakettrappen die bij de oudere raketversies wel gewoon in één keer naar aarde vallen, die vallen nu gewoon een paar honderd kilometer van die lanceerbasis. Dus elke keer als er weer een Lange Mars 3B of een Lange Mars 4A gelanceerd moet worden, worden hele dorpen, hele gebieden ontruimd. En dan komen er vervolgens de beelden naar buiten van trappen die gewoon pasboemrecht ergens op een schuur van een boer vallen of ergens midden in een rijstveld terechtkomen. En dit zijn dan ook nog eens rakettrappen waar dan allemaal restanten van supergiftig raketbrandstof in zitten. Dit kunnen ze beter aanpakken volgens mij. Dit moet iets meer gecontroleerd gaan. Want nu was het echt zo, oké, we moeten maar zien waar die terecht komt. Oké, gratis advies van Juri. We zullen er vast over nadenken. Wat is jouw eerste onderwerp? Want dit was nog maar een luxe voorstel voor de opening. Wat heb jij? In de vorige aflevering hebben we het kort gehad over de nieuwe maanlanders, waarvan er een aankondiging zou komen wie de winnaars zijn van de eerste ronde daarin. En een paar uur eigenlijk nadat deze aflevering, de vorige aflevering beschikbaar kwam, zijn de winnaars bekendgemaakt. Het leek mij interessant om te kijken wie hebben nou in hemelsnaam die prijs gewonnen. Het ging dus om een prijs waarmee bedrijven de nieuwe maanlander voor de Artemis Missies mochten gaan ontwikkelen. Er zijn drie partijen als winnaar uit de bus gekomen. En die drie partijen krijgen nu tien maanden de tijd om hun voorstellen verder uit te werken en met de eerste concepten te komen. De eerste partij heeft 580 miljoen dollar in de wacht gesleept. Best een flink bedrag, al zeg ik het zelfs. Daar kan je wat mee. Blue Origin. Jeff Bezos. Het bedrijf van Jeff Bezos. Blue Origin heeft een soort van nationaal team ingezet vanuit de Verenigde Staten. Ze hebben een maanlander concept gemaakt wat heel erg lijkt op het maanlander concept van Apollo. Dus je hebt een trap die uiteindelijk voor de landing zorgt. Dat is gebaseerd op techniek die Blue Origin nu al heeft gemaakt. Dan zit er vervolgens een bemanne capsule bovenop. Dat is ook de capsule die uiteindelijk weer vanaf maanop een vlak terug gaat de ruimte in. Dan laat je weer zo'n statief bewijsgebreken, laat je achter op de maan. Precies. De capsule waar de astronauten echt in gaan zitten die zou dan ontwikkeld worden de Lockheed Martin. Ze gebruiken heel veel techniek die ze nu ook voor de Star... Nee, voor Ryan gebruiken. Dus daar hebben ze al de nodige ervaring mee. En is er vervolgens nog een trap die ervoor zorgt dat dat hele pakketje in een baan om de maan wordt gebracht. En waarbij die bemanne capsule ook weer aan kan koppelen. En dat is iets wat, als ik het goed begrijp, heeft dat Northrop Grumman gaat ontwikkelen. Iedereen krijgt hier een kluifje toe. Op basis van techniek die nu al wordt gebruikt voor de Cygnus capsule. En die Cygnus capsule die wordt nu al gebruikt om het ISS te bevoorraden. Dus het is allemaal weer bedrijven die nu al iets doen met ruimte voor techniek die hier weer aan bod kunnen komen. Nou, de tweede winnaar is Dynetics. Nooit waar hoort. Jullie? Ik ook niet. Nee, ik ken die niet. Dynetics werkt samen met Sierra Nevada. Die kennen we misschien wel. Sierra Nevada is bedrijf wat nu ook werkt aan de Dream Chaser. De Dream Chaser is een toekomstig bevoorradingsschip voor het ISS. Wat heel erg lijkt op een soort van mini versie van de Space Shuttle. Het is een vliegtuigje. Wordt gelanceerd op een Atlas V. Koppelt vervolgens naar het ISS. Kan vandaan helemaal volgeladen worden met goederen die ook weer terug naar Arnhem moeten komen. En landt dan eigenlijk, net als een Space Shuttle, gewoon op een vliegveld. Cape Canaveral. Die twee gaan samenwerken aan een concept waarbij de lander, waarbij het eigenlijk gewoon één grote rakettrap is die landt en die ook weer de lucht in gaat. Er zitten wat afkoppelbare brandstoftanks aan die ook weer aangekoppeld kunnen worden. Dus er zit wat herbruikbaarheid in. En zij krijgen 253 miljoen. Een stuk minder. Maar ook nog de moeite waard. Ook nog de moeite waard. En dan de derde. En dat was voor mij echt een grote verrassing. Daar had ik absoluut niet zin in aan komen. SpaceX. Voor een maanlander? Ja. Ze krijgen gewoon voor hun Starship, waar we het straks ook over gaan hebben, krijgen zij gewoon 135 miljoen om dat verder uit te ontwikkelen voor een maanlander. Dat ding voldoet compleet niet aan de eerste eisen die gesteld zijn. Want die eerste eis was gewoon voor een korte maanlander waarbij je een paar ton naar de maan kon brengen. Ze hebben een ding ontwikkeld dat ongelooflijk veel meer ton naar de maan kan brengen. Wat nog helemaal in een soort van testfase zit. Ik bedoel ze hebben hem nog ineens 150 meter kunnen laten vliegen. Laat staan dat ze dat kunnen bereiken. Moet nog gehopt worden. Dus dat zag je ook terug in de beoordeling van NASA. Ja, het is een leuk idee. Maar qua technologie zijn jullie nog niet zo ver. En qua management zijn jullie ook nog niet zo heel ver. Maar is het idee dat dat hele Starship als maanlander gebruikt zou worden? Nee, het bestaat wel uit meerdere onderdelen. Je lanceert in feite de maanlander. Die lanceer je. Maar als die in een baan om de aarde zit moet die wel weer gerefueld worden. Dus er moet een nieuw brandstof in gedaan worden. Dus je moet ook een tanker de lucht insturen. Die lijkt heel erg op de huidige spaceship. Dan vervolgens moet je ook nog een... Die tanker moet natuurlijk ook gevuld worden met brandstof. Dus daar moet ook weer een extra lancering voor plaatsen. Dus eer dat ding op de maan hebt zijn er wel weer andere vluchten voor nodig. En is er een hele infrastructuur voor nodig. Ze zitten hier nog best wel wat mitzen en mare achter. Een heel omslachtige manier om op de maan te komen. Ja, er zitten heel wat mitzen en mare achter. En ik denk dat NASA niet zozeer gelooft dat SpaceX dit voor 2024 klaar heeft. Maar dat ze met deze 135 miljoen meer steuntje in de rug willen geven. En dat ze vooral input en mee willen doen met dit traject. Ze zijn gewoon heel erg geïnteresseerd in wat NASA te bieden. En zij kopen eigenlijk een beetje invloed hiermee. En ze zorgen er eigenlijk voor dat ze in het hele proces van ontwikkeling van Starship... dat ze een beetje invloed kunnen houden hiermee. Even oppassen of ik je goed begrijp. NASA koopt invloed bij SpaceX. Begrijp ik wat je toevoegt? Ja, invloed op de verdere ontwikkeling van Starships. Ze zijn gewoon ongelooflijk geïnteresseerd in dat hele concept. Maar volgens mij weten ze ook al dat 2024 pittig wordt. Als je kijkt naar wat er allemaal gedaan moet worden voor Starships. En die andere twee ontwikkelingen... dat is veel meer gebaseerd op een concept dat al bestaat. Dat lijkt verdrijden veel op wat we voor Apollo hebben gedaan. Dus dat is techniek die makkelijker toepasbaar is. Zeker bijvoorbeeld het voorstel van Blue Origin. Daar zitten gewoon heel veel bedrijven met heel veel ervaring... en heel veel bestaande techniek zit ervan. Ik vind het alleen jammer dat je echt aan het ontwerp kan zien... dat het door meerdere partners is gebouwd. Het ziet er niet uit. Het is zo dezelfde. Het is een Frankenstein ding. Zullen we de plaatjes ook weer in de show notes zetten? Want het is echt alsof je naar een Frankenstein object ziet te kijken. Die van Dynamics is ook wel een hele opvallende. Die heeft een horizontale structuur. Die wordt op z'n kant gezet om gelanceerd te worden. Normaal zijn ruimteschepen altijd netjes van modules... die op elkaar zijn gestapeld. Een van de grote voordelen is een hele praktische. Als straks inderdaad een Starship op de maan zou landen... moeten de astronauten voor dat ze de laars in het maanzand kunnen zetten... en een enorme liften nemen. Ze moeten 40 meter naar beneden. Dynetics, je stapt open, twee treetjes en je bent beneden. Het is heel erg makkelijk te beladen. Lekker laag instapmodelletje dit wel. Dat is een groep voor de genioren. Nou ja, er zijn misschien nog wel apelle astronauten... die het nog een keertje willen doen. Ja, haal vast wel. Dus voor de middendacht voor wakker maken, of zo. Dat Starship voorstel voor SpaceX... het ziet er nog zo erg uit als toekomstmuziek. Ik vraag me het af. Het idee is over tien maanden komen ze allemaal terug... met hun voorstellen en hun concepten. En NASA gaat dan opnieuw een keuze maken... en de rest van het geld wat ze hiervoor hebben besteed verdelen. Het idee is dat ze in ieder geval twee partijen gaan kiezen. Die mogen het dan verder gaan uitwikkelen. Ze willen het een beetje spreiden dat als een van de partijen... tegen problemen aanloopt... dat de andere misschien wel op tijd klaar is. Tactisch gezien heel verstandig lijkt me. Het kan best zijn dat ze voor alle drie gaan. Alle drie? Ja, die optie ligt open bij NASA. Dat lijkt me erg onpractisch. Tenzij ze allemaal hetzelfde voorloopstukje hebben. Ja, ik vind het opmerkelijk, want het is niet alsof ze nu... omkomen in het geld voor Artemis. Sterker nog, het geld wat nodig is tot 2024... is er volgens mij nog ineens volledig. Dus ik ben benieuwd hoe ze dat gaan doen. De funding voor de lander ontbreekt nog voor het geldse deel. Dus ja, dat wordt spannend. En dan wordt het sowieso ook weer spannend... in verband met de verkiezingen in Amerika aan het eind van dit jaar. Ik ga er vanuit en doe ik verder geen waardeoordeel bij. Dat Trump blijft zitten, dan zal het allemaal wel goed komen. Maar een andere administratie zou zo maar voor andere prioriteiten... kunnen kiezen. Dat is ook het grote nadeel van dit soort megaprojecten... en het tempo waarin het tegenwoordig moet gaan. Kijk, Apollo, dat ontstond onder druk van één president. En dat was in principe binnen acht jaar gebeurd. Absoluut, ja, dat is al klaar. En niemand wilde daar ook van zeggen van nou, die handel stoppen we. Daar was het politiek ook te gevoelig voor. Maar ja, tegenwoordig een groot project, zeker als het met bemanning... te maken heeft, duurt gewoon tien jaar om te ontwikkelen en te exporteren. En als je daar dan iedere keer een wisselende regering hebt... die andere plannen heeft, ja, dan krijg je nou ja, eigenlijk... wat het de laatste 15 jaar met Naza is gebeurd. Er zijn diverse initiatieven geweest om naar de maan te gaan. En iedere keer werd de boel gereorganiseerd, afgeschaft en opnieuw opgestart. Ja, in principe hadden we tien jaar geleden al op de maan kunnen staan. Dat is wel jammer. Ik zal zelf jullie confronteren met het bericht dat de regering Trump... bezig is met een internationaal verdrag voor te bereiden dat mijn bouw op de maan... mogelijk moet maken. Nou, daar kom ik straks ook nog wel terug. Ja, dat is mooi. Maar in ieder geval de inhoud van het voorafgaande is dat ik denk al één of twee jaar geleden... is er in Amerika een wet aangenomen die Amerikaanse bedrijven het recht geeft... maar dan volgens de Amerikaanse wet natuurlijk om aan mijn bouw te doen in de ruimte. Komt er dan in het kort op neer dat wat je als bedrijf aantreft, wat je in je zak steekt en meeneemt uit de ruimte, dat mag je ook houden en verkopen. Alleen dat is internationaal niet erkend. Dat is geen internationaal verdrag. Nee, er is wel een internationale Moontreaty. En die zegt van de maan is van niemand. Ja, nou ja, daarom denk ik ook juist daarom willen ze nu van een soort gelijk maanverdrag... willen ze wel een internationaal verdrag maken om ervoor te zorgen dat je als de Verenigde Staten... op de maan aan mijn bouw gaat doen, dat dat ook internationaal erkend wordt. Moeten ze natuurlijk ook andere landen zelf de rechten geven. En kijk, de inhoud van dat verdrag die is nog niet bekend, maar dat ze nu bij deze gelegenheid andere landen daarbij willen betrekken, dat is wel duidelijk. En dat is denk ik uit welbegrepen eigen belang dat het geen gesodemietig geeft als zij straks op de maan... bijvoorbeeld water gaan oogsten of andere dingen die waardevol kunnen zijn. Ja, ik zat te denken, wat valt het oogst op de maan? Behalve water en helium 3 volgens mij. Ja, nou ja. Voor die toekomstige fysiorelator. Het voelt allemaal nog heel erg, we zijn 40, 45 jaar verder. Ja, kijk, bij mijn weten kun je op de maan niet hele rijke voorkomens vinden... die je op sommige astroïden wel vindt. Van zeldzame aarde en zware metalen, platina en dat soort dingen weet je wel. Dus dat weet ik van de maan niet, maar water is een heel duidelijke factor. Omdat je daar met een beetje zonne-energie, als je dat erin stopt, ook raketbandstof kunt maken. Dat is waar, ja. Dus dat is een heel duidelijke mogelijkheid die iedereen detect. Die Zuid-Pool is inderdaad de gedoodverfde kandidaat om de basis te gaan maken. Dat wil NASA. Maar ja, wat we net zagen, China wil ook een richting maan. Als die straks net eerder zijn en een Chinese vlagje daar in de ijsrodsen steken... dan zou het handig zijn om inderdaad zo'n verdrag te hebben. Maar ik denk niet dat dat een heel makkelijk rondje onderhandelen wordt. Er zijn natuurlijk vele belangen en zeker China wil naar de maan. En ja, wie het eerst komt, wie het eerst maalt... Ik weet niet of het op zo'n simpele manier geregeld kan worden. Ik weet wel, behalve dat het idee was dat je rondom een basis een bepaalde bufferzone kon aanwijzen... waar een ander dan niks te zoeken heeft. Dus iedereen heeft dan zijn eigen territorium tussen vette aanhalingstekens. Waar een ander af moet blijven. Jeroen, is het een beetje te grijnsen? Dit voelt verdrijden veel als 1600, wanneer Amerika werd ontdekt. Ja, precies. Hoe meer dat ik weer homesteading, liveswaps... Golden spikes... Ik zet hier mijn vlaggetje neer, ik maak een neerderzetting hieromheen... en daarna is de rest van mij automatisch. Kijk, dat is natuurlijk de, ik zou maar zeggen, primitieve interpretatie. Maar het idee is dus wel om conflicten te voorkomen. Dat is daar de basisgedachte van. En er moeten nog heel veel details geregeld worden. Het is een zeer zeer pril. Maar ik denk dat je het moet zien als een goed teken dat ze in elk geval met zoiets bezig zijn... in plaats van daar gewoon te landen en te beginnen dingen in hun zak te steken. Dat is helemaal waar, klopt. Je kan betre geen conflict op de maan hebben, maar die conflicten zullen voor die tijd... aan de onderhandelingsdafel op aarde gaan hebben gebaseerd. Dat is trouwens iets waar we nog Tanja Monson nog weleens over kunnen gaan raadplegen. Die was in een eerdere aflevering van Space Cowboys al om over dit soort dingen feitelijk te vertellen. Maar ik zou best wel haar mening willen weten als... hoe heet het, ruimterecht in Leiden, hè? Haar mening willen weten als er concrete prototypes van dit verdrag beschikbaar zijn. Ja, precies. Ik heb nog één dingetje over de maan, als het goed is. Ja, de maan. The Gateway. Veel besproken hier. Het ruimtestation rondom de maan. Precies, het kleine ruimtestationnetje. Dat er nog niet is. In de vorige aflevering melden we dat die niet meer gaat gebouwd worden voor de eerste maanlanding. Nu weer wel. Hij staat weer terug op het manifest. Zal nog vaak worden afgevoerd en weer worden aangevoerd. Ik denk het wel, ja. Maar de oplossing die ze nu hebben gevonden is van... We gaan het eerste onbemannde blok met de zonnepanelen en de standregeling... samen met de bemanbare module lanceren. Die gaan ze gewoon aan elkaar vastmaken. Dus je hebt dan eigenlijk een heel klein ruimtestationnetje uit één stuk. En die wordt met één lancering in de ruimte gebracht. Oké. Totaal geen risico natuurlijk. Nee, totaal geen risico. Als er iets fout gaat, ben je alles kwijt. Maar het is ook wel opmerkelijk dat dezelfde NASA manager die een paar maanden geleden zei... niet nodig. Die zet hem nu net zo hard weer terug op de calendar. En we hebben tijd zat. In 2023 moet het liggen. Is er al een ontwerp behalve een naam en zo? Ja, de ontwerpen zijn er. Maar naar mijn weten is er nog helemaal geen metaal gezaagd. Nee, de contracten zijn wel belegd volgens mij bij twee partijen. Altijd wel dezelfde partijen. North From Grumman mag eraan gaan werken. En de andere is volgens mij Maxar. Maxar is ook een groot bedrijf dat nu al groot is geworden met het maken van commerciële communicatiesatellieten. Dit voelt wel heel erg als onderdruk met alles vloeibar. Lijkt het wel op. We hebben er een tijd van. Dus alles maar op één vlucht. Ja, precies. Fingers crossed. Jij wilde nog wat zeggen over mijn bouw op de maan volgens mij. Als we toch bezig zijn. Ja, ik wou het hebben over plassen. Over plassen op de maan. Er kwam een best wel interessant artikel. Ik dacht in eerste instantie, poep van plassen humor, daar gaan we niet aan beginnen. Maar dit was eigenlijk best wel een interessant artikel van de ESA. Die hebben namelijk onderzoek gedaan naar hoe je het beste van maanstof, regolith, hoe je er het beste beton kan maken. En ze hebben verschillende opties uitgeprobeerd. Regolith is eigenlijk een hele goede grondstof voor beton. En beton kan je weer gebruiken om bebouwing te maken op de maan die ook tegen straling kan. Wat ontzettend belangrijk is. Alleen wat heb je nou nodig voor beton? Water. En wat is er nou nauwelijks op de maan? Water. Dus daar liep ze tegenaan. Dus wat heb je nodig om regolith zo vloeibar en zo kneedbaar te maken dat je er een mooi huis van kan maken. Het is een soort van igloo-achtige constructie. Die zie je vaak in die artisten-renders terug. En toen bleek dat urea, een van de belangrijkste onderdelen van urine, de verzorgde dat regolith ongelofelijk vloeibar werd. En dus ook ongelofelijk kneedbaar werd en dus perfect beton materiaal werd. En dat is wel een interessante conclusie. Want dan heb je opeens ook een belangrijke manier om iets te doen met die menselijke resten die je daar houdt. En dat vond ik wel een interessante onderdeel. Want daarmee kan je dus echt gebruik maken van in-situ research utilization, ISRU. Wat een belangrijk onderdeel is van de tactiek om terug te gaan naar de maan en daar ook te blijven. Je kan gewoon gebruik maken van het materiaal wat er al is. Dat combineren met het afval dat je eigenlijk genereert. En daarmee je huis bouwen. Ik wil er even bezwaar tegen maken. Ik vind het een leuk idee en er is er ook een uitstekende klik bij trouwens. Jazeker. Ik wou toch als titel voor deze aflevering. Nou, oké. Dat is een debatje te ver. Ik had een titel bedacht die voortkomt uit iets waar we het straks nog over gaan hebben. Maar dat die urine, jij zegt je piest toch en je gooit het toch weg. Maar dat is natuurlijk niet zo. Want je zei ook al, water is een schaars goed op de maan. En elke astronaut weet dat zijn piest gewoon wordt gerecycled. Dus dat je eigenlijk dat helemaal niet kunt messen. Nee, het water wat er gebruikt wordt, het water wordt er gewoon uitgefilterd eigenlijk. Maar wat je overhoudt is urea. Dat is een belangrijk basisproduct van urea. Maar je moet dat beton toch wel vloeibaar maken. Water is ook een onmisbaar middel. Urea zorgt dus voor een bepaalde chemische reactie. De artikel geeft heel duidelijk aan wat voor chemische reactie dat precies is. En ook wat het doet met het regolith. Maar het zorgt ervoor dat je maar met een klein beetje extra water echt perfect beton kan maken ermee. En het grootste gedeelte, gewoon het water wat je uit de urine kan halen, dat kan je gewoon weer voor menselijke consumptie hergebruiken. Dus je hebt veel meer water nodig dan wanneer je gewoon alleen regolith en water bij elkaar zou doen. Nou, dan valt het mee. Ik had even het beeld van een astronaut die naar buiten gaat en een paar betonblokken bij elkaar gaat. Maar het is wel te... Theorie zou dat dus kunnen. Maar dat zou zonde zijn, want daar zit gewoon heel veel water bij. Ja, precies. Moet je toch een steilig meer omgaan. Nou, dan wil ik even voor het geval jullie een baantje zoeken, jullie het volgende laten horen. En wat je nu niet ziet nu, omdat dit alleen maar audio is, dat is dat dit een personeelsadvance is voor de Space Force. Ik dacht de aankondiging van de nieuwe Superheldenfilm. Ja, dat lieten we wel. Ze hebben wel die componist gevraagd, dat is duidelijk. In de eerste locatie van de Superheldenfilm, die is een van de meest grote spelen van de wereld. En die is een van de meest grote spelen van de wereld. En die is een van de meest grote spelen van de wereld. In de tekst maken ze dat eigenlijk helemaal niet duidelijk. Trouwens in beeld ook nauwelijks. Het is echt, ik zal maar zeggen, psychologische reclame. Het bedoelt om een gevoel op te wekken. En dat doen ze misschien ook wel vrij goed. Maar ja, de Space Force is gewoon het ruimtevaardig onderdeel van het Pentagon. Je hebt de luchtmacht, de marine, het leger. En je hebt de Space Force, dus de ruimtemacht. En daar moeten we allemaal gaan werken, want we hebben ons nodig. Ja, nou ja, het is een hele aparte. Reacties op deze advertenties zijn inderdaad ook geweest van, ho, wacht even, ik dacht dat NASA het mandaat had om mensen de ruimte in te sturen en om exploratie te doen. No more. Als de Space Force mensen de ruimte instuurt... Dat is de suggestie, dat we dat impliceren. Dan heb ik gelijk een beeld in gedachten van, nou, in een camouflagepak met een materieur op zijn rug, die gaat de boel vooroveren. Hoe dan? Waar dan? Waarmee? Nou, precies waarom? Volgens mij gaat Space Force dan een Dragoncapsule huren? Kopen? Als ze betalen, kunnen ze zo een dienst kopen. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat ze iets concreets van plan zijn. Ze spiegelen je wel iets. Als kandidaat spreekt vast dat je verbeelding omhoog gaat. Maar dat beloven ze niet. Nee, precies. Ik heb toch het gevoel dat de Space Force op dit ogenblik vooral iets is om een ander stikkertje op de satelliet te plakken. Die is dan niet van de Air Force, maar van de Space Force. Of het waren spionage-satellieten, het waren al militaire objecten, toen heette het nog geen Space Force en nu heet dat Space Force. Dat zijn dingen die ze voor een deel toch al deden. Ja, goed, dat is ook een klein beetje wat er eigenlijk gebeurt. Hele nieuwe initiatieven zijn er niet. Amerikanen doen wat ze al deden, namelijk spioneren en satellieten lanceren. Alleen nu liggen de dossiers op een ander bureau. Hiervoor was het gewoon een onderdeel van de Air Force. Er gebeuren wel nieuwe dingen. Met name Rusland, tenminste, dat zijn de berichten die mij bereiken, is nogal bezig om satellieten van de Verenigde Staten te stalken met hun spionage-satellieten. Dat is wel heel interessant. En dan ben je ook weer tegen verdedigen. Ja, ik denk alleen wel dat dat al oudere initiatieven waren en zo daar tegen maatregelen waren verzonnen, dan komt dat bij de Air Force vandaan. Maar ja, het is mij niet helemaal duidelijk wat die taak nou gaat worden. Zo'n schemerig filmpje, wat zijn ze nou precies van plan? Ik denk dat het nog eventjes een kwestie van afwachten blijft. Maar in ieder geval hebben ze dus vaker turens. Wat zou ik gaan doen? Als er bij de radio niks wordt, dan doen we altijd dat. We houden het in de gaten. Zeker, zeker. Wat heb jij nog meer, Luc? Ja, nou een flinke dosis SpaceX. Er is veel gebeurd sinds de laatste keer dat we het daarover hebben gehad. We zijn op dit ogenblik toe aan Starship Serial Number 4. En die heeft een hellerische test doorstaan. Mijn telefoon stond roodgloeiend van alle updates afgelopen week. Wat is er allemaal gebeurd? Het ging enorm snel, echt in hoog tempo. We hebben de afgelopen maanden de ene explodeerende tank naar de andere gezien. Vergelijkbare tests zijn met de SN4 gebeurd. En hebben ze allemaal glansrijk doorstaan. Zo is het nog heel. Ja, een gewone drugtest met stikstof. Vervolgens een cryogenetest. Waardoor eindelijk een raketter uitging zien zoals hij er hoort uit te zien. Namelijk met een laagje ijs aan de buitenkant. Ik zag het filmpje van Elon Musk waarin hij onder die Starship Number 4 was. En je zag het sneeuw eromheen. We zeiden, hey, it's snowing in Texas. Ja inderdaad, ook een nieuwe ervaring. Vervolgens hebben ze daar een Raptor engine aan gekoppeld. En als ik me niet verteld heb, zijn er twee geslaagde tests geweest. En er moet vandaag een derde gaan plaatsvinden. Vandaag, even voor de luisteraars, is 13 mei. Precies. En dan wel met een nieuwe Raptor engine. En deze zou dan ook degene moeten zijn die dit prototype in staat gaan stellen. Om de hop van 150 meter te gaan maken. Leuk, dat vind ik een leuke video. Ja precies. Vanuit een engineering oogpunt is dat sowieso al heel erg interessant. Omdat die ene raketmotor die erin zit, niet precies in het midden zit. De uiteindelijke operationele versie moet drie van die motoren hebben. Die hebben dus vaste plekjes. Dus dit wordt heel link sturen om hem daar te laten vliegen. En vooral ook weer in een stuk landen waar je hem hebben wil. Het wordt de komende week spannend. Zeer nummer 5 staat inmiddels klaar. Die is helemaal opgestapeld in een van de tenten die ze in Boca Chica hebben gebouwd. Het begint een steeds groter dorp van SpaceX fabriekjes te worden daar. En van dat ding wordt inderdaad te verwachten dat hij gaat vliegen naar 20 kilometer. En... Oh, dat is wel heel enthousiast. Precies, dan hebben we echt een hele grote stap te pakken. Dan mag je wat mij betreft echt gaan spreken over raketten. Want tot nu toe hebben we natuurlijk gewoon vliegende silo's gehad. Vliegende watertoren. Ja, laten we eerlijk zijn. Maar als die nummer 5 afgebouwd gaat worden, gaan we waarschijnlijk ook nog een van de kleine ontwerpaanpassingen zien. Elon Musk had getwitterd dat er nog weer het een en ander was veranderd aan de flaps. De vleugels die er aan zitten, die zouden een wat andere vorm gaan krijgen. Dus ja, de komende weken gaan enorm spannend worden. Je ziet inderdaad in wat voor hoog tempo deze dingen op het ogenblik worden gebouwd. En je zou er bijna in gaan geloven dat, zeg, over 1, 2 jaar, misschien gewoon elke week inderdaad een Starship gebouwd kan gaan worden. En dan blijft inderdaad het meest opvallende. Nou, we doen het gewoon bijna met de mensen die die watertorens bouwden. Die bouwen nu ruimteschepen. En dat gaat heel simpel en snel en goedkoop. Ja, dat is de bottom line eigenlijk. Hij zal het toch niet weer voor elkaar krijgen, Musk? Ik ben bang. Nou, ik ben niet bang. Ik hoop van wel. Ja, precies. Ik wil inderdaad nog in leven zijn op het moment dat die eerste mensen op Mars land. Dat is weer een heel andere hoofd, zeg maar. Alleen als je het voor elkaar krijgt om elke week een ruimteschip uit te poepen. Nou ja, het is history in the making. Dat is waar wij bij staan nu. Absoluut, inderdaad, ruimteschepen, dat is tot nu toe iets geweest van nou ja, dat duurt anderhalf jaar om te bouwen. En als je een opdracht van tien stuks hebt, dan mag je als contract wel helemaal gelukkig zijn. Hij wil ze inderdaad als warme broodjes produceren straks. Ja, verbazingwerkend. Goed zo. Juri, wat is jouw volgende prijs? Nog even bij SpaceX blijven. We hebben volgens mij aankomende zondag, als ik het goed heb, zondagochtend tien uur. Dus het is dan zondag de zeventiende voor de mensen die het luisteren. We hebben weer een lancering van Starlink. Normaal gesproken zou dat niet zo heel erg boeiend zijn. Want dat gebeurt nu bijna één of twee keer per maand. Alleen bij deze lancering willen ze een test gaan uitvoeren met één van de Starlink satellieten. Ze willen er een soort van zonnebril voor zetten. Om ervoor te zorgen dat hij wat minder reflecteert. Ze hebben in januari een test uitgevoerd met Darkset. Dat was één satelliet die ze donker hadden geverfd. Bleek heel klein beetje te werken, niet genoeg. Dus wat ze nu willen is eigenlijk een soort van zonnebril voor de zonnepanelen. Om ervoor te zorgen dat het wat minder heftig reflecteert in de eerste fase van na de lancering. Want dat is het moment waarop je die befaamde treintjes ziet. En waarop je ook al die strepen op de foto's van de verschillende ruimte... of van de verschillende telescoop op aarde ziet. Daar hebben ze nu een test voor bedacht. Dat gaan we dus gaan uitvoeren. Als dat goed loopt, dan is bij de volgende lancering in juni... gaan alle satellieten van Starlink worden voorzien van zo'n zonnebril. Een visor, noem ze dat eigenlijk. Goed nieuws, vind ik. Want dit betekent dat SpaceX ook echt luistert naar de kritiek die er komt vanuit de verschillende organisaties. Het kan altijd beter natuurlijk. Ik wil zeggen, want het lanceren zetten ze dus niet op pauze. Nee, nee, ze stomen gewoon door. En Starlink is sowieso wel natuurlijk een interessant concept. Want we hebben OneMap een tijdje geleden gehad. De eerste lancering van OneMap, ook een grote constellatie. En die zijn failliet gegaan. En het is nu even de vraag, ze zijn in de verkoop gezet. Wie gaat ze kopen? En er zijn een paar partijen die... Hoeveel satellieten zijn dat? Nou, dat moeten er in totaal volgens mij 650 of iets dergelijks worden. Oh, die hebben we nog niet allemaal. Nee, er zijn nu de eerste 60 of zo. Ja, de eerste 60 zijn er gelanceerd. Alles staat nu even onhold daarbij. Als Lustse lanceren met 60 tegelijk, dan zal die niet... Ja, deze zijn ietsje groter. Deze zijn wel ietsje groter. En ook net wat andere techniek. Ik weet eerlijk gezegd nog niet zeker of SpaceX een van de geïnteresseerde... ...kopers is. Volgens mij had Elon Musk juist aangegeven dat hij dat niet was. Maar ja, het is natuurlijk wel de vraag wie gaat het wel kopen? En er waren ook een paar Chinezen geïnteresseerd. En dan komt opeens techniek die ontwikkeld is voor een westerse bedrijf... ...zo in handen kunnen komen aan de Chinezen. De politiek tot en met in ieder geval. Ja, spannend. Maar in ieder geval betekent dat dat we na dit weekend weer zo'n treintje... ...over kunnen zien komen? Volgens mij wordt het een beetje op een moeilijk tijdstip gelanceerd. Tien uur ochtends. Dus dat zou betekenen dat... ...elke keer, elke wenteling om de aarde is het. Elke dag is het weer. Komt het net ietsje later. Dus ik weet niet of we daar een treintje gaan zien. Volgens mij moet die aan het begin van de avond gelanceerd worden. Willen we in Nederland zo'n treintje kunnen zien. Dat was de vorige keer. Toen was die om half tien, volgens mij, gelanceerd. Maar nu is het dus tien uur ochtends. Dus het zou best wel kunnen zijn dat we deze keer niet meekrijgen. Ik weet niet of jullie daar een speciaal adres voor hebben. Maar ik zoek dan op heaven-above.com. Dat is ook mijn hoofdleverancier van het gasten spoorboekje. Ook als je net ISS een keertje wil bekijken. Als je dan Starlink zoekt, dan krijg je keurig... ...als er wat te zien is, krijg je een hele lijst met... Ze hebben ook een geweldige app. Natuurlijk, ja, ja. Ik ben laptop-georienteerd. Maar wat ik echt leuk vond, even als grappig verhaal... Je kunt dus allerlei satellieten individueel zien overkomen via... ...heaven-above. Tenminste, je krijgt dan de tijdstippen en de helderheid... ...en al die dingen meer. En als je dan Starlink intikt, vaak ook met het... ...lanceeringsnummer erbij, dan krijg je een hele lijst... ...van die satellieten die allemaal hun eigen nummertje hebben. En de overkomsttijd verschilt dan steeds twee seconden. Dat vond ik zo schitterend. Op welke tijd komt hij over? Op welke tijd komt hij over? Ja, om 20 uur, 21 minuten en de volgende om 20 uur... ...21 minuten en twee seconden erbij. Dat is echt waanzinnig om te zien. Echt dienstdreigelingen. Ja, dat treintjesmodel zie je daar ook echt in terug. Dat is erg grappig. En dan trouwens elke dag drijven ze wat verder uit elkaar. Dat zie je dan ook weer. Oké, wat ik eventjes op wou rakelen... ...zal jij vast ook leuk vinden, Juri, als je het al niet zelf... ...had willen vertellen... ...er is een publicatie intussen over Hayabusa. Ah ja, de Japanse cometenjaag. Of nee, niet de astroïdejager. Ryugu was geloof ik de astroïde waar hij boven hing. En er is een video, en die moet maar in de show notes komen... ...waarbij je echt ziet hoe hij dat hapje neemt. Volgens mij was hij niet eerder bekend. Of jij moet kunnen vertellen dat het anders is. Nee, die is net gepubliceerd. De nieuwe papers zijn er ook gepubliceerd. En je ziet dus echt dat oppervlakken dichterbij komen... ...dichterbij tot je echt dat oppervlak kust van die astroïde... ...en dan bam gaat hij meteen weer terug. Want het is echt een aanraking geweest en dan meteen weer wegwees. Maar het is wel echt een unieke video. Je ziet het nooit zo. Absoluut. Je ziet inderdaad alle stenen in het rond tuimelen en zo. Het is geen zachtzinnig kusje geweest in ieder geval. Nee, nee. Het is letterlijk een hoopstof opwaaien. Maar het is wel waanzinnig om dat zo te kunnen bekijken. Ja, prachtige opname. Oké, dat was kort en goed wat ik daar nog over te melden had. Heb jij nog meer, Luc? Ja, nog twee dingetjes. Eentje, is het belangrijk? Nee, maar het is wel leuk om te melden. De 27e moet de eerste bemannde Amerikaanse lancering... ...vanaf US Soil in negen jaar gaan plaatsvinden met de Crew Dragon. Voor die gelegenheid zijn ze op het grote Vehicle Assembly Building... ...op Canadian Space Center. Toen moeten we er een beetje aan denken. Help me straks nog wat anders te vertellen. Maar dat staat hiermee in verband. Ga verder. Goed zo. Nasa wil natuurlijk een goede indruk maken. En daarom zijn ze bezig de grootste afbeelding van het Nasa logo... ...30 bij 40 meter opnieuw te schilderen op het Vehicle Assembly Building. Dat is tien jaar geleden voor het laatst gebeurd. De Florida-zon is enorm medoogeloos. Dus dat ding is verbleekt. Dus ze zijn hem helemaal weer in rood, wit en blauw opnieuw aan het schilderen. Helaas voor Nasa, er komen geen honderden journalisten op af. Vanwege corona moet iedereen thuisblijven. Dat is één dingetje. Iets anders wat nog meer tot de verbeelding spreekt... ...gaat een van onze Action Hero acteurs nu echt in de ruimte. Tom Cruise. Tom Cruise. Er werd afgelopen week bekend dat Cruise in gesprek is met SpaceX en Nasa... ...om een speelfilm in de ruimte te gaan draaien. Ik heb niet knalhard de bevestiging uit de mond van Cruise gehoord... ...dat hij zelf gelanceerd gaat worden om boven te gaan acteren. Maar dit is wel een hele spannende. Er zijn wat pogingen gedaan. Aan boord van Mir zou ooit nog eens een speelfilm worden gedraaid... ...met een Russische acteur die al helemaal in training was... ...en al op de crew portraits stond. Op het laatste moment ging dat niet door. Eén van de ruimtetouristen, de zoon van Owen Garriot... ...een NASA-astronaald die ook een trip naar ISS had geboekt... ...die heeft iets van 20 minuten een klein dingetje gemaakt. Maar het zou nu echt gaan om een Hollywood-productie... ...die in de ruimte gedraaid gaat worden. Tom Cruise vertelt zijn eigen stunts. Ja, dat is natuurlijk wel een hele dikke hint. Oké, je kan denken over het genrefilms wat je wilt... ...maar Cruise is een enorm populaire vent. Het zou een gigantische ambassadeur voor NASA... ...en de bemannde ruimtevaart in het algemeen kunnen worden. Mijn eigen emotie wil ik het maar noemen. Daarbij is ik wou dat ze het aan een aardige acteur gaan gegrund. Stel dat dit doorgaat natuurlijk. Of gewoon aan een Nederlandse radiocorrespondent. In de Dragon-capsule passen makkelijk vier mensen. Vier is genoeg. En Cruise is maar een klein mannetje. Maar iets anders is trouwens. Als je kijkt naar andere ruimtevaartfilms die er zijn gemaakt... ...denk aan Gravity of iets dergelijks. Weet je, ze hebben de realiteit toch niet nodig... ...om gewichtloosheid een beetje leuk te suggeren. Nee, inderdaad. Dus voor mij is het gewoon een natuurlijke selling point. Heb jij die film al gezien die echt in het ISS is gedraaid? Dat is de enige. Perfecte marketing dit. Ja, dat wel. Of de kosten eruit haalt tussen tweede. We hebben nu natuurlijk altijd van die movie junkets... ...waarin journalisten een paar minuten met de acteur kunnen praten. Je kan nu de pers gaan uitnodigen... ...van kom maar naar de lancering van onze acteur. En vrecht maar om een minuutje airtime... ...in de directe communicatie met Cruise als hij daar is. Inderdaad, visueel zal het niet veel verschil maken. Ik moet echt zeggen dat ik vooral bij Gravity alleen maar wist... ...van dit kan niet echt zijn... ...omdat bepaalde details aan de buitenkant van de series niet klopten. Maar verder de textuur, de uitzicht op de aarde. Zeer frustrerende film eigenlijk. Ja, zeker. Soms is het fijn om niet iets te weten. Dan kan je meer genieten van een film. Er was één moment dat er in het begin nog heel goed was. Ik heb hier nog on-air bij BNR een beetje ruzie over gehad met de presentatrice. Ik vond het echt een domper in Gravity. Dat er een shot is, dan ik geloof dat Sandra Bullock is... ...of was het nou haar collega die al roterend weg drijft... ...en dan heb je een shotwissel. En in het volgende shot drijft die persoon nog steeds roterend weg... ...maar is de rotatie sneller. Ja, dat kan niet. En dan valt de film voor mij door de mand. Verder voor niemand natuurlijk. Dat was een klein detail. Daar hebben ze dan science advisers voor geweest. Dat was inderdaad een storender detail voor mij nog. Uiteindelijk wordt iemand weggeslingerd... ...en die raakt met zijn been verstrikt in een kabel. Vervolgens blijft die kabel heel erg gespannen staan. Maar dat gebeurt dus niet. Er zaten gewoon natuurkundig een paar dingetjes in die niet klopten. Dat is dan jammer. Hoeveel mensen kijken er naar een Hollywoodfilm met zoveel... ...en andere dingen waar wij iets minder van weten, daar trappen wij weer in. Gelukkig, Tom Cruise films staan altijd bekend om hun realiteit. Ja, precies. Maar nu we het toch over dat ruimtesation hebben en dat soort dingen... ...ik kreeg vandaag voor het eerst te zien een simulatie... ...die SpaceX beschikbaar heeft gesteld. Ik heb hem geprobeerd. Jullie kennen hem allebei? Ik heb hem geprobeerd. Ik crashed de Amsterdam tegen het station. Even voor het luisteraars. We zetten de link in de show notes. De Dragon 2 navigeren bij koppeling aan het ISS. Dus je zit zelf achter de knoppen en je ziet het ISS voor je uit. En zie maar dat je koppelt. En om dat met succes voor elkaar te krijgen moeten allerlei variabelen... ...het zijn er eindelijk veel, onder een bepaalde grens zijn. Anders knal je erop of je haalt die koppeling niet eens. Of weet ik veel wat. Ik ga straks nog iets meer over zeggen. Maar wat wilde jij kwijt? Dat het me absoluut niet lukte. Ik dacht dat autorijden in het centrum van Utrecht of Amsterdam was lastig. Dit is een compleet andere wereld van pijn. Het is wel een leuk en erg leerzaam ding. Het is dus helemaal gebaseerd op de simulatie die de NASA astronauten... ...bij SpaceX krijgen. Het heeft dezelfde vormgeving. Je kan je een beetje astronaut voelen. Ik voelde me een astronaut, maar na een kwartier... ...ik vloog alles op, behalve de groei. Voor wie zich dat niet voor de geest kan halen... ...ik heb daar met mijn natuurkundige kennis in het achterhoofd... ...over na zitten denken. Er zijn ontzettend veel knopjes die je op het scherm hebt. Ik kwam er niet achter hoe ik ze goed kon gebruiken. Maar ik weet wel wat je allemaal voor elkaar moet krijgen. Je moet je ruimteschip in de juiste orientatie hebben. Dus de neus moet de goede kant op wijzen. Bewegen precies in diezelfde richting. Je moet aankomen precies op de goede plek bij het ruimtestation. Al die dingen moeten in orde zijn. Met ook het ruimteschip in de goede stand heb ik alles vergeten. En de juiste snelheid. En je snelheid moet uitkomen op precies nul. Al die dingen moeten kloppen. En dat zijn weet ik hoeveel vrijheidsgraden. En nu moet je allemaal met al die knopjes... ...veel meer dan je in één keer kunt indrukken... ...moet je die zien te regelen. Dus daarom is dat zo belachelijk. De eerste astronauten en cosmonauten deden dat inderdaad allemaal met twee pokjes. Die koppelden met maanlanders en ruimtestationen alsof het niks was. In principe gaat het nu allemaal vol automatisch. Maar bemanning moet natuurlijk wel kunnen ingrijpen. Vandaar dat die training met zo'n simulator een hele belangrijke is. Ja, goed. Dat was wat ik had. Er zijn nog meer, Juri? Twee kleine nieuwtjes. Misschien eentje in de categorie landen waarvan je niet wist dat ze een ruimtevaartprogramma hadden. De Verenigde Arabische Emiraten. Die heb ik wel eens horen noemen. En dat was toevallig ook in verband met ruimterecht. Omdat die iets van plan waren met het mijnbouwplegen op asteroiden. Klopt, ja. Dat hebben ze inderdaad ook. Maar ze zijn best wel ver. Ze hebben al een paar aardobservatiesatelliten. Dat heeft tegenwoordig iedereen wel in een baan om de aarde zitten. Vorig jaar hebben ze met behulp van een Russische sojuus een paar dagen lang een astronaut uit de Verenigde Arabische Emiraten aan boord van het ISS gehad. Gedurende tien dagen. Dat was eigenlijk meer een soort van ruimtevaart toerist. Alleen dat is ze bevallen. En daarom hebben ze nu een volledige sojuus geboekt. Dat is dus één Russische... Zeker voordat de olieprijs instort. Ja, waarschijnlijk wel. Geld is geen gebrek daar in die landen. Ze investeren heel veel in wetenschap. Dus dat is alleen maar goed hierbij. En dus ook in de ontwikkeling van hun ruimtevaartprogramma. En ze hebben dus nu voor 2022, als ik het goed heb... Voor 2022 hebben ze een volledige sojuus geboekt. Met één Russische cosmonaut als kapitein. En twee plekken voor hun eigen astronauten. Zodat ze een tijdje aan het ISS mogen blijven. Volledig geboekt, helemaal betaald door de overheid van de Verenigde Arabische Emiraten. Dit is wel iets wat we waarschijnlijk vaker gaan zien. Ook nu SpaceX straks een Dragon-capsule beschikbaarstelt voor andere landen. Het zou best wel kunnen dat er hier een paar landen zijn die wel geld hebben. Wel op zoek zijn naar nationale prestigie. Maar niet hun eigen ruimtevaartprogramma met eigen raket hebben. Dat ze dit soort zaken gaan doekken. En ik heb begrepen, want je kunt het gooien op prestigie... Maar dat de belangstelling van de Verenigde Arabische Emiraten juist voorkomt uit het besef dat die olie niet eeuwig is. Daarom investeren ze nu. En ook voor het mijnbouwplegen van de asteroid. Want dat is ook een ander project waar ze mee bezig zijn geweest. Al Amal. Er schijnt Arabisch te zijn voor hoop. En dat is een Mars-zonde. En die wordt deze zomer gelanceerd. Wat ze daar hebben gedaan is... Maar dat is toch onbemannt, he? Ja, dat is onbemannt. Maar het is wel een unicum. Want niet zo heel veel landen hebben een actieve zonde om de Mars heen draaien. En het idee is dat dit ook gedaan is om hun eigen innovatieve sector en technologische sector verder te ontwikkelen. Dus ze hebben een raket geboekt bij Japan, bij Mitsubishi. Mitsubishi heeft de H-2A-raket. En ze hebben samen met een Amerikaans bedrijf die Mars-zonde ontwikkeld. En die moet dus ergens in juli dit jaar gelanceerd worden. Leuk. Interessant. Ja, die gaan nog veel verder hiermee de komende periode. Daar ga je ons ook over op de hoogte houden. Jazeker. Laatst nog, een lancering die zaterdag plaats gaat vinden als alles goed is. De X-37B gaat weer de lucht in. Nee toch? Als we het hebben over de US Space Force. Dit is een van hun missies die de lucht in gaat. De X-37B is een mini-space shuttle. En als je hem ziet, hij ziet er echt uit als een soort van schaalmodel van de space shuttle. Het is een klein ruimtevliegtuigje wat eens in de zoveel jaar in een baan om de aarde wordt gebracht. Eens in de zoveel jaar? Ja, het is... Hij gaat niet voor het eerst. Hij is herbruikbaar. En dit is al nummertje 6 volgens mij. Die gaat sinds 2010, 2012. Die periode lanceren ze deze eens in de jaar, eens in de twee jaar. En het doel daarvan is dat ze experimenten kunnen uitvoeren in een baan om de aarde. Gedurende een langere periode. En die experimenten dan ook weer mee terug kunnen nemen. Dus er zit een soort van bagagerec in. Wat opengeklapt kan worden. En daar zitten dan de nodige experimenten in die materiaal moeten testen. Communicatie moeten testen. Wie weet wat voor andere schimmige dingen er nog allemaal gebeuren. Want meestal weten we niet wat die nou precies doet. Nee, maar nu je dat zo zegt, denk ik, dan heb ik wel dat in de... Ja, en vaak na een jaar, anderhalf jaar in een baan om de aarde te hebben gezeten, land dat ding gewoon weer op een landingsbaan. Dezelfde landingsbaan waar ook de space shuttles landen. En dan wordt die schoongemaakt. Klaargemaakt voor de volgende missie. Met nieuwe experimenten erin en weer gelanceerd. Het is niet iets waar ze mee te koop lopen, maar helemaal geheimissie er dus ook weer in. Nee, en dat vond ik ook alweer het grappige deze keer. Ze hebben een nieuwe experimentmodule aan de achterkant van dat ruimteschip geplaatst. En alle foto's die je online ziet. Daar is precies dat stukje achterkant steeds afgesneden. Dus je ziet gewoon, deze foto was ooit groter. En ze hebben echt net op het juiste lijntje hem steeds afsitsneden. Er zit iets wat ze willen verbergen. Ik vind het wel komisch om dat constant terug te zien. Maar het is wel een mooi stukje techniek. Omdat je daarmee dus echt dingen de ruimte in kan brengen en weer terug kan brengen. En vervolgens het effect van langdurig verblijven in de ruimte kan toetsen op nieuwe materialen. Ja, een ruimte imperiaal. Ja, 16 mei wordt die gelanceerd vanuit Cape Canaveral. Oké, goed. Luc, klaar? We zijn allemaal klaar. Mooi. Nou, bedankt Luc van den Abeelen. Jury Noortier. Dankjewel. Mijn naam is Herbert Blankesteijn. Dit was Space Cowboys 43. En over veertien dagen zijn we er weer met dan weer ontzettend veel hartstikke leuke ruimtenieuws. Bedankt en tot dan. Dag.