Transcript
Hurtelijk welkom bij Space Cowboys nummer 135. Wauw, wat een hoop. Welkom Thijs. Dankjewel Herbert. Thijs Roes, hoi. Fijn dat je er bent. Ik zit hier met alleen maar invallers trouwens. Oh ja, dat is een zieke boek. Thijs valt in voor Luc van den Abeelen die hier zou zijn. Bruno van Wayenburg, hoi. Hallo. Jij zit hier in plaats van Michel van Baal die hier zou zijn. Ja, dat klopt. Alerbij hebben ze problemen die in de sfeer van de gezondheidszorg liggen. Daar zullen we verder niet op in gaan. Maar er kunnen ze ook niks aan doen. En we zijn blij dat we alsnog een mooie Space Cowboys kunnen gaan opnemen. Thijs, wat heb jij? De Hubble is al 14 jaar ongeveer niet meer geserviced. Dat blijkt, want hij heeft weer een probleem. Hij piept en kraakt. Hij piept en kraakt, daar gaan we het even over hebben. En dat en meer. Interessant in elk geval. Ja, sowieso. Bruno? Ik had de kwijtgeraakte brandstoftanks van de Vega raket. Dat is ook een heel mooi verhaal. Ja, komt zo. En jij? En ik heb voor jullie een gat in de zon. Een gat in de zon? Een gat in de zon. En niet zomaar een gat hoor. Ter grootte van de helft van de zondiameter. Lijkt me problematisch. Dat is helemaal niet problematisch. Dat is dan wel weer jammer, want dat maakt het een stuk niet. Dat is een spoiler die nu langs komt. Maar het is toch een heel grappig en interessant verhaal. Een gat in de zon. Maar ik geef jou nu als eerste het woord, Thijs. Want ik ben in een aanvallen, dus ik heb vandaag twee items bij me. Ik denk dat we het eerst even kunnen hebben over een onderwerp dat ik de vorige keer heb aangestipt. En waar we toen een tijdje over bezig zijn geweest. Ik heet Thijs trouwens, mijn naambordje van het event waar ik nu vandaan kom geshaste. Het zit dus nog op mij, wat grappig zeg. Het gaat over Starlink en Jeff Bezos en Blue Origin. Die willen ook een eigen internet. Een satelliet internetnetwerk. Niet alleen dat, ze zouden ook verschillende maanmissies doen. Maar het is een beetje de vraag, waar blijven die raketten van? Blue Origin, nou, die zullen volgend jaar, we hadden het de vorige keer over, een missie naar Mars moeten doen. De Nieuw Glenn, die is er nog niet. De motoren daarvoor, daar gaat het, dat is een klein beetje een correctie of aanvulling op wat ik de vorige keer zei. Ik was daar de vorige keer wel heel pessimistisch over. Nu is daar de afgelopen twee weken, is er toch het een en ander gebeurd. Er is wat van communicatie ook over geweest over dat die motoren het wel doen. Die hebben een succesvolle test ook gedaan. Dus die soep, we wachten het rustig af, wil ik maar zo zeggen, of dat goed gaat. De motoren van de raket van Blue Origin. Ja, dus die... Dat is niet de Nieuw Glenn, die is... Die is nog niet af. Nee. Nee, dus alleen de motoren die daaronder moeten, daar zit wel degelijk ontwikkeling in. Laat ik het dan eventjes zo, het gesprek van de vorige keer op die manier af, ronden. Prima. Er is daar wel iets van ontwikkeling, maar of dat volgend jaar met Mars allemaal gaat lukken, luister vooral de vorige uitzending. Geen idee. Wat was nu opeens het nieuws? Er moet dus ook een soort Starlink, een soort internet uit de ruimte van Blue Origin komen. Maar daar zijn helemaal geen eigen raketten voor. Daar heeft Blue Origin dus op dit moment helemaal niet zijn eigen raketten voor om dat te lanceren. Wat heet dat project ook alweer? Ja, dat... Kuiper was het project? Nee, dat was dus niet... Die blijf ik hier even verschuldigd. Er gaan er dus nu drie met een Falcon 9 omhoog. En dat was eigenlijk het gekke nieuwtje dat opeens komt. Dus ze gaan met een concurrent opeens in zee. Ja, want zoveel mogelijkheden zijn er niet, natuurlijk. Nou, ja, het... Nee, niet om zo omhoog te krijgen, maar ook niet om een satellietnetwerk op die manier te bouwen. Er is natuurlijk wel internet uit de ruimte, maar zo snel en zo goed als Starlink is er niet. En Starlink heeft dus op die manier ook geen concurrentie. Nog. En dat was ook wel interessant, want Ile Mastik zei daar ook nog iets over. Die zei namelijk, als ik een deleteknop had voor het Blue Origin project, dan zou ik het niet indrukken. Dus hij vond eigenlijk concurrentie naast zich eigenlijk wel prima. Ik vond het wel, wat Bruno zei, project Kuiper. Ja, project Kuiper. Ja, oké, goed zo. En we zullen nu Ile Mastik SpaceX betalen om het project Cooper, Satellites into Space. Kuiper, Cooper, ja. Toch naar ons vernoemd, want zo met z'n... Ja, we hebben het eigenlijk Kuiper. Nee, het is wel Kuiper. Ik verwart ze dus soms een beetje. Al die verschillende projecten, en er zijn wel meer erin, is nog een project Kuiper. Het is een ander project. Het project Kuiper, dus inderdaad, gaat bij iedereen rond shoppen voor raketplek, om het zo maar te zeggen. En op zich dus prima dat er internet komt, wel gek, want je zou denken, Starlink heeft dus een enorme concurrentie. Een concurrentievoordeel, want hij heeft eigenlijk raketten waarmee dat kan. Hij stopt ze heel vaak erbij. En het werkt al. En het werkt al, en het is online. Maar goed, ik weet ook niet precies waarom Ile Mastik het zei. Die had meer zoiets van, nou ja, concurrentie is goed. Wanneer zei hij dat dan? Bij de New York Times. Na dat het bekend werd dat het zijn, dat zijn Falcon 9. Nee, dat Falcon 9 kwam net een week, dat speelde dus buurten waarschijnlijk al wel. Een week later werd dit nieuws pas bekend. Hij heeft natuurlijk wel iets in handen natuurlijk. Hij had natuurlijk altijd per ongeluk misgaan. Zoals toen met die Facebook-satelliet. Ja, op het lancerplaatvorm ontploffen kan ook. Ja, dat was net toen een van de weinige Falcon 9's die ooit ontploft is. Of was het nou een Falcon Heavy? Was het nou ook weer van de Wijn? Nee, Falcon 9 met een Israëlische satelliet. Ja, zoiets waar Facebook toen ook al mee had gedaan ofzo. En dat was dus de enige keer dat Marks... In elk geval is het voor hem, even los van dit soort complottheorie. Het is voor hem een afweging. Hij kan zeggen, ik helpt aan concurrentruimte in. Maar het is wel weer gewoon omzet voor SpaceX. Ja, dus het loopt natuurlijk zo ver voor met het aardig. Ja, dat maakt het minder zwaarwegend. Ik denk dat hij er helemaal niet beducht is ervoor. Nee. En daarom vond ik het dus een beetje, als ik dus al die probleempjes bij elkaar optel. Vond ik dit gewoon, ja, het is geen... Ja, het is niet echt een afgang. Maar goed, ik heb het woord al gebruikt. Zeg maar, het is wel gek. Het is dus wel een beetje een afgang, maar voor wie dan? Nou ja, het is natuurlijk... Je probeert een raketlucht in te krijgen. Een nieuwe Glenn, het gaat al jaren wachten. Voor Jeff Bezos dus. Voor Jeff Bezos, ja. Ja, voor Jeff Bezos en voor heel Blue Origin. Meer zo van het idee dat je dus een internet... Het idee van SpaceX was dit. Er moest een zelflandende raket komen. Elon Musk vond dat het goedkoper moest kunnen. Space Shuttle, waar we zo meteen nog even op terugkomen, die is uit service. Er moest iets anders voor in de plek komen. En op een gegeven moment kwam dat internet idee als een soort omzet idee. Want eigenlijk SpaceX draaide vooral, of voornamelijk of eigenlijk alleen maar, op NASA als klant. En dan maar gewoon op subsidies, zo ik maar even noemen. En ze zochten gewoon een eigen businessmodel. En ook wel veel defensie. En defensie. En dus uiteindelijk is dat ook nogal... En er zijn voor de eerste keer ook wat universiteiten bijgekomen. En allemaal succeszaken. Maar uiteindelijk was dat niet iets wat ze gewoon zelf deden. En toen begonnen ze, als ik het niet vergis, met die eerste Starlink satellieten. Die liften mee op de payload van anderen. Tot op een gegeven moment dus echt dedicated lanceringen kwamen. Die treintjes die je in de lucht zag, van heel veel. En dat is in de afgelopen jaren gewoon ontzettend opgeschaald. En nog steeds gaan er de hele tijd Starlink vluchten omhoog. Zakelijk, ik bedoel, we kunnen allemaal niet in de boeken kijken van SpaceX. Want het is een privaat bedrijf. Maar zakelijk gezien kan je natuurlijk heel makkelijk zeggen, ja, het is natuurlijk goedkoper voor zo'n bedrijf om dat allemaal zelf te doen. Dan mee te liften op anderen. Ze zijn helemaal verticaal geïntegreerd op die manier. En op deze manier, met het rondshoppen van Blue Origin, heb je toch een beetje het gevoel van ja, oké, dan ben je het paard achter de wagen aan het spannen. Is dat misschien de, hoe zullen we het zien? Gaat het internet goed werken? Is de prijs dan net zo laag? Et cetera, et cetera. Of wordt het meer een soort business to business, B2B, ochtendig ding? Wanneer gaat het eigenlijk werken? Wanneer heeft die voldoende satellieten omgegaan? Dat zal dan dus wel op een gegeven moment in de komende twee jaar moeten gaan gebeuren. Dat het dus live gaat. En het is dus ook maar echt een fractie van al die vluchten gaat maar met SpaceX. We hebben het over drie van de vluchten van tientallen vluchten die je moet... Waarmee Elon Musk dus ook weet dat hij kan wel een vlucht dwarsbomen, maar dat net toch een tof gaat. Ja, dat gaat hij dus ook niet doen. Dat gaat hij dus ook niet doen. Het is toch gek. Het is toch een beetje gek. Zo van met die raket die nog niet echt de lucht in wil en dan dit. Toch rond shoppen ervan is het toch een beetje te vragen. Blue Origin, wat is het plan nou precies en waar is het nou de vooruitgang? Dus blijkbaar ben ik toch de tweede keer achter elkaar toch weer een beetje aan zeiken over Blue Origin. Het plan van Blue Origin is wel duidelijk, alleen het schiet niet zo erg op. Nee, en dat is natuurlijk ook zo dat andere raketten ook op zich laten wachten. Ariana 5 was er niet meer, Ariana 6 wachten we op. En die... Wat is het? Falcon, die nieuwe van ULA. Ook steeds op wachten. De Falcon? Nee, Falcon. De Falcon, twee afleveringen geleden is het daar uitgeraakt over gegaan. Ja. Zij, Michel van Baal nog? Juist. Ja. Dus het schot, het flot inderdaad niet met die andere raketten. Dus ook niet... En laten we ook weten, hoe heette het nou? New Glenn en New... Blue... Shepherd? Shepherd. Ja, New Shepherd, die is ook alleen maar de lucht ingegaan en weer teruggekomen. Dus het is niet... Dat is toch een superbetaler? Is die een... Dat was een soort die toeristen raket. Ah, die is een rondje gegaan, die is een rondje gegaan. Nee, die gaat omhoog en omlaag. Omhoog en omlaag, ja toch? Ja, die omhoog en omlaag. Je kunt het een rondje noemen, maar het is ook gewoon heen en weer. Heen en weer, ja. Die is... Een soort lift. Ja, een soort lift. Met die Nederlandse jongen aan boord. Ja, en ze zijn niet een rondje rond de aarde. Dus het is allemaal een beetje zo van nou, het is wachten op de volgende grote SpaceX die je er waar maakt. En Kes. Ja, ik vond het in ieder geval opmerkelijk. Ja. Opmerkelijk. Dat is het verhaal? Dat was het verhaal. Dat is het verhaal. Goed zo, Bruno. Ja, ik heb wel de neiging om nou dan toch maar over de Ariane 6 te beginnen. Ja, dat lijkt me verpassen. Dat sluit mooi aan. Ja. Eindelijk een lanceerdatum heeft. Ergens in juni, we kijken vanaf half juni tot en met 31 juli, gaat IJsse en wederdienende, de eerste Ariane 6, de lucht in. Hopelijk op de goede manier. Dat is bekend gemaakt vorige week door Issa, de directeur, generaal, Joseph Asscherbacher. Ariane 6 had lange tijd problemen. Raket testen gingen niet goed en er waren ook meer niet heel erg gespecialiseerde technische problemen. Ja, dat is niet uitzonderlijk voor een raket. Dat is eigenlijk meer standaard. Maar ja, hij had eigenlijk in 2020 al moeten gaan. Dat liep uit. Op een gegeven moment waren we dus eind april was het. In het voorjaar, de laatste Ariane 5. Toen had dus Issa geen eigen raket meer. Ook zij zei dat ze naar de valken moeten uitwijken voor een aantal Galileo satellieten. Ook een beetje gênant. Van de logische mochten tussen de numeren. Galileo als bakend van Europese autonomie. Of ze ook inderdaad gaan liften. Maar goed, het is allemaal ten goede gekeerd volgens Asscherbacher. Er is een aantal raketmotoren. De Vulcain deze keer. In het Frans 2.1. Vulcain, ja. Dat is succesvol voor een test geweest. In eind november. Dat ging goed. Er komt er morgen nog een. Dan zijn er nog wat laat en los tests. En dan moet het los gaan. Met de Ariane 6. Het zit er eindelijk aan te komen. En zo'n testcampagne dan? Ze hebben eigenlijk alleen maar gezegd volgend jaar tussen juni en juli is er een window waarin we gaan proberen te lanceren. Ja, we gaan nog specificeren. En natuurlijk kan dat altijd weer uitlaten worden. Hadden ze dat niet eerder ook al een keer? Nee, heel lang hebben ze gezegd vanwege alle ellende. We geven geen data mee. U mag niet achter raken. Ja, precies. Als je geen data meer geeft kun je het niet meer doen. Maar dat is wel een probleem. Dus op een gegeven moment... U mag niet achter raken. Ja, precies. Als je geen data meer geeft kun je die ook niet passeren. Maar op een gegeven moment ging iedereen zeuren. Is het nou nog in 2023 of niet? Ja, je kunt er geen uitspraak over doen. Toen kwam het hoge woord eruit. Ja, het is toch niet 2023. Je maakt er ook wel heel veel van. Maar er hangen allerlei schema's van af. In ieder geval. Ja, er was in... Uit Zwager heeft dat... Eigenlijk met een zichtbaar opgeluchte sfeer. En daarbij vertelde hij ook in Sevilla... Is er begin november ook nog een bijeenkomst geweest... Waarin nog eens een keer... 324 miljoen van de Europese lidstaat op tafel is gekomen. Om dat aantal vlucht uit te breiden van 15. Wat eigenlijk... Ja, en dan heb je net een raket ontwikkeld. En dan... Je hebt een raket ontwikkeld. En dan... Je hebt een raket ontwikkeld. En dan... Je hebt een raket ontwikkeld. En dan ben je al weer klaar. Tot 42. Dus daarmee wordt het echt wel... Het financierder werkpaard van de Europese. Ja. Dus het was niet herbruikbaar? Nee, niet herbruikbaar. Dat was nog niet... We werden het nog weggelachen toen deze plannen gemaakt werden. En nu worden ze weer weggelachen? Ja, we gaan het zien. Dat ze het nog niet hebben. Dan gaan ze nu eindelijk beginnen met een raket... Op het moment dat hij vliegt. Ja. En nu kon je ook zeggen dat er geld nodig was... Om het aantal lanceringen uit te breiden. Dat verbaast me, want ik zou zeggen... Die lanceringen worden graag geld op te leveren. Ja, nou ja. Bijvoorbeeld... Uit het budget van... Is er een ander die graag dingen willen lanceren? Ja. in die zin... Maar het is dus geld die wordt vrijgemaakt... Om de lanceringen te betalen. er zal je steek geld in de ontwikkeling en dan hoop je dat je dat eruit kan krijgen. Dat is ook niet per se het doel om daarmee winst te maken. We willen een raket hebben om onze Galileo's en dergelijke talents te leren. Ik zie ook nog wel twee exciting dingen deze week en het ligt er een klein beetje aan. Meneer u luistert naar deze uit? Is vandaag 6 december in ooggevallen? Ja, een 7 december 2023. Is er een second stage test? Dat is morgen in Duitsland. Oké. Dus de second stage wordt streamen? Dat zullen we zien. Ja, dat is 7 december. Morgen? Ja precies. En dan 15 december ook nog een core stage test. Die is dan op het launchpad in Frans Guiana. Want er is een Ariane 6 launchpad. Ja, ja. Daar is hij iedere test ook geweest. Ja, daar heb ik wel eens een keer wat van gezien trouwens. Onder een nep Ariane. O ja, ja. Onder een nep Ariane. Ja, die raket... Dat waren alleen die motoren toch? Die raket moet ergens aan hangen natuurlijk. Ja, ja. Ik heb nog een vraag over die eerste lancering dan in de zomer van volgend jaar. Gaat er dan ook nog een serieuze satelliet mee? Heeft hij een payload? Ja, hij heeft wel een payload, maar ja dat zijn natuurlijk zijn eerstes. Vrucht is natuurlijk een test in zekere zin. Daarom vraag ik het ook. Daar gaat een reeks kleine satellieten mee. Ja, ja. Laag risico. Ja, laag risico. Ja. Ja, dat... Geen missie van een miljard. Nee, precies. Precies, dat klopt. Maar goed, die mensen van die satellieten zullen er anders over denken. Ja, zeker. Maar goed, je krijgt ook wel weer bewust die keus natuurlijk. Je krijgt een lagere deal. Je mag mee, maar dan moet je niet zeuren. Dat is ongeveer de deal. Ja, ja. Nou, in 2021 is wel grappig. Het is een soort last call geweest. Een laatste oproep voor het indienen van wat je voor een payload daarom hoog wilde hebben. Want hij stond immers voor 2022 zonder relansering gepland. Dat is allemaal niet doorgegaan. Dus ik ben benieuwd of daar nog iets van... Ook dat is het risico waar je over tekent. Ja, precies, precies. Ja. Nou. Wat was het Bruno? We zullen het zien. Eeeeh, Janus is? Ja, ik kan nog wel even doorgaan over de Ariane. Oh, dat mag hoor. Wat heb je er nog meer over kwijt? Nou, je zult iets... Je zult even baas staan. Dan is het zeker goed dat je... Hij wordt, hij wordt, hij wordt, daar kwam ik achter. Ik was een stukje erover aan het schrijven. Verscheept in een zeilschip. Althans... Echt waar? Ja. Althans een heel groot vrachtschip. Wat trouwens door een Nederlandse werf gebouwd is. Neptune Marine, geloof ik. Met vier een soort, ja, een soort zeilen eigenlijk. Maar dan een soort verticale, ja, een soort... Het lijkt een beetje op zijn staande radiator, zeg maar. Alleen dan 37 meter hoog. En die kun je dan draaien. En dat moet dan ongeveer een derde van de brandstof besparen. Graaf. Heel verantwoord. Ja. En een soort open ruim, daar gaat de Ariane in. En eerst gaat hij dan in Bremen op weg. Met een upper stage, geloof ik. Dan komt hij hier in Rotterdam de fairing ophalen. Dus de punt die om de satelliet heen zit. Dan gaat hij naar Le Havre. En daar komt ook een onderdeel. En nog een keer naar Bordeaux. En zo wordt die hele raket in brokjes opgevist. En daar gaan ze naar de overkant. Naar Kourou. Ja, en ik heb plaatjes gezien. Dit is een heel futuristisch schip. Met hele hoge wanden. Het is open van boven, wat mij wel verbaast. Er is nog regen onderweg. En het ziet er heel futuristisch uit. En die oude raket ging natuurlijk ook met een schip. Maar dat was gewoon een normaal schip. Ik vond het wel een mooi ruimteschip schip eigenlijk. Mooi detail. Sailing the oceans of space. Zal ik gaan vertellen over het gat in de zon? Ja, vertel eens over het gat in de zon. Dat is ontstaan op 2 december. Ik heb er plaatjes van gezien volgens mij. Precies. Ik was meteen diep onder het indruk. Ik ben ook meteen gaan checken, is dit geen grap? Het zag er zo catastrofaal uit. Het was het oogfilm achter. Het was het oog van Sauron. Je kent die plaatjes van de zon wel. Met al die zonnevlekken en zonnevlammen zo links en rechts. In het ultraviolet of zo. Het is inderdaad een ultraviolet licht. Want kijk je nu naar de zon. Wat je trouwens niet moet doen. Maar stel dat je dat zou doen met een beroete dier. Het kan niet meer. Het is weer. Het is weer kan het niet. Het is prachtig. Om die reden kan het al niet. Maar goed, zou je op dit moment naar de zon kunnen kijken. Dan zie je niks in het zichtbaar licht. Dan pak je ultraviolet licht. Dan zie je dat gapende gat. Dat is een beetje een langwerpig gat. De lengte ervan is zo groot als de zonnendiameter. Dus het gaat van het midden tot aan de rand zo ongeveer. Het is echt een gapend gat. Je denkt van ik kijk helemaal door naar het centrum van de zon. Dat is natuurlijk helemaal niet waar. Wat is het nou wel? Het is een koele plek. Het is anders dan zonnevlekken. Maar het komt overeen met zonnevlekken in die zin. Dat het donker is de koelte. En het is een soort van zon. Het is een soort van zonnevlek. Maar het donker is de koelte. En dat scheelt misschien een paar duizend graden of zo. Of een paar honderd, ik weet het echt niet precies. Maar het heeft te maken met een plaatselijke verkoeling en verdunning van de zonneatmosfeer. De oorzaak daarvan is weer dat het magnetisch veld ter plaatse is veranderd. Waardoor een ontzettend hoop deeltjes van de zon afgeslingerd worden. Die worden niet meer vastgehouden. Die gaan ook onderweg naar ons. Want toen het gat werd ontdekt, het heeft zich geopend in ongeveer 24 uur op 2 december. En daarna is het keurig met de zon meegaan roteren. Op 3 of 4 december was het op ons gericht. En er is een baal zongewint op onze kant opgekomen. Ik geloof dat die op 4 december moest arriveren. Er werd toen voorspeld dat er vrij spectaculair noorderlicht kon komen. En een behoorlijke geomagnetische zonnevlek. Een behoorlijke geomagnetische storm. Uit mijn hoofdgezicht categorie 2. Maar dat is eigenlijk allemaal erg meegevallen. Ik ben wel gaan kijken. Je bent wel gaan kijken, maar je hebt natuurlijk niks gezien. Nee, ik heb het nog nooit gezien. Maar ik ga altijd braaf naar poorlicht.nl. Altijd even kijken. Dan ga ik altijd daar... Dan nog geen enkel gezien toch? Ik heb één keer zo'n rode gloed gezien, maar jaren geleden. En een keer heb ik het toevallig in Finland gezien. Ja, het is een soort... Ik geloof er inmiddels al niet meer in, maar ik ga toch niet... Ik geloof niet meer in het poorlicht. Dat ik het ooit nog op deze manier ga zien vanuit de noorden van Leiden. Maar ik ga toch kijken. Ik zie ook weer foto's op alle socials. Je ziet dat het ligt dus eerder op foto's als je je sluiten open laat staan. Dan met je ogen. Er zijn mensen die komen heel blij thuis met foto's. Maar ik zou zeggen, ja, als je het zelf niet gezien hebt, dan kun je net zo goed een foto boeken. Dat klopt. Dat heb ik ook gezien. Ik kon mijn foto toestel in IJsland wel zien, maar daar zag ik niks. Als je het een keer echt spectaculair poorlicht kunt zien, dan zou ik zeggen, ga dat doen. Boven de poorlijst moet je dan eigenlijk wezen. Dan moet je nog geluk hebben met het weer. Het moet onbewolkt zijn, maar het moet ook wat binnenkomen aan straling. Aan deeltjes. Om die groene gordijnen te genereren. Volgens mij is er wel wat gezien dat weekend. Weer op foto's en in het noorden. Maar goed, poorlicht en poorlicht. Het is een beetje waar het zich tot waar voert. Hoe mooi is het. En het is behoorlijk. Hoe heiig is het. Dit was dus niet wat het had kunnen zijn. Dat is eigenlijk waar het op neer komt. Ik ken dit verhaal wel. Als je een enorme grote zonnevlek hebt, dan zou je een enorme zonnestorm kunnen verwachten. Dat was in dit geval niet één op één zo. Een zonnestorm is niet per se afhankelijk van een vlek. Die vlekken gaan omhoog als de zon actiever wordt. En als de zon actiever wordt, dan hoert hij af en toe zijn lap. Dat gebeurde hier. Dat is zonnewind. Die gaat met 500 tot 800 kilometer per seconde. Als ik me goed herinner. Reken je dat dan uit, dan is dat zaakje een paar dagen onderweg naar ons. Dit gat is nu een beetje weggedraaid. De zon draait in ongeveer 27 dagen om zijn as. Althans aan de evenaar. Binnenkort is het weg. Dan zou ik aan de andere kant weer tevoorschijn kunnen komen. Dit soort gaten kan wel eens tientallen dagen in stand blijven. Wat de afmetingen betreft, ik druk dit net uit in de zonnen diameter. Maar in kilometer is het niet zo. In kilometer is het dus 800.000 kilometer. Dat is ongeveer 60 aard diameters. Dat is een groot... Als je even rijdt, heb je geluk gehad. Ik kan nog meer naar verder. Even dus het was in het... Heeft het ook te maken met dat de zon actiever wordt? Nee, we zitten wel in een periode dat de zon actiever wordt. Dat betreft meestal de activiteit in de vorm van zonnevlekken. Deze coronagaten zijn daar onafhankelijk van. Leer ik in een uitgebreid artikel dat ik daarover heb gelezen. Ik ben niet zelf te deskundig op dat gebied. Maar dat ben ik dus... Nou ja. Alleen een rundgestraling te zien, toch? Een ultraviolet. Dus dat is een verhoogde of een verlaagde zonnesterkte? Niet zonnesterkte, maar zonnewind. Ja, zonnewind. Eigenlijk door dezelfde oorzaak als dit gat heeft... Komt dan zo'n vloed van deeltjes op. Ja, oké. Omdat je zei dat het in het zichtbare ligt, is het niet zo. We merken er niet zoveel van. Ik zou het zo meten, want koeler is koeler. Maar dit is wat je vooral ziet in ultraviolet. Ik weet wel dat als je in het zichtbare ligt naar de zon zou kijken... Met de juiste beschermingsmiddelen en zo. Een cd of een onbelichte film, of wat je zou kunnen gebruiken... Om je ogen te beschermen. Wat zei je? Van die glaasjes had je toch? Ja, beroete glaasjes moesten we vroeger maken. Dat is een hele mooie verhaal. Dat is mijn verhaal. Welke van jullie wilt het volgende verhaal vertellen? Ik kan over Hubbell vertellen. Hubbell heeft kuren, maar dat heeft hij dus al jaren. Om de havenklap. Het begon met een brilletje, korte na de lancering. Daar begon het al mee. Inmiddels heeft hij 5 servicingmissies gehad. Als hij een goed plaatje had gemaakt, had hij een soort bril nodig. Ik vind dat jullie Hubbell nu wel een beetje te kooien. Prachtige resultaten. We beginnen met een positieve nood. Hubbell, fantastisch. Weer op de boek. Perfect als desktop-achtergrond. Ik hoorde ook wel iemand zeggen, waar was NASA nu geweest zonder Hubbell? Dat is voor het algemene publiek een ontzettend sterk project. Als je over de afgelopen tientallen jaren kijkt, samen met Mars Missies en James Webb, is Hubbell een kronen op het werk van NASA. Iedereen houdt ontzettend van dat ding. Heel veel mensen zijn er mee opgegroeid. Een man wil ook niet dat hij sterft. Elke keer gaan die gyroscopen kapot. We hebben het hier in Space Cowboys uitgebreid over gyroscopen gehad. Daar valt een hoop over. Het begon met 6, op een gegeven moment waren het nog maar 3. Dat was het minimum. Een telescoop moet om drie assen kunnen draaien. Zijn X, zijn Y en zijn Z-ass. Om op alles goed gericht te kunnen staan. Ze zijn ook redundant. Er is altijd een backup voor elke gyroscoop. Er zijn er over het algemeen 6 in de Hubbell. Gaan om de havenklap kapot. Ik snap het niet als ik dit nieuws... Dan moet er weer een monteur omhoog. Dan moet het weer werken. Er was een keer een draad kapot. Soms klapt er een power source uit. Een compressor of zo. Nu is dat weer aan de hand. De afgelopen twee weken is het in safe mode. Het is gesprongen. Ik heb het gevoel dat je op één gyroscoop... Er is nog eentje die doet. Dat kan wel. Ik weet niet welke van de drie het is. Het is niet alleen dat die gyroscopen belangrijk zijn... Om een ster goed in de gaten te houden. Dat hij gericht blijft terwijl de licht opvalt. Het moet wel 30 minuten of langer licht naar binnen vallen. Hij moet ook altijd van de zon afgekeerd zijn. Als hij binnen de 50 graden van de zon draait... Dat mag niet meer. Hij wordt altijd 50 graden van de zon afgekeerd. Als hij er wel naar binnen schijnt... Brandt hij alles daar kapot. Zelfs met eentje op dit moment... Dat is al eind jaren 90 bedacht hoe dat kan. Kan je best wel veel doen. Je kan eigenlijk alles doen. Je kan alles doen. Niet zo flexibel. Je kan minder werk verzetten. Het is iets meer gepriegel. Er staan geen missies naar Hubbell gepland. Er is geen space shuttle. Voorheen werd hij elke keer met de space shuttle... Geseferd en ge-serviced. Maar die is gestopt. Wanneer was het laatste? 2009. Ik heb die man ook wel eens ontmoet. De missie mensen. Mike Massimo. Ik zit even te denken. Daarom praat ik niet in de microscope. Ik ben even de naam ontschietbaar. Dat je het licht kan zien. Dat is een spectrograaf. Een spectrometer. Die was kapot. Hij moest die repareren. Hij zat met 100 schroefjes vast. Er zat een plaat voor. Die was niet bedoeld om te fixen. Op een gegeven moment had hij veel schroefjes die opgezogen werden. Die mochten niet de ruimte in dwarlen. Hij was met Houston. We hadden een probleem. Hij zei dat we het af zouden rukken. Hij liep met brutere kracht aan die hubbels. Om de plaatje eraf te krijgen. Om bij die spectrograaf te komen. Dat was de laatste missie. Ook toen zijn alle gyroscopen... Er zijn vier missies. Er zijn er drie a en drie b. Er zijn er vijf geweest. 3a was alleen de gyroscope. Allet andere werk moest daarna. Elke keer hebben we het met drie gedaan. Nu is er nog maar eentje over. Ik vraag me af. Hoe kan het dat ze niet een gyroscope kunnen maken... Die blijft werken? Dat zal ik dan wel zijn. Hebben ze die gyroscopen vervangen? Elke keer vervangen en gerepareerd. Het zijn dingen met bewegende dingen. Dat zijn toonnetjes. Je hebt ook optische gyroscopen. Deze draaien rond. Er zijn geen thrusters. Die zouden damp, uitlaat, zooi op de lens kunnen krijgen. Je hebt ook aandrijving. Hier draait ze een kant op. Is dit een reactiewiel of een gyroscope? Het is toch om te bepalen welke kant je opdraagt. Het is niet om te bewegen. Wel om je beweging te kunnen sturen. Je moet bewegen ten opzichte van iets. Een gyroscope bepaalt een referentie. Dan kun je keurig bewegen. Hebben ze een reactiewiel? Nee. Het is Newton. Dat heet een reactiewiel. In plaats van een gyroscope. Of is dat hetzelfde in het Engels? Als ik het goed begrijp, worden die gebruikt om hem op positie te houden. Hij kijkt naar de zon en naar de ster. Die gyroscopen zijn bedoeld om een referentiester. Of de zon in de gaten te houden. Waardoor de lens op hetzelfde punt blijft. Je gaat de tolletjes bewegen. Door de reactiekracht gaat je hubbel in de richting bewegen. Daar moeten bewegend onderkleding zitten. Dat zijn weinig. De draad die ooit kapot ging. Die was ooit gesprongen. Die moest dan weer vastgesoldeerd. Dat is mijn korte tirade over gyroscopen op de hubbel. Die zijn dus blijkbaar niet te repareren. Wat gebeurt er op X? Ik moet de link erbij pakken. Want, Jared Isaacman. Ken je die naam nog? Weet je nog wie het is? Een miljonair die een eigen vloer... Een miljonair, zelfs een miljardair. En die wil op dezelfde manier een prive ruimte. Polaris Missies. Die reageerde op de tweet van hubbel. Van 29 november. Met, put us in coach. Als in, mogen we ook meereizen. Kunnen we niet ook in het passagiersgedeelte mee. Van een servicing missie. Nu is het een heel grappig gesprek. want je ziet daar toch gewoon iets ontstaan in die hele ex post feed, als ik het zo even mag noemen. Waarbij die Jeric Isaacman zegt van anders is dit toch een prachtige test missie voor ons om gewoon te oefenen. En daarom met een valken? Nee met een starship, met een starship die kant op. Starship? Ja dat is dat is allemaal het plan van dit. Maar die is nog lang niet af? Nou nee nog lang niet. Nee nee nee. Ik dacht dat zij iets hadden ook met de valken. Met de valken? Sorry? Dat zij iets hadden met de dragon capsules. Met de dragon? Ja nee je zou het misschien gelijk kunnen hebben want daar hebben ze op dit moment niet over. Ze zeggen me hier eigenlijk van kunnen wij niet. Recover and preserve the starship en hij zegt both can eventually be done. Maar hoe komt het er dienst? Dus namelijk het gaat niet alleen over het repareren van Hubble met een starship. Hij is nog lang niet af maar over een paar jaar wel. Het kost natuurlijk een paar jaar om hem te servicen. Eén iemand opert zelfs dus en daar zegt Jeric Isaacman van nou misschien kan het om hem eventueel ook nog een keurige af en toe terug naar de aarde te laten doen zodat je hem in de museum kan zetten in plaats van dat hij op zou branden. Ook heel duur? Heel duur maar oefen missie en er moet toch wat gebeuren en iedereen houdt van dit ding. Ja en als een miljardair daarvoor wil betalen. En als een miljardair hiervoor 100, 200, 300 miljoen wil neerleggen. Maar luister eens even, biedt die man zich ook aan als monteur? Begrijp ik dat goed van jou? In wezen is hij ook wel een beetje de tandak. Hij zegt dat je het helemaal wel in elkaar. Dat zegt hij niet, hij zegt echt alleen maar Poeders in coach. Mogen we ook mee. Oké dan moet er een andere monteur mee. Ze gaan met een team. Hij was toch ook de leider en de commandant van een van die missies waarbij hij een aantal mensen uitnodigde om toch iets minder op een poenige miljardair te lijken. Ja die dan mee mogen. Hij zegt we hebben al studies over hoe we dit moeten doen en hij zegt het is ook niet meer zo dat de replacement computers en gyros, de gyroscopen, zijn niet meer de grote van ijskasten tegenwoordig. Tegenwoordig kunnen we ook gewoon natuurlijk op een slimmere manier proberen te repareren dan we het eerder hebben gedaan. En ja misschien dat NASA ervoor wil betalen, maar het wordt hier dus helemaal geopperd als een soort private rescue missie. Laten zien wat je kan. Laten zien wat je kan en oefenen en iedereen een beetje geld bij elkaar. Goed voor de PR. En dan gaan we samen hubbelen. Ik zou zeggen lees die het zelf maar even door en maak daarvan wat je zelf wil en hoe ze dat dan willen doen en wat dan ook. Maar het is nu in dit stadium een plannetje, een voorstel van een excentrieke miljardair. Ja met een programe. En of we dat echt gaan doen is nog even onzeker. Ja maar wel iemand die al eerder wel een ruimtevlucht heeft gemaakt. Ja zeker. Flight proven. Flight proven. Een flight proven miljardair. En een starship dat natuurlijk ook een paar weken geleden toch een stukje verder is gekomen en op de volgende keer toch echt een rondje rond de aarde moet doen. Dus wie weet wat de tweede testvlucht zou kunnen worden. De tweede testvlucht ontploft. De derde ga ik wel mee. Ja precies. Dat zegt die miljardair. Ja precies. Ik wil op zich nog wel even uitzoeken of hij heeft het hier over starship, maar volgens mij zijn die dragonkapsules het natuurlijk bovenop een Falcon 9 gewoon. Niet heel groot. Nee, maar wat inderdaad dus opzitt... Het duizelde mij de afgelopen twee jaar ook best wel met private initiatieven voor het bouwen van een of een raket of een capsule of meedoen aan een missie of een privaat ding. Dus ik ben die draad inmiddels al een beetje kwijt. Reisconferentie waar je daar later nooit meer wat van hoort. Bijvoorbeeld. Dus ik heb er inmiddels een paar... Ik weet nog wel dat ik ook toen ik voor de allereerste keer van Ilemask hoorde ik dat ook dacht. Ik vond het een tiend. Oh weer iemand die iets probeert. Ja ja. Ik vond de marsmissies hebben we ook al voorbij horen komen. Daarom. Het komt vaak langs, maar er is niet... Het is... Het is soms gebeurd. Ze zijn verder dan Blue Origin. Laat ik het zo zeggen. Oké. Maar dus ik vond het wel weer een mooie aanleiding om eventjes over Hummel te hebben. En laten we hopen dat hij het blijft doen. Eventjes lang verhaal kort. Hij doet het dus nog wel. Schiet dus wel dat het in safe mode vanwege die Gyro City niet doen. En daar wordt dan wel een oplossing voor gevonden. Maar het vertraagt wel en het is natuurlijk wel een soort aflopende zaak. Ja zeker. Dus niet alle apparaten die in de afgelopen bij die vijf missies de afgelopen keren zijn geïnstalleerd doen het ook bijvoorbeeld nog. Daar is best wel wat langzaam kapot aan het gaan. Dus oké. We zullen zien. Ja. Dat was mijn verhaal. Goed. Nou na 38 minuten het vierde onderwerp. Nou mooi. Bruno. Vierde, vijfde dan alweer toch? Ja ook iets wat kapot is gegaan. Goed zo kom op. Met al op een veel lulliger manier. Het bedrijf AVO. Dat is een Italiaans bedrijf wat die Vega raket bouwt. Ja, want dit waren die tanks. Ja vertel. Nou ja. Je hebt ze zelf ook al genoemd. Ga verder. Oh ja dat is waar ja. Die bouwt de Vega raket. Het is een kleinere draag raket ook van de ESA. Die bouwen ze al jaren. De eerste ging in 2012. En je hebt dus de Vega met niks achter en de Vega C. De Vega C heeft wat problemen gehad en is weer online. De allerlaatste Vega stond gepland ergens in het voorjaar van vorig jaar. Alleen is er een klein probleempje. Voor de vierde trappen. Dat ding heeft dus vier trappen. De raketmotor. Dat is een Oekraïense raketmotor. Die heeft een aantal brandstoftanks. Die hadden ze al klaar liggen. Maar die zijn ze kwijt. Dus dat ding stond ergens in een... Waar hadden we ze nou? Ja, dat is letterlijk wat er gebeurde. Die stond ergens in een hangar of in zo'n ruimte. En toen waren ze weg. Ze stonden er. Ja, ik had ze ergens liggen. Hoe groot zijn die dingen? Iets van een meter orde groter. Meterdik of een meter hoog? Het is een bolletrappen. Het zijn bollen. Dat is allemaal een stuk minder groot bemeten dan een eerste trap natuurlijk. Maar het zijn geen dingen... Die in de kieren van het pakket vallen. Die in de prullenbak vallen. Maar ze waren dus stilgezoek. De nieuws kwam naar buiten via een blog called European Space Flight van Andrew Parsonsen. Een Brit die zich helemaal gestart heeft op Europese ruimtevaartjournalistiek. En die heeft blijkbaar hele goede contacten in AVO. Een bedrijf dat ook eerder op de korrel heeft genomen omdat dat wel erg veel geld vraagt voor die vega raketten die wel erg vaak veel problemen hebben. Dus hij is daar niet populair denk ik, maar toch twee mensen vanuit anonieme bronnen hebben hem dit verhaal verteld. Van die tanks die waren ze op een gegeven moment in zoek. En we hadden een asset management systeem. Dus we hadden ze makkelijk kunnen vinden als ze daarin maar waren ingevoerd. Het was niet goed. Het was niet goed. Maar gelukkig zijn ze terug gevonden. Alleen was het wel jammer dat het ergens op een soort vuilnishoud was en ze waren geplet. Serieus? Ja, dat is het verhaal. Hoeveel kosten die dingen? Weet ik niet. Wij kunnen ze niet betalen hebben. Nee, nee. Het gaat ook om zoiets wat dan gemaakt en getest en dat is dan gecertificeerd. En dat is voor een missie bedoeld. Je kunt nou zeggen van ik trek mijn checkbook en ik leg die miljoen op tafel. Dan heb je nog steeds die tanks niet. Je moet ze weer gaan maken. Dus ja, dat is echt een serieus probleem. Ze zijn nu aan het kijken of ze iets kunnen ontbouwen van een vega c, hogere trap. Maar ja, dan heb je ook iets wat eigenlijk niet getest is. En het was een van die Sentinel satellieten van Europa. Dus van die aard observatie. Ja, dat zijn ook geen dingen waarvan je zegt ach ja, we kijken wel. Een beetje een refurbisher gewoon, verlinkt oud. Ja, dat is echt wel een heel probleem. En weten we al waarom die in godzamelijk? Nee, daar ga je niet meer achter komen. Ze waren dus niet ingevoerd in de administratie en ze lagen maar ergens en toen heeft iemand gedacht wat is dit voor rotzooi? Ja, zo moet het gegaan. Stel ik dat daarvoor. Ik heb zelf ook weleens iets weggegooid per ongeluk van je data. Ja, een Bitcoin wallet ofzo. Ik kom wel eens in plekken waar ruimtevaartuigen gebouwd worden. Ze zijn meestal ijselijk, schoon en opgeruimd. Je mag niet binnen met zo'n debiel hoedje op en zo. Ja, dat is toch wel een schijnend contrast. Ja, ja. Graaf verhaal. Dank je wel. Kleine aanvulling op het vorige verhaal over Hubble. Even wat jij zei over die dragon-kapsule. Er was inderdaad sprake van een soort servicing missie-study om te kijken of Hubble inderdaad met een dragon-kapsule gered kon worden door dezezelfde mensen van Polaris. Maar dat ging dan alleen maar om hem weer terug in de orbit te krijgen. Dus dat was eigenlijk alleen om een boost te geven. Dus dat hij hoger boven de aarde komt hangen, gewoon weer in de juiste baan. En deze nieuwe speculatie gaat dan over eigenlijk een soort van heken om niet uitbreiden met een echte servicing of hem zelfs naar de aarde halen met eventueel zelfs een starship. Allemaal speculatief op Twitter. Dus dat onderscheid eventjes netjes aangebracht. Oké. Mijn tweede onderhep gaat over Artemis 3. De maandlanding. Oh ja, ja. Ja, die in 2025. Is-ie er al? Is-ie er al? Herbert, je gaat me nu vertellen dat hij er aan komt. Die in 2025 zou moeten plaatsvinden en we hebben hier ons daar natuurlijk altijd skeptisch over uitgelaten. Zeer op verheugd. Ja, tot nu toe eigenlijk werd nog altijd volgehouden dat dat wel ging gebeuren. Maar nu is opgestaan het Government Accountability Office in de Verenigde Staten. En die hebben eens even gekeken naar de plannen en en dat er verder mee aan de hand is. Zo'n rekenkamer? Ja, inderdaad. En die zeggen nou, 2025 dachten toch niet. Ain't gonna happen. En denk maar meer aan 2027. Voor Artemis 3? Artemis 3. Artemis 2 is een iets andere verhaal. Kom ik op. Klinkt wel realistisch hoor. Ja, want wat is de beperkende factor? Dat zijn er eigenlijk twee en dat is de readiness. Dus hoe ver zijn ze af van de Lander die SpaceX zou bouwen en van de nieuwe ruimtepakken die gemaakt zouden moeten worden? Serieus? Is dat het probleem? Die zijn allebei niet af en niet af genoeg. Maar die zijn toch juist al een prototype gingen allemaal lopen presenteren en het leek bijna alsof ze daar als eerste mee begonnen waren. Prototypen zijn dingen die er leuk uitzien. Dat is altijd makkelijk. Je ging zelfs dat niet doen want er zat een cover over zodat je niet kon zien hoe ze er echt uit zagen. Dank je wel Bruno. Maar dat is dus helemaal een verhaal. Een paar jaar geleden ging het bij hen als eerste over. Nou de rempen pakken jongens, daar zijn we heel ver mee. Ja, goed de launch date tot nu toe was dus december 2025 en ga er maar vanuit dat het nu van de baan is. En het is nu unlikely to launch before 2027. Dus zeker niet voor die tijd en na die tijd dat ze zo eventueel als nog wel kunnen. Hebben ze over 2 gezegd? Wat ze over 2 zeggen dat is in ieder geval dat deze bezwaren daar niet voor gelden want Artemis 2 is een rondvlucht rond de achterkant van de baan. Daar heb je in eerste plaats geen landen voor nodig. Dus dat is makkelijk maar je hebt er ook geen ruimte pakken voor nodig. In dat geval niet die ruimte pakken want je hoeft er niet uit. Waarom hebben ze een nieuwe ruimte pakken nodig? Nou als je nieuwe ruimte pakken omdat de ruimte pakken die er nu zijn die geven veel te weinig bewegingsvrijheid. Ja die zijn om rond te lopen op de baan. Om rond te lopen op de baan. Die zijn nog wel een beetje te doen voor spacewalks. Die moeten mee. Je weet nooit wat er moet gebeuren. Je hoeft niet te lopen bij een spacewalk ondanks de naam. En dat is natuurlijk op maanopvolg anders. Dan moet je echt kunnen lopen en je weet misschien nog van de beelden van de maanlandingen van uit de jaren 70. Als daar iemand omviel dan moest je dus een maat overeind geholpen worden. Ook al weegt je bijna niks opstaan met zo'n ruimte pakken aan. Dus geen doen. Dus dat wordt beter met de nieuwe ruimte pakken maar die zijn dus gewoon nog niet ver genoeg. Jammer jammer jammer. Ja even kijken. Verder zijn even kijken hoor want er waren ook nog 13 key events waarvan even kijken er een hele hoop ook niet op tijd af zouden zijn. Key events is een soort mijlpalen voor die. Ja mijlpalen die op tijd af zouden moeten zijn. Mijlpalen die belangrijk zijn om tot die lancering te komen. Nou dat zijn er 13 die niet oké zijn. Nou SLS doet het in ieder geval een beetje. SLS doet het een beetje. En er is natuurlijk veel meer. Daar gaat het hier helemaal niet over maar er moet ook nog gewoon een tankstation in de baan om de aarde gebouwd worden. Mind you. Dat vehicle waarmee ze naar de maan gaan moet omhoog. Moet dan in een baan op de aarde gaan tanken want alle brandstof die ze nodig hebben krijgen ze niet in één keer mee. En dat hele tankstation in de ruimte moet er ook nog komen. Daar gaat het ook niet eens over. Starship afgeleiden toch? Ja wel een starship afgeleiden toch? Ja het is niet iets anders. Tankstie één voor één de ruimte in worden gebracht om daar dan te worden gevuld. Dat gekke gedoe met die SLS die er ook ingefietst moet worden. Nooit eerder geprobeerd. Wordt SLS dan voornamelijk gebruikt ook om het gateway dus om het maatstation dat het station onder maan heen gaat om die te lanceren is dat dan het idee? Want de vraag van SLS is die moet nou helemaal gebruikt worden want groot belastingprogramma. Ja of die daarvoor gebruikt zou moeten worden dat weet ik niet eerlijk gezegd. Want dat bijtanken ken ik echt alleen maar als een starship van de starship schetsen. Volgens mij moet hij welk modules van de gateway gaan lanceren. En SLS moet dan de modules van gateway zodat daar al een maatstation is waar hij daadwerkelijk naar de maan gaat. Dat zou ook met een starship gebeuren. Ja dat kan ook maar. Dus wat nou precies ook eerst komt en wat er wel en niet door gaat is ook een beetje de vraag. Nou ja precies de suggestie die ik wil wekken is ze hebben nu echte straukelblokken geïndificeerd waardoor we 2025 niet halen. Nou wij waren hier al zo skeptisch in de meeste samenstellingen hier in deze studio dat het ons niet verbaast. Maar er zijn nog potentiële straukelblokken genoeg. En Artemis 2 die staat voor volgend jaar november gepland. Dus die moet eerst maar eens even gebeuren. Het is om het even heel simpel kort door de bocht te formuleren dat is een rondje vliegen. Het rondje rond de maan toch? Ja daar heb je dus al die hijsa van tankstation en ruimtestation rondom de maan heb je daar niet voor nodig. Nee. Maar dat 2027 persoonlijk zie ik nog niet eens hoe je 2027 haalt dat je voor die tijd dat tankstation en dat ruimtestation rondom de maan wel voor elkaar zou krijgen. We deel de maan voor deze decade uit te gaan. Niet omdat het gemakkelijk is, maar omdat het hard en duur is. Maar dat blijkbaar niet dus. Nee dus dus stay tuned voor nog meer redenen om het nog verder uit te stellen. Maar op dit moment zitten we dus niet meer in 2025 maar in 2027. Ik hoop dat wij allemaal nog bij deze podcast zijn om het allemaal live mee te maken. Ja dat hoop ik ook. En we gaan daar wel van uit. Bruno je had nog wel een onderwerp denk ik. Nee ik was eigenlijk wel doorheen. Oh ja? Dat is snel. Dan heb ik er nog eentje. En dat is het feit dat India nu zijn rechtmatige plaats opeist in de rijen der vooraanstaande ruimtevaartnaties. Wat hebben ze namelijk gedaan? Ze hadden zo'n missie met een maanlandertje. Is dat de Bupair? Oh niet de Bupair Greenlander. Nee nee nee. Dat is een ander verhaal. Oké ja sorry. En dat ding heeft daar rondgereden en dat allemaal best. Daar wil ik het helemaal niet over hebben. Maar het toestel waarmee dat ding was afgezet bij de maan dat zo laag is gekomen als een baan van 100 kilometer boven het maanoppervlak. De Orbiter. De Orbiter precies. Is daar blijven draaien en is nog weer ietsje hoger gaan vliegen naar 150 kilometer. En is daar vandaan een beetje naar de aarde gaan kijken om aardobservatie te doen. Ook om te kijken hoe een planeet er dan van ver uit ziet. Ja nou de observaties die dienen het doel van als ik het in mijn eigen woorden moet formuleren wat voor kenmerken heeft een planeet waar leven op aanwezig is. Ja precies. Toen ze vonden dat hij daar wel genoeg aan gedaan had toen ontdekte ze dat ding heeft nog 100 kilo brandstof aan boord. Zullen we daar eens mee gaan doen. En toen zijn ze iets gaan doen wat blijkbaar niet in het oorspronkelijke plan stond. Weet je wat we gaan terugvliegen naar de aarde. Dus ze hebben dat ding eerst opgetild naar 5000 kilometer en toen zijn ze die baan steeds verder gaan uitrekken. En uiteindelijk hebben ze hem gekregen in een excentrische baan rondom de aarde met een perigeum afhankelijk van 154.000 kilometer. Uiteindelijk 115.000 kilometer. Dus het is een hele hoge baan. Maar wel een baan om de aarde. En ze hebben dus nu de Indiërs een ruimtevaartuig naar de maan gestuurd en weer terug gekregen naar de aarde. En dat is nog niet veel ruimtevaart mogelijkheden gelukt. Indiër is daarmee de vierde die dat voor elkaar heeft gekregen. Ja en op een andere manier natuurlijk. Want het ding gaat niet landen. Het ding gaat niet landen. En 115.000 kilometer is best veel. Nee. Maar wat ze hiermee dus hebben gedemonstreerd is en dat was dus het doel dat ze er in de haast op hebben geplakt. Laten zien dat ze in staat waren om iets terug te krijgen van de maan. Dus en passant is dat een oefenvlucht geworden voor het terugbrengen van bijvoorbeeld monsters van de maan die ze nu niet hebben. Maar de volgende keer is dat makkelijker want dan hebben ze dit al vast geoefend. Ja het is ook niet eerder vertan, toch? Nou ja het is monsters van de maan hebben natuurlijk ook de Amerikanen meegenomen en de Russen ook. Met Loenengot geloof ik. Ja nee dat is waar. En de Chinese laatst weer. Ja dus dat was drie en dit vier. Waarbij de Indiërs dus nu een klein deel van zo'n compleet programma hebben uitgevoerd. Maar in ieder geval ze hebben iets terug gehaald van rondom de maan naar rondom de aarde en dat is leuk daar kunnen ze trots op zijn. Leuk. Gefeliciteerd India. Ja precies. Maar dan vind ik toch nog een klein cadeautje onder in de zak. Ja precies. Dit is toch de Peregrinaleunar Lander die toch op onze lijn staat voor vandaag. En waar we het niet over hebben gehad. Ja die had ik geschrapt omdat ik vond dat ik er maar drie mocht. Maar jullie hebben er nog maar twee. Oh die hebben we er nog maar twee dus dan is die derde. Dat is leuk. Op een kerstavond komt er nog een mooie lancering aan van de Peregrinaleunar Lander. Precies 24 december staat die gepland. Op een kerstavond komt toch die Falcon raket. Want het is toch weer een leuke raketten aflevering geworden. Die Falcon raket van de United Launch Alliance. Als het goed is zijn eerste grote vlucht moet die dat gaan doen. En dat is wel heel erg leuk want de Falcon is natuurlijk een valk en de Peregrin is de slecht valk. Kijk dat had ik geen idee. Dat had ik in mijn voorbereiding die maar ten deel is geweest. Dat had ik nog even opgezocht. Hij gaat dus niet met de Falcon. Of wel? De Vulcan. Oh Vulcan. Niet Vulcan. Vulcan en niet de Falcon. Oh dit gaat nog heel veel verwarring op. Vulcan en Falcon. Maar kun jij onder woorden brengen want dat heb ik dus niet meer uit mijn hoofd geleerd wat die Peregrin gaat doen. Wat die gaat doen? Ja. Wist je trouwens dat de Peregrin, de slecht valk, is dat? Dat zei ik net tegen jou. Ja dat is het snelste vliegende vogel. Ik had geen idee. Allemaal. Wat gaat die daar doen? Nou. Het is dus een beetje te veel ontgoed op dit moment. 5 payloads. Een ion trap mass spectrometer. Het is een Zwitser zakmes van een ding. Ja dat is het inderdaad. Ja. Maar wat is een ion trap mass spectrometer? Die kan ionen trappen. En dan analyseren denk ik. Dat is een leuk verhaal. De exosfeer. Eigenlijk de lunar exosfeer wordt onderzocht wat ik in het land vind. Want de exosfeer die is er. Nou de exosfeer is er al niet eens. Nee daarom dus. Kijk er is altijd iets. Er is altijd wat deeltjes. Dus dat gaat die hier zoeken. Mass spectrometer gaat die doen. En ja inderdaad. Gaat die landen of gaat die in de bui? Hij gaat landen. Hij kan niet rijden ofzo. Hij staat daar gewoon. En dan gaat hij gewoon een beetje ruiken en sniffen wat er allemaal aan de omhoog heen. En voelen. En zo wat er is. Een neutron spectrometer. Nou. De neutron spectrometer. Een neutron spectrometer. En SS genaamd. Nou en zo. En ook zelfs een lunar retro reflector array. Goed. Nou mensen googlen dat allemaal. 8 retro reflectors. Dat klinkt wel. Maar dat snap ik. Wat is een retro reflector? Vanaf de aarde gaan ze daar licht op schijnen. Ja tuurlijk. Dan komt het gewoon weer opnieuw. Dan kun je de bewijzen. Het is zo'n kattenoog eigenlijk toch? Eigenlijk wel ja. We hebben paaltjes lang te weg staan vol met die shit. Oh ja. En op die manier kan je dus zelf. Wit en rode. Ja als iemand denkt dat we nooit naar de maan zijn geweest kan hij. Een cherry bodet die kan daar. Lampje aan doen. Lampje en dan meten dat er daadwerkelijk iets op de maan staat. Dan doe je telescoop zelf kijken en jezelf op de hoogte stellen. Nou ook dit laatste kortje nog. Ja een ion trap mass spectrometer. Het is gewoon een soort. Je hebt een mass spectrometer dan hak je eigenlijk moleculen op in deeltjes en die deeltjes ga je sorteren en dan kijk je van oh het was waarschijnlijk dit molecul. En ion trap is een bepaalde techniek daarin. Dus hoe dat van binnen werkt heb je verschillende modellen en ion trap is er één van. Dan één ion. Dus het is gewoon een massaspectrometer. Ja toch. Met moleculen. Ah ja. En goed. Beter manieren. Dus in ieder geval een leuke maan missie. Ja staat op de rol voor 24 december. Nou ja kan natuurlijk altijd ook weer uitgesteld worden. Maar goed om in de gaten te houden en misschien dat we vuurwerk hebben op kerstavond. Die weet ontploft weer wat. Nou ja goed ook als de lancering goed gaat. Dat zou heel leuk zijn. Vuurwerk. Ja natuurlijk. Wordt dat live gestreamd? Dat vraag ik dan meteen weer. Weet ik niet. ULA is niet altijd. Kan elke luisteraar zelf vinden door te googlen. Ja. Peribreen launch live stream. Ja dat wordt soms ook een pasbaardag van tevoren pas echt helder en duidelijk wat er wel en niet komt. Maar we zullen zien. Iemand nog iets toe te voegen. Bruno is klaar. De media zijn uitgenodigd voor deze. De media zijn uitgenodigd. Dus we zullen zien. Er zal iets te zien zijn. Dankjewel Thijs Roes. Hey Herbert. Plankestein. Dankjewel. Dankjewel Bruno van Wayenburg. Dankjewel luisteraars voor het luisteren naar Space Cowboys nummer 135 en heel graag tot over 14 dagen bij de volgende. Graag applaus. Dus tot de volgende keer. Dag allemaal.