Starliner is veilig maar leeg beneden

Dit is een BNR Podcast. Welkom allemaal bij Space Cowboys nummer... ...houd me luk, 155 zijn we al die abonnenten. Het gaat snel. Mijn naam is Michel van Baal. En we nemen vandaag op met Luc van den Abeelen. Hoi. En welkom. En natuurlijk met de Space Cowboys der Space Cowboys, om het zo maar te zeggen. Je hebt me goed vergeten. Welkom terug, André Kuipers. Dank je wel. Leuk om hier weer te zijn. We hebben een hele lange lijst onderwerpen. We nemen dit op 11 september. Er gebeurt een heleboel. Eerst even wat is je leukste onderwerp. En daarna stel ik voor dat we in de actuele tijd even doen. Maar even los van de actuele tijd. Wat is jouw luc, wat is jouw leuke onderwerp? Ik denk dat we veel sneller marsmateriaal in handen gaan krijgen... ...dan we verwachten. Misschien al 2031, via de Chinezen. Oh, via de Chinezen. We gaan er zo al eens over. André, wat is jouw... Ik wil het vooral hebben over mensen meenemen de ruimte in. Zoals meestal. Dat ga ik met mijn film doen. Binnenkort als het uitkomt. Jij bent nogal druk geweest de laatste tijd. Ja, nog steeds. Ik zit er middenin. Dat is een heel goed activiteit op dit moment. Maar ik maak even tijd voor jullie. Superfijn. En dan mag je zometeen alles over vertellen. Ik had zelf een onderwerp gehad over Beppi Colombo. Onderweg naar Mercurius. Maar hij heeft motorproblemen. En daarover zo meteen meer. Maar laten we even beginnen bij de actualiteit. Ik weet niet wie we hebben. En het verhaal van Starliner. Dat is een hele grote uitstelling. Dat we het nodig hebben over hem gezegd. En daarna Polaris Don. Zullen we beginnen bij Starliner? Wie willen we nog even samenvatten? Wie is dat? Starliner is een veilig land. Leeg. Zonder astronauten. Ze durfden dat toch niet aan. Omdat het gedoe met standregelingsraketjes. Die gedroegen op een manier die op aarde niet gereproduceerd kon worden. Ze hadden zoiets van we kunnen niet voldoende voorspellen wat er gaat gebeuren. Tijdens ontkoppelen en re-entry. Dus hij gaat leeg naar beneden. Je zal het altijd zien. Geen enkel probleem geweest. Alles keurig verlopen. Hij was nauwelijks van Space Station los. Je zag op hele mooie HD beelden die ervan zijn. Al die thrusters werken. Zoals gepland een nachtelijke landing in de woestijn. Nasa behoorlijk enthousiast. Alles goed gegaan. Volste vertrouwen in samenwerking met Boeing. Boeing zelf schitterde door afwezigheid op de persconferentie. Op het laatste moment werden twee NASA representatives teruggetrokken. Verder hebben ze een kort berichtje uitgegaan. Ze hebben gezegd dat ze blij waren met de terugkeer. We gaan de data analyseren. Ze waren een beetje boos. Wij vonden het goed. Het is altijd een discussie. Je ziet het wel. Als je niet precies weet waar het probleem ligt, is het eng. Als je het weet, kun je er wat aan doen. Het is allemaal goed gegaan. Maar er nog. Maar ook als je het niet weet waar het probleem ligt, is het eng. Als je het weet, kun je er wat aan doen. Het is allemaal goed gegaan. Maar er nog. Het is heel gunstig voor NASA. Ze wilden toch die Starliner laten vliegen. Vanuit jouw ervaring, was je erin gaan zitten als je terug had gemoeden? Eigenlijk wel. Zeker omdat de Boeing-instruurs er wel tevreden mee waren. Ik heb dat wel gedaan. Zeker in noodgeval. Maar dat is een ander verhaal. Je vertrouwt op het systeem. Als het systeem zo'n ligt, dan lig je je daarbij neer. Lettelijk. Wat er nu gaat gebeuren met de volgende, is toch maar een vraag. Het is bizar om te weten dat Boeing twee keer zoveel geld krijgt voor het hele project. Met dit resultaat is het niet altijd het beste. Ik ben benieuwd. Ook voor Mike Fink. Mijn crewmate van mijn eerste vluchten, 20 jaar geleden. Ik heb het gepland voor de volgende. Hij heeft me ook uitgegooid voor de lancering. De volgende is de Starliner naar de eerste officiële commutation. Misschien wordt het ook weer een testvlucht. Dat hebben we eerder gezien. Twee keer om een testvlucht te doen. Met deze ook. Dat wordt misschien weer een testvlucht. Ik ben benieuwd wanneer hij gaat vliegen. Dat blijft spannend. Ik heb ook een paar mensen aan boord. Iedereen heeft het over. Ik heb vaak gevraagd wat dat nou is. Dat moeten ze lang blijven. Ik denk dat ze heel blij zijn. Dat was ik ook toen ik langer moest blijven. Waarom? Omdat het zo uniek is om daar te zijn. Je weet dat je niet zoveel kansen hebt. Toen ik zelf zes weken langer moest blijven. Vond ik even vervelend. Ik had beloofd dat ik voor z'n vier jaar terug zou zijn. Mijn dochter slaagde voor het ateneum. Daarna dacht ik dat het over mag. Dan heb ik nu ineens veel meer tijd. De meeste foto's en filmpjes heb ik toen gemaakt. We hebben genoeg werk. Net als deze mensen. Er is altijd genoeg te doen. Genoeg te eten. Ze hebben een extra lange vlucht. Het is ook niet nieuw. Sune Williams was mijn backup. Die kende ik dus goed. Die heeft ook al lang gevlogen. Ik denk dat die het niet zo erg vinden. Voor wie het vervelend is. Dat is de Groen Negen. Ja ook. Die is wel ver. Ik kreeg online een andere. Daar kan jij misschien iets over zeggen. Niemand wil de vraag hoe het met je persoonlijke spullen. Die zijn er dan niet. Ook een beetje. Op mijn korte vlucht heb je wel een paar persoonlijke dingen mee. Voorheen en terug. Je hebt een voorraad met kleding. Dat kan iedereen gebruiken. Tandenborstels enzovoort. Daar heb je genoeg in. Daar leen je wat spullen. Ik had heel veel poloshirts aan boord. Niet omdat je dat allemaal nodig hebt. Je wordt niet vies in de ruimte. Je hebt geen olie, geen gras, geen modder. Je kleren plakken niet aan je. Ze zwijgen een beetje om je heen. Ze worden eigenlijk niet vies. Ik had alleen maar al die kleuren shirts. Omdat de PR-afdeling van Rays aan het leuk voelt. Ik droeg verschillende kleuren. En ook voor de kleuren alleen. Er is genoeg spul aan boord voor die astronauten. Die kunnen dat makkelijk lenen. Ondertussen zijn er natuurlijk vrachtschepen onderweg. Die wel met spullen komen. Dus dat is het probleem niet. Ik vind vooral die twee die niet vliegen. Stephanie Wilson heeft al eerder gevlogen. Maar ook Xena Cartman. Die was de commandant. Ze had nog niet gevlogen. Ze was aangewezen als commandant van die Crew 9. Maar in deze situatie vonden ze dat het toch maar Nick Heek de commandant moest worden. De twee vrouwen zijn dus afgehaald. De Rus moest natuurlijk blijven zitten. Vanwege alle contracten onderling. Maar die zweepen dus even pech. Daar denkt niemand aan. Maar die zijn hun vlucht kwijt denk ik niet. Ze zullen wel vliegen een keer. Maar toch. Dus iedereen heeft het over die mensen die vast zitten. Die vinden dat helemaal niet zo erg. Ik las overigens nog wel. Dat ook die terugvlecht niet 100% technisch goed gegaan was. Want het probleem van Starliner zat hem in de trust stats. De kleine boosters waarmee die pijncorrecties doen. Die zitten in een soort hondrook. Waar die dingen met meerdere van die trust stats tegelijk in zitten. Blijkbaar hebben ze verkeerd ingeschat of uitgekregen. Of niet begrepen hoe de vlucht kwijt. Blijkbaar blijft die warmte hangen. En dan overwitten die dingen. En dan doen die pakkingen het niet meer. En dan gaan ze overwitten. Dat was een beetje het idee. En dat ze ook op de terugvlecht zagen dat ze te heet werden. Ze bleven dan wel functioneren. Maar ze overwitten wel. En ze zaten wel te kijken. Waarschijnlijk is de oplossing gewoon relativ simpel. Isolatie materiaal van die multilayer weghalen. En dan is er ook een andere manier om ermee te gaan zorgen dat je ze beter timet. Want het probleem schijnt te zijn dat als je ze heel vaak achter elkaar laat vuren. Die trusters zijn korte stootjes. Dan krijg je dat probleem. Dus dan was het ook gebruikselijk op een andere manier. En dat was het probleem niet. En er was ook nog een... En ze zagen weer overwitting. Er was één truster op de koelkabine. Hoe zeg je dat? En dat had een glitch in het navigatiesysteem. Dus het is ergens... Dat zijn natuurlijk altijd wel problemen. Maar je hebt toch ook ergens het idee dat Boeing intussen een beetje beland is in slordig werken. Op alle fronten. Ja, bij vliegtuigen ook. En dat daar in de cultuurdingetjes zit. Dus dit was ook weer... Hier en daar gaan ze stemmen op. Misschien willen ze zelf niet meer en trekken ze de stek uit het project. Het kost geld. Ze hebben voor Boeing een heel ongunstig contract. Ook nog een keer. Alles wat fout gaat, zelf bijbetalen. Je krijgt één keer een smaak geld. Daar moet je van doen. 4 miljard ofzo. Ja, absoluut veel. Maar het is wel op. Heb je ook al iets gehoord over de heliumdruk? Die lekjes. Nee, ik weet niet of daar nieuwe lekken waren. Maar volgens mij wisten ze al dat er op 5 plekken heliumlekken. Dat zal ook op de terugweg zo zijn geweest. Maar volgens mij hadden ze overcapaciteit. Het is niet uniek. Ik had het ook op mijn vluchten. Mijn eerste vlucht. Ik ging omhoog met de thema 4. En terug met 3. Soyou's. Ja, de Soyou's. En terug met de 3. Die had Peter Duken toen omhoog gebracht met zijn collega's. En die had een heliumlek. Wij kregen ook procedures om de heliumdruk op te nemen. Normaal krijg je 2 systemen die een half uur van tevoren gaan. Dus alle systemen open. Zodat je in ieder geval voldoende druk naar de motoren hebt. Maar dat wilden we nu niet. Want we waren bang dat het helium uit de goede tank zou wegvloeien. Door het lek in de fouten tank. Dus dan krijg je allemaal nieuwe procedures om daar tegen te werken. En dan hoop je wel. Ik weet het nog wel heel goed. Dat ik dacht, oké, nu moet die motor eens aangaan. En gelukkig, hij doet het. En dan heb je een hele grote kans. Dat is een hele grote kans. Dat is een hele grote kans. En gelukkig, hij doet het. Dat was de motor die de terugkeer moest krijgen. Die wil je wel dat aangaan. Helium is natuurlijk een lastig stofje. Zo klein. Dat gaat over tussendoor. Heb je Pedro er wel even op aangesproken? Niet meer doen hé. Dat was nog een ander ding dat ik tegenkwam. En dat is... Het had ook goed nieuws. Voor Boeing eigenlijk gek genoeg. Omdat de bedoeling was dat dat ding 8 of 10 dagen bij IJssel... 10 dagen of zo bij IJssel zou blijven. Maar nu is hij natuurlijk... Wat is het? 5 maanden, ik weet niet, is hij daar geweest. En daarmee heb je wel meteen nog gecertificeerd. Dat je hem 5 maanden, of hoe lang het was... aan dat space station kunt laten hangen. Want als hij al een crew station moet doen... moet hij ook een half jaar blijven. En je hebt eigenlijk al laten zien wat dat kan. Dus je hebt ook onbedoeld wel een certificatiestap gedaan... die helemaal niet in planning zat. Dat is de positieve kant. Het leverde wel spannende geluiden op die het nieuws had. Daar heb ik niet meegekeken. Maar er zat een sonar... Interferentie, de boxen en de microfoon... het audiosysteem van het ruimtstation. Maar dat kon ook heel erg gespecialiseerd. Zoveel is geks gebeurd. Sonar-achtige flippings. Dat was een interferentie tussen geluid... Het was een audiosysteem. Dat ken je wel. Als er een microfoon dicht bij een box komt... Dan gaat het lekker zingen. Maar het is de eerste keer dat ik het hoor. Dat haalde ook beteken van nu. Hoe je het hier gebeurt. Hebben wij nog iets anders te melden over Starliner? Nee, je wordt vervolgd ongetwijfeld. De grote vraag is volgens mij... gaat NASA er extra geld aan gooien? Ik ben te geneigd om te denken dat ze dat gaan doen. Ze hebben zoveel belang bij twee... die dubbele capaciteit hebben. Dat lijkt me heel goed. Dat is een hele grote vraag. NASA had het al over... we focussen nu op Starliner 1. Dat zou inderdaad die coureur tegen zijn... waar jij dan wel naartoe mag. Die is al vaak uitgesteld. Maar dat zijn we gewend. Dan was er nog iets anders met uitstel. Spannend deze week. Dat was Polaris Don. Die heeft een grote baas. Hij heeft een grote baas. Hij heeft een grote baas. Hij heeft een grote baas. Hij heeft een grote baas. En dan... wie legt op de WJ? Ik heb hem voorbereid. Dus we gaan alle dingen aanvullen. We praten gewoon door elkaar. Inderdaad, de eerste van drie missies... gefinancierd door meneer Isaac Munn... is gestart op 10 september. is gestart op 10 september. Was herhaaldelijk uitgesteld. Eerst door wat probleempjes aan de grondapparatuur. Eerst door wat probleempjes aan de grondapparatuur. En vervolgens slecht weer. En dan gaat hij maar op de plek waar hij landen moet. En die is voor de huurder SpaceX. Dit is een missie van Dragon. Dit is voor de huurder SpaceX. Het wordt helemaal door hun georganiseerd. Het wordt helemaal door hun georganiseerd. Ze hebben niet de speling die je hebt... als je eenmaal aan het ruimstation zit. Nou, slecht weer. Nou, dan wachten we het gewoon. Zolang je aan het station zit... krijgt het schip daar de energie... en de voeding van... omdat deze missie een solo-missie is... is dat veel strenger. Dat is het enige dat wij weten. Als we nu lanceren, kunnen we over 5 dagen ook landen. Nou, daar gaan we vanuit. Dat is de landing op die dag. Dat is de landing over 5 dagen. Dan moet het weer goed zijn. Hij heeft zijn record al gehaald. Hij heeft inderdaad 6 omlopen gedaan... op een maximale hoogte van 1400 kilometer. Dat is even geleden... dat we daar waren. Dat was in de Apollo-tour. Dat was in de Apollo-tour. In de Apollo-tijd... dat we zo ver van de planeet weg zijn geweest. Inmiddels zijn ze alweer bezig... om wat lager te gaan zitten. Na 742 kilometer. Dat is nog steeds ruim 2x zo hoog... als waar ISS zit. Dus het uitzicht is heel bijzonder. Nou, in de neus dit keer. Geen koppelapparatuur... of zo'n mooie koepel om naar buiten te kijken. Maar een soort looprekje. Skywalker genoemd. Er zitten Star Wars fans... daar. Zwembadtraptjes onder de zwembad. Ze zeggen wel eens... het is de grootste pool die je kan voorstellen. Die zitten dus om... de twee astronauten die straks... een ruimtewandeling gaan doen... houvast te geven. En dat vond ik heel geruststellend. In de opengeklappende neuskegel... blijken minstens 2 camera's te zitten... die dus perfect zicht hebben... op die ruimtewandeling. Die dan op 12 september... moet gaan plaatsvinden. Morgen voor het moment van opnemen. 8 uur 23 in de ochtend... Nederlands tijd. SpaceX gaat het natuurlijk allemaal uitzenden. Dus dat wordt spannend. Voor het eerst... dat er een commerciële ruimtepak... getest gaat worden. Niet alleen. Het zijn eigenlijk vier rookies. Isaac Moon heeft 3 dagen gevlogen toen... bij Inspiration4. Maar voor de rest zijn het beginners. Ze zijn 2 engineers... en dan luchtmachtvliegers. Ze weten wel wat ze doen. Maar het zijn 4 beginners. Dan gaan ze alle 4 in het vacuum. Geen luchtsluis. Dus eigenlijk een biem moet open. Normaal met die kleine luchtsluis... in Space Station... dan heb je de pre-breathe. Je moet de stikstoffen uit je bloed wassen... door pure zuurstof te gaan aan. Dat moet je geleidelijk processen. Je kan niet in één keer... de druk verlagen. Dat duurt een paar uur. Nu moeten ze 48 uur gaan doen. Langzaam de druk verlagen. En dan die zuurstof opvoeren. Dat is allemaal nieuwe dingen. Dat doe je in de cabine zelf? In de cabine, want er is niks anders. Ze hebben alleen de cabine. Dan zitten ze op een plek... waar veel meer straling is. Ze zijn nu ook door Van Allenbelts gegaan. Dus ze krijgen veel meer straling. Die misschien de apparatuur... Ze zijn ze ook nog niet getest. De touchscreens die ze tegenwoordig gebruiken. Al die digitale snufjes... die ze in de Gemini en Apollo tijd helemaal niet hadden. Hoe strangens bezendig is dat? Gaat het allemaal goed werken? Dan heb je vier leken... die dan alle vier in het vacuum komen. Twee zijn maar nooit er aan te wonen. Uiteraard gemaakt natuurlijk. Nieuwe pakken. Ik vind dat een aardige klus. Ik wil me nog wat strenger uitdrukken. Maar ik heb het nog steeds. Het is ook nog dat al die techniek aan vacuum wordt. Het is de binnenkant van de... Je weet ook... dat als je de lucht eruit laat... als er ergens een pocket is... waar een beetje lucht in opgesloten zit... dan krijg je zoveel druk daar... dat het kan ploffen. Zoals we het al getest hebben. Je neemt zoveel nieuwe risico's tegelijk... die je eigenlijk niet goed kunt inschatten. Ik vind dat het niet goed kan. Het is een hele grote risico. Dat is een hele grote risico. Ik vind dat het niet goed kunt inschatten. Ik vind er ook wel wat van. Dat past wel bij het ambitieuze van SpaceX. Dat klopt. Dat is een heel goed team. Ze hebben fantastische dingen gemaakt. Die capsule is ook ontwikkeld met die data. De decompressie kan ontstaan. Dus op zich is dat natuurlijk allemaal goed bedacht. Die ruimte pakken is speciaal weer ontworpen... om soepeler te zijn. Ze hebben ook een head-up display tegenwoordig erin. Maar werkt dat allemaal met een verhoogde straling? Het is allemaal nieuw. Dat is het probleem. Normaal als je iets nieuws gaat doen... dan zorg je dat er dingen eerst zonder mensen getest worden. Dan gebruik je mensen die ervaring hebben... die al eerder een ruimte van dingen hebben gemaakt. Dan doe je geleidelijk. Dan is het steeds een nieuw dingetje. En nu doen ze alles tegelijk. Dat is natuurlijk best descant. Ik hoorde er voor het eerst van... tijdens een astronautenreunie die we hadden in Houston... waarbij Isaac Men dat ook kan vertellen. Ik zag heel veel collega's van mij... de verschillende dingen. Ik zag heel veel collega's van mij... de wenkbrauwen fronsen. Weet u niet hoe zeker je het bent? Want het is absoluut niet zonder gevaar. Ik zei laatst ook ergens dat ik echt wel liever in die Starliner ga zeggen... als zij gaan zitten dan in die Polaris Don. Als ik met mijn nacht hier ergens heen moest. Ik begrijp ze wel. Ik vind het fantastisch wat er allemaal gebeurt op dit gebied. Wat SpaceX doet. Al die actie om... Actie om al die independent flights zoals Inspiration 4. Schitterend. Je verlegt wel grenzen. Dat is absoluut waar. Er worden steeds nieuwe dingen ontwikkeld. En NASA... dat is natuurlijk een log-orgaan. Dat zien we wel met Space Launch System. SpaceX doet wel nieuwe dingen. In een hoog tempo. Heel veel nieuwe dingen. Maar ja, de tempo is wel hoog. Ik hoop dus dat het goed gaat. Het wordt even spannend morgen. Ja, morgen ons. Dat we het allemaal weer nekjes naar binnen kunnen. Overigens, je noemde... Apollo was natuurlijk heel ver naar de maan. Maar ze hebben het orbit van Gemini 11 uit 1966 ook verbeterd. Want dat staat op 1375 kilometer of zo. En het mooie is dat ze zo'n medaille hebben. Of hoe zeg je dat? Een coin. Daar hebben ze mee. Met het design. Een coin van Gemini. Maar dan met de crew dragon erin. En een ruimtevaartje. Dus dat vind ik wel mooi. Die verbindenis met het verleden vind ik altijd mooi. Dus ja, een bijzondere vlucht. Absoluut. Wat ik me nog wel af te vragen. Want ik las hoe ze dat dan gaan doen. Je moet dus alle lucht eruit laten. En je moet dan die neuskeugel lopen. En dan mogen er twee naar buiten klouderen. Je mag ook niet gewoon hangen. Je moet je wel goed vasthouden. Dat is niet zo'n probleem. Maar dat proces dat de lucht eruit laten heel langzaam gaat. Dus dat echt een aantal uren of zo. Een aantal uren waarin dat duurt. En in die tijd zit je volgens mij in een ruimtepak met een helm. Ja, sowieso. Alles is dicht. En dat blaast op. Want je hebt een benenwelderen buiten niet. Dus wat een soort Michelin-marrantje. In die zin. Dat is niet zo comfortabel. Ik heb de ervaring met die soco-oppak. En dat oefenen we ook. Dat oefenen we ook als er een vacuüm is in je kapsielen. En dan wordt je in een onderdruk tank gestopt. En dan pompen ze de lucht uit. Als of je... Ja, vaak. Of tenminste 30 kilometer. In ieder geval onder de weefseldruk. Waardoor je de stiksel welk je zou krijgen. En dan moet je dan uren inzitten. En dat is heel pijnlijk. Het is een heel stijf pak. Je krijgt overal pijntjes. En buiten... Je kan die helm niet even open doen. Maar waar men zorgt... Er zitten twee dingen. Je doet het inderdaad met woekies. Daar vinden we volgens mij al bij wat van. Maar ja. Paniek is in deze situatie ook een soort gevaar. En dat niet alleen. Ik meen me het herinneren. Maar een heel groot deel van de mensen die voor de tweede dag in de ruimte zijn. Hoe lang zijn ze er al een paar dagen? Dat een heel groot deel daarvan. Je voelt je echt niet joffel. Je even plat zegt. Je overheeft. Maar dat is eigenlijk niet in de pak. Dat is een heel goed punt. De eerste dagen... Ruimtesiekte komt bij iedereen wel voor. In meer of minder maten. Tot braak als toe soms. En dat is inderdaad in de begin dagen. En dat is ook de reden waarom... Normaal is er ruimtewandelingen helemaal niet gedaan worden. Zo vroeg in de vlucht. Want je wil inderdaad niet gaan braken in je pak. Dus dat is inderdaad bijkampdrisico. Dat is ook iets wat we opperden toen bij die bijeenkomst. Dat is ook iets wat we opperden toen bij die bijeenkomst. Nou ja, er is natuurlijk medicatie voor enzovoort. Ik kan me voorstellen dat Isaacman... Er niet zoveel problemen mee zou hebben. Die heeft al een keer gevlogen. En is een heel erg ervaren vlieger. Dus die heeft gekere dingen gedaan om misselijk te worden. Dus die heeft gekere dingen gedaan om misselijk te worden. Ja, er is geen correlatie. Nee, dat is wel waar. Allerlei dingen worden ervoor getest. Voor ruimtesiekte. Maar het is heel moeilijk om een correlatie te vinden. Dus de Russen hebben die fameus... En dan hebben we een andere vlucht. De Russen hebben die fameuse... Die slingerschoen. Op beruchte draaistchoenen. Uiteindelijk wordt iedereen wel ziek. Amerikanen hebben dat weer laten lopen. Omdat het niet goed corraleerde. Sommige mensen die nooit zeeziek worden... Die worden wel ruimtesieke en omgekeerd. Dus dat kan je dus ook niet goed voorspellen. Dus ook een ervaren jetvlieger. Ook die piloot van hem is een ervaren luchtmachtvlieger. Die kunnen ook nog steeds remmen. Die kunnen ook nog steeds ruimtesieke worden. Is er dan op zijn eerste vlucht niet zo ziek geworden? Ik moet zeggen, op mijn eerste vlucht was ik veel minder ziek. Toen was ik nog met tweede. Ik was veel enthousiaster. Veel meer hoofdverweging. Toen werd ik juist wel ziek. Dus het is moeilijk te voorspellen. En het is inderdaad een risico. Dat kan gewoon niet in je pak gebeuren. Dat kan natuurlijk helemaal mis. Dus een hoop van die zaken. Overigens, de twee die meegaan. Dat zijn natuurlijk engineers van SpaceX. Die een voorige vlucht hebben begeleid. Astronautentraining hebben gedaan. Gillis en Menon. Overigens de echtengenoten van een NASA astronaut. Dus, en alle twee. Dat was ook wel interessant om te lezen. Zij zijn geïnspireerd door astronauten op zich. De één kreeg les van de dochter van een Challenger piloot. Dus die kreeg het zo ermee te maken. En de mentor van de andere was Joe Tanner. Ook een NASA astronaut. Dat is wel interessant hoe dat werkt. Het is wel een klein wereldje. Je raakt geïnspireerd door iemand. Door een bepaald verhaal. Dat is toch wel interessant om dat terug te leiden. Dat is toen gebeurd. Zo raakte je besmet met het ruimtevaartvirus. Ik voel een bruggetje aankomen naar wat jij straks nog vertelt. Dat weet ik wel. Zullen we dit even besluiten? We wachten met een samengeknippen billetje af hoe dit gaat aflopen. Naast al deze gevaar is het interessant dat ze zo hoog zitten. Ze doen ook extra onderzoek naar de effecten van straling. Ik noemde het al even. Wat doet dat op de apparatuur? Maar ook op het menselijk lichaam. Er is nog meer straling. Zeker waar ze geweest zijn. Of 1400 kilometer. Het is ook interessant om te zien wat er medisch uitrolt. Straks gaan we terug naar de maan. Het is allemaal interessante data die we er ook mee kunnen verzamelen. Het is niet alleen maar een risico-valspelletje. Je hebt me niet overtuigd. We gaan dit over twee weken in de volgende uitzending nog op terugkijken. Dan weten we niet wij maar de volgende Space Cowboys hoe dit afloopt. Om even nog bij de bebande ruimtevaart te blijven. Er komt nog meer bebande ruimtevaart nieuws aan. Omdat er ook nog een Soyuz omhoog gaat. Ja, niet ten minste. Straks, als wij dit opnemen, gaat de Soyuz MS-26 omhoog. Met aan boord Don Pennit. Ik ben helemaal jaloers. Mijn crewmate vloog ook 12 jaar geleden met mij. En ook dacht dat het zijn laatste vlucht was. Maar hij is trouw bij NASA. Bij verwerken allerlei taken. Uiteindelijk vliegt hij weer tegen de 70. En die gaat weer met de Soyuz omhoog. Dat is een vlucht naar Space Station voor de afgelopen half jaar. Ja, gewoon de standaard. Het is interessant, want boven zit Alek Kononenko. Dat is een vlucht voor de luisteraar. Alek Kononenko was mijn commandant van mijn tweede vlucht. Dus hij heeft met mij en Don Pennit gevlogen. Die heeft nu zijn vijfde vlucht. Hij heeft ondertussen al het record verbroken. Dat eerst op het naam van Kanarie Padalka stond met 800 zoveel dagen. En hij gaat nu naar 1111 dagen. Dat is absoluut record voor een aantal dagen in de ruimte. En die zijn al samen weer in het armstation. En eigenlijk denk ik van, ik moet daar eigenlijk naar. Dan hebben we weer een hele crew reunion gehad. Maar dat is wel heel bijzonder. Dus straks de lancering van Don. Die is nog even samen met Alek Kononenko. Voordat hij weer terugkomt met zijn record. Overdien levert dat ook nog weer een record op. Want er zijn dan op dat moment 19 mensen in een baan om de aarde. Dat is ook nog niet eerlijk gebeurd. Er zijn er negen in het ISS, drie in het Chinese station. Vier aan boord van Polaris Don. En drie in de Sojus. Kijk, dat is wel leuk. 19 mensen. Dat wordt lekker druk. Het blijft natuurlijk wel opmerkelijk. Zeker in deze tijd dat een Amerikaan nog steeds met de Sojus gaat. Heb je daar nog iets over meegekregen? Jazeker weten. Het is al vaker hier behandeld natuurlijk. Hoe de samenwerking stopte. Van de luciese motoren in Atlas raketten. De launch van Galileo op Sojus uit Guyana. Allemaal gestopt. Exo Mars natuurlijk. Het enige waar we nog samenwerken is het ruimtestation. Dat dat ook fysiek niet anders kan. Je zit aan elkaar vast. En om zeker te zijn dat er altijd een Rus en een Amerikaan aan boord is. Gaat er altijd met beide raketten eentje mee. En daarom zijn er twee die uitgevallen zijn. Dat zijn de Amerikanen. En de Amerikanen zijn ook met de Velken. Heb je enig idee hoe dat in de praktijk voor zo'n astronaut is? Die moet worden in Rusland getraind. Ik kan me voorstellen dat ongemakkelijk het minste boord is. Ik weet het niet. De gouden regel. Je moet het nooit hebben over politiek of religie. Dat geldt op de aarde trouwens ook. Als je het daarover hebt kun je het iedereen opschieten. Dat geldt voor astronauten zeker ook. Dat zijn echt onderwerpen die je vermijdt. Ik merkte ook wel eens dat, ook voordat het allemaal misging in Oekraïne. Als je het over als Poet in te spraak kwam, werden ze stil. Want ze zijn bang voor een baan. Dus het was al een beetje een angstcultuur. Maar voor de rest heb je het over techniek, wetenschap, je kinderen, voetbal. Noem maar iets op. Je kan al van alles praten. Maar de politiek vermijden. En het is niet specifiek Russisch Amerikaans of Russisch Européen. Nee, dat geldt voor alles. We zijn onderling. Iedereen stemt, maar we hebben het er gewoon niet over. Dus dat gaat goed technisch gezien. Een heleboel van die cosmonauten hebben niks met militairen te maken. Dat zijn ingenieurs enzovoort. Dat gaat op zich dus goed. Belangrijk is dat het ook op de grond goed gaat met de mission controls. Dat lijkt allemaal te kunnen. Ik begreep wel, misschien moeten we dat brugte gelijk even maken. Want jij organiseert iets binnenkort. Maar daar mogen ze niet komen. Nee, voor ons wel. Het gaat over het congres van association of SpaceX. Zullen we deze... Tenzij je nog iets wilt toevallen voor Geluk. Maar dan stel ik voor dat we dit blokje... We zijn al halverwege, jongens. Dit blokje even afsluiten. Moet ik sneller praten? Zeker niet. Je bent heel druk geweest. Je bent een congres voor astronauten aan het organiseren. Ja, we hebben de club van astronauten. Association of SpaceXplorers. Die is opgericht in de koude oorlog. Door Sofjet, cosmonauten en Apollo-astronauten. En ook wat internationale mensen erbij om. Met het idee van we staan boven die ellendige politiek. En dan de rommel op aarde. Wij doen dit voor techniek, voor de wetenschap. En we gaan het voor de mensen enthousiasmeren. Onafhankelijk. Wat moet je voor gedaan hebben om daarbij te mogen? Minstens een baan om de aarde. Dus die sub-o-betalen vluchten gelden dan niet. Minstens een baan. Dat betekent dat daar maandwandelhuis bij zit. Noem maar een bezal erin. Maar ook mensen die ooit met de Sofjets een baantje hebben gemaakt. In de jaren 60 of iets. En er zitten mensen bij uit Malaysia, Brazilië, Zde-Arabië, Japan. En ook grote landen. We hebben ook regionale chapters. Europiaan en een apart groepje. En jaarlijks hebben we groot congres. Elk jaar in een ander land. Vaak gerelateerd aan iets wat een uit de vaat geschiedenis is. In Houston toen het zoveel jaren Paulus 11 was. Of 40 jaar na de vlucht van een Hongaarse collega. We hebben het in Beijing gehad. En het is nu 20 jaar na mijn eerste vlucht. Delta missie. En ik dacht dan grijp ik die kans aan om dat voor te stellen. Ik zat heel lang in het bestuur. Nog steeds. Maar nu ben ik een andere pet op. Nu ben ik de gastheer van het organiserende land. En dat is echt zo'n voorbeeld van be careful what you wish for. You might get it. Want het is een enorme klus. Want astronauten die betalen hun eigen ticket. Maar vervolgens zijn ze te gast. Dus dat betekent onderdak, vervoer, catering. Dat is allemaal... Dat moet je sponsoring voor hebben. Dat krijgen we van heel veel overheden. Nederland Space Office. Maar ook de provincie. Gemeente Noordwijk, gemeente Amsterdam. En wat grote sponsors. Grote bedrijven. Philips KLM. Die zeggen, dit is interessant. We kunnen dit ook goed gebruiken. Het is een van de dingen die de ASE wil. Is ook educatie. Dat is ook iets wat de Nederlandse overheid wil. Dus de Nederland Space Office zei, er moet ook een educatieprogramma aan vastzitten. Dat is moonshots geworden. Waarbij studenten, MBO, HBO, WIO... Allerlei gek ideeën moesten uitwerken. Dat hebben ze tot het hele land gedaan. En de leukste en de beste gaan het pitchen. Ook op het congres. En de astronauten gaan altijd het land in. Community day. Woensdag. Welke datum hebben we het? We hebben het over de eerste week van oktober. Dus dat is de eerste week van oktober. We hebben het over de eerste week van oktober. De openingsceremonie is op maandag 30 september. Dus dat is al snel. Het is altijd op hoog niveau. Koninklijk, presidentieel en dat soort dingen. Het is altijd hoog niveau. Er komen 70 astronauten. Normaal zijn het er 100. Maar dat is om aan het haken bij je vraag. De Russen hebben geen vizum gekregen. Omdat het de sanctiebeleid van Nederland is. Ik heb overleg met buitenlandse zaken. Voor een congres krijg je een vizum. Behalve als het contractueel verplicht is. Als je moet trainen voor een ruimtevlucht. Dan kan je wel het reizen doen. Maar anders niet. Zo'n week bestaat er een openingsceremonie. Op maandag is een Nederlandse dag. Daar krijg je aandacht op wat Nederland in de ruimtevaart doet. Dus de handel van de wetering van NSO. Zal er bijvoorbeeld een presentatie in begin geven. En ik heb Smeer dan ook een presentatie. Dus dat is een heel goed punt. Dat is een goed punt. En dan is het een goed punt. De handel van de wetering van NSO. Zal er bijvoorbeeld een presentatie in begin geven. En ik heb middags zes presentaties van Nederlandse activiteiten. In de bemensde ruimtevaart. En dat varieert tussen van de ERA. De robot arm. Tot de Nederlandse solar panelen op Orion. Tot ruimterecht op de maan. Van wie is wat. Dat is een heel interessante onderwerp natuurlijk. Swarming. Teude Elft van Lunar Seabrow. Dat is een presentatie. En dan gaan we zelfs naar Mars. Extreme architecture. Bouwen met ijs. Dat beschermt goed tegen straling. Universiteit Wageningen. Wiege Wameling. Die testen van hoe kan je eten fabrizeren. Groenten kweken op marsgrond. Allemaal dat soort interessante onderwerpen. En de andere technische sessies door de week. Die gaan over bijvoorbeeld SpaceX activiteiten. Komt iemand van SpaceX praten. Maar ook wat doen de Japaners. Wat doet Europa. En dan hebben we natuurlijk een heel cultureel programma. En wat kunnen onze luisteraars wel mee krijgen. Je kan het helemaal op streaming volgen. Want het is op S-TEC. Want Noordwijk is natuurlijk ruimtevaart stad. En ESA wilde ons graag hosten wat betreft faciliteiten. En dat is natuurlijk beperkte toegang. We doen het in de high bay van Erasmus. Mensen die naar de open dagen gaan die weten dat wel. Dat is natuurlijk beperkte capaciteit. Daar kun je niet 1000 mensen in hebben. Dat zal de brandweer niet leuk vinden. Maar we hebben natuurlijk een heel grote capaciteit. Dat is natuurlijk een hele grote capaciteit. Dat is natuurlijk een hele grote capaciteit. Dus ik kan het wat dat betreft volgen. Er zijn nog activiteiten waar het publiek naar toe kan? Nou ja. In zoverre dat op de woensdag. Dat is de community day. Dus ze gaan naar astronauten allerlei plekken toe. Onder andere naar verschillende universiteiten. Waar die moonshots groepen verzameld zijn. Studententeams. Maar ook ik wil mensen naar de eilanden hebben. Dat vind ik verschillend. Ik wil mensen naar de eilanden hebben. Ik wil mensen naar de eilanden hebben. Ik wil mensen naar de eilanden hebben. En dat vind ik op zich heel leuk. Ik wil ook een astronaut. Twee astronauten stuur ik naar Terneuzen. Waarom? Daar staat een school. Dat benoemd naar Lodewijk van den Berg. Een van zijn crewmates. Norman Tackert. Die komt. Lodewijk van den Berg voor de luisterhuizen. Lodewijk van den Berg, de eerste Nederlander in de ruimte. Twee jaar geleden overleden? Mooi event. Scheideman. Die als Amerikaan weliswaar vloog voor we hebben okkels nog. Dat is een school hem genoemd. Ook een standbeeld daar. In Zeeuwse Vlaanderen. Zeeuwse Vlaanderen. Hij vloog met de Zeeuwse vlag in de cockpit. Prachtig. De eerste woensdag in begin oktober. Dan kun je zo maar wat astronauten op straat tegenkomen. Ja. Als het hele land in allerlei dingen doet. We hebben natuurlijk een cultureel programma. In Amsterdam en andere plekken in Nederland. Dus dat is broeiend. En altijd leuk om te organiseren. Maar ook enorm. Link van het programma staat overigens in de show notes. Daar vind je meer informatie over. Oké, wat is het om dat? Wat het congres betreft. Daar komen we nog op. Daar komen we zo. Luc, wat heb jij nog meer aan andere soorten dingen? Ja, Marse werkt. Van de schermen. En de volgende. Wat is het om het congres? Nou, Marse werd er net al even genoemd. Zoals we hier bij elkaar staan. Hopen we dat die eerste voetstap op Marse binnen onze leven valt. Maar, next best thing. Marse grond in handen krijgen is natuurlijk ook een zo'n heilige graal. Waar we ontzettend lang aan werken. Rijden karretjes rond die driftig van alles aan het verzamelen zijn. Hoe we de spullen hier krijgen. Dat blijft nog even te vragen. Dat gaat ook niet op de afbeeldingen. nog even watjes te vragen. Dat gaat ook niet op hele korte termijn gebeuren. China brengt nu wat help. Die hadden in het verleden al aangekondigd dat ze ook een Mars sample return wilden gaan doen. Die hebben ze nu vervroegd. Ze willen al in 2028 gaan lanceren. Er gaan binnen 40 dagen twee lange Mars 5 raketten de ruimte in met een lander en ascent stage. De ander is een orbiter en het vaartuig wat weer naar aarde terug moet. Tussen de twee hakken is het dan wel te hopen dat ze een beetje beter met die lange Mars 5 omgaan. Die gaat altijd ongecontroleerd de dampkring weer in. Dus ik hoop dat ze dat tegen die tijd hebben opgelost. Daar hadden we het de vorige keer over, geloof ik. Ja, maar vrij geavanceerd en ambitieus. Geheel wat ze willen gaan uitvoeren. Het doel is om een half kilo materiaal naar aarde te halen. En dan hebben ze een heel arsenal aan zaken. Een soort grijparm, een zespotig dingetje wat moet kunnen lopen. Ze hebben een boor aan boord en dan ook nog iets wat wat zlicht. Dus ja, ze kunnen leuk kiezen om materiaal te verzamelen. Eigenlijk alles wat de Amerikanen en Europiaan de afgelopen jaren gedaan hebben, doen ze er gewoon na. Dat is een beetje hoe China ruimtevaart bedrijft. Ze kijken goed af en verbeteren het en boeken. Nou ja, verbazingwekkend veel succes. Het is ongelooflijk. Hij was eerder op de maan en ze zijn al eerder op Mars. Als zij 2028 te zeggen, dan geloof ik ook dat ze het gaan doen. Ja, in 2031 zou de handel dan op aarde moeten zijn. En het focus van de missie is sporen van leven, van het verleden of zelfs wat er nu nog zou kunnen rondgrijpen. Nou noemde je net al dat ze soms wat minder strict zijn met veiligheid voor de mens op aarde. Neerstortende ruimstation, zerreketten. Hoe gaan ze zorgen dat wij allemaal niet besmet raken met microbe van Mars? Heb ik niks over gezien. Nee, dat bedoel ik. En dat is natuurlijk wel een verkeerde verkeerde. Wij zouden heel voorzichtig om zorgen dat we Mars niet besmetten, zodat we het goed kunnen onderzoeken. Andersom is het een stukje erger. De Apollo 11 en Apollo 12 bemanning moest direct in quarantaine. Dat we niet eens, of vals van de maan, niet zeker wisten of er geen beesten rondroden. Het punt is inderdaad, deze architectuur is inderdaad gewoon automaten die vliegen en hop in één keer terugkeren. Ja, zoals we dat ook voor astroïden doen. Het zou handiger zijn als ze eerst die spullen even een tijdje op hun eigen ruimstation. Wat koppel je daar niet eerst aan en dan ga je gewoon daar zoveel mogelijk onderzoeken. Ik bedoel, ik ben gek op science fiction films en het klinkt natuurlijk als een doel. Dat is geen onmogelijkheid. Je ziet inderdaad dat bij verschillende raketten die ontploffen of weer terugkeren met hydrazine, weet je, dat je de zorgvuldigheid af en toe hebt. Dat interesseert ze inderdaad niet zoveel. Als je soms die beelden ziet van hydrazine die op een paar honderd meter van een boerderij neervalt. Daarom is het in die zin wel jammer dat dat zo weinig internationale samenwerking is. Als je dat internationaal samen gaat doen, dan moet je hier ook ondeling en regels over afspreken. Misschien dat daar dan nog wat gaat gebeuren. Want we kondigen juist wel aan dat ze internationaal gaan samenwerken, ook samen instrumenten en zeker het delen van data. Dan is het te hopen dat er nog ergens een paar partijen zijn die zich vingers stikken. Ja, precies, de containment moet heel goed beschermd zijn zodat er niks naar buiten kan komen. Nee, en we hebben inderdaad wel eens van die dingen... Heb je ooit de film of het boek The Andromeda Strain van Michael Crichton? Ja. Gaat daar over. Komt wel eens een vorm zijn die anders is dan je denkt. Ja, precies. We hebben ook de ervaring met dit type spullen die de aardatmosfeer binnenkomen en dan net iets anders doen en gewoon crashen in de woestijn ofzo. Om dan een kapsule intact te houden is wel een hele grote opgave. Maar goed, de kans dat SNURS gaat doen is natuurlijk wel wel regerend. Ik denk dat 2030 wil op de maand staan. Nou, als ik hoor dat de problemen die NASA heeft, het zalspentel lanceert torons en zo die nog lang niet af zijn. Daarom denk ik dat de Chinezen eerder zijn. Ik denk het ook, maar het voordeel ter zaak is wel dat de Amerikanen waarschijnlijk wat meer vaart gaan maken zodat ze doorkrijgen. Want er wordt ook wel heel veel vergaderd over wat ze nou precies willen gaan doen. Vergaderen? Ja, vergaderen. Over hardware. Ja, daarom. Maar een hak is een knop door hoe je nou die dingen wil gaan doen. En uiteindelijk is het een geldkwestie. Dat is natuurlijk ook een kwestie van zente. En dat wordt natuurlijk wel wat makkelijker op het moment dat ze dreigen te zien dat China doet het wel. Meestal wordt de Amerikaanse politiek dan wat vrijgevig. Oké, door. Ik weet, het moet streng zijn want dan halen we het nooit. Kripjes of gewoon een onderwerp uit. Dat doen we nou. Dat doen we nou. We moeten gewoon sneller praten. Ik mijn onderwerpjes, ik zal een beetje kort houden, is dat er nieuws is over de eerste missie van New Glenn. De lancering van de grote raket van Blue Origin. Dat is een project wat wat meer in stilte vergelikt met SpaceX in ieder geval, dat plaatsvindt. Maar die raket die zat eigenlijk tegen zijn lancering aan. De grote vraag was, zou die in oktober op tijd klaar zijn voor een lancering om een Amerikaanse missie naar Mars te kunnen sturen? Escapade genaamd. En het antwoord op die vraag is bekend, nee. Dat is me jammer. Het was al een beetje een race tegen de klok, maar dat gaan ze niet halen. Naast hebben we nu besloten om Escapade af te halen en dan gaat hij naar februari 25. Dat is dan zeg maar de volgende mogelijkheid, blijkbaar, dat ze nu aan het kijken zijn. Dat betekent dat de eerste vlucht van New Glenn een nieuwe klant krijgt en dat is gewoon relatief makkelijk want dat is nu een soort satelliet van Blue Origin zelf, waarmee ze als een soort van service provider in de ruimte willen gaan werken. Genaamd Space Logistics Vehicle Blue Ring. Klinkt heel spannend. Maar goed, het maakt het natuurlijk wel makkelijker want dan ben je in controle van je eigen lancerendata, zeg maar. Dus in tegenstelling tot Mars dan moet je op een bepaald moment gaan want anders kan je niet naar Mars en dat zie je natuurlijk niet zo. Ze mikken op november nu voor de voor de eerste vlucht en dat eigenlijk veel belangrijker is dan ook meteen de eerste certificatievlucht voor militaire lanceringen. Want voor de goede orde al deze grote raketten hebben belang bij de militairen om militaire satellieten te kunnen lanceren en in dit specifieke geval is dat dan gelijk certificatievlucht 1. Dus dan moeten we er volgens mij twee keer laten zien dat ze dat kunnen en dan mogen ze spionage satellieten meenemen. Dus dat komt eraan in november maar dus niet naar Mars. Maar toch betekent dat achterkant wel groot dat New Glenn dit jaar wel dicht mogelijk mag gaan. Dat is de verwachting. Spannend zijn. Dat is even de update New Glenn. Voordat we naar jou zullen we eerst even de technische dingen doen. Als we de film doen vind je dat goed? We hebben zometeen iets weg te geven zometeen maar dat wil ik eigenlijk voor de laatste bewaar. Dan zie jij nog een ander onderwerp of? Mijn eigen podcast? Ja die doen we in één keer zo. Dan doen we eerst even de andere onderwerp. Wat had jij nog? Ik had nog nog een dingetje. Heel opvallend. Onder SpaceX updates. Hij heeft SpaceX iets op hun eigen site gezet wat heel onkarakteristiek is. Het is namelijk gewoon één grote klaagzang van ja we worden tegengewerkt. Het is heel erg gek dat het dus langer duurt om het overheidspapierwerk om een raket te mogen starten. Dat duurt langer dan het ontwerpen en het bouwen van de hardware. Ze zeggen de vijfde vlucht van Starship staat eigenlijk klaar. We hadden in de eerste week van augustus al kunnen vliegen maar de FEE heeft nu gezegd dat het op de vroegs midden november wordt. Er wordt van alles bijgehaald. Inderdaad pers die verkeerde en misleidende reportages zou publiceren dat er gelogen werd dat er in die grote deluge systeem dat er vervuild water zou worden gebruikt. Er zou niet worden stilgestaan bij vogels die daar broeden. Er zou zonder bepaalde vergunningen zijn gewerkt. Het houdt niet op. Het is lastig zo'n overheid die overal regels heeft. Ja precies. Zelfs de sonic booms zouden niet voldoende zijn onderzocht. De vraag is natuurlijk waarom doen ze dit? Ja het is heel merkwaardig. Op de een of andere manier hebben ze zich kennelijk aangevallen gevoeld en willen zich nu verdedigen. Ja aan de andere kant heb ik ook zoiets. Dat klinkt als persoonlijk dingetje van Elon. Nou ja goed als je de afgelopen paar jaar naar de persoonlijke tweets of icsen, ik weet niet hoe je het moet noemen, van Elon kijkt dan ja hij houdt zich met steeds meer dingen bezig op een steeds merkwaardiger manier. Een passieve post. Het kan natuurlijk ook wel gewoon zijn dat hij net als bij X Twitter alle communicatie mensen eruit gegooid heeft bij SpaceX en dan krijg je dit soort geruchten. Ja ja. Wat je namelijk doet is je versterkt precies datgene waar je last van hebt. Dus ja je kan er wel over klagen maar dan gaat iedereen. Ja precies. Het is opvallend. Nou ja het volgt heel kort op een paar andere opmerkelijke tweets die dan wel wat meer inhoudelijk zijn. Dat Starship zonder mensen binnen twee jaar naar Mars vliegt en met mensen over vier jaar. Gaat dat lukken? Nou dan komt Elon daar weer om de hoek kijken. Nou ik zeg altijd over 25 jaar staan er mensen op Mars. Dat zei ik vijftig jaar geleden al. Ja precies. Dus het blijft, nou ik wil het een beetje terugbrengen misschien 15 maar deze kwartumijn verwacht ik het nog niet. Nee hoe had ik die eerste lancering richting Mars van een Starship in twee jaar, dat is niet onmogelijk weet je. Dat kan wel. Ik wil hem eerst nog maar zien als hij landen op de maan. Dat is toch een beetje om zo'n ding neer te zetten. Ja maar landen is een ander verhaal. Nee maar gewoon je kan natuurlijk over twee jaar besluiten. Nou heeft hij al met een Tesla gedaan. Ja moet je wel iets beter mikken dan met die Tesla. Nee maar precies maar dat kan en dat zie ik hem ook wel gewoon doen. Alleen ja of je daar dan veel je leert natuurlijk veel langzamer als je elke twee jaar een raket kan lanceren en en daarna kan kijken wat gaat er mis en we passen het aan. Wat ze tot nu toe eigenlijk best actief doen. Zeker. Maar richting Mars kan dat niet. Je moet ook een hele andere ontwikkelsstrategie hebben. Dat is niet hoe ze dat gaan doen. Dus ik denk ook dat 25 na is misschien iets pessimistisch maar die... Nou ja kijk altijd tegenslaag maar ik moet zeggen dat SpaceX het over het algemeen fantastisch doet. Niet alleen met de Crew Dragon en al die menselijke activiteiten maar ook Starlink. Overigens Polaris Dawn gaat voor het eerst Starlink gebruiken met lasercommunicatie. Dat doen we allemaal. Nieuwe dingen dat vind ik wel heel bijzonder. Ja dat is een revolution. Maar je moet natuurlijk als overheid een beetje op de rem staan dat er geen wild westen toestanden worden. Iedereen waar de regels aan zijn laars slaapt. Dat kan natuurlijk ook niet. Nee dat is een wisselwerking. Maar voor ons nou de enige spelers cowboy zijn. Ja precies. Maar je moet het gewoon tactisch doen. En op elkaar schelden helpt niet echt natuurlijk. Nee en je moet inderdaad wel gewoon zorgen dat je aan de regels voldoet. Ja. Dat is zelfspreken. Dat lijkt me logisch. Ja inderdaad. Ik wilde door naar Europa klippen want in daar was goed nieuws. Europa klippen is de missie die naar Europa gaat. De Maan Amerikaanse missie gaat naar de Maan Europa en daar was, daar waren problemen mee. Daar hebben we dat een x aantal afleveringen eerder ook al besproken. Want er bleek dat de twijfels waren of de elektronica of de chips het aankonden. En dat de manier waarop was wel opmerkelijk. Want dat was ontstaan in de wondergangen van de conferentie. Waarbij bij een militaire satelliet zo'n probleem hadden. En ze dat er niet uiteraard niet konden vertellen dat ze een probleem hadden. En zeker niet wat dan precies en waarom dan precies. Maar iemand heeft in het oor van iemand anders gefluisd dat hier moet je even naar kijken. En toen kwamen ze inderdaad achter dat de vraag was of die chips daar of die in die radia, die stralingsopgeving van Europa of die zouden lang nog zou overleven. Toen hebben ze toen een beetje een hold gezet en zijn ze dat gaan onderzoeken. En het goede nieuws is dat ze nu denken dat kan. En dat is goed nieuws want de lancering staat in principe voor oktober gepland. En nu ook hier is de timing vrij precies. Op een Falcon Heavy. Dus dat is nog wel weer een heel erg betrouwbare werk zeg maar. Maar ze hebben het groen licht gegeven dus Europa Clipper kan weg. En dat is natuurlijk goed nieuws. Er kwam ook goed nieuws trouwens hierbij aansluitend van het zusje van Europa Clipper. De Europese Jews Missie die ook onderweg is naar Jupiter en de icy moons. Wel onder Europa. Toch? Ja, ja zeker. Ik zit me geen beetje te twijfelen. Nee, dat is de eerste. Soms ga ik z'n Jupiter met die maanden los doen. Het zijn er zoveel. Ja, ik ben gewoon een beetje twijfelen. Maar die maakt een hele batterij flybys. Onder andere langs de aarde. En daar hebben ze net de instrumentarium getest wat gericht is op zoeken naar sporen van mogelijk leefbaar ecosysteem. En tot onze blijde verrassing heeft de Jews mogen vaststellen dat de aarde inderdaad leefbaar is. En daar had ESA best een aardig persbeheer over uitgebracht. Ja, wat is toch mooi. Dat je gewoon je eigen planeet kan studeren zoals je een extra planeet of een moon studeert. Gelukkig had het apparaat geen politieke sensors aan boord. Dat geldt. En dat pak ik nog gelijk even door. Want dan kunnen we daarna naar André. En dat gaat over ook flybys rondom planeten. Maar dan op weg naar Mercurius. En daar was een probleem bij Bepu Colombo. Die is al een tijd onderweg naar Mercurius. En die bleek een probleem met de motor te hebben. En dat zit in zo'n elektrisch propulsiesysteem in dat je een protonenstrom, ionenstrom uitstoot. Waardoor je een whopping, wat was het ook weer, 290 mili newton aan stuwkracht krijgt. Maar wel, continu. Maar ik heb het even uitreken. Daar kun je zeven suikerglontjes op tillen. Dat is de kracht die eruit komt. Maar inderdaad maandenlang heeft het wel heel veel impact. Dus het is eigenlijk super efficiënt. Alleen het ding bleek maar op 85 procent vermogen te kunnen leveren. En dat is een enorm probleem. Want dan klopt de weg, de route die aflegt, twee keer langs Venus, x keer langs Mercurius, een keer langs de aarde eerst. Die weg klopt niet meer. En dat lag aan het energieverdeelsysteem. Ze hebben de machine die het stuk apparatuur wat tussen de zonnepanelen en de rest van de satelliet zit, wat de energie verdeelt naar de verschillende. Dat ging iets niet goed. Ze hebben dat, ze kunnen hem dus op 85 procent laten draaien, maar niet meer. Maar dat betekende wel dat ze de hele puzzel opnieuw moesten doen over hoe ze nou kwamen. En dat is uiteindelijk gelukt. En dat is echt heel knap, zeg ik er gelijk bij. Dat is echt heel moeilijk. En de eerste truc is dat ze bij de laatste flyby van 4 september zijn ze 35 kilometer lager over Mercurius gevlogen. Ze scheerden langs op 200 kilometer, wat ik echt toch idioot laag vind, op zo'n enorme afstand. Dat werd 165, waardoor ze net een andere route kunnen kiezen. En dan kunnen ze met een net een ander parcours kunnen ze toch bij Mercurius komen, maar wel 11 maanden later. Dit zijn ook hidden figures in de ruimte van uit. Deze mensen die de banen berekenen. Ik vind dat zo fantastisch. Alle lof voor de rekenaars. De flybys. Wat ze doen even heel kort is dat je Mercurius heel moeilijk bereikbaar bent. Omdat hij een heel kort baantje loopt rondom de zon. En daar moet je naar kosten verschrikkelijk. Verbrangstof als je er gewoon naartoe vliegt en dan remmen. Dat kan niet. Dus wat ze eerst doen is, de eerste vlogen ze langs de aarde om af te buigen zodat ze bij Venus konden komen. En vervolgens hebben ze twee keer Venus gebruikt om de kortste afstand tot de zon op het niveau van Mercurius te krijgen. En nu gebruiken ze Mercurius om dat elliptje steeds kleiner te maken. Dat is echt. En dan de ene kant langs het planeten. Te versnellen. En de andere kant langs het planeten. En te vertragen. Schitterend. Kosmisch miljard op hoog niveau. Je moet wel geduld hebben. Daarom hebben we volgens mij de inhoud wel een beetje gaan denken. Dan kunnen we nu naar de Fun and Games. Jij hebt echt leuke dingen gedaan. Vertel eerst even de podcast en daarna. Ja, leuk. Ik vind dit een fantastische podcast. Maar ik heb altijd zoveel te vertellen. Ja, dat weten we. Dat loopt helemaal uit. Dus ik heb een eigen podcast kunnen maken. Dus dat is hartstikke leuk. Kuipers en de Kosmos in acht afleveringen. Om allemaal dingen voor de liefhebber te gaan bespreken. Dat is hartstikke leuk. Geen concurrentie van jullie. Want ik heb het niet over raketen en dat soort zaken. Het zijn eenmalige acht afleveringen. Dus Kuipers en de Kosmos vanaf morgen. Als ik het nu zeg. 12 september te volgen. Dus dat is al heel leuk. Dan zeggen we altijd bij te vinden in uw favoriete podcast. Die mix van Engels-Nederlands lopen niet lekker. Dus dat is één ding. Dit ook in het kader van het feit dat het congres komt er natuurlijk aan. Dat gaat veel aandacht opleveren. Daar is de media natuurlijk ook in geïnteresseerd. En ik heb tegelijkertijd dat congres aangegrepen om de première te organiseren voor Beyond. En dat is? En dat is een film. In de zin van een film niet een speelfilm. Dat wordt niet geacteerd. Ook geen documentaire. Dat zijn geen talking heads. Maar belevenis. Ik werd ook benaderd om een ruimtevaart film festival te cureren. Dat leek me leuk. Ik ging vroeger zelf ook wel heen. Dat je gewoon 24 uur lang science fiction films kan zien. Dat wil ik best doen. Goede ruimtevaart films. Right Stuff, Apollo 13, First Man en noem maar om. 2001. Dat is echt gebeurde ruimtevaart films. En daar hebben we ondertussen al best veel van. Ook heel interessante animatie. Apollo 10,5 bijvoorbeeld. Fantastisch. Dat is heel erg goed gedaan. En toen zeiden de producenten dat het is ook leuk om er iets origineels bij te doen. Misschien iets met je beelden van je vlucht en muziek. En nou, dat zijn we gaan starten. Ik luisteren naar heel veel soorten muziek in de ruimte. Maar je hebt één hele grote voorkeur. Dat was Phangelis. Phangelis is natuurlijk altijd verbonden geweest met ruimtevaart. In het Eliac Cursus Sterrenkunde zit het in. In Cosmos met Carl Sagan zit het in. Op een heleboel van die dingen. Getitulaar. Je kende hem ook goed of niet? Uiteindelijk wel. Ik luisterde veel in muziek. Ook in de ruimte. Dus ik heb hem uitgenomen voor mijn lancering. Maar toen kon hij niet. Want hij was de soundtrack voor Alexander toen aan het maken. Maar ik heb hem gesproken vanuit de ruimte. Met de videoverminning. Dat was prachtig. Hij speelde piano voor mij. We konden elkaar zien ook. Terwijl ik hem dus de aarde liet zien door het raam. Dat was natuurlijk prachtig. Het is een hele warme vriendschap geworden. Dus ik ben er veel geweest. En hij vond het ook heel interessant wat ik aan het doen was met die film. Dus ik heb zijn hele oeuvre uitgespit. En voor elke sfeer heb ik allerlei soorten tracks genomen. Dreigends als de raketten uitrollen bijvoorbeeld. Beetje geotisch bij het uitlopen van de astronauten naar de bus tussen de flitslichten. Aantrekken van de pakken. De lancering natuurlijk. En ook hemelse, heel eile muziek zit er natuurlijk in. Dus hij wilde het eigenlijk nog verbeteren. Maar toen kreeg hij corona helaas. Dus hij heeft niet overleefd. De lancering meest. Toon me bij dat hij was overleven. Hij is overleven ja. Maar hij heeft wel 95 procent van die film nog gezien. Dus best vertraging door corona opgelopen in de productie natuurlijk. En door zijn overleiding. Maar uiteindelijk is hij af. Je gaat gewoon mee. Dat is het hele idee. Je gaat mee op een ruimtevlucht. Er wordt niet ingesproken. Het is ook geen topografieles. Want we gaan om de aarde heen vliegen. Het is een ode aan de aarde. En meteen een ode aan Vangelis. Dus er zitten geen pijltjes bij. Nu kijk je naar New York en nu naar Nederland. Wij zien ook geen pijltjes als je naar buiten kijkt. Dus het is echt een beleving. Je lanceert, je komt aan boord, je zweeft naar binnen. Je ziet eerst nog geen mensen. Zoals je echt zelf uit het ruimstation binnen zweeft. Af en toe komt er iemand voorbij. Die is gewoon met zijn werk bezig. En dan ga je naar het raam. En dan hebben we twee rondjes. De aarde bij dag twee keer. En de aarde bij nacht twee keer. En ook nog die tussenperiode waarbij de zon weer kaatst op het water. Dat is ook een heel mooie scene. En allemaal beelden van woestijnen. Van oerwouden. Van ijs, oceaan, koraalriffen. En daar heb ik al die muziek bij gezocht. Hele klus. Ik zou ook een Kill Your Darling's. Dat zou wel een veel langere film kunnen maken. Uiteindelijk 70 minuten. Dat is op aardraden van de distributeur en zo. Ik stel dat deze dingen niet te lang moeten worden. Nou, dat zijn allemaal originele beelden. Maar heel gevarieerd. Want er zitten webcam beelden bij. In een Chinese capsule. Heel korrelig en zo. Waar ook om dat aspect erin te doen. Want je zal je opvallen in die film dat het gemixt is. Het begint met een uitrol van bijvoorbeeld een Zoius. Maar vervolgens zie je een Falcon 9. En dan zie je ineens een lange Mars. En dan denk je, wacht even wat klopt niet. Express heb ik door elkaar gegooid. Want dit is een belevenis voor iedereen op deze planeet. Elke taikonaut, cosmonaut of astronaut die ervaart datzelfde. Dus daarom heb ik het, chronologisch klopt het. Maar ik heb de landen en zo door elkaar gegooid. Je ziet ook beelden van het Chinese ruimtsstation en het ISS door elkaar. En af en toe zie je een Wensensporter. Kijk je binnen en dan naar buiten. En natuurlijk nachts al die lichtjes. Het is fantastisch zoals het om te maken. Heel gebaseerd op de aarde. Wat ik al zei, Vangelis heeft natuurlijk heel veel met die aarde gedaan. Het is één bekend nummer, Albedo 039. En dat is een prachtig nummer. Over de aarde. Dan hoor je een Engelse stem die allemaal feiten van de aarde geeft. De ontsnapping snelheid, de massa, de rotatiesnelheid. Albedo, de lichtvacatie. Dus ook er zit heel weinig duiding in. Express omdat ik het niet in topografie les van wil maken. Maar sommige dingen zijn onduidelijk voor niet astronauten. Dan denk ik mensen, waar kijk ik naar? Dus ik wil er niet de sfeer verstoren, maar ik wil ook niet dat de mensen geïriteerd raken. Dat ze denken, wat is dit nou eigenlijk? Albedo, Albedo, wat is Albedo? En ik hoorde van iemand die het zonder duiding had gezien, proefversie in. Die zei, ja ik dacht dat het explosies waren. Maar dat waren bliksemflitsen. Dus ik denk, oké soms zitten we duiding in om aan te geven wat het is. En dat je gewoon daarna weer rustig kan kijken. Dus wat dat betreft dacht ik, oké wat is nou een mooie manier om het te laten zien. Ik dacht het is eerst voor een, het is een niche film voor de ruimtevaart fans. Dus kleine zaaltjes. Maar het werd steeds groter. Het hele filmfestival is op de lange wagenschap. Maar het gaat echt om die film nu. En met die muziek, Fergel is overleed. Dus ik dacht, je moet je op een groot scherm zien. En daarom gaat het in premier in de Psycho Dal. 22 meter groot scherm. Het is een akoestische zaal. En tegelijk met 70 astronauten. Dus mijn collega's gaan dat ook zien. Dat is voor mij heel spannend. Ik heb er al foutjes uitgehaald in het begin. Ik dacht, dat klopt niet. Deze scène kan niet want ze hebben hun helmen open in plaats van dicht. Maar dat moest allemaal kloppen. Dus dat was spannend. Maar tegelijkertijd met duizenden mensen. Iedereen kan dan mee in die ruimtevlucht. Heel leuk om te doen. En daarvoor gaan de astronauten, we komen allemaal over het podium op voor het publiek. Maar acht blijven er op het podium, twee keer vier, voor interviews. Dus Humberto Tann, Anne Grimbera, die gaan allemaal vragen stellen van het publiek, die zijn verzameld, aan die acht astronauten. Na de pauze is het de première van die film. Ik zei het zijn allemaal originele beelden. Op één scène ontdekte ik dat dat animatie was. Heel goed. Maar dat had ik eerst niet door. Klopt iets niet. Die arm gaat veel te soepel. Dat was animatie van Bean en the Crew Dragon. Dus dat heb ik eruit gehaald. Dat wordt steeds beter natuurlijk, die animatie. Origineel beeld. En er zitten hele gekke beelden in. Ik noemde Don Pettit eerder al. Don Pettit en ik en mijn andere collega Den Burbank. We hebben half een miljoen foto's gemaakt. Heel veel timelapse zit ook heel veel in die film. Het is van meerdere vluchten die hij inhoudt. Maar hij maakte ook een long exposure opnames. En dat elk stipje, elk lichtje, elke ster dat wordt een lange streep. Dat geeft een heel psychedelisch effect. Dus het is origineel beeld en op een vreemde manier weergegeven. Ik denk oké, ik luisterde ook naar andere muziek aan boord. Onder andere Armin van Buuren voor het sporten enzovoort. En die bleek ook een grote fan van Vangelis te zijn. Dat is de maestro van elektronische muziek. Dus ik heb hem meegenomen. We zijn samen naar Parijs gegaan. We hebben elkaar leren kennen. Prachtig. En toen is er maar één ser waar er wel een origineel stuk van Vangelis in zit. Maar in de vorm, in de stijl van Armin. Die heeft er een nieuwe versie van gemaakt. En het is een fantastische scène geworden. Een soort psychedelische trip. Origineel materiaal wordt op een hele aparte manier weergegeven. Dus ja, er zitten hele mooie scènes. En voor iedereen die wil voelen hoe het is om een astronaut te zijn, wat ik zag, wat ik voelde, is dit een fantastische film. Spannend. En dan zijn jullie net de premier is op 4 oktober. 4 oktober in de Zikkordome. Vrijdag ook leuk. En 4 oktober, begin van de ruimtevaart. Ja, ook nog. Ja, de sputnik. Dan komen we zo nog even terug. Maar ik was nog even benieuwd. Kun je hem daarna ook ergens anders nog zien? Ja, hij komt in de bioscoop vanaf 10 oktober. Ja, maar er zijn meerdere bioscopen over heel Nederland. Ja, maar de Zikkordome is super doek, super muziek. En tegelijk met Duitsland en andere ruimtevaart enthousiasten. Dat is mooi. En astronauten. Nou willen onze luisteraars daar natuurlijk bij zijn. Dat lijkt mij duidelijk. Wij mogen drie kaartjes weggeven van de distributeur. Mocht je bij willen zijn bij de première op 4 oktober in de Zikkordome, dan moet je even mailen naar spacecowboyspot.com. En dan geven we aan drie mensen twee kaartjes weg. Heb je nog een opdracht? Moeten ze nog iets opschrijven waarom ze er heel graag heen willen? Moet ze daar een vraag aan hebben? Dat is natuurlijk altijd leuk. Geen garantie, want er komen natuurlijk heel veel vragen binnen. Maar als er natuurlijk een goede vraag in zit voor astronauten, dan is er nog een kans dat die gesteld worden. Dat is wel een leuke opdracht. Oké, dus mocht je er heen willen, twee kaartjes voor drie mensen en verzinnen al leuke vragen voor astronauten. Stuur het aan spacecowboyspot.gmail.com en dan maken we drie mensen gelukkig met kaartjes voor de première. Niet zelf houden. We hebben wat leuks echt te geven. Hebben wij nog wat gemist? Is er nog een nabrander? Hoe laat is het? Misschien is Don ondertussen gelanceerd. MS26. Ik kan je vertellen dat het acht minuten voorbij het uur is. We zijn wat uitgelopen, maar ik neem onze stringen. Herbert zal ons weer vergeven. Dan dank ik Luc van aan de Belen. Graag gedaan. André Kuipers. Mijn naam was Michel van Baal. Dank allemaal voor het luisteren. En tot de volgende keer.