Hoe ook in de ruimtevaart de Coronacrisis voelbaar is

Hallo, voor je begint met luisteren eerst even dit. Mijn naam is Ben Tichelaar en ik maak voor BNR de Ben Tichelaar podcast. Daarin spreek ik met inspirerende gasten over persoonlijk leiderschap, effectief werkgedrag en work-life balance. Vind je dat interessant? Check dan www.bnr.nl slash Tichelaar of de bekende podcast platforms. Hartelijk welkom bij Space Cowboys nummer 40. We zitten met z'n vieren, Luc van den Abeelen, Joeri Nortier, Thijs Roes en ondergetekende Herbert Blankesteijn. En we doen het weer allemaal op afstand. In het coronatijdperk maken we geen gebruik van de BNR podcast studio. En ik stel eigenlijk voor dat we snel eventjes met z'n allen vertellen wat we het belangrijkste onderwerp vinden van onze eigen collectie. Luc, wat vind jij jouw mooiste onderwerp vandaag? Ik ga het een beetje hebben over allerlei capsules, bemannde en onbemannde ruimteschepen die naar ISS gaan en binnenkort gaan vliegen. Joeri Nortier? Ja, ik wou het eigenlijk gaan hebben over de enorme slachting die inmiddels plaatsvindt door de coronacrisis. Welke bedrijven er zijn omgevallen en wat er allemaal stil komt te liggen in de komende periode? Oh, dat is een heel nieuw soort spektakel, maar inderdaad, dat kan behoorlijk belangrijk uitpakken. Thijs, wat heb jij? Ik heb voornamelijk een kijktip voor deze treurige, eenzame tijden. De nieuwe Cosmos is uit. Ooit door Carl Sagan gemaakt, toen door Neil deGrasse Tyson gemaakt. En toen een jaar lang uitgesteld vanwege een Me Too-dingetje dat niet waar bleek te zijn. Maar hij is nu eindelijk op tv en geruisloos. Dat is precies terwijl corona het nieuws domineerde, precies toen gereleased. Dus ik ga er even over kletsen. Leuk. En wat ik heb is onder andere een bericht over 139, zegt het ene bericht, het andere bericht zegt 300, zoveel nieuwe trans-Neptuniaanse objecten die zijn ontdekt bij een onderzoek aan de hemel dat eigenlijk ging over dark energy. Dus bijvouds... Trans-Neptuniaans? Ja. Dus hemeligamen voorbij Neptunus. Ze bestaan? Ja, er waren er al 3000, maar er komen er 139 bij. Dus het is werkelijk... Nee, maar er gaat serieus een wereld voor je open. Dus daar heb ik straks het nood over te maken. Zullen we bij corona beginnen dan? Bij Joeri? Laten we bij corona beginnen. Nog eventjes Space Cowboys, we zijn dus thuis aan het werken en we worstelen. Want we nemen dit op via Zoom op dit moment, maar ook onze eigen Audacity's nemen eigen geluidsporen op thuis. We weten op dit moment, as we speak, nog niet eens of we straks een video online gaan zetten, maar in ieder geval hopelijk wel de traditionele audio. Dus we maken gewoon een podcast en we behelpen ons met allerlei middelen die misschien nog wel, over bijvang gesproken, als extraatje een video opleveren. Maar dat merken we aan het einde van deze opname pas. Dan zal ik mijn video's aanzetten. Dan ga ik dat in ieder geval zorgen dat ik dat nu aan de zijkant geregeld heb, dat ik die later nog even erin kan plakken. Want ik kan dus geen video opnemen hier nu, maar lang verhaal... Voel je niet verplicht, maar als het lukt... Als je een video ziet, dan zie je me binnen een paar seconden dan het eigenlijk in beeld komen. Oké. Maar het idee was dus om het te gaan hebben nu over de effecten van de coronacrisis op de ruimtewaard. Joeri, jij weet daar alles van. Ja, nou, wat we eigenlijk in de vorige keer al een beetje constateerden, is dat er het een en ander stil komt te liggen. Vorige keer constateerden we altijd alle lanceringen vanuit Frans Guiana, van Arianespace, oftewel de Europese ruimtewaard dat hier stil komt te liggen, dat India eigenlijk vrijwel alles stil heeft gelegd. Maar nu zien we toch ook wel dat in de Verenigde Staten er de nodige effecten van de coronacrisis terug te zien zijn. Zo zien we bijvoorbeeld dat al het werk aan SLS, de megaraquette van NASA, Orion, de nieuwe capsule die mensen naar de maan moet brengen, en voor een deel ook de James Webb Telescope, de enorme opvolger van Hubble, dat dat allemaal stil is komen te liggen. En dat waren al projecten waar de timeline al heel erg kritiek was. En dit soort zaken gaan er natuurlijk wel ongetwijfeld voor zorgen dat het nog kritieker gaat worden. Het positieve punt is wel dat de eerste Orion capsule nu vanuit een testlocatie in Ohio eindelijk in Florida is aangekomen. Dus we zijn daar weer een stap verder. Maar het werk komt nu gewoon even stil te liggen in deze crisis. En dat is best wel een heftige domper voor NASA, die toch wel met problemen zat rond timelines. En je noemt de Webb Telescope. En ik had juist allerlei berichten gezien die memoreerden dat een jaar na nu dat ding zou moeten worden gelanceerd. Maar dat is dus eigenlijk gewoon al verkeken die kant. Nou, dat wordt nu wel heel erg kritiek. Dat was natuurlijk een ruimte-telescoop die al tegen de nodige problemen aan was gelopen. Volgens mij was het de bedoeling dat die oorspronkelijk in 2018 gelanceerd moest worden. Nou, we zitten inmiddels in 2020 en 2021 gaat nu ook al lastiger worden. Dus we zullen het zien. We moeten even kijken hoe lang deze crisis voortduurt en hoe lang ook de Amerikaanse ruimtescentra in lockdown blijven. Dan wordt het ook nog wel interessant met die James Webb. Als ik me niet vergis moet die met een Ariane 5 worden gelanceerd. En daar vliegen de laatste exemplaren zo langs mijn hand van. Dus dan moeten ze nog opschieten. Will die nog met dat ding omhoog kunnen? Ja, want Ariane is de eigenaar van de Ariane raketten. Die willen natuurlijk in 2021 en 2022 de overgang aanmaken naar Ariane 6. Een veel goedkopere raket waar ze de prijs voor het lanceren van communicatiesatellieten flink mee omlaag willen halen. Dus dat wordt inderdaad haasten. Aan alle kanten wordt het haasten. Daar valt wel bij op dat SpaceX dus knalhard doorwerkt aan Starship. Dat lijkt dus toch de kwalificatie essentiele infrastructuur te hebben gekregen. En zoiets als Orion of SLS moet dat zonder doen. Dat is wel een hele opvallende in deze. Ja, of negeert SpaceX de risico's? Dat zou me ook van zo'n bedrijf niet verbazen eigenlijk. Ja, dat zou kunnen. Ik heb wel van andere activiteiten lang zien komen. Als het inderdaad gaat om het voorbereiden van het lanceren van communicatiesatellieten. Dat wordt aangemerkt als essentieel. Misschien dat de controle daar in Boca Chica niet zo heel erg strikt is. Ik weet het niet. Nee, want het doet me denken aan Amazon. Amazon heeft intussen ook al diverse corona gevallen gehad in zijn warehouses. Waar ze gewoon iets te lang hebben doorgewerkt of met iets te weinig voorzorgsmaatregelen. En dan denk ik toch Silicon Valley bedrijven. Bedrijven uit die start-up hoek die snel zijn gegroeid en een hoop te verliezen hebben inmiddels ook. Die parallel tussen Amazon en SpaceX die zie ik wel. Ja, Amazon dat dat doorgaat. Is het nou echt zo ontzettend belangrijk dat je je laatste boeken en gadgets thuis bezorgd krijgt? Ja, precies. Oké, Juri, nog hier iets aan toe te voegen? Nog twee wat minder leuke berichten. Want uitstel is natuurlijk overkomelijk. Maar er zijn ook twee bedrijven inmiddels al de kop over gegaan door deze crisis. En dan heb ik het over OneWeb en over Bigelow. En OneWeb is een bedrijf wat een tijdje geleden begon is met het lanceren van een enorme constellatie aan internet-satellieten. 650 wilden ze er in totaal in een baan om de aarde brengen. Daarvoor hebben ze echt miljarden opgehaald bij verschillende investeerders. Coca-Cola zat er bijvoorbeeld in, Virgin zat er in. Maar één van de grootste investeerders was een Japanse bank, Softbank. En om deze constellatie verder af te ronden hadden ze nog een extra twee miljard nodig. Niet twee miljoen, nee, twee miljard hadden ze nog nodig. Softbank is door de recente crisis in zwaar weer gekomen. Softbank heeft eigenlijk gezegd dat geld gaan we jullie nu niet meer geven. Want wij moeten de komende periode miljarden gaan besparen. En dat is een beetje de doodsteek geweest voor OneWeb. Dus zij hebben faillissement aangevraagd. Ze zijn nu op zoek naar een partij die hun opstartende satelliet-constellatie wil gaan overnemen. En op die manier hopen ze dat ze dit faillissement goed kunnen afronden. Bizar, want ongeveer een week geleden werd er nog een OneWeb-satelliet gelanceerd. Bizar is ook dat ze hebben een joint venture samen met Airbus in Frankrijk. Waarbij ze die 650 satellieten in Florida in een aparte fabriek met een aparte sub-BV aan het maken zijn. En dat bedrijfje, dat draait gewoon nog door. Dus die satellieten worden op dit moment gewoon nog voor zover dat mogelijk is met de lockdown verder gemaakt. Terwijl het moederbedrijf faillissement heeft aangevraagd. Ik ben heel benieuwd hoe dit verder gaat. Ik denk dat zij vooral satellieten willen blijven lanceren omdat zij in aanmerking willen blijven voor de frequentie van hun communicatiesatellieten. Dat is voor hun belangrijk want dat maakt ze ook een stuk interessanter om overgekocht te worden. En wie ze gaat overkopen, dat is nog maar even de vraag. Wie zijn de kandidaten? Ik wil zeggen. Wie weten SpaceX met Starlink geïnteresseerd? Wie weten is Amazon met hun Kuipers plan geïnteresseerd? Amazon wil ook een enorme constellatie van satellieten voor internet in de ruimte brengen. En wie weet dat er nog ergens in andere landen geïnteresseerden zijn. Ze hebben in ieder geval een satellietbedrijfje in de verkoop gedaan. En we zullen wel zien wie er geïnteresseerd zijn. Maar ik vond het zo apart dat je inderdaad aan het ene moment leest, ja, OneWeb failliet. By the way, net heel veel nieuwtjes, nieuwe de lucht ingeschoten. Toen dacht ik echt van, maar... Er stonden dus nog iets van 16 lanceringen gepland voor de komende anderhalf jaar. Allemaal met sojoesraketten vanuit Baikonur. Vast ook niet helemaal in het oosten van Rusland en vanuit Frans Guiana. Dat werd allemaal door Arianisbas, het bedrijf wat we net noemden, gemanaged. En die hebben nu ook een schuldlopen van bijna 220 miljoen bij OneWeb. Dus dat zijn flinke schuldeizers. En Elon Musk, hij laatst nog op een podium ook van... Het vergis je niet. Iedereen denkt nu van, oké, de SpaceX gaat het gewoon wel even doen. Maar hij noemde dus een hele lijst op van alle bedrijven die in de afgelopen 20, 30 jaar hebben geprobeerd internet via de... Via Low Earth Orbit voor elkaar te krijgen. En allemaal stuk voor stuk faalden. En dit is dus weer een. Dus het is ook wel... Als het dus op een gegeven moment SpaceX wel lukt, of misschien Amazon... Dan is het ook meteen weer echt een prestatie van formaat. Want het lukt dus de hele tijd niet, omdat het dus... Grappige side note hierbij is wel dat er nu een paar andere megaconstellaties in de ruimte zijn. Die zijn vooral voor satelliettelefonieën. Global Star, Iridium, dat soort constellaties. En al die bedrijven die zijn vlak nadat ze zijn opgestart ook allemaal een keer failliet gegaan. Hebben een doorstart gemaakt en zijn nu een stuk succesvoller. Dus wie weet is dit gewoon een vast patroon wat elke nieuwe groot constellatiebedrijf door moet gaan. Een keertje failliet raak, een doorstart maken en daarna succesvol worden. Ik heb nog één vraagje over iets dat je een stukje eerder al zei, een paar minuten geleden zei. Over SLS. Dat SLS ook vertraagd was. Dat heb ik ook zien staan ergens. Dat komt... SLS is mede van Boeing toch? Ja, Boeing is de belangrijkste aannemer hierbij. Dus ergens, ik weet niet of iemand hier meer van af weet, maar dan zit er dus ook nog iets van Boeing wordt misschien gered door de Amerikaanse overheid. Het begint wel een beetje een bodemloze put te worden daar bij Boeing. Want die konden dus al niet vliegen. Die hadden dus eigenlijk al een enorm schandaal met die 737 MAX die het niet deed. Maar zij zitten dus ook vuistdiep in die SLS. Het is al de running gag van deze show dat we elke week zeggen SLS wordt uitgesteld. En dat is dus nu weer zo. Dat is welk excuus. Zouden ze officieel over een jaar gaan vliegen of zo? Eind 2021 was het idee volgens mij. Maar goed, de fout ligt nu niet bij Boeing. Het ding is nu in Michoel, als ik het goed heb. Daar zou die getest worden. En die NASA-faciliteit sluit gewoon. Dus ja, vandaar dat er niet doorgewerkt kan worden. Er is daar maar niks op basis als achter de schermen Boeing er misschien niet helemaal ongelukkig mee is. Dat ze in ieder geval wat papierwerk nog in orde kunnen brengen. Want er wordt altijd gezegd van, ja, de ingewikkeldheid van een ruimtevaartuig kan je afmeten aan de kilo-gap. En die zijn meestal meer in aantal dan de raket of het ruimteschip veegt. Dat is voluma aan brandstoffen. Ja, precies. Er is nog één bedrijf dat ook over de kop is gegaan de afgelopen periode. En ze zeggen door de coronacrisis, en dat is Bigelow. Ken je jullie het? Bigelow is een bedrijf dat eigenlijk een hotel in de ruimte wilde gaan opstarten. Ze zijn al sinds 2005, 2006 bezig met tests van ruimtemodules, eigenlijk bemannde ruimtemodules, die zichzelf opblazen als ze eenmaal in de ruimte zijn. Dus ze lanceren eigenlijk een klein pakketje en als een soort van airbag blaast hij zichzelf in de ruimte op, waardoor hij opeens veel meer volume hebt. Dat hebben ze twee keer met losse modules gedaan, 10, 15 jaar geleden. En een paar jaar geleden hebben ze ook een module aan het ISS gekoppeld, die zichzelf heeft opgeblazen. Beam heet-ie. Het is een beetje verwarrend, maar opblazen in de zin van als een rubberboot, niet opblazen als een staaf dynamiet. Nee, een positieve meneer van opblazen. Goed om erbij te zeggen. Voor het hotel is dat toch niet heel leuk, als het hotel zich opblaast, als je op de plaats van bestemming bent. Nou, vond ik wel dat de ontwikkelingen heel erg langzaam gingen de laatste tijd. Beam, inderdaad, die deployable structure die nog steeds aan ISS vast zit, was succesvol. In die tijd werd er heel veel gesproken over die plannen. Grote bemanbare modules, inderdaad het hotel. Ik kreeg de indruk dat het plan was om met de Boeing-capsule, de Starliner, daarnaartoe te gaan vliegen. Er was zo'n beetje een tweeënhijd geworden. Het is nu ineens heel heftig weg. Het zou me niks verbazen als er toch net iets meer achter zit dan alleen maar corona. Dat was wel heel erg stil. Misschien is het een goed excuus. Ik denk dat zij ook zijn ingehaald door Actium, die recentelijk ook in het nieuws zijn gekomen. Die wel een concreet plan hebben opgestart om een apart segment aan het ISS te koppelen. Speciaal voor ruimtetourisme. Die ook concrete contracten met SpaceX hebben om via de Dragon-capsule toeristische ruimtevaart uit te voeren. Die zijn een stuk verder al hierin. Die zijn ook een stuk concreter al. Je zou bijna kunnen zeggen dat we binnenkort de eerste vaste contracten met toeristen gaan onthullen. Misschien heeft dat ook een beetje mee gespeeld bij de beslissing om alle activiteiten te staken bij Bigelow. Ja, zou zomaar kunnen. Zullen we naar het volgende onderwerp gaan? Ja. Lut? Ja, oké. SpaceX geloof ik. Onder andere. Ik heb een hele lijst van ruimtevaartuigen die de lucht in gaan. Veel zijn bemannt, sommigen niet. Ik ga het lijstje even doornemen. Wat voor een lijstje is het? Wat bindt ze samen? Cejuse, Crew Dragon, Starliner, SpaceX met z'n plannen voor de Dragon XL. Een beetje als reactie daarop. Maar wat ze gemeen hebben is dat ze omhoog gaan. Dat is in feite gewoon een lanceeroverzicht. Ja, meeste gaat naar ISS inderdaad. De enige bemannenvluchten die we zeker weten is de eerste volgende vlucht van Cejuse. Op 9 april moet de Cejuse MS-16 worden gelanceerd naar ISS. Vijf minuten over negen ochtends Nederlandse tijd. Dat kunnen we allemaal netjes zien zonder daar vroeg voor uit het bed te hoeven komen. De bemanning bestaat uit twee Russen, Ivanishin en Wagner. En de Amerikaanse astronaut Cassidy. Ze gaan snel naar het station toe. Ze maken vier rondjes om de aarde. Zes uur later moeten ze al koppelen met het station. Blijven 195 dagen daarboven. Daarna wordt het een beetje afwachten wie als de eerste volgende gaat vliegen. In principe staat de Crew Dragon voor de tweede helft van mei op de rol. Met astronaut Hurley M. Benken. Het grappige is dat Hurley op STS-135 vloog. De allerlaatste space shuttle. Hij zou de laatste van het ene systeem en de eerste van het volgende systeem meemaken. Maar kort geleden is er een van de laatste parachutetests die SpaceX met Crew Dragon wilde doen. Is fout gegaan. Niet dat de parachutes niet open gingen ofzo. Er ging iets mis op het moment dat de capsule onder een helikopter hing. Het ding begon voorvaarlijk te zwaaien. Waardoor de piloot heeft besloten om de touwen door te snijden. En de hele test te strappen. Helaas is die testcapsule daarbij verloren gegaan. Het is nog niet duidelijk wat de impact op het verdere testschedule zal zijn. Daarmee blijft het ook een klein beetje onzeker of die Crew Dragon inderdaad in de tweede helft mei gaat vliegen. Dan komen we bij Starliner. De Boeing capsule. Daar weten we ook alles van wat daar fout is gegaan bij de onbemanne testvlucht naar het station. Hij was ontploft. Hij is niet ontploft, maar er ging van alles fout met de timer aan boord van het ruimtevaartuig. Waardoor hij in een compleet verkeerde positie enorm met de standregels raketjes begon te vuren. En die niet meer naar het International Space Station kon vliegen. Hij is nooit aangekomen. Hij is daar nooit aangekomen. Hij heeft een paar dagen rondjes om de aarde gemaakt. Toen is er bleek achteraf ook bij de terugkeer nog het een en ander fout gegaan. Op het laatste moment konden de computertechnici ingrijpen. En voorkomen dat het motorblok wat werd afgestoten voordat de capsule zou terugkeren in botsing zou komen met de capsule. Problemen genoeg dus. En het is nog niet duidelijk of er nog een herhaling van die vlucht gaat plaatsvinden. NASA is daar heel schemerig over of ze heel erg gaan vasthouden aan die eis van we moeten een koppeling met het station getest hebben. Dus misschien dat de eerstvolgende testvlucht inderdaad direct de bemannde vlucht is. Die staat nu voor eind augustus in de boeken. Die gaat met drie astronauten vliegen, Ferguson en Mandry, NASA astronauten. Waar ook Ferguson weer opvalt omdat hij de commandant was van STS-135, die laatste shuttlevlucht. Dat zijn even de bemannde dingetjes voor de korte termijn. Dan is SpaceX ook nog gekomen met een heel nieuw ding, de Dragon XL. Ja, de Dragon XL. Daar las ik ook iets over. Ja, dat lijkt er dan op van... Wat is de Dragon XL? Ja, precies. De Dragon kennen we in twee uitvoeringen tot nu toe. Inmiddels zijn er al een hele stapel van die onbemanne capsules naar het space station gevlogen om daar vracht aan te voeren. Experimenten, maar zelfs ook wel schoon ondergoed en verse boterhammen. Opvallender daarbij was altijd dat hij een terugkeerkapsule had. Dus er kan ook bijvoorbeeld experimentmateriaal terug worden gebracht naar de aarde. Die kwam heel goed getimed omdat op het moment dat de Dragon ging vliegen, de space shuttle juist uit de vaart werd genomen. Die natuurlijk een hele enorme grote capability had om spulletjes terug te halen. Het opvallende is bij dit nieuwe ontwerp, die Dragon XL, dat hij niet zo'n capsule heeft. Het is gewoon een groot vrachtvaartuig die spulletjes moet gaan lanceren. En dan in dit geval niet naar International Space Station, maar naar de Gateway. Het kleine ruimtesation wat NASA nog steeds wil gaan bouwen en wat onderdeel moet gaan worden van de Artemis missies naar de maan. Dat vond ik dus apart, want er wordt eigenlijk al een capsule ontworpen voor het sturen naar die module die nog om de maan heen moet komen. Zijn ze dan blijkbaar al zover met de ontwikkeling daarvan? Het verraste mij ook enorm. Ten eerste duurt het inderdaad nog wel eventjes voordat die Gateway er gaat komen. Ondanks is die inderdaad losgelaten als vereist element om de eerste bemannde maanlanding in 2024 te gaan uitvoeren. Men zag ook wel dat het allemaal wat lang ging duren en dat het allemaal wel erg ingewikkeld werd. Dus ze zijn er inderdaad heel vroeg bij. En wat ik eigenlijk nog opvallender vond is dat SpaceX nu ineens met een totaal nieuw ontwerp komt. Terwijl er al iets vergelijkbaars is wat regelmatig naar Space Station heeft gevlogen namelijk de sickness van Northrop Grumman. Die heeft al negen vluchten gedaan en die was eigenlijk perfect op maat voor een missie zoals deze. Dus ja, een hele grappige. Oké, en even voor mijn begrip ook, want ik haal al die capsules, dat is enorm raar. Er was een reguliere Crew Dragon waar mensen in konden voor bemannde vluchten. Daar ging op een gegeven moment volgens mij iets mis mee. En er was een Cargo Dragon en die wordt over het algemeen wel goed al gebruikt naar ISS. Ik zie Joeri knikken. Ja, dat had ik goed. Ja, zeker. Ja, en nu komt er dus een Dragon XL bedoeld voor bemannd weer. Nee, de Dragon XL is een variant van de Dragon. Je hebt de Dragon, de Crew Dragon en de Dragon XL. De gewone Dragon heeft inderdaad al meer vrachten succesvol afgeleverd. De Crew Dragon heeft een testvlucht gehad waarbij die succesvol aan Space Station is gekoppeld, goed terugkeerde en vervolgens een paar maanden later bij een grondtest is geëxplodeerd en dus weer voor vertragingen zorgde. Dit nieuwe toestel is dus, zoals ik al zei, inderdaad niet bedoeld voor vrachtvluchten naar Space Station, maar naar de Gateway. Het grappige is dat er, het lijkt erop dat er uit Japanse hoek een reactie op is gekomen. Die stelt namelijk ineens voor om hun HDV-X, een nieuwe versie van een ruimteschip waarmee zij het Space Station bevoorraden, om die ook geschikt te maken om naar Gateway te gaan vliegen. Dus het wemelt ineens van de apparaten en nieuwe ontwerpen die diverse ruimtesations moeten gaan verzorgen. Ook hierin moeten we maar weer kijken wie het uiteindelijk gaat halen en inderdaad er operationeel gaat meedraaien. Nou, we zullen het zien. En daar was er ook nog een hele lijst waar we het over hadden van SpaceX lanceringen, toch? Van de komende tijd. Ja, wie had die eigenlijk? Was jij dat thuis? Dat was jouw afdeling. Kom op. Ik ga hem even opzoeken. Dat was die manifest inderdaad. Die had iemand op een gegeven moment getweet. Even kijken, waar is-ie? Want, kijk, de Falcon Heavy, die hebben we allemaal een keer omhoog zien gaan en dat ging toen hartstikke goed. Toen is-ie daarna, is-ie daarna een tweede vlucht geweest? Ja, ja. Dat waren drie geweesten totaal. Was dat toen niet iets dat misging? Die eerste keer blijven we nog steeds bij als de meest succesvolle. Meestal gaat het met één van de drie boosters. Eén van de drie boosters is meestal in de problemen als die trekker gebeurt. Ja, ja. Oké. Dat ging er mis. Voor de rest de drie lanceringen zijn voor de rest veiloos. Dus ik zit eigenlijk tijd te wachten van wanneer komen nu die nieuwe Falcon Heavies, wanneer gaan die nu de lucht in? En toen opeens was Michael Baylor van Next Space Flight, die trouwens ook een ontzettend leuke app heeft, die elke keer een notification stuurt als er ergens een racket omhoog gaat. Daar kan je live ook in tunen van Next Space Flight. Die zet op zijn Twitter opeens dat er dus een nieuw manifest was van de Falcon Heavy. Ofwel wanneer ze gaan gelanceerd worden. Jongens, schrijf het op in jullie agenda. Er komt er drie staan er voor dit jaar. GLS-1 en GLS-2. En dan nog iets van de US Air Force, denk ik. Space Force. Oh, dat is het. Ik denk al van wat is die afkorting? USSF. Dat maakt vooral het USAF. Maar tegenwoordig is het de Space Force. USSF 44. US Space Force 44 missie. Die komt eind dit jaar. En die GLS... Als ik daar even heel kort op mag inhaak, Thijs. We hebben in de Technoloog kort geleden een lang vragesprek gehad met Patrick Bolder van het The Hague Center for Strategic Studies. In elk geval is hij luidtenant-colonel bij de luchtmacht, als ik me niet vergis. Met hem hebben we uitgebreid gesproken over die Space Force en wat daar de zin van is en hoe ver ze daarmee zijn. Dus nu er hier zo'n sprake komt, zoek bij BNR op de Technoloog. Patrick Bolder, Space Force. Dan vind je die podcast. Oh, Herbert. Ik dacht, je wilt even inhoudelijk inhaken, maar je wilde gewoon even je show pluggen. Nee. Nou, ik denk de luisteraars aan dienst bewijzen. Oh, oké. Nee, tuurlijk. Nee, heel goed. En dan... Even kijken. Dus er zijn in totaal zes missies nu gepland. Drie voor dit jaar, twee voor volgend jaar en eentje voor 2022. Dus op een gegeven moment zou je ook zeggen, nou die Falcon Heavy, dat is gewoon een normale lancering. En gezien het feit dat het de laatste met die reguliere Falcon 9 eens een keer iets misging, kan dat weer wat spektakel opleveren. De primaire missie is altijd om gewoon de cargo in in orbit te krijgen of wat dan ook. De missie uit te voeren. De secundaire missie blijkt ten alle tijden om die raketten goed te landen. Ik hoop op veel succes, maar ik hoop natuurlijk ook gewoon op veel explosies, want dan hebben we weer wat om te kijken. Het leeft al prachtige plaatjes op. En volgens mij... Ik hoop het niet. Die vinden het niet erg. Bij elke explosie wordt de volgende raket weer een klein beetje beter. Dus dat is alleen maar goed. Ik vond hem... Sowieso zei hij laatst weer, had weer een hele mooie one-liner. Toen zei hij van, we proberen niet de beste producten te maken, we proberen gewoon de minst slechte producten te maken. Ja, make it less horrible. Dat vond ik eigenlijk wel een mooi product uit gang. Dan zou ik het nu graag eigenlijk willen hebben over de nieuwe Cosmos. Dat lijkt me een hele leuke. Ik heb daar zelfs even een liedje voor. Want we willen in de toekomst meer met tunes en bumpertjes en dat allemaal gaan doen. Toen zei jij, Luc, van, doe Vangelis eronder. Dus nu is mijn vraag. Als het goed is, horen jullie dan zometeen Vangelis spelen? Hoor je nog niet? Nee, nog niet. Heel stil. Nee, niks? Oké. Dan is het dan niet. Ja, nu wel trouwens. Dan gaat dat ook nog mis. Kijk, nu hoor je wel iets. Dat is goed. Als het goed is, nu hoor je Cosmos, Personal Voyage. Dat is de serie uit de jaren 80. Goede herinnering aan. Van Carl Sagan. Ik heb ook zeer goede herinneringen aan. Ik heb verslonden die afleveringen. Legendaarische serie uit de jaren 80 waarin Carl Sagan populaire wetenschap heruitvindt op televisie. Wordt verguisd door zijn collega's. Want dat was toch geen serieuze wetenschap. En wat moest je daarna mee? En inderdaad, de soundtrack van Vangelis zit hieronder. Toen is er volgens in 2014 uit mijn hoofd zo ongeveer een remake gemaakt van de hele Cosmos serie. Met Neil de Grass Tyson, de baas van het planetarium in New York. En nu hebben ze daar ook weer een remake van gemaakt. Dus ze hebben eigenlijk een soort deel 2 gemaakt van die nieuwe Cosmos. Dus eigenlijk is het een soort van derde aflevering van Cosmos. En hij heet Possible Worlds. Nu hoor je volgens mij Carl Sagan zo meteen er doorheen kletsen. Ik moet maar zeggen, ik kijk alleen de beelden. Ik hoor de audio niet. Ik heb een paar afleveringen kunnen kijken. Het is op National Geographic. En het is echt een prachtige serie weer geworden. Ik snap hem ietsje minder goed dan de vorige. Want die vorige twee waren eigenlijk heel duidelijk. Een soort van oké, stap 1, wat is het universum? Stap 2, wat is leven? 3, hoe zijn we er allemaal achter gekomen? Zo werd je eigenlijk aan de hand meegenomen door de Wonderen Wereld de Wetenschap. Nu is de nieuwste, die heet Cosmos Possible Worlds. Dus mogelijke werelden. En daar nemen ze een beetje een brede interpretatie van. Het lijkt, ik heb nu drie afleveringen gekeken. En ik vind de lijn in verhaal soms moeilijk te vinden. Wat proberen ze me nou precies te vertellen? Maar het komt erop neer dat ze proberen te laten zien wat voor een exoplanete er wel niet zijn. Hoe onze huidige wereld er wel niet uit zou kunnen zien. Hoe onze wereld er in het verleden uit heeft gezien. En wat ons dat misschien kan vertellen over de toekomst. En komen er wel bepaalde soort van dingen langs die ook in eerdere afleveringen hebben gezeten. En eentje die ik meteen het meest briljant vond die in de eerste aflevering zat. Was dat Neil deGrasse Tyson terug naar Amsterdam gaat. Net als dat Carl Sagan dat deed. Carl Sagan die had in de jaren 80 een prachtige aflevering. Mijn allerfavorietste aflevering van Customers Oud. Waarbij die Voyager, het Voyager ruimtevaartschip verbindt aan de ontdekingslust van de Nederlanders in de 17e eeuw. En dan zie je Carl Sagan in het paleis op de Dam staan. Dat heet tegenwoordig het paleis. Hij haalt er speciaal de Nederlanders bij. En dat doet dus die nieuwe weer. Op een eigen moderne manier. Dus Carl Sagan die stond, dat was allemaal zo heerlijk knullig. Stond hij zo in het paleis op de Dam te vertellen. Dat dat oorspronkelijk het stadhuis was van de burgers van Amsterdam. Die eigenlijk zich hadden ontrokken aan tyranen en koningen en keizers van ver. En als burgers zichzelf hadden georganiseerd. En nu de wereld zei je overvoeren. En dus is er een prachtige, in het paleis op de Dam, het oude stadhuis. Een prachtige wereldkaart te zien van waar die burgers van Amsterdam allemaal niet geweest waren. Dus het universum, de kosmos was van de Amsterdammers zelf. En nu in deze nieuwe aflevering gaat Niels de Bersteuizen terug naar Amsterdam. Vertelt datzelfde verhaal. En verbindt het vervolgens aan Constantijn Huigers. Die met zijn telescoop de ringen van Saturnus ontdekt. En hij verbindt het aan Spinoza. Die voor het eerst zich onttrekt aan eigenlijk het wereldbeeld dat tot dan toe bestaat. Dat God alles heeft gecreëerd. En dat eigenlijk een slecht groepje mannen dat vertaalt voor de leken. Terwijl Spinoza zegt, nou volgens mij bestaat God in alles. In de natuur. En zijn er stelselmatige wetten der natuur. En wiskunde. En als we die leren kennen leren we meer over de wereld volgens mij dan dat we naar dit selecte groepje mannen luisteren. En Spinoza is natuurlijk ook een figuur. Hij woonde in Amsterdam. Was een zoon van vluchtelingen. En er is een waanzinnig prachtige animatie in die eerste aflevering van Kosmos. Waar Indy dus daarna terug gaat. En ik zou willen zeggen, graag hem allemaal kijken. Maar welkom in de wonderen wereld. Welkom in de wonderen wereld van hoe dat allemaal werkt. Hij wordt dus wel uitgezonden op. Horen jullie nu ook alstublieft? Is de nieuwe Kosmos hier onderdoor? Langzaam, stiletjes. Of niet? Ja, nee, hier komt-ie. Nog even. Ja, hier komt-ie. Dit is de nieuwe. Die is dus niet te kijken. Hij is niet op On The Mount te kijken. Niet bij Ziggo. Ik heb zelfs Disney Plus thuis. National Geographic is van Disney. Daar staat-ie niet op. Dus ik betaal zelfs maandelijks iets aan Disney. En nog kan ik hem niet kijken. Hij schijnt over een half jaar herhaald te worden op Fox. Dan kan je hem zien. Dus op dit moment, midden in corona, pompen ze twee afleveringen per week. Pompen ze eruit. Ze zijn nu volgens mij al bij aflevering acht of negen. Dus, na drie weken uitzending. En moet je dus maar hopen dat je hem vindt. Anders is er altijd nog de magische wonderen wereld van het internet. Waar je het ook kan vinden. Maar ja, dan moet je weten waar je moet kijken. Vast wel. Ik kan hem van harte aanraden. Want het is werkelijk weer een spektakel. Het begint met twee zwarte gaten die met elkaar ploffen. Neil deGrasse Tyson doet het leuk. Ik ben persoonlijk meer fan van Carl Sagan dan van Neil deGrasse Tyson. Neil deGrasse Tyson is iets meer gedragen. Iets theatricaler dan toch de authentieke Carl Sagan. Maar ik ben erg blij dat er nog steeds successeries worden gemaakt. Zo nu en dan. Ik weet niet. Tien jaar geleden was het helemaal nieuw. Voelde het. Waren er niet zoveel series die je meenamen. In de afgelopen tien jaar was het een soort gouden tijd voor succes. Populair wetenschappelijke series. Veel mensen weten nu een beetje hoe de aarde zich verhoudt tot de rest van het heelal. En bij deze proberen ze iets verder in de toekomst te kijken. Waar kunnen we nu heen? En ik zou ook aan jullie willen vragen. Kijk hem vooral een keer. Dan kunnen we het er over een halfjaartje nog eens een keer over hebben. Ik heb hem een paar afleveringen gezien. Echt de moeite waard. Ja. En nu wil ik alleen maar zeggen. Totaal ondergesneeuwd door corona. Maar hij is te vinden. Hij is er. Hij bestaat. En ik ben nog één van de belangrijk dingen nog vergeet te zeggen. Hij was eigenlijk van plan. Eigenlijk had hij vorig jaar uit moeten komen. Dat was het oorspronkelijke plan. Het stond helemaal klaar. De campagnes waren er. Ja. Neil deGrasse Tyson werd opeens gemetood. Die kreeg van drie verschillende kanten een verdenking aan zijn broek. Eentje was echt heel oud there. Dat bleek een soort psychotisch iemand te zijn. De andere was een oude vriendin van dertig jaar geleden. Die zei dat hij iets gedaan... Hij zou pushy zijn geweest. Maar hij was twee keer op date met een meisje geweest. Hij wist nergens iets van. Het was dermate verjaard. De aanklacht zelf was ook niet. Het ging niet echt over zware aanklachten. Het was meer zo van je was een beetje vervelend. De laatste aanklacht was zeer recent. Dat had volgens mij zelfs te maken met de productie van deze serie. Aan het eind van de productie had hij iemand uitgenodigd. Een dame om het te vieren. Hij was te charming. Zij voelde zich een beetje in een bepaalde hoek gedrukt. Ze vonden het oncomfortabel. Ze waren collega's en niet vrienden. Hij had het meer als vriendschappelijk gezien. Had er wijn aangeboden, verder was niks gebeurd. Punt. Dat was het. Vier dichte schandaal. Vervolgens kwam er een... Er wilde maar niet echt een schandaal uitkomen. Nat Geo heeft toch gezegd... We schuiven het op de lange baan. We stellen het uit. Neil deGrasse Tyson verdween van de aardbodem voor een jaar. Die had op een gegeven moment een Me Too aan zijn broek hangen. Hij is volgens mij de enige die ergens officieel van beschuldigd is. Die er zonder kleersgeuren van af is gekomen. Dat was eigenlijk de laatste tijd dat hij in het einde van de serie was. Dat het in houdelijk geen stand hield. Je weet nooit hoe mensen in een intieme setting met elkaar omgaan. Daar waren we niet bij. Niks grensoverschrijdend heeft plaatsgevonden. De serie is uitgekomen. Hij zit weer bij de Talkshow-programma's. Hij schreef een boek. Volgens mij is hij er als eerste zonder kleersgeuren van af gekomen. Dus wij als fans. Ja, aan de andere kant, juist in deze tijden zijn dit heerlijke dingen om je in te verliezen. En het is ook wel eens fijn om het een avondje niet over corona te hebben. Het is best moeilijk te vinden voor een dag. Ja, klopt. En vrienden van mij, ik zat in een enorme Zoomparty dit weekend. En toen was de laatste vraag van, oh, oh, oh, heeft iemand nog iets te kijken? Kunnen we nog even tips uitwisselen? En toen bleek uiteindelijk dat deze cosmos, waar ik mee kwam, ik zei, nou, de nieuwe cosmos is uit, daar was iedereen het meest enthousiast over, want eigenlijk had iedereen al stukgekeken. Dus ik denk dat het inderdaad wel welkom is. Dus doe je je voordeel mee. Heel mooi. Oké, zal ik mijn emmertje even omkeren? Ja, ik keer je emmertje even om. Ga ik eens kijken of er bij mij beneden in de bodem misschien nog een klein dingetje zit. Herbert, wat heb je? Ik had dus die 139 nieuwe objecten voorbij in Neptunus. Ja. Ik heb het voor een deel al verteld. Er was een survey gaande naar Dark Energy. Ze hadden 5000 vierkante graden, als je daar een voorstelling van kunt maken, aan de hemel. Zouden ze gaan nakijken op Dark Energy? Ik weet eigenlijk niet eens precies hoe ze dat doen. 5000 vierkante graden? Ja. Weet je wat een graad is? Een graad van een vogel, zeg maar. Net als 360 graden? Een graad van de 90, zeg maar, van de rechte hoek. Ja, die snap ik. Als je naar boven kijkt, dan kun je één zo'n graad op de hemel afpassen. En doe je Lothrech daarop ook een graad, dan heb je een vierkante graad. Ja. Ah. Heb je daar een voorstelling van? Ik snap hem. En hoeveel dan, zeiden ze ook weer? 5000 vierkante graden. Wat ik nou niet weet, en dat kan ik ook een beetje moeilijk uit mijn hoofd uitrekenen, maar ik weet niet of je het weet, of je het weet, hoeveel vierkante graden de hele hemelbol eigenlijk beslaat. In het rond is het 360 graden, maar hoeveel vierkante graden heeft de hele hemel eigenlijk aan zijn broek? Is het dan 360 x 360, of ben ik dan heel dom? Maar nee, dat is het dus zeker niet, want we hebben het over een bol. Over een bol? Shit. Hoe breek je de oppervlakte van een bol? Dat is wel lang geleden. Nee, dat weet ik niet meer. Nou ja, de oppervlakte van een bol, dat weet ik dan toevallig wel. Nou ja, kom maar. PR-kwadraad. Maar dat wil niet zeggen dat een bol PR-kwadraad vierkante graden zou hebben. Maar PR-kwadraad is toch de oppervlakte van een cirkel? Nee, 2PR is de omtrekvlakte van een cirkel. Oh shit. Oh ja, PR-kwadraad is, ja ja, sorry. Het oppervlakte van een bol is volgens mij 4PR-kwadraad. Ah. Maar dat is ook weer iets anders, dat is in vierkante meters, of wat voor een het je dan ook wilt hanteren. Maar in vierkante graden wordt voor mij iets moeilijks. Wij hebben een vacature openstaan bij Space Cowboys, voor een wiskundige dan wel natuurkundige. Bij deze meldt u allen aan. Nu je me dwingt, ga ik er toch even hard op nadenken. Want een cirkel bestaat uit 360 graden. Ja. En dus niet centimeters of meters of iets ergelijks, maar graden. Maar dat maakt niet uit. De oppervlakte van een cirkel is PR-kwadraad, ook weer in meters enzovoort. Oppervlakte van een bol is PR, 4PR-kwadraad zoals ik net zei. Dan zou het dus best kunnen dat een bol 4PR-kwadraad, ik weet het echt. Ik bewonder je poging. Het zijn er in ieder geval 5000. Ja, ik blijf mijn best doen. 5000 vierkante graden. Hier gaan wij echt om terugkomen. Ik weet zeker dat het is. 5000, dat is bijvoorbeeld 20 bij 250. Ja, dat is 20 x 250 is 5000. Dat vind ik nog niet zo makkelijk rekenen. Maar even de maan, hoeveel graden hebben we het dan over denk je? Als je even de volle maan pakt, hoeveel graden zou dat zijn? Ik ga naar 100 bij 50. De maan is een halve graad in diameter als ik goed benoemd ben. Maar ik probeer nog steeds iets te maken van die 5000 vierkante graden. Dat is dus 100 graden bij 50 graden. Oké, dus ongeveer 200 bij 100 banen. Nu kun je er een voorstelling van maken. Ja, heel goed. Dus dat zijn ze. 100 banen bij 200 banen. Dat was een kortsijpad. Dat was die 5000 vierkante graden. Die waren ze aan het inventariseren op zoek naar donkere energie. Die donkere energie hebben ze misschien gevonden, misschien niet. Maar in ieder geval hadden ze dus als bijvangst, hoeveel waren er ook weer? 139 nieuwe objecten. Want je hebt het niet over planeten. Je hebt het over objecten van Pluto of kleiner. Daar kun je voor het gemak aan denken. En hebben we het dan over de Kuiperbelt of is dit dan nog veel verder weg? Nee, we hebben het over maximaal de Kuiperbelt. We hebben het over de ruimte voorbij Pluto. En niet over bijna de interstellaire ruimte. Nee, oké. Er gebeurt er ontzettend veel. Het is wel grappig, want we dachten oorspronkelijk dat er één ding zit. Ooit zagen we alleen Pluto en dat was ook alleen matematisch gevonden. En uiteindelijk komt het dat meer onze metinginstrumenten worden steeds beter. En dus vinden we steeds meer. Precies. En er waren er dus al 3000 bekend, vond ik ergens. En als ik de link volg, want ik vond een stukje op de weblog Boing Boing. Dat is toevallig een weblog die ik veel volg en die veel heeft over wetenschap en technologie. Die noemde dus dat getal voor 139. Volg ik dan de links die uiteindelijk uitkomen bij een wetenschappelijke publicatie op de site iopscience.iop.org. Maar daar zeggen ze in de abstract, we present a catalogue of 316 trans-Neptunian bodies. Dus er zijn wat meningsverschillen over hoe groot het aantal precies dat ze hebben ontdekt. Maar in ieder geval, ze komen met Emmer's tegelijk binnen. En dan is dit dus nog maar die 5000 graden. En dan zijn er dus nog een hele hoop meer van dat soort oppervlakken die je in kaart zou kunnen brengen en waar je ook die dingen kunt vinden. Ja, bijbij zelfs. Dus nog heel wat objecten voor apparaten als New Horizons om langs te vliegen. Want die heeft er nou misschien twee of drie bekeken. En er zijn er nog duizenden te gaan. Waar is een New Horizons eigenlijk? Sorry dat we weer een zijspot pakken. Die is tussen het ene. Wat is het? Kuiperebelt object is die aan het vliegen. Hij heeft er één in tussen bekeken. Die twee aardappelen die tegen elkaar gekleefd zaten. Dat ding had eerst de ene naam en later de andere naam. Dus ik ben wat dat betreft ook volledig. Ja, aardappelen was eerst heel veel m'n toel. Ja, precies, precies. Bedankt. Ja, zo is het. En dat soort objecten, daar zijn er dus verschrikkelijk veel van. Het verhaal doet mij een beetje denken aan, ga ik ook weer even een zijspot pakken. Even niet te snel, want er zijn dus naamsveranderingen geweest voor die objecten. Voorbij Natunus. Hij ging eerst naar Ultima Tule, MU69. Maar die heet dus tegenwoordig weer Arakot. Ja, Ultima Tule is een beetje een besmette term geworden. Omdat Tule ook een term was die vaak door het natieregime werd gebruikt. En dat vonden ze even geen goed idee meer. Dus toen hebben ze het een Native Indian naam gegeven. Oh, oké. Maar Tule is toch ook een naam voor Groenland? Ja, het was natuurlijk oorspronkelijk een plek voorbij, ver weg voorbij de Noordercirkel. Voor bij de Poolse. Ja, ik heb hier letterlijk een boek staan. Ik zal het even voor de video erbij pakken. Dat is dus een boek van Theo Beckman. Het Guldervlies van Tule. Ik laat het meteen van de camera zien. Het Guldervlies van Tule. Een prachtige kinderserie over hoe klimaatverandering, de derde wereldoorlog voor klimaatverandering zorgt waardoor Groenland helemaal fantastisch wilderig wordt en vrouwen de dienst uitmaakt. Prachtig boek. De derde wereldoorlog voor klimaatverandering zorgt waardoor Groenland helemaal fantastisch wilderig wordt en vrouwen de dienst uitmaakt. Ja, zeer belangrijk boek. Ik voel die naam natuurlijk altijd gek, maar nu lijkt het me iets van nazi's te maken. Zeer belangrijk. Pluto? Ja, ja, ja. Ja, ja, ja. Oké, op die manier. En dus, hoe heette dan het eerste ding ook alweer waar New Horizons heen vroeg? Pluto met Garum. Oh ja. Misschien heb je daar wel eens van gehoord. En toen ging je dus naar... Precies, dus ik ben helemaal de kluts kwijt. En toen ging je dus naar Ultima Tule, maar die is ook wel bekend als MU69. En die is dus nu Arakot genoemd en hij gaat nu weer naar nog een trans-thynisch object. Ja, want ik weet niet eens of die nou een echte naam had of alleen maar een code. Een code. Oké. Ze maken het niet heel makkelijk altijd om te leggen. Ik geef vast een echte naam als die er eenmaal bij is. Jezus. Oké. Nou, hartstikke goed. We zijn weer helemaal bij in ieder geval. Sorry, Herbert. Je kan verder. De geschiedenis herhaalt zich een beetje. Want ik herinnerde me toen ik hierover zat nadenken dat toen ik een schooljongen was, praten we over de sixties jongens, toen heb ik nog geleerd dat Jupiter 12 manen had. En Saturn is 10. Ja, dat wisten wij al. In dat ballpark. En ik weet niet hoeveel er er zijn, maar het verandert natuurlijk met de dag het aantal manen van Jupiter. En zo heb ik ook geleerd dat er negen planeten waren. En dat leek het wel zo'n beetje te zijn. En tegenwoordig weten we dus dat er wolken en wolken van die dingen rondvliegen tussen Mars en Jupiter. Dat spreekt vanzelf. Maar ook voorbij Neptunus en Pluto. Dat er daar een drukte is van belang en dat er nog zo ontzettend veel te ontdekken over is. Gelukkig wel. Volgende generaties moeten tenslotte ook wat te doen hebben. Ja, zo is het. Dat brengt op de andere dingen die ik nog even had liggen. En dat zal er kort over zijn hoor. Maar we hebben het in de eerdere Space Cowboys, toen we het allemaal nog in het Engels deden, uitvoeren gehad over Bennu, waar Osiris Rex op bezoek was. En we hebben het gehad over Ryugu, waar Hayabusa 2 aan het rondvliegen was en aan het rondneuzen was. En overal zijn sinds kort publicaties. Even kijken hoor. Even zien. Over Hayabusa 2. Die is aan het schieten geweest. En we knallen dat in de show notes. Dat is waarschijnlijk de handigste manier om het er nu over te hebben. Want ik schoot er iets in en dan kwam er verpulvering omhoog en die heeft hij geanalyseerd. Die heeft hij meegenomen. En die komt deze kant op. Eind dit jaar moet de capsule ergens in Australië landen. Awesome. Precies. Die komt terug. En wat Bennu betreft, daar is een zeer hoge resolutief foto van verschenen. En dat is een bijproduct van dat verblijf van Osiris Rex. Die moest namelijk een goede prijs hebben. Die gaat als ik goed ben geïnformeerd een soort stikstofkanon op een plekje daar ergens op die asteroide richten en dan gaat hij blazen. En datgene wat daar dan omhoog vliegt, gaat hij nakijken. En de foto waar Bennu op gaat, die is een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje een beetje En de foto waar Didi heeft gebruikt om die plek uit te zoeken, die is nu in zich heel gepubliceerd. Die kun je dus downloaden en tot in detail bekijken. Het ziet er een beetje uit als een foto van een haagpijp. Ze hebben een soort Mercator projectie gebruikt. Het is een vierkante foto geworden. En hij is gemaakt van 2155 foto's die door de primary camera van Osiris Rex zijn gemaakt. 5 centimeter per pixel. Moet je je nagaan hè? Zo scherp is die. Elke pixel stelt 5 centimeter voor op die asteroide. Maar laten we dat niet doen. Dus ik ga nu ook niet uitrekenen hoeveel vierkante pixel het is bij wijze van spreken. Dan beginnen we weer opnieuw. Maar die foto is dus waar het mij om gaat. En ja die is awesome. Er staat een verkleining van in Ars Technica. Maar jouw foto die uiteindelijk uitpakt als je hem helemaal op je scherm zet. Dat zou ik niet eens durven zeggen. Maar dat zijn dus twee leuke resultaten van die twee asteroide missies. Die toevallig vrijwel tegelijkertijd. En ze zeggen altijd van dit gaat ons helpen om ons zonnestelsel beter te ontdekken. Ja die toverformule. Oké nou en? Waar blijft het nou? Geef maar wat conclusies. Nou ja. Even kijken hoor. Het verhaal van Ryugu van Hayabusa 2 slash Ryugu. Dat is nu dus gepubliceerd in Science. Dus als je dat in meer detail wilt weten dan kun je Science erbij opslaan. Vaak is het zo dat die stukken niet gratis te krijgen zijn. Dan krijg je een abstract en kun je dan vervolgens gaan dokken om het in zijn geheel te zien. Maar het verhaal in Science kun je in zijn geheel lezen. Dat gaat schermen achter elkaar. Oh wat gaaf. En ik heb dat zelf dus ook niet helemaal gelezen. Daar was het mij dus even veel voor. Ja kan me voorstellen. Fluidwebbers. We kunnen daar wel een link naar in de show notes op. Blijft het interessant dat die hele discussie over wat dan dus een planeet is en wat niet. In die Kuiper belt zitten dus gewoon zoveel objecten. Als men het 300 jaar geleden had geweten dan had het er allemaal heel anders uit gezien. Het is heel grappig. Als ik het goed begrijp. De definities zijn er uiteindelijk vrij scherp aangezet. Als een planeet ontstaat zuigt hij dan dus ook bepaalde objecten uit zijn omgeving op. Is een belangrijke. Deze was volgens mij te licht bevonden om dat te kunnen doen. Dus is het geen planeet. Dat is volgens mij het ding. Maar die definitie is natuurlijk relatief nieuw. Ik vraag me af waar men achter komt dat dit weer allemaal op zijn kop zet. Uiteindelijk is het willekeurig. Als je het als definitie hanteert dat die groter moet zijn om een planeet te kunnen wezen dan zoveel kilometer. Het zou me niks vermazen als dat binnenkort weer gebeurt. Ik ben al voor het nostalgische overwegingen. Neil de Grasse Tyson heeft veel. Dat rijtje Uranus, Neptunus, Pluto dat wil ik toch eigenlijk over terug hebben. Ja helemaal eens. Wie heeft nog iets belangrijks niet verteld? Dat vond ik dat ik nog iets belangrijks niet geveld had. Even kijken hoor. Go for it Jury. Ik heb nog twee onderwerpen. Sorry ik sloeg over als een 15 jaar. Jury kom erop. Twee onderwerpen. Als we toch over interplanetaire zondes hebben. 10 april krijgen wij bezoek van een sonde die we anderhalf jaar geleden hebben gelanceerd. BepiColombo. Europese sonde die uiteindelijk naar Mercurius moet gaan. En om bij Mercurius te komen heeft BepiColombo wat hulp nodig van twee planeten. Gravity slingshots noemen ze dat ook wel. Door langs een planeet te scharen wordt de snelheid verhoogd en wordt de baan een klein beetje aangepast zodat het lukt om zonder al te veel extra brandstof toch in de juiste baan om een andere planeet te komen. 10 april komt BepiColombo dus even langs de aarde. Gebruik ze ook gelijk om even te testen of alle camera's en sensoren nog goed werken. En dan later dit jaar, dan hebben we het over oktober dit jaar, komt BepiColombo aan bij Venus voor een tweede slingshot. Oh cool. Wat heel vet is van die camera test, dat moet je soms best wel goed naar zoeken, maar er zijn best wel veel van die sondes die hele vette fly toe naar de aardes hebben. Die nooit echt worden gebruikt of zo, maar alleen vanwege die slingshots hebben ze dan even de camera's aangezet. En volgens mij pimmen hier absoluut niet vast, maar was New Horizons ook zoiets. Er zijn er een paar die geslingshot zijn en dus eventjes als testje even een paar opnames van de aarde hebben gemaakt terwijl ze dus richting de aarde kwamen. En zoveel hebben die niet van een steeds groter vette. Een jaar later, over oktober of na augustus 2021, dan komt BepiColombo nog één keer langs Venus en dan heeft hij genoeg kracht om bij Mercurius aan te komen. Dat duurt alsnog wel eventjes, want pas in 2025, hoe ziet de wereld er dan uit, dan pas komt Mercurius, dan pas komt BepiColombo echt in de baan om Mercurius heen en dan kunnen ze beginnen met een hele lange wetenschappelijke adem hebben tegenwoordig. Maar ik vind het zo apart, want Mercurius is toch best wel dichtbij. Ik dacht altijd dat het juist ging om planeten die heel ver weg zijn of dat die heel ver moeten, maar dit gaat blijkbaar om de perfecte baan te kunnen. Mercurius is dan wel heel dichtbij, maar het is richting zon. Het is naar binnen in de omloopbaan gezien vanaf de aarde en dat schijnt veel moeilijker te zijn dan iets naar buiten te slingeren. Nou ja, middelpunt, vliegende krachten. Over lange adem gesproken heb ik eventueel nog wel eentje, Jury. Ik zag een soort vooruitzicht van alle launches die er aankomen van NASA tot 2025. Dat is nogal een lijst. Dus vooral 2022 wordt een enorm spacejaar, dat kan je dus nu al zien, omdat er gewoon ontzettend veel gelanceerd gaat worden. Ik zit stom genoeg nu even met alleen een lage resolutie, dus ik kan het niet zo goed lezen, maar 2022, of 2 jaar, 2 jaar naar nu wordt een enorme lijst van dingen. SpaceX een heleboel dingen, meerdere telescopen. Future crew missions gaan omhoog. Een hele lange lijst van kleinere zaken. 2022, dus je hebt het gehoord. We zullen wel even in de show notes zetten. 2 jaar naar nu. Volgend jaar is het nog niet zo heel vol, niet zo vol als dit jaar, maar ik kan me voorstellen als er nu een heleboel wordt uitgesteld, dat dat allemaal naar volgend jaar komt. Ja, dus dan wordt 2021 nog vrij druk en dan is 2022 al vrij druk en dan wordt het nog veel drukker. Herbert, volgens mij ooit bij het begin van deze podcast zeiden we al, het is een mooi moment te beginnen, want het komende decennium wordt gewoon gestoord. Als het niet zo voor niks stelt op het idee te hebben om een podcast te maken. Ja, precies, dus het wordt de komende jaren echt neemhem. Het valt niet meer bij te houden zo veel en dat is alleen maar leuk volgens mij. Nog meer. Precies. Dus in de show notes die planning in ieder geval. Laatste ronde. Jury had er nog eentje. Laatste ronde om mee af te sluiten. SpaceX lanceert natuurlijk nu elke maand eigenlijk bijna 60 nieuwe Starlink satellieten. En er is vanuit astronomische gemeenschap is daar nogal wat kritiek op gekomen, omdat die Starlink satellieten die zitten in eerste instantie in een lage baan om de aarde. En als de zon net onder is gegaan of als de zon net opkomt dan kan dat er nogal voor zorgen dat er veel reflectie van de satellieten terug naar de aarde kaast. Waardoor als je lange dure shots wil maken van de hemel, waardoor je opeens allemaal lichtgevende strepen door je foto's gaat krijgen. Daar zijn de meeste astronomen niet zo heel erg blij mee. Zeker als er straks 12.500 van die satellieten in een baan om de aarde zitten. De SpaceX heeft naar ze geluisterd en die hebben dus begin januari een aangepaste Starlink satelliet gelanceerd. DarkSat hebben ze die genoemd. Waarbij ze een andere kleurverf eraan hebben gehaald. Ze hebben dus nu gepubliceerd wat de resultaten van dat experiment waren. Het is maar net aan wie je het vraagt. SpaceX zegt super succes. We hebben ervoor gezorgd dat we met DarkSat die Starlink satellieten een stukje donkerder kunnen maken. Wat onafhankelijkere analytici zeggen van nou het scheelt niet zo heel veel. De felheid van objecten in de ruimte meten we in macht magnitude. Volgens mij als een ISS overvliegt dan heb je het over 4,5 magnitude. En het is er gelukt om met DarkSat 0,88 van de magnitude af te halen. 55% minder licht. Dat is nog steeds niet genoeg voor de meeste astronomen. Je krijgt dan nog steeds lichtgevende strepen. Het helpt een beetje maar het is nog steeds niet genoeg. De zoektocht blijft verder gaan. SpaceX is ook al bezig met nieuwe plannen. Volgens mij hebben ze het ook al gehad over een soort van parasol die richting de aarde wordt ge... Als ik je even mag onderbreken, Jury, weet je wat het is? Bijna één magnitude eraf. Dat allemaal goed en wel. Maar astronomen kijken natuurlijk naar sterren die, weet ik veel, van de pak een beetje twintigste magnitude zijn. Dus dat gaat waanzinnig ver. Dus iets wat van magnitude pak een beetje vijf is of zo, dat overstemt dat totaal. Dat is dus het probleem hierbij. Het blijft een issue. Starlink zal niet de enige constellatie zijn. Dat hebben we in het begin van deze show ook al genoemd. Er zijn meerdere kabers op de kust. Dus we moeten nog meer net zien hoe dit gaat. Probeer even heel snel het filmpje te vinden van Elon Musk. Die heeft daar drie weken geleden nog iets over gezegd. Waarbij hij op zo'n Elon Musk vrij arrogant daarop reageerde. Dus ik kan z'n quote even zo 1, 2, 3 niet vinden. Maar hij zei zoiets van I'm sure there will be... Hoe kan ik het nou zeggen? Hij zei, er zal geen enkele ontdekking zijn die hierdoor gehinderd wordt. Als in hij zegt van, het is niet alsof we hier geen nieuwe ontdekkingen kunnen doen met astronomie. Dus moet iedereen iets verzeiken. Want alle grote ontdekkingen worden voornamelijk gedaan buiten de atmosfeer. En voor die paar dingen die binnen de atmosfeer zijn, daar is het niet van invloed. En kan je het ook met algoritme eruit halen. Ik vind het gewoon nogal wat om na zoveel duizenden jaren naar een toch redelijk open sterrenhemel af te schaffen. Daar gaat het om. En dat is inderdaad geen nieuwe ontdekking. Maar dat het toch iets is waardoor je gewoon nog avond naar Venus en de Maan kan kijken. En die denkt, daar gaat Elon Musk van linker naar rechts. Ja precies. Gewoon uit romantische overwettingen. En dat is typisch zo'n ding waar de meeste technoten van hun schouders ophalen. Ach, doe niet moeilijk. Wat dat betreft een waardeoordeel. Ik heb ook een idee. Ik heb een idee van een enorme telescoop die in Hawaii gebouwd wordt. Waar inheemse bevolking zegt, dat is onze heilige berg. Wij willen niet dat er op de heilige berg wordt gebouwd. Het is een zelfde idee. Het is romantiek. Het is eigenlijk een idee waar je als wetenschapper heel weinig mee kan. Of zo. Als technische wetenschapper. Maar het heeft wel waarde. Je moet er toch mee omgaan. Ik zat gisteren nog aan Venus te kijken als de zon zo ondergaat. Als je dan elke keer die andere dingen ziet rondgaan. Eentje is leuk, maar de hek is van de dam. En over een 100 jaar zie je alleen maar de hele dingen overkomen. Dus ik ben het ook niet helemaal over me eens. Zeg heren, we gaan er mee stoppen. Kortom, dit was Space Cowboys met Joeri Nortier, Thijs Roes, Luc van den Abeelen en Herbert Blankesteijn. En graag tot de volgende keer.