Polaris Dawn was een spektakel. Wordt een nieuwe komeet dat de komende weken ook?

Dit is een BNR podcast. Welkom bij alweer de 156e aflevering van Space Cowboys. Ik ben hier samen met Jeffrey Bout, sterrenkundige. Hallo! En met Erik Laan, docent space engineering bij In Holland. En zelf ben ik Bruno van Wayenburg, ruimtevaartjournalist. We gaan vandaag weer allerlei ruimtevaart en ruimteonderwerpen bespreken. Wat heb jij Jeffrey als het leukste onderwerp? Ja, iets met de James Webb. Misschien kan hij nogal langer mee dan we dachten. Oké. En Erik? Polaris Doorn, die is weer terug op aarde. Ja, zelf wou ik iets vertellen over de copycats van Falcon 9, die nou toch echt in de coulissen staan. Maar eerst Jeffrey, vertel. Nou, ja, laten we meteen beginnen met het verhaal over James Webb. Of eigenlijk gaat het niet zozeer over James Webb. Maar of we misschien wel satellieten in het Lagrange Punt 2 toch kunnen repareren? Daar moet je even iets bij uitleggen. Ja, het Lagrange Punt 2, dat is een plek in de ruimte, op anderhalf miljoen kilometer af de aarde. En dat is een hele mooie plek om satellieten te positioneren, omdat ze daar heel weinig last hebben van allerlei krachten. Dus je kunt een satelliet daar heel mooi stil zetten om waarnemingen te doen van het heelal. En op die plek staan dan een hele hoop satellieten. Dus je hebt de James Webb Space Telescoop, maar ook de Gaia en de Euclid. Vroeger had je nog de Hurser satellieten, dus dat. Er gaan nog heel veel meer. En in de toekomst komen er ook al heel veel bij. En dat is heel veel weg. Dus als een satelliet er stuk gaat, dan is het jammer. Einde oefening. Maar dat is toch altijd met satellieten? Oké, behalve de Hubble is er nooit een telescoop gerepareerd? Ja, precies. De Hubble Space Telescoop, dat is eigenlijk het grote voorbeeld, die kon gerepareerd worden. Die heeft ook een aantal keer een onderhoud gekregen, dat er een space shuttle langskwam om weer een of andere te updaten en dergelijke. Nou ja, de James Webb Space Telescoop hangt niet op een paar honderd kilometer boven de aarde. Dus dat is dan niet mogelijk. En die was juist om een hele speciale reden, een hele lijst op die plek gezet, dat is de La Cranche punt 2. En ja, dan weet je al van tevoren, als die stuk gaat of wat dan ook, dan is het afgelopen. Maar nu zit me toch nog wat meer over na te denken of dat punt nou echt zo onbereikbaar is. Nou in ieder geval wel voor mensen, maar misschien dat je een robotmissie daarnaartoe zou kunnen sturen om reparaties uit te voeren. Of misschien wel brandstof bij te vullen. Oké. Ja, altijd als ik dat hoor, denk als eerste, wat een onzin, want James Webb is daar helemaal niet op gebouwd. De Hubble Space Telescope, die had allemaal mooie kleppen, zodat je hem open en dicht kon maken. En dan iets eruit trekken en een andere instrument er weer in duwen. Die is ook met de Space Shuttle daar neergezet natuurlijk. Ja, dat kan niet met James Webb, die is daar helemaal niet op gebouwd, want je kon er toch niet heen. Maar er zit wel aan de achterkant of aan de onderkant waar hij ooit aan de raket vast zat, daar zit een ingang voor brandstof. Want ja, vlak voor de lancering wordt dat er ingeperst. Dus misschien dat je dat toch nog wel zou kunnen doen. Dat je daar een robot ertoe stuurt in de verre toekomst over een jaar of 10, 15. En nou ja, dan dus, hem zou bijvullen en dan kan hij weer 10 jaar, 15 jaar mee. Oké, wat moet er eigenlijk in? Dat is maar niet bekend eigenlijk. Of dat giftig goedje? De rasine denk ik. De rasine, oké. Maar ik weet wel dat ze heel veel brandstof of stuurstof over hebben. Dat de Ariane 5 raket zo goed dat ding had. Hij was heel goed gepositioneerd. Dus ik denk dat hij het zelf over 20 jaar moet gaan volhouden op de Granspunt 2. Als je dat voorgeveer gelijk met James Webb, die houdt het al 30 jaar vol. Of hubbelt. Of hubbelt, ja. En ja, dan, ik denk dat als het kan en het is niet al te duur, dan is het toch een heel interessante idee. We hebben dus een geruimd tijd om dit ideeëntje verder uit te werken. Ja, en nou is het James Webb. Ik denk ook dat dat uiteindelijk de vraag is van als Starship online komt, wat de kostenbesparing zou kunnen zijn van zo'n rescue missie. Dat je niet zegt, ja we bouwen gewoon een nieuwe en nog grotere telescoop. Ja, want Starship kunnen we er heen lanceren en qua kosten maakt het niet zoveel uit. Het is uiteraard zo dat James zelf weer een opvolger krijgt. Die zijn al in ontwikkeling. Maar een tweede zal er niet komen, want dan begin je weer met een oude hoek te maken. Maar als je hem dan toch gewoon voor weinig geld op rationeel kan houden, dan zullen de sterrenkundigen dat heel interessant vinden. En waarom is dit nu opeens bekend geworden? Nou, er zijn een aantal mensen van de Goddard Space Flight Center van NASA. Die hebben daar een paper over geschreven. En dan eigenlijk alleen maar over het onderdeel van hoe je daar kan komen met een robot. Welke baan je dan kunt maken, of het überhaupt realistisch is. Dus ze gaan met baanberekeningen vooral in? Ja, en dat leek nog wel te kloppen. Maar nou trouwens heb ik het heel de tijd over James Webb. Het zal vooral interessant zijn voor toekomstige missies. Als er dus een toekomstige missie is, dan gaan ze misschien toch wel weer luikjes erin zetten dat een robot makkelijke toegang tot kan krijgen. We hebben natuurlijk wel veel over gepraat van in-orbit servicing. Repareren, bifullen, misschien verplaatsen en zo. Dat je dat veel meer met satellieten zou gaan doen. Maar dit is dus op een iets andere afstand. Ja, op anderhalf miljoen kilometer hier vandaan. Nou, we wachten het af. Maar dergelijke testen hebben ze ook al gedaan voor geostationaire communicatiesatellieten. Wel daar is op zich de business case natuurlijk wel wat helderder inderdaad. Dan betekent het dat het wel nog wat betekent. Dan kun je miljoenen verdienen als je nog een paar maanden extra satelliet kunt gebruiken. Dat was ook wat die NASA wetenschappers ook hadden onderzocht. Die hebben meerdere scenario's bedacht. En eentje zei van goh, misschien dat er over een aantal jaar wel een soort tankstation in de geostationaire baan komt. Dus dan kunnen we eerst daar naartoe en dan een robot bij tanken en dan daar naartoe vliegen. Dat is eigenlijk gebruikmakende van dat tankstation dat er dan toch al is vanwege die commissieel redenen. Nou, we gaan het meemaken. Ja, of niet? Erik? Ik had Polaris Dawn, die was in de vorige uitzending, toen André Kuiper precies was, waren ze net gelanceerd volgens mij. Ze zijn in ieder geval weer veilig teruggekeerd na vijf dagen in de ruimte. Ze hebben inderdaad die hoogte gehaald van 1400 kilometer. 1401, kom maar. Nog iets? Een polaire baan, dus dat is ook vrij uniek. Normaal gaan de mensen missies meer equatoriaal of 51,6 graden inclinatie voor de IJS. Maar dit was echt polair, dus dat was ook bijzonder. En ze hebben ook nog, toen ze wat lager gingen op 1400 kilometer, dan raak je wel de Van Allen belt aan. Dus dat is wel, qua straling is dat een beetje vervelend. Dus hebben ze experimenten ook gedaan met stralingsmeters, maar uiteindelijk zijn ze wat lager gaan vliegen. En toen hebben ze ook een IVA gedaan, zowel de commander, de billionaire die de boel heeft betaald. Miljardair? Wat zei ik, miljonair? Een billionaire is in Engels, maar in Nederland is hij alleen nog maar een miljardair. Alleen nog maar een miljardair. Die mocht een klein uitstapje maken, ze hebben die hele capsule aan de binnenkant vacuum getrokken. Zonder luchthuis naar buiten geklommen. En dan zag je op de camera die ze aan de buitenkant van de Dragon hadden geplaatst, dat hij wat oefening aan het doen was om zijn pak te testen. Daar ging het eigenlijk over, dat ze een nieuw ruimtevaartpak, IVA pak van SpaceX gingen uitproberen. Daar is ook nog een andere crewmate, die is ook dat lalitje opgeklommen en heeft van dat mooie uitzicht genoten. Ja, dat is niet echt een wandeling in de zin. Nee, daar was inderdaad discussie over, is dit nou een wandeling, want je bent niet echt helemaal vrij. Je staat een beetje op een soort platform, je steekt je hoofd even naar boven. Maar je bent wel blot gesteld aan het vacuum van de ruimte. Maar goed, dat waren die astronauten die nog binnen waren, die waren dat ook. Daar was trouwens ook een beetje onduidelijkheid over, denk ik. Het was gewoon niet zo goed gecommuniceerd, dat mensen wisten niet dat hij eigenlijk dus maar half uit dat ruimteschip ging hangen. Er was ook een reden voor, de sluiting van de capsule stond open. En die schermde de astronauten eigenlijk af voor wat er aan debris, aan kleine objectjes nog aan zou kunnen komen. Ze zaten een beetje in de schaduw van die grote klep. Ja, vanaf die klep werd ook gefilmd, dus daarom zag je dat niet. Dat had toch ook wel een iconische foto, denk ik. Dat je op een gegeven moment tegen de achtergrond van de aarde, dat je dan zo'n astronaut ziet staan op zo'n dragoncapsule. Dat was toch wel een bijzondere foto. Ja, en dit was in de jaren zestig, maar dit is wel heel mooi. Maar goed, de punt is natuurlijk dat dit een ruimtewandeling is, of hoe noem je dat dan? Een ruimtexit, of ik weet niet een beter woord. Om het hoekje gluren. Die natuurlijk betaald is door iemands eigen geld en niet door belastinggeld. En dat is denk ik de grote revolutie van deze missie. Er was natuurlijk ook veel kritiek op, van wat is dit? Iemand die veel geld heeft en dat gaat spenderen om op een raket te stappen die voor de FNOM al gaat. Maar daar hadden we wel alles aan gedaan, omdat we toch niet altijd Jetjet terug over het laten komen. Precies, dat ze dit hebben gedaan, 1400 kilometer, dat ze zo'n ruimtepak hebben getest. En dat ze ook met Starlink communicatietesten hebben gedaan met laser. Dus ze hebben echt wel dingen nieuw gedaan. Als er weer zo'n rijke ruimtoeteris komt die een weekje op het ISS uit het raampje gaat kijken, dan ben ik ook de eerste die voor aan staat, dat moet we niet meer doen. Want dat is onzin, om daar je geld aan te spenderen. Ik ga er niet over. Maar de hoeveelheid CO2 die je dan per persoon gebruikt om dat te gaan doen in een week, dat staat niet in verhouding. Er waren ook twee SpaceX medewerkers mee. Toch ook echt wel een arbeidsvoorwaarde, denk ik, dat je kans maakt op je ruimtoeteris. Wat ik ook op zich bijzonder vond, is dat het allemaal goed gegaan is. Je hebt niet alles gezien, maar er was heel wat kritiek. Ze nemen heel veel risico. Dit zijn allemaal rookies, andere Kuipers, die hadden toch wel wat gebeurd. Maar het is allemaal gelukt. Het is allemaal goed gegaan. Daarmee is het toch niet risico-loos geweest? Het is niet risico-loos. En het is ruimtevaartig ook niet? Ja, zo is het wel. Dat we afgelopen jaren in de ruimtevaart toch wel vaker dachten, we moeten niet te veel risico nemen, want het moet in één keer goed gaan. Omdat er heel veel belangen waren, ja, kijk, NASA kan dit niet doen. Als het mis zou gaan, dan ligt zo'n hele programma weer voor vijf jaar stil. Dan moet er onderzoeken gedaan worden en dan gaat iedereen zich weer mee bemoeien. Als dit mis was gegaan, nou ja, vervelend. Het moest een keer mis gaan, maar we gaan weer door. Ja, we gaan weer door. Ik had achteraf ook een beetje het gevoel van, ja, het is gewoon een hartstikke stoer en het is gelukt. En al die kritiek, als het aan Boeing of NASA had gelegen, dan was je hier nooit gekomen, zou je maar zeggen. Die zijn vijf jaar bezig om een keer een kapsoe aan hem naar boven te krijgen. Nou ja, ook maar voor de helft. Ja, dus dat vind ik op zich het positieve van zo'n missie, dat hij dat laat zien. Dat die ruimtevaart dus echt wel verandert. We komen straks ook op dat andere onderwerp met Starlink, dat daar veel te veel straling vanaf komt voor astronomen. Dus ja, dat heeft allerlei excesses die ook een rol spelen. En daar moeten we ook mee omgaan. Maar ik denk ook weleens van die traditionele ruimtevaart, die zit nu te klagen over van alles. Maar dan denk ik, ja, je hebt zo lang de tijd gehad om dat goed te organiseren, dat heb je nooit gedaan. Waar klagen ze over? Nou, over dat er zoveel satarieten worden gelanceerd en dat er van die rijke mensen de ruimte in gaan. Dat kan allemaal niet. Het is een beetje vanuit die elitaire hoek zeggen van ja, weet je, de ruimte, dat is wel heel bijzonder. Dus daar kunnen alleen zeg maar de traditionele partijen, die mogen daar aan het werk. Want wij weten hoe dat moet daar. Terwijl je ziet gewoon dat UnspaceX dat ook gewoon doet. Maar je ziet toch dat de NASA's en de ESA's van de wereld toch heel erg... Ze moeten zelf heel voorzichtig zijn op verschillende redenen. Traditioneel in dat ze kunnen niet fouten maken die UnspaceX maakt. Maar goed, dat het mecanisme erachter... Maar het mecanisme erachter is natuurlijk dat er die politiek erachter zit. En dat politici weer herverkozen moeten worden. En dat we dat tegen het licht moeten hebben. Jongens, is dat nou de manier hoe we de aarde willen organiseren? Ja, ik vind het een beetje een spiegel voorhouden voor de gevestigde orde. Ja, als je klaagt, nou ja, nu is je tijd geweest. Dat heb ik wel eens gevoel. Oh zo, ja. Maar goed, dan kom ik even... Je noemt het het volgende onderwerp, want dat is een beetje... Dat is... Wil jij iets over zeggen? Jeffrey? De straling van alle SpaceX satellieten. Oké, ja. Ja, daar had ik inderdaad ook als onderwerp nog over de nieuwe Starlink satellieten. Nou ja, dat is natuurlijk al een aantal jaar bezig. En er zijn ook nieuwe versies inmiddels gekomen. Wat is er al een aantal jaar bezig? Nou ja, dat er Starlink satellieten naar boven worden gestuurd. Er zijn er op dit moment 6.500 die in de baan om de aarde heen vliegen. En inmiddels hebben ze een versie 2. En er is ook nog een versie waarmee je kunt telefoneren. Hoe heet dat ook weer? Direct access? Direct call. Ja, dat is een beetje een mobiele telefoon. Heb je direct een verbinding met satellieten? Als je de goede telefoon hebt. Direct to sell heet het. Oké. Nou, daar is wat commotie over. Want ten eerste heb je dus die versie 2. En dat is een heel groot ding vergeleken met de vorige. Die weegt 800 kilo en dat is drie keer zoveel als de eerste versie. En nu hebben de Nederlandse sterrenkundigen van Astron die hebben daar eens onderzoek naar gedaan. Met hun radiotelescopen. Of beter gezegd met hun low-far telescoop. Dat is de low frequency array. Waarmee je lage frequentie radiogolven onderzoekt. En daar kwamen ze erachter dat er 30 keer zoveel radiostraling vanaf komt. Van die nieuwe versie 2. 30 keer zoveel als? Als de eerste versie. Daar hadden ze ook al last van. Ja, daar hadden ze al last van. Dus het wordt steeds erger. En als je duizenden van die satellieten gaat krijgen. Dan wordt dat echt een heel serieus probleem. En dan wordt het nog heel moeilijk om überhaupt nog radiosterrenkunde te gaan uitvoeren. Je zag hetzelfde verhaal over dat ze last hebben van die glares. In de optische telescopen. En die die je in de radiotelescopen. Ja. En daar nog iets meer over. Je hebt inderdaad ook die direct to cell versie. En die komt heel laag te hangen. En die is 5 keer helderder dan de eerste versie. En die heeft dan, in de sterrenkundige term, een magnitude van 4.6. Nou, dat houdt in. Die kun je met je blote ogen zien. Tenminste, als je op een heel donkere plek zit. Je hebt het nu over licht dan? Met je blote ogen. Er zijn er nu honderd van. Maar dat worden er ook duizenden. En ik vind dat toch wel echt wel treurig. Dat is alleen als ze de zon tegen aanschijden. Ja. Dat betekent inderdaad vlak na zonsondergang en vlak voor zonsopkomst. Dan zie je ze. Begin van nacht en einde van nacht. Maar toch. Dan denk je, wat een fantastisch sterrenhemel. Ik zit hier op een heel donkere plek. En is hier honderden van die satellieten misschien wel aanschijven. Ik was van de zomer in de Voghezen. Dat is een van de donkerste plekken. En daar zag ik er ook inderdaad. Om de paar minuten zie je iets langskomen. Waarschijnlijk Starlink, satellieten. Maar ja, ik zag nog steeds die prachtige sterrenhemel. Ik ben ook tegen dat er 40.000 van die dingen komen te hangen. Gewoon vanuit het feit dat je dan dat risico krijgt op botsingen. En op dat het op een gegeven moment exponentieel probleem is. Dat het op een gegeven moment exponentieel probleem is. Dat het op een gegeven moment exponentieel probleem is. Dat het op een gegeven moment exponentieel probleem is. Dat het op een gegeven moment exponentieel probleem is. En dat het op een gegeven moment exponentieel probleem wordt. En dat we de ruimte niet meer kunnen gebruiken. Maar zoals het nu is, is het gewoon niet een probleem. Vind ik zelf. Voor mijn gevoel van de sterrenhebend. Ik zie prachtige sterren. En af en toe komt er een prachtige satelliet langs, denk ik wel. Oké, dus je past je beleving gewoon aan aan dat oprukend kapitalisme in de ruimte. Ja, dat is ook wel zo. Toen ik heel jong was, had je als kind naar de sterren gekeken. En toen was het veel donkerder dan nu. Dat vind ik al nog gemis. Maar het is gewoon zo, zou je kunnen zeggen. Daar valt niks aan te doen. Je hebt nu ook veel meer vliegtuigen dan vroeger. Dat zijn er nog veel meer. En ik woon in Delft. Dus ik zit naast het Westland. Ik zie komkommers en tomaten met heel veel licht. Dus ik zie gewoon helemaal niks vanuit Delft. Dus in de voghezen was het ineens wow. Ik kan me voorstellen dat je helemaal lyrisch werd toen je in de voghezen zat. Als we boos worden over we zien de sterren helemaal niet meer. Dan moeten we eerst starten met al die lichtvervuiling. Ja, dat wil ik ook graag doen. Ja, dat ben ik ook voor. Ik word er wel een beetje boos aan. Maar in de tijd weet ik ook van ja, je ziet het ook gewoon gebeuren. Het zijn eens een beetje space cowboys met alles. Ze doen gewoon. Ik ben er wel voor regulatie. Dat we daar bewust mee omgaan. En dat gebeurt nu niet. Dat is wel de kritiek die ik erop heb. Dat de ruimte nu gewoon boven de 100 kilometer is er niet echt keiharde wetgeving. Dus daar kun je gewoon doen wat je wil. Daar hebben ze al die tijd, heb je dit aanzien komen? 15 jaar geleden, ja, toen zag je gewoon gebeuren wat er nu gebeurt. Dan moet je ingrijpen. De geopolitieke stemming is natuurlijk niet echt ernaar om afspraken met elkaar te maken. Nee. Even goed, nog even één ding. Je zei van nou ja, ik zie nu een paar van die satellieten tegelijkertijd. Ja, dat bedenk ik er gewoon bij. Maar er worden er wel echt heel veel meer. Ik heb ook nog een beetje in die getallen zitten kijken. Ik schrok er toch wel weer van. Als je nou bedenkt, op dit moment, dit jaar, het eerste half jaar van dit jaar, van januari tot juni, zijn er 48 lanceeringen geweest van SpaceX. En die hadden 22 à 23 van die satellieten bij zich. In dit eerste half jaar van 2024 zijn er 1100 gelanceerd van die satellietjes. En dat zijn er zes per dag. Maar uiteindelijk willen ze naar 42.000 van die satellieten. En die hebben een levensduur van vijf jaar. Dat betekent dat er 23 per dag gelanceerd moeten worden. Dus het lijkt al veel van, oh jongens, er gaan al een stuk of drie van die lanceeringen per week bij SpaceX naar boven. Dat zal er de komende vier jaar of jaren nog wel, gaat er nog een keer vier ongeveer. Ja, met Starship. Die wordt helemaal afgevuld met Starlings. Maar ik vind het ook buiten proportie dat het naar 42.000 gaat. En ook als de Chinezen ook hun eigen constellatie gaan. En Wan's Law komt er nog, en de Europeanen willen er nog. Maar goed, dat zijn allemaal constellaties. Die gaan over, ik heb straks ook nog een voorbeeld van het Telesat Lightspeed constellatie. Dat zijn 198 satellieten. Oh, dat is niks. Dat is niks. Ja, nou goed, om hierop in te haken. De Chinezen zijn ook durk aan het lanceren. Zij zijn na Amerika de grootste lanceerder nu. En we erken ook hard aan het kopiëren van de landende trappen van Falcon 9. Kom jij nou op een nieuw onderwerp? Ja, ik zit er heel sneaky in te helpen. Ik weet niet of het een filmpje is. Ze hebben twee bedrijven die er aan werken. Landspace, die werkt aan de Choukui 3. Die is een paar weken geleden opgestegen en geland. En dan helemaal op de Space Falcon 9 manier. Dus je gaat omhoog. Je landt op die raketmotor. Negen motoren geloof ik ook. En dan klappen er vier van die poten uit. En dan langzaam afremmen en dan mee klaar. Dat hebben ze al in zo'n hop gedaan. De afgelopen dagen verscheen er een heel spectaculair filmpje van een concurrent. Of een andere Chinees bedrijf. En dat was, even kijken. De Nebula 2 raket. En die probeerde dat ook. Maar de raketmotor hield er net iets te vroeg mee op. En dat donderde de laatste 2 meter en ontplofte alsnog. Alleen daar vliegt dus een drone omheen. Die de hele sequentie volgt. En dat ziet er echt uit als heel spectaculair beelden. Ik hoop alleen dat, als aan het eind, je hem op de platform zakken en dan gaan er dingen ontploffen. Dan stopt het filmpje net. Ik wil er geen nog een paar seconden meer. Zevels die ontploffing. Net niet. Dat is misschien toch de Chinese sensor. Die zegt allemaal leuk en aardig. Maar dit doen we niet te weten. We willen alleen succes laten zien. Dat is duidelijk geen succes. Dat wordt er ook wel bij vermeld. Maar goed, dat zit er dus aan te komen. De New Glenn van Blue Origin. Die heeft binnenkort ook een testvlucht. Dus bijna 10 jaar nadat het SpaceX voor het eerst gelukt is, zit het er nu aan te komen. Dat ook andere raketten nu echt herbruikbaar gaan worden. Die gaan dus de eerste poging meteen doen. Dat ze meteen laten zien dat ze reusable zijn. Ja, in plaats van later nog een keer. Ik moet trouwens zeggen, toen ik het filmpje voor het eerst zag van die Chinese raket, dacht ik, oh wat leuk, CCI. Het zag er heel erg uit. In dat programma heette het ook weer, die software. Kerbal Space Program. Dat wist ik ook even aan het denken. Maar het is toch volgens mij wel echt. Ik zag het later op YouTube wel helemaal scherp. Ja, het was wel echt. Maar op zich het interessant dat de Chinese dat dan toch wel inderdaad laten zien wat je zei. Voor haar voormalig, in vroege tijden werd dat niet laten zien. Dan lieten ze het pas een succes zien. Ja, ja. Dat vind ik wel een positief teken. Hebben ze ook alweer van IZLAND afgekeken. Tegelijk zijn het ook commissiele bedrijven die dat niet doen. Het is helemaal meer communistisch. Alleen eigenlijk niet. Maar goed, het is wel voor de interne markt. Amerikaanse bedrijven die laten hun satellieten, die gaan niet met een Chinese raket omhoog. Dat kan niet gebeuren. Die krijgen die satelliet niet geëxporteerd naar China. Ze willen zelf natuurlijk ook heel veel lanceren. Er zijn genoeg andere landen met wie wel zaken willen doen. Ja, India of zo. India en allerlei Zuid-Aziatische landen. Ik zag toevallig, over China sprekend, een hele interessante documentaire die de Chinese staatstelevisie heeft uitgezonden. Over de Chang'e 6 missie. Dat is de missie die op de achterkant van de maan een sample heeft opgehaald. En dan laat ze best wel zien wat ze allemaal gedaan hebben. En ook de samenwerking die ze hebben met de Fransen en de Pakistanen. Dat doen ze best open. Laat ze zien wat er allemaal gebeurt. Maar dat was ook een succes. Dan rollen ze de loper uit voor een mooi verhaal. Maar dat vind ik op zich ook wel een teken. Dat ze wel open staan voor samenwerking. Voor toch wel een positief doel. Als het echt over maanonderzoek gaat. Ja, dat is niet heel politiek. Dat is niet heel politiek. Dus daar strekken ze toch wel de hand uit van werk met ons samen. Zat die linker in de show notes? Die gaat in de show notes komen. Die documentaire zal dan vast een beetje voor de buitenlandse markt zijn gemaakt. Ja, want hij is ook in het Engels. Met Engels ondertiteling. Dus echt wel voor de buitenlandse markt. Het is een beetje Amerikaans eigenlijk. Moet ik eerlijk toegeven. Hoe ze dat doen. Specie muziek. Zijn er momenten in die documentaire dat je denkt... Hier laten ze toch iets zien. Misslucking of twijfels. Nou, wel discussie over of ze wel de juiste keuzes maken in de missie. Want dat ding moest op een gegeven moment booren. Twee meter diep volgens mij. Hoe doe je dat? Welke risico's nemen? Hoe dieper je boort, hoe meer risico je hebt dat je vast komt te zien. Maar hoe groter de wetenschappelijke opbrengst is. Hoe dieper je gaat, hoe interessanter het wordt. Dus ja, dat zie je wel een beetje gebeuren. Dat ze daar wel echt discussie over hebben. En dat ook in beeld brengen. Ja, dat brengen ze ook in beeld. Ja, ik vond het een leuke docu om even te zien. Hoe lang is die? Ja, iets minder dan een uur. Oke, kijken dus allemaal. En had jij dan nog verder iets over die Chinese raketten nog? Hoe bedoel je? Dat was het filmpje. Dat was aanleiding. Had je nog meer aanleiding voor dit onderwerp? Dit was het voor de Chinese. Nou ja, ze zijn heel erg in opkomst. Het is een beetje moeilijker te volgen. Je hebt Andrew Jones bij Space News. Die volgt China vanuit Helsinki. Maar hij zit niet meer in China? Nee, hij heeft volgens mij nooit gezeten. Ik heb wel eens een podcast met hem geluisterd. Dat was volgens mij. Ik kreeg echt het gevoel dat ik in China zit. Maar dat is een paar jaar geleden. Hij is nu standplaats in Helsinki. Maar je bent er heel weinig echt bij. Zeker daar. En alles gaat met interviews. Ja, jaren geleden hield ik bij wat er allemaal gelanceerd werd. En wat de plannen waren. En toen ben ik op een gegeven moment ook... Ik ben er gewoon mee gestopt. Vanwege China. Ik kon het gewoon niet bijhouden. En ook de nieuwszending. Andrew Jones was de persoon waarvan ik denk, oké, die weet het. Maar toen luister ik die podcast met hem. En toen zei hij ook, ja, ik weet ook maar niks. Ik weet ook maar niks. Want er gebeurt van alles. En dat ervarede ik zelf ook. Ik kreeg een nieuwsbericht. Er gaat een satelliet omhoog over dan en dan. En op een gegeven moment hoor je er helemaal niks meer over. En dan hoor je een paar jaar later, er komt een satelliet. Dat gaat reenteren en dat is een probleem. Ik denk, dat is die satelliet. Ik weet niet eens wanneer die gelanceerd is. Dus het is helemaal moeilijk te volgen wat er in China gebeurt. Oké. Jeff, of Erik. Ja. Heb je nog... Ja, ik wou... Er is een rapport uitgekomen van de European Space Policy Institute. Ja. Naar aanleiding van een ander rapport wat meneer Draghi heeft geschreven. Ja, dat we in Europa achterop komen. Dat we in Europa achterop komen. En dat, nou dat is natuurlijk heel wolk, Brusselse taal. Maar goed, het is wel interessant dat, zeg maar, ruimtevaart wel als een van de vijf... Ja, speerpunttechnologieën wordt aangedraagd. Dat zijn de belangrijke gebieden waar we als Europa ons moeten focussen. Want daar lopen we achter en daar worden de verschillen gemaakt. Oké. Dus met quantum is er een onderwerp, een AI. Maar space dus ook. Oké. En hij legt zeg maar bloot de echte verschillen... Tussen Europa en ook voornamelijk de Verenigde Staten. Dat je bijvoorbeeld in Amerika gaat er per jaar 29 miljard dollar naar het ruimtprogramma van de Defensie. Terwijl in Europa gaat er, als je dat bij elkaar optelt van de European Defense Agency Fund... Ja, dan komen ze tot een bedrag van 800 miljoen. Ja. Terwijl ja, je hebt toch Europa... Qua inwonertal is het wel kleiner dan Amerika, denk ik. Nee, groter. Groter? Hoeveel mensen wonen er in Europa? Nou, uit mijn hoofdstree in Amerika 300 miljoen. 300 miljoen? En in Europa tegen de 500, bijna. Nou ja, het is in ieder geval gelijkbaar. Terwijl dan zie je gewoon dat er een enorm verschil zit in wat Amerika doet op het gebied van ruimtevaart... dan wat Europa doet. Ja. Dat er een gap is en er wordt een hele analyse gedaan van hoe dat nou komt. En ook kritiek op dat Europa kansen niet pakt ook. In aardobservatie bijvoorbeeld, dat je bedrijven als Planet, Satellogic en Maxar... die domineren nu de aardobservatie-sector. Dat als je foto's ergens van nodig hebt wereldwijd, dan zijn dat de bedrijven... Hadden wij ook op kunnen richten? Ja, we kunnen in Europa ook heel goede aardobservatie-satellieten bouwen. Dat doen we ook wel, maar niet in de inbaten die Amerikaanse bedrijven doen... maar die worden ook weer gesupport vanuit Defensie. Dus dat missen we dan in Europa. Maar we hebben toch ook onze OHB's en Airbus en Thales, Alenia en... Nee, we hebben ze op zich wel. Alleen we benutten dat denk ik in Europa te weinig wat die bedrijven zouden kunnen doen. En het is niet alleen maar de echte markt. Zoals ik dat zie als je het commerciële ruimtevaart bekijkt... waar mensen het over hebben, dan denken de burger dat de commerciële ruimtevaart... dat zijn niet miljonairs, maar eigenlijk bestond al in de 80e jaren... dat telecombedrijven geostationaire telecomsatellieten gingen lanceren... en daar echt geld voor over hadden. Toen is de eutelsat opgericht en SCS is ook op stand gekocht. Europa was in de jaren 80, 90... qua telecommunicatie stonden ze vooraan. En ook Arian5 en Arian4, dat waren de... Arian4, dat waren de echte commerciële raketten. Arian5 heeft goede gewinsten gemaakt. Ja, maar dat hebben we afgelopen 10, 15 jaar helemaal verkwanteld. Heb je het nou over het rapport van Draghi? Nee, over het rapport van het rapport. Dat is een denktank die vindt daar wat van. Hoe heet die denktank? De ESPI. Space Policy Institute. En daar hebben we vast ook bedacht wat er dan moet gebeuren. Ja, precies. Er moet meer geld overal heen. Dat is wij van WC1. Het heeft ook wel kritiek op de Europese structuur... hoe wij ruimtevaart organiseren. Bijvoorbeeld met de geopolitiek. Je bent als member state van ESA... geef je geld aan ESA en ESA gaat... en dan volgen ze dat geld weer uitgeven in het land. De georeetering. Wat je inlevert krijgt, wat je betaalt krijg je ook voor je eigen industrie weer terug. Dat werkt wel voor heel veel dingen. Alleen daar wordt nu wel kritiek op geuit. Is dat nou wel de manier om het goed te doen? Een voorbeeld is Arian6. Die raket is nu één keer redelijk succesvol gelanceerd. En ik denk dat het zeker een succes wordt. Het is wel duurder dan de Falcon 9 van SpaceX. De belangrijke reden is dat de hele Europese industrie... aan die raket moet werken. Want dat zit ook redelijk in die georeetering. Dat er Europese partijen... Iedereen moet onderdelen aanleveren. Er zijn voorbeelden dat de partij denkt... ik ben de enige leverancier in dit land. En er moet toch geld... We moeten toch iets doen vanuit dit land. Nee, je kan de prijsstreek er hoger doen. Dat is wel weer in de kop gedrukt. Toch zag ik dat Arian6-lancering... kost iets van 30% meer dan een Falcon 9. Dat valt nog wel mee, want die is niet herbruikbaar. Ja, maar goed, die herbruikbaarheid... die reduceert pas de kosten... als je 30 à 40 lanceringen per jaar gaat doen. En Arian6 gaat niet 40 keer per jaar lanceren. Dus die reusability voor Arian6... is ook niet belangrijk nu om de kosten te drukken. Maar over wat jij net vertelde trouwens... Een voorbeeld is planet Labs. Die hadden al jaren geleden... dat ze de hele aarde steeds fotograferen. En die gooien er allemaal dataanalyse op los... en verdienen er heel veel geld aan. Daar zijn de Amerikanen goed in... en dat doen we eigenlijk veel te weinig. Ja, dat is een mooie conclusie. Je kunt gewoon bij Maxar of planet Labs zeggen... dat je daar en daar een foto maakt en dat betaal je. Met je creditcard neem ik aan. En zo'n bedrijf hebben wij niet in Europa. Ja, Airbus doet dat ook. Maar niet in die mate dat Maxar en planet dat doen. Ja, het zijn natuurlijk grote bedrijven... die niet per se zitten te wachten op... dit soort kleine NIS-activiteiten die nog moeten groeien. Ja, en ze zijn afhankelijk van die defensiecontracten. Want die hebben echt die vraag voor imagery... van buitenlandse partijen die ze willen zien. Maar goed, meer geld, ophef van de Geo-return. Ja, meer entrepreneurship, meer spirit eigenlijk. Dat weet ik ook wel. We moeten oppassen dat we niet in slaap zussen. Dat zien we op meerdere fronten. Dat we in Europa gewoon niet krachtig genoeg optreden. Ja, dat kan ik er alleen maar mee eens zijn. Ik heb alleen geen oplossing. Ja, misschien hierop inhakend. In Europa wordt al geprobeerd een eigen raket te ontwikkelen. Dus commerciele raketten. Dan worden vooral small launches. Dus een paar honderd kilo naar een lagebaan aardbaan. Een aantal Duitse bedrijven. En het gaat er nou een beetje om te spannen... wie van het eerst ook uit Europa gaat lanceren. In de Shetland-eilanden heb je de Sachsefort. Dat is een lanceerbasis die willen diensten gaan bieden. Dus dan lanceer je over de Noordzee naar het noorden. Dus polaire banen. En iets vergelijkbaar is er in Noorwegen. Een andere basis die ook orbitale lanceringen wil gaan verzorgen. Je hebt een nieuw bericht over die. Het laatste is dat Isar Aerospace, een Duitse bedrijf, die willen daar een raket gaan lanceren. Ze hebben nu de motortests gedaan. Dat moet ergens deze komende maanden gaan gebeuren. Je weet dat de lanceringen altijd onder voorbehoud zijn. Of Noorwegen of de Shetland-eilanden gaan de eerste kleine Europese lanceerders de lucht insturen. Dat worden dan een polaire banen gestuurd? Ja, dus je hebt niet het voordeel dat je de snelheid van de grond daarmee krijgt. Je bent dan gespecialiseerd in kleine ladingen, maar ook in polaire banen. Dus die over de Noordpool gaan. Zodat je met zo'n satelliet de hele aarde in beeld kan dringen. Je hoort het zo'n baan ook weer. Dat is een zonsynchronen baan. Ik hoop dat het lukt. Het zou een mooie opsteker zijn voor de Europese lanceerdersmarkt. Dat we meer keuze hebben in Europa om met Europese raketten te lanceren. Denk je dat daar nog ruimte is op die markt onder SpaceX te vangen? Dat is de grote concurrent natuurlijk. Die is zo overweligend, zeker qua kosten. Ik zit zelf ook in een project bij in Holland waar ik met studenten nieuwe satelliet ontwikkel. We wilden die ook in een jaar of drie of vier lanceren. Maar we hebben nu ook SpaceX als de baseline voor de raket die we willen gebruiken. Maar ja, ik heb ook gezegd zodra er een Europees alternatief is, En wat niet tien keer zo duur is, dan wil ik wel Europees. Dat vind ik wel belangrijk. Ik ben wel Europees nationalistisch. Er was een tijd geleden dat er zo'n Falcon 9 missie was waar heel veel kleine satellieten tegelijkertijd werden gelanceerd. Weet je daar iets van? Ja, de transporter 6 of 7 inmiddels. Hoeveel waren daar aan boord? Ik weet niet hoeveel, maar de record staat op 110. Dat zijn alle kanten eruit worden gedrukt. En E-Circ Space, dat is een bedrijf in Delft. Dat is hun business om dat te organiseren. Ze bouwen ook satellietjes, maar ze maken ook klaar voor lanceringen. Raketten, raketten, raketten, hebben we ook iets uit de echte ruimte. We hebben iets nog niet aangekondigd, iets heel belangrijks. Ik heb het aan het vergelijken met André Kuipers. Toen was André Kuipers hier en toen is er nog een prijsvraag geweest. Dat had allemaal te maken met zijn nieuwe filmdocumenteur, Beyond. Die op 4 oktober in Pugnaire gaat in de Sicko Dome. André Kuipers had toen een aantal kaarten aan ons cadeau gedaan. Die wij mochten verloten onder het luisteraars. Dat is inmiddels, ik heb hier de lijst voor me, met de winnaars. Oh, nou. Zal ik dat maar eens even opnoemen? Dat zijn René, Simone en Olivier. Oké. Ik zet de achternamen er even niet bij, want die krijgen gewoon allemaal deze week contact van ons. Ze worden deze week, krijgen ze de tickets toegestuurd. Ik weet niet of dat verder al... Ja, de e-mailadressen zijn natuurlijk gewoon bekend bij ons. Dus die krijgen een e-mail van ons dat ze gewonnen hebben en dat ze die kaarten dus dan krijgen. En waarom noemen we de achternamen niet? Want er zijn misschien wel meer Renés die hebben ingestuurd. Of Simonis. Ja, maakt me ook niet zoveel uit. Jullie wel. René Bonte is het Simone Caso en Olivier Coy. Gefeliciteerd. Ja, leuk. Veel plezier. Zij hadden dus een vraag ingestuurd voor de astronauten. En André Kuipers zal ze ook meenemen in mogelijke vragen die dan gesteld gaan worden. En die vertoning is ergens volgende week, of niet? 4 oktober. 4 oktober, want het is precies de dag van de Sproeknik-lansering 1957. Heel goed. Want volgende week is het natuurlijk NL Space Week. Dus er is van alles aan de hand. Open dag bij Estec. Maar ik kan iedereen ook bijvoorbeeld uitnodigen voor een event wat we bij in Holland organiseren. In het kader van Moonshots. En wat al die astronauten komen naar Nederland. En wij krijgen in Holland twee astronauten op bezoek. En dat zijn Mike Foreman en Walter Villadet. En die komen presentatie en ontvangstneden van een aantal studententeams die nieuwe ideeën hebben bedacht. Maar daar kan iedereen bij zijn. Dus de registratielink om daarbij te zijn, die zal ik in de socio-notes zetten. En dan kun je die astronauten ontmoeten. En waar is dat? Dat is in Holland in Delft. Oké. En welke dag is dat? Dat is op woensdag. Woensdag ochtend van 10 tot 12. Oké. En zo zijn er ongetwijfeld meer... En zo zijn er ook op andere locaties waar astronauten heen gaan. Thedelft weet ik. En bij de Lis in Leiden. Allerlei hoge scholen, universiteiten hebben dit soort events. Maar ik promooten natuurlijk even ons in Holland event. Natuurlijk. Dat snap ik helemaal. Maar het is volgende week een astronautencongres. Volgens mij grotendeels rond André Kuipers. Of in ieder geval van de... Wat is het? Association of Space Explorers. Ja, de ASE. Dus het astronautenclub. Daar komen wij niet bij. En die komen dan langs en die zwermen uit over het hele land. Op woensdag gaan ze inderdaad uit zwermen om... Het goede woord te verkondigen van de 25e. Schijnlijk naar Dokkum. Ah nee. Oké. Nou in ieder geval... Even terug naar die prijsvraag. Ik heb ook drie vragen hier staan. En dat zijn dus vragen voor de astronauten. Van die drie mensen die we net gehoord hebben. Maar ik dacht, misschien is het wel leuk om eens een vraag te noemen. Misschien dat een van... Misschien dat Erik of jij dat wel weet. Een vraag was, hoe wegen jullie risico's? Bijvoorbeeld, zal voor jullie de kans op kanker op latere leeftijd toenemen? Door alle ruimtestraling. Hoe ga je daarmee om? Ik ben geen astronaut. Nee, ik ook niet. Maar hoe zou je daarmee omgaan? Je neemt het op de koop toe. Ja, je neemt het op de koop toe. Ik denk niet dat ze daar echt hard over nadenken. Maar goed, het moet niet aan een astronaut gevraagd worden. Ja, dat gaat aan een astronaut. Ik dacht misschien heeft er iemand een idee dat je over te vertellen. Oké. Dat op zich, ja. Hele relevante vraag. In ieder geval volgende week vrijdag op 4 oktober gaat inderdaad ook die film van André Kuipers in Primaire. Beyond. En dat is in de circo Dome. En er zijn nog karten voor. Dus je kan er nog heen. Oké. Voor de niet prijswinnaars. Dit was dan het aankondiging blokje. Het commuziele blokje. Maar ik zit nog iets anders aan te komen. Ja, ik had nog iets te vertellen. Namelijk over een komeet. Er is een grote komeet onderweg. En die zal binnenkort al te zien zijn. Of sterker nog, hij is op dit moment al te zien. Het gaat om de komeet C2023A3 Tuginshan Atlas. Oh, die. Ja, helemaal vol. Tuginshan Atlas zou je kunnen zeggen. Of Tju Atlas. Oké. En dat is de volgende grote komeet zou het wel eens kunnen worden. Misschien dat mensen dat nog een beetje herinneren. In 2020, tijdens corona, was er eentje te zien. Neowise. Die kon je toen heel mooi met het blote oog zien. Dat was wel spectaculair. Maar nog niet echt een knaller. Want in de jaren 90 heb je er een aantal langshoorhersen komen horen. Helly kan ik me herinneren. Vooral Heelbop. Heelbop, ja. Helly was in 1986 alweer. Maar die kon je niet echt goed zien volgens mij vanaf de aarde. Ik heb hem wel gezien door de Helly. Maar dan als een wolkje. Maar Heelbop was inderdaad gewoon echt met het blote oog. Ja, die was echt heel erg helder. Ik kan me nog herinneren dat ik toen in de bus zat in Utrecht. In een verlichte bus. Ik keek door het raam en ik zag hem gewoon in de lucht staan. Ongelofelijk. Maar hoe staat het met de nieuwe C3? Die is nu op dit moment al te zien. Alleen in de ochtend. En dan vooral vanaf het zuidelijke halfrond. In principe zou hij nu ook al in het noordelijke halfrond te zien moeten zijn. Maar daar heb ik nog geen foto's van gezien. Dat is slecht tegen. Maar over een tijdje. En dan praat ik over 12, 13 oktober en later. Dan wordt hij ook hier in Nederland goed te zien. En dan in de avond. Oké. En dat is dan vlak na Sons ondergang. Als ik dan over 12 oktober heb. Dan moet je om kwart over 7 kijken. Heel laag aan de horizon in de westen. Waar net de zon is ondergegaan. Daar zou je dan met het blote oog misschien wel die kummet kunnen zien. Want hij zit heel dicht bij de zon. Ja, komende vrijdag. Het is nu woensdag thuis deze opname. Komende vrijdag, dat is de 27e. Dan gaat hij door zijn periheelje mee. Dat hij het dichtste bij de zon zit. Oké. En daarna gaat hij natuurlijk alweer verder van de zon. Maar wel langs het dichtste plek vanaf de aarde. Nou ja, en dan zeg ik dichtbij. Dat is nog steeds heel ver weg. Dat is ongeveer half zo ver weg als de afstand van de aarde tot de zon. Ja, ja. 75 miljoen kilometer. Maar waarom is het niet helemaal zeker of we hem te zien krijgen of niet? Nou, bij kummeten is het heel onzeker of ze echt helder gaan worden. Oké. Dus je hebt al allemaal modellen en voorspellingen. Alleen, het komt er dan daarna nog om neer. Gaat hij ook nog uitbarstingen geven. Uitbarstingen? Ja, dus dat er veel van die stralen van de zon opvalt. En dat dan veel stof vrij komt wat dan oplicht. Oké. En dan kan hij echt heel veel helder worden. En dan kan hij bijvoorbeeld zo helder worden als het planeet Venus. Misschien wel richting heel Bob. Maar dat is allemaal heel onzeker. Dat weten we pas tegen die tijd. Ja, dat is een beetje duimer natuurlijk. Dus dat is vrij onzeker. En dat is eigenlijk altijd zo met kummeten. Oké. En waar kunnen we dit in de gaten houden? Behalve aan de hemel? Behalve aan de hemel? Nou ja, op internet wordt er natuurlijk heel veel over verteld. En een heel goede website is altijd hemel.waarnemen.com. Oké. Een website van de sterrenkundige Mark van de Sluis, een Nederlander. Die vertelt van alles op zijn website. Hij houdt van alles bij. En die doet ook voorspellingen over... Het is Yvalt. Hoe uitzichtbaar de kummet met de moeilijke naam zal zijn. Ja. Oké. En wat trouwens ook bijzonder is aan deze kummet. Als je naar de eccentriciteit kijkt van de baan. Dat eccentriciteit is nul voor een cirkelbaan. Tussen nul en een praat je over een elliptische baan. En bij een praat je over een parabolische baan. Dat betekent eigenlijk dat als iets in een parabolische baan is. Dat hij op een gegeven moment het systeem verlaat. Dat hij nooit meer terugkomt. Dat hij nooit meer terugkomt. Deze heeft bij binnenkomst, dan had hij een eccentriciteit van 0,999999. Nog wat. Oftewel dat hij heel zwak gebonden is aan onze zon. Maar als hij weg gaat door de verstoring. Door eigenlijk een soort gravity sling van onze binnenplaneten. Kreeg hij een eccentriciteit net boven 1. Wij slingeren hem eigenlijk het zonderste helft. Dus het wordt ook de laatste keer dat je hem kan zien. We zullen hem nooit meer terug zien. En waarschijnlijk was het ook de eerste keer dat hij langs komt. Dat hij uit de oorlog is losgekomen en dan hier naartoe komt. En dat is trouwens ook nog een extra reden waarom het zo onzeker is. Het is de eerste keer waarschijnlijk dat hij langs komt. Dus dan weet je nooit zo goed of die passage met de zon wel overleeft. Dat hij misschien al van tevoren uiteen valt in stukken. Dat is tot nu toe nog steeds niet gebeurd. Maar je weet dat dat gebeurt omdat hij toch wel een paar kilometer groot is. En dan is het wel wat moeilijker om voor elkaar te krijgen. Oké, dat was mijn vraag. Hoe groot zijn die schattingen er al? Hoe groot die nou precies? Ik heb alleen gelezen een paar kilometer. Als je dat vergelijkt bijvoorbeeld met de Komet Helly. Die is een kilometer of 8 geloof ik. Dan is het niet een supergrote, maar wel een behoorlijk grote. Goed, we gaan het zien. Zijn er nog onderwerpen die absoluut behandeld moeten worden? SpaceX is ook weer bezig met die Missie 5. Weet niet of we daar nog iets over moeten hebben. Missie 5? Dat de nieuwe Starship omhoog gaat? Dat de vijfde Starship. Wanneer gaat die? Eind november pas. Oké, kunnen we daar dan nog eens een keer over hebben? Tenminste, tenzij Elon Musk enorm brutaal gaat worden. En dat ding gewoon alsnog zonder toestemming van de FEE naar boven stuurt. Dat lijkt me eerlijk gezegd sterk. Het is wel al een paar keer eerder gebeurd tijdens de Falcon 9 Missies. Dat de toestemming nog net niet helemaal rond was. En toen heeft SpaceX gewoon gezegd van whatever. Ze hebben ook een boete gekregen voor bepaalde dingen die ze gedaan hebben. Ja, 600.000 dollar. Dan maken ze zich nu druk over van die boete is niet terecht. Blablabla. We worden tegengehouden door de Amerikaanse overheid. De FEE die ons geen licentie geeft om verder te lanceren. Net had ik een beetje publiek uitgevocht. Elon Musk is niet eens duivels. Want raket nummer 5, Starship 5, die staat klaar. Die zijn nu bezig met die wet dress rehearsals. Ze hebben hem gewoon weer helemaal klaar gezet. Met een hele rare reden. Hij gaat pas eind november als het goed is. Dan krijgen ze de toestemming. Ik had nog een klein onderwerp. Dat gaat over dat constellatie van TELUSAT. Dat is een Lightspeed Constellation. 198 satellieten. Daar heeft Airbus Nederland in Leiden een opdracht gekregen om daar 200 zonnepanelen voor te gaan leveren. Dat is een heel mooi opsteker voor een Sparkwing onderneming. Dat zijn die commerciële zonnepanelen? Dat zijn de commerciële zonnepanelen inderdaad. Normaal maakt Airbus Nederland heel vaak zonnepanelen voor ESA missies. Veel van die planetaire missies, daar zitten zonnepanelen op van Airbus in Leiden. Die zijn heel erg custom made? Die zijn heel erg custom made. Ze hebben ook een afdeling dat heet Sparkwing. Die maken speciale zonnepanelen voor de kleinere satellieten. En ook voor serieproductie. Ze hebben hiermee een hele grote orde binnengehaald om 200 te gaan leveren voor een constellatie voor Telecom. Als het toch over ruimtevaart in de uren van Leiden had ik, was bij Cosine. Ken je dat bedrijf? Heel mooi bedrijf. Die maken een hyperspectraalmeter voor Hera. Dat is de ESA-zonde die binnenkort naar dimorphos gaat. Het planetoide waar ze ruimtevaartuigen tegen aangeknald hebben in 2022. Die gaat kijken hoe het afgelopen is. Het wordt 7 oktober gelanceerd. Afkloppen. En hij is dan ruim onderweg. Hij gaat nog een keer langs Mars. Met welke raket gaat hij trouwens? Met de Falcon. Met de Falcon. Zeer hoor. Een Europese hart kan hij niet tegen. Een Europese hart, zo'n prachtige Europese satelliet. En dan gaat hij de schade aanrichten die de Amerikaanse Dart heeft aangericht door daar 2 jaar geleden op te knallen. En die heeft ooit nog 2 CubeSatjes mee. Die worden gelanceerd vanuit een doos van ISIS Space in Delfd. Die doos is heel interessant hoe ze die ontwikkeld hebben. Normaal gebruikers die voor reguliere CubeSatsen zitten naar satellieten. Die moeten zo snel mogelijk die doos uit. Maar als ze diezelfde doos zouden gebruiken in het zwartekrachtsveld van die Morphos. Dan zou die satelliet veel te hard gaan. En de doel voorbij schieten. Dus ze moesten die doos helemaal opnieuw gaan engineeren om te zorgen dat die bij de planetie er bleef. Ja, dan hadden ze ook weer een opdracht uitgehaald. Oké. Dan heb ik als laatste nog een minuutje. Ik kan nog zeggen dat de zomervakantie is voorbij. Dat betekent ook dat door het land heen weer van alles begint aan evenementen op het gebied van sterrenkunde en ruimtevaart. En lezingen bijvoorbeeld over sterrenkunde en ruimtevaart. Dan zou ik zeggen, kijk eens op astronomie.nl. Daar staat een agenda en daar houden ze alles bij wat er allemaal te doen valt hier in Nederland. Oké. Waaronder trouwens de Open Dag in Estec. Dankjewel Jeffrey. Ja, er is toch weer geëindigd met raketten. En dat is toch ook wel onze... Boerbusiness. Nou ja, de ruimte. En de raketten. Voor twee weken behandeld door Space Cowboys. We gaan nu afsluiten. Tot de volgende keer. Tot ziens. Tot ziens.