Aflevering 125 58 min NL

Wat als je opeens twee keer zo oud blijkt te zijn?

Show notes

Het wordt druk op de Maan, vooral op de zuidpool - de Chinezen troeven SpaceX af - satelliet Aeolus stort binnenkort neer maar gelukkig wel op een gecontroleerde manier. Zomaar een paar onderwerpen uit deze Space Cowboys, gepresenteerd door Nick Poelstra. Luc van den Abeelen en Herbert Blankesteijn. En o ja, het heelal blijkt twee keer zou oud als we dachten. Worden we daar zenuwachtig van?

Aeolus maakt een first of it’s kind assisted re-entry komende maanden
https://scitechdaily.com/aeolus-epic-fall-the-wind-satellite-making-space-history/

Luchtvaartondersteuning door ruimtevaart, begint eindelijk van de grond te komen:
https://www.esa.int/Applications/Connectivity_and_Secure_Communications/Europe-wide_space-enabled_aviation_approaches_take_off

Leeftijd heelal niet 13,7 miljard maar 26,7 miljard jaar oud:
https://scientias.nl/onderzoeker-schaaft-de-leeftijd-van-het-universum-bij-het-heelal-is-niet-137-miljard-jaar-maar-267-miljard-jaar-oud/ 

Webbtelescoop vindt kandidaten voor sterren van donkere materie
https://www.space.com/nasa-james-webb-space-telescope-stars-dark-matter 

NASA begint training astronauten voor maanreis
https://arstechnica.com/space/2023/07/for-the-first-time-in-51-years-nasa-is-training-astronauts-to-fly-to-the-moon/ 

Chinese methaanraket als eerste in baan om de Aarde
https://arstechnica.com/space/2023/07/chinese-company-wins-race-for-first-methane-fueled-rocket-to-orbit/ 

Het wordt druk op de maan
https://www.republicworld.com/science/space/after-chandrayaan-3-these-are-the-missions-rushing-to-moon-in-2023-articleshow.html 

India en commerciële ruimtestations
https://aviationweek.com/aerospace/commercial-space/voyager-looks-india-crew-flight-services 
https://timesofindia.indiatimes.com/india/blue-origin-keen-on-using-lvm3-for-commercial-space-activities/articleshowprint/101352730.cms     

Niet-SpaceX herbruikbare raket doorstaat test
RocketLab: https://www.nasaspaceflight.com/2023/07/launch-roundup-071723/ 
ArianeGroup: https://press.ariane.group/arianegroup-a-teste-pour-la-premiere-fois-un-etage-complet-de-lanceur-spatial-reutilisable-8915/ 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Transcript
Huitjus, contact met de test. Goedendag. Goedendag. Welkom bij Space Cowboys. Het is nummer 125, mooi getal. Klopt goed. Ja, en ik zit slash sta hier met Luc van den Abeelen. Hartelijk welkom. En met Nick Poelstra. Goedemiddag. Iedereen in goede conditie. Nou, Nick moet een beetje aangezwengeld worden, geloof ik. Ja, gaat goed komen. Mag ik voor jullie een voorbeeld van de onderwerpen die je hebt? Een mooie. Nou, ik heb eigenlijk heel veel verhaaltjes over de maan. Zowel robots als mensen op. Dus ga er maar voor zitten. Dat is geweldig. Nou, oké. Nick? En breaking news twee dagen geleden. We zijn veel ouder dan we gedacht hebben. Het leefte van het heelal is 10 miljard jaar ouder dan we tot nu toe altijd gedacht hebben. Hoppakee, alsof het niks is. Ik heb dat gehoord en ik ben er toch even stil van. Ik vraag me ook meteen af wat zijn daar dan de gevolgen van? Van hoe wij denken over het heelal. Precies, dat we al zo'n end verder zijn. Allemaal logische theorieën. Wat we moeten kunnen zien. Een beetje het gevoel alsof je pubertijd hebt misgelopen. Ja, heel gek. Ik moet er ook meteen aan denken dat ik sinds kort 65 ben. Dat is natuurlijk ook... Ja, kan je nagaan. Dat je ineens 110 blijkt te zijn, stiekem. Dat zou ik eigenlijk niet zeggen. Nee, nee. Zo'nzelfde gevoel heb ik hierbij eigenlijk. Ja, ja. En ik heb, even kijken welke ik zal noemen van de dingen die ik heb. Wat ik wel heel intrigerend vind, een beetje gerelateerd aan de leeftijd van het heelal. Ik heb de ontdekking van dark stars, donkere sterren. Die voor een deel bestaan uit donkere materie. De donkere materie waar steeds naar gezocht wordt. Niet zeker, maar er zijn kandidaten voor. Dat is toch wel heel interessant. Nou, nou, dat is een hele mysterieuze aflevering. Ja, ja, ja. Luc, mag ik jou het woord geven over de maan? Ja, nou, volop activiteit. Meest recente feitje was op 14 juli. Toen is een Indische zonde richting onze hemelse buur gegaan. De Chandrayaan 3. Dat apparaat is een opvolger van, hoe kan het ook anders, nummer 2. Daar ging het mis mee in 2019. Heeft lang geduurd dat dat duidelijk werd wat daar nou precies aan de hand was. Maar het blijkt dat tijdens het ontwerp en bouwproces er nog iets is veranderd aan de motoren. En die verandering is kennelijk niet goed meegenomen in de software. Vandaar dat op het allerlaatste moment... Dat is niet weer iets met verkeerde eenheden of zo? Nee, dat niet. Volgens mij. Nou, wat doet India eigenlijk? Zijn die metries of volgen die de inches? Ze komen natuurlijk wel uit van het... Van het Sakkische cultuur, de Britse rij. Die weet ik even niet. Maar goed. Voeten. Ja, inderdaad. De lancering is helemaal prima gegaan. Inmiddels... Nummer 3 nu. Inderdaad, er zijn twee koerscorrecties uitgevoerd. En het ding moet op 23 augustus gaan landen. Op de Zuidpool van de Maan. Daar gaat het een beetje druk worden. Want eigenlijk wil iedereen daar naartoe. Er wordt gezegd van er is water gevonden. Dat biedt natuurlijk zo ontzettend veel perspectieven. Zowel voor wetenschap als voor toekomstige bemensbasis daar. Maar India is goed onderweg. Maar ook Rusland gaat opnieuw naar de Maan. Die gaan verder waar ze in 1976 zijn opgehouden. Toen brachten de Luna 24 170 gram maangrond naar de aarde. Via een heel ingenieuze robot. Dat was een Dat zou natuurlijk een enorme prestigieslag zijn geweest. Het is niet dat er maangrond naar de aarde komt. Dat had de Apple Oster. Maar maangrond dankzij een robot. Precies. Het was een metershoog apparaat. Het zag eruit als een soort stoommachine. Zoals de Sovjettechnologie in die tijd was. Maar het werkte allemaal. Zoals gezegd in 1976 voor het laatst. Nu op basis van datzelfde onderwerp. Maar ook in de jaren 90. Met modernere technieken. Er gaat nummer 25 die kant op. En die gaat ook in dezelfde tijd op dezelfde plek landen. Dat kan nog een beetje spannend. Best optiebaar dat de Russen nog iets doen. Ik dacht dat dat hele ruimtevaartprogramma op zijn gat lag. Dit apparaat is al sinds de jaren 90 in ontwikkeling. Ik kan me voorstellen dat er een hele hoop managers hebben gezegd. Dat is een hele hoop managers. Maar het geld is af. Het is lanceerklaar. Laten we maar in godsnaam gaan. Volgens mij is er tot ver voorbij. Luna 30 gepland. Of daar het geld nog voor zal zijn. Dat is heftig de vraag. Als India en Rusland geland is. De ruimtevaartagentschap gaat op 26 augustus de slim. Kleine sonde. Ze willen testen of ze heel nauwkeurig kunnen bepalen. Waar ze gaan landen. En daar terechtkomen. In plaats van wat vaak wordt gedaan. We gaan daar hangen. Dat willen ze gaan preciseren. Als het goed is, is er een heel klein rover. Dat lijkt een beetje op een soort basketbal. Dat in zijn geheel moet kunnen rollen. Ze hebben erover dat dingen zo klein zijn. Die zouden lava tubes kunnen verkennen. Dat is ook interessant. Dan zijn er nog twee machines uit Amerika. Dat zijn in principe privé initiatieven. Maar wel met wat moderne constructie is. NASA heeft wat ruimte aan boord gekocht. Intuitive machines. De Nova C lander. Die zou in het derde kwartaal van dit jaar moeten vliegen. Op een Falcon 9 raket. En dan is er nog de Paragryn van Astro Robotics. Die moet vliegen op de nieuwe Vulcan raket. Daar zijn nog wat problemen met de motoren. Of ze dat dit jaar gaan redden. Dat is niet het goede. Een hele stapel robots die die kant op gaat. Natuurlijk zit Artemis er aan te komen. Het nieuwe NASA project. Om astronauten op de maand te laten landen. ESA is daarbij betrokken. En krijgt nu eindelijk een beetje beloning. Er is aangekondigd dat op Artemis 4 en 5. Die in september een nieuwe robot zal worden. Dat is een hele grote bedoeling. De ESA heeft daar plekken gekregen om astronauten mee te laten vliegen. Het lijkt erop als we kijken naar de pool die er op het ogenblik is. En de ervaring. Dan zouden de Duitse Alexander Gerst en de Franse Thomas Pesquet. Daar goede kans op maken. Die zijn alle twee al commandant geweest van de NASA. Ze hebben meerdere ruimtewandelingen gedaan. Ze hebben het uitstekend gedaan. Europa naar de maan met mensen. Dan wordt er nog hard gewerkt aan ruimte pakken. Een paar maanden geleden heeft Axiom een prototype laten zien. Dat was toen een zwart ruimte pak. Er werd bijgezegd dat het er niet uit ziet in het echt. We hebben er een zwart cover over heen gedaan. Om allerlei ontwerp te laten zien. Het is natuurlijk wel commerciëel. De collega's met wie ze al samenwerkte in dit project. Collins Aerospace heeft nu ook een contract gekregen. Je ziet dat NASA overal de koers vaart. Van een prime contract en nog een backup. Mocht er wat misgaan. Zoals we hebben gezien met de commerciële capsules. Naar ISS. Space Air en de NASA. SpaceX en Boeing hebben beide iets gebouwd. Boeing komt letterlijk en figuurlijk niet zo erg van de grond. Het geeft precies de reden. Als er iets met een van de twee toestellen is. Heb je altijd nog een backup. Dat doen ze nu met capsules, raketten en ruimte pakken. Als laatste China. Die zijn erg aanwezig in de media. De afgelopen maanden zijn we al een paar keer gezegd. 2030 staan wij met de rode vlag op de maan. Met astronauten. Het lijkt er nu op dat ze het scenario hebben uitgewerkt. Ze bouwen aan een grote nieuwe raket. De lange Mars 10. Een ding van 90 meter hoog. Kan 27 ton richting de maan sturen. Daar gaan ze twee exemplaren van lanceren. Eentje met het bemanbare schip. Een met de lander. Dat moeten elkaar ontmoeten in een baan. Ze gaan een landing uitvoeren. Het lijkt erop dat ze bij de eerste landing een auto aan boord hebben. Het is het hele pakket. Het zijn ontwerpjes rond. Een basis aan elkaar gekoppelde modules. Grote rijdende laboratoria. Er zijn steeds meer mensen die zeggen. Deze is een aantal mensen die het best kunnen doen. Ze moeten uitkijken. China zou het best kunnen winnen. Is er iets bekend over hun agenda? Wetenschappelijk onderzoek. Wanneer gaan ze voor het eerst landen? Als we ze mogen geloven. 2029. Voor die tijd zullen er nog testvluchten komen. We hebben het al gezegd. Anders dan naast China zijn we gewend dat ze hun agenda volgen. Het punt is nog. Dat is hetgeen waar je vanuit het westen ongemakkelijk naar kan kijken. Het is vooral militair geld. Het hele Chinese programma valt onder de People's Liberation Army budgetten. Die budgetten zijn enorm. Het gaat om prestigemis. Het is een hele grote project. Het lukt ook tot nu toe. Ik ben benieuwd naar een andere soort reputatie. Er zijn de nodige ruimtevaart verdragen. Ik herinner me dat Rusland en India die nog wel geschonden hebben. Door satellieten kapot te schieten. Hoe is de reputatie van China op dat gebied? Het is een hele grote reputatie. Het is een hele grote reputatie. Het is een hele grote reputatie. Hoe is de reputatie van China op dat gebied? Zij hebben ook van dat soort ASAT-tests gedaan. Zijn stond ze op heel veel kritiek toen. Zijn stond ze op heel veel kritiek toen. Meer recent wordt er nogal wat onverantwoordelijkheid voor weten. Meer recent wordt er nogal wat onverantwoordelijkheid voor weten. Bij het lanceren van de onderdelen voor hun ruimtesation. Het gaat met een lange Mars 5-raket. Een groot, krachtig ding. De aardatmosfeer duimt in. Ze zijn niet zo slim geweest om dat ding met een klein raketmotor te rusten. Ze zijn niet zo slim geweest om dat ding met een klein raketmotor te rusten. Zodat die gecontroleerd op een bepaalde plek de oceaan in duikt. Daar is het Westen niet heel erg blij mee. Vooral omdat deze raket voorlopig in gebruik zal blijven. Vooral omdat deze raket voorlopig in gebruik zal blijven. Zal ook in het maanproject een rol gaan spelen. Maar ook het lanceren van super grote constellaties. Dus daar blijven we voorlopig wel last van hebben. En hoe zijn ze als het er om gaat? En willen ze zich delen van de maan toe-eigenen? Dat is niet de bedoeling he? Dat kan dus inderdaad ook niet. Er is afgesproken dat de maan van iedereen is. Maar je kunt landen en dan kom je een landingsplek heen. Of we gaan beginnen met mijn bouw. En dan kom je gelijk op de interessante vraag. Als je 40 ton wat voor arts opduikt en mee naar huis neemt. Als je 40 ton wat voor arts opduikt en mee naar huis neemt. Van wie is dat dan? Is dat dan van jou omdat jij het hebt opgeraapt? Of is het nog steeds deel van de maan die van iedereen is? Overigens mee naar huis nemen lijkt mij niet zo waarschijnlijk. Alhoewel er natuurlijk wel dat evenige verhaal van die helium 3. Die kernfusiereactoren zou kunnen aandrijven. Dat is geen korte termijn. Maar als er een interessant metaal wordt gevonden. En dat wordt straks commercieel gebruikt op aarde. Hoe gaan we dat dan allemaal regelen? Het lijkt erop dat de verdragen zo vaag zijn. En multi-interpretabel. Dat we gewoon de praktijk moeten afwachten. En kijken wat er van komt. Dat gaan we ons daar geen illusies over maken. Dat was jouw maan update. Het is nooit saai in de ruimtevaart. Het is ook mijn eigen werk. Maar ik ben er helemaal bij. Omdat het aansluit op wat Luc heeft verteld. Voor het eerst in 51 jaar worden er nu astronauten getraind voor werk op de maan. Dat is pas begonnen. Even kijken. Voor het eerst zullen er op termijn astronauten worden gelanceerd. Om de maan heen te gaan. Dat is Artemis II. De namen zijn daarvan bekend. Ze zijn nu pas in training. Reed Wiseman wordt de commandant. De bemanning bestaat uit pilot Victor Glover. Missions specialist Christina Cook. Koeke is hem. K.o.c.h. in elk geval. En dan is er nog een Canadese bij Jeremy Hansen. Die zijn begonnen met hun training. Ze zullen daar de komende 18 maanden mee bezig zijn. Ze hebben een peptalk gekregen van Charlie Duke. Dat lees ik in Ars Technica. Die is als een van de laatsten op de maan gelopen. In 1972. Die man leeft nog. Hij is een van de handjes die nog leeft. Het zijn er niet veel meer. Sinds 1972 heeft NASA geen bemanning getraind. Deze mensen zullen ook niet op de maan lopen. Ze gaan om de maan. Deze eerste ploeg niet. Maar de laatste vlucht kunnen ze weer voor een landing worden selecteerd. Dezelfde mensen kunnen worden selecteerd. Waarschijnlijk zullen er voor Artemis III andere worden selecteerd. Dat is de verwachting. In hun eerste les was Lunar Orbital Mechanics. Ik vond dat grappig. De maan draait om de aarde. Ik weet niet of het gewicht anders is. Als je een bemensd ruimteschip in een baan om de aarde hebt... wordt er veel gebruik gemaakt van de horizon van de aarde. Dat is atmosfeer. Op de maan heb je een knalharde rotsrand. Dat navigeert je. Dat is een hele grote ruimteschip. Dat is een apart klasje. De baanmechanica houdt verder ook in om de maan heen draaien. Dat is ook baanmechanica. Dat is interessant. Als ik goed begrijp, gaat het als volgt. Een ruimtevaartuig gaat in een baan om de aarde gebracht worden. Een parkeerbaan of een voortdruk. Dat is een heel belangrijk voor de maan. Dat is een heel belangrijk voor de maan. Een ruimtevaartuig gaat in een baan om de aarde gebracht worden. Een parkeerbaan of een voorlopige baan. Dat zal in één keer een boost krijgen. Verder niet. Die boost moet in één keer ervoor zorgen dat ze die baan kiezen... die om de maan heen gaat. Dan naar een verste punt en weer terug. Er wordt geen parkeerbaan gekozen. Waar ze een tijdje in blijven en een tijdje rondrijden. Dat is een heel belangrijk voor de maan. Het is een behoorlijk excentrische baan. Het hangt nog van een paar details af. De verste afstand tot de aarde zullen we bereiken... ooit door een mens bereikt. Dat is nog even een puntje van twijfel. Dat zit erin. Verder nog interessante dingen. Ik streep altijd wat dingen aan. Maar volgens mij ben ik nu lang genoeg aan het woord geweest. Dat is Artemis II. Daarna volgt Artemis III. Nog één leuk detail. Alle vier astronauten zijn geboren na de laatste Apollo-landing. Dat is een heel leuk detail. Dat is een heel leuk detail. Dat is een heel leuk detail. Deze man is geboren na de laatste Apollo-landing. Dat is toch grappig? Ja, zo lang is het inderdaad. Dat praatje van Charles Duke. Het zijn allemaal mensen die na zijn wandeling op de maan geboren zijn. Het zal, als er straks getraind wordt voor de daadwerkelijke landing... het zal, als er straks getraind wordt voor de daadwerkelijke landing... er vooral behoorlijk anders uitzien. Omdat ze op die Zuidpool gaan landen. Als je een zonnepanel daar neerzet om energie op te wekken... Als je een zonnepanel daar neerzet om energie op te wekken... moet je het rechtop zetten. De zon komt inderdaad vlak boven de horizon. Ook dat. Het betekent vooral, en dat is voor de wetenschap best ingewikkeld... dat het best ingewikkeld is, dat het best ingewikkeld is, dat het een enorme uitdaging is. Het is een scherm dat in de schaduw ligt. Wat dat betreft, gaat het totaal andere plaatjes opleveren... dan we gewend zijn. Een wit scherm dat de diffuselicht terugkaatst in de schaduw... Dat zou kunnen helpen. Ik heb eigenlijk nog helemaal niks over gehoord. Ik heb eigenlijk nog helemaal niks over gehoord. Dat ze daar gebruik van gaan maken. Gewoon een parapluutje zoals een fotograaf altijd gebruikt. Dat is leuk. Weet jij iets over de lanceervoornemens? Wanneer gaat die Artemis 2? Volgens mij... Minstens een half jaar na nu. Ergens pas 25 of zo. Dan wordt dat dus 26. Dat telt meteen een jaar nu. We hebben altijd de lanceerwetten van Michel van Baan. Dat is een hele mooie toepassing. Het wordt pas gelanceerd als je die schoen hebt opgegeten. Oké, Nick. Om even bij de mooie satellieten en leuke dingetjes te blijven. We hebben de Europese satelliet Aeolus. De windmapping-satellite. Die heeft de afgelopen 5 à 6 jaar... voor ons de windsystemen op vrij lage aardbaan... een slecht 320 kilometer hoogte... voor ons gemept. Maar op 320 kilometer hoogte... betekent ook dat je... de drag van de aarde meepakt. Je zakt er behoorlijk weg. Wil je dus op die hoogte blijven, heb je ook veel brandstof nodig. Die is helaas op. De missie van Aeolus is klaar. Normaal gesproken... met satellieten die in de jaren 90... begin 2000 is die bedacht... toen waren er nog niet zoveel verdragen. Dus ruimtesgroot. Allemaal prima. We laten het wel ergens donderen of vliegen. En dan komt het allemaal wel goed. We zijn inmiddels 20 à 30 jaar verder na het design. En zijn we nu toch zoiets van... Het is geen kleine jongen. Hij is 2x2x2 meter. Hij is 1200 kilo leeg. En dat is nog exclusief de zonneplanelen. Ondanks dat het risico al heel klein is... dat er blokstukken de aarde bereiken... willen ze het toch niet gokken. En daarom gaan ze nu voor de allereerste keer... een zogeheten assisted reentry doen. En dat is de allereerste keer dat het met een satelliet gebeurt. Dus ze gaan iets heen om die satelliet... beter te pakken? Nee, ze hebben het eigenlijk zo uitgerekend... dat de brandstof is eigenlijk bijna op. Maar ze stoppen nu de missie... om met dat laatste restje brandstof nog een paar... speciale maneuvers toe te kunnen passen. Dus ze laten het nu van de 320 kilometer... door de zonnewind en de luchtweerstand... en de zwaardkracht naar 280 kilometer. En dan gaan ze een aantal series van maneuvers... toepassen. Waardoor die precies mooi in een straat... boven een oceaan terecht gaat komen. Vervolgens zal op 150 kilometer hoogte... als hij op de zonneplanen gaat... een aantal manoeuvres toepassen. Dan komt het laatste commando. Dat is de goodbye commando. En dan zal hij op 80 kilometer... terug de atmosfeer inkomen en daar verbranden. En als hij toch niet helemaal opbrandt... dan zullen ook die laatste stukken... gewoon in een leeg stuk zee vallen. Zonder het risico... dat hij daar op komt. Zonder het risico dat hij ergens op een huis terecht komt. De vraag die ik daarover heb... het probleem is die wrijving. Hij raakt in steeds lagere banen. Als dat het probleem is, is dat ook de oplossing. Dan moet hij vanzelf beneden komen. Alleen zeg jij waarschijnlijk... ja, maar dan is het onbeheerst. Normaal gesproken zou hij inderdaad... Hoe lang zou dat duren? Van de 320 kilometer... kan dat, als je het helemaal onbeheerst laat gaan... 1 tot 2 jaar. Kort genoeg. Met dit soort grappen is het dan inderdaad... dat je pas een uur weet waar hij gaat neerkomen. En als dat dan... als dat dan het Leidseplein blijkt te zijn... dan heb je best wel een probleem. Ze wilden gewoon niet gokken. De satelliet is net te groot dat ze niet wilden gokken... dat er geen brokstukken overblijven. Dan mooi dat ze inderdaad ingrijpen als er nog een beetje brandstof over is. Voor meer satellieten zou dat een oplossing kunnen zijn. Omdat hij in de late 90's gedesignend is... is hij hier ook helemaal niet op ontworpen. Maar ze weten nu toch wel zo de technieken toe te passen... dat dit kan. Zet hij ook echt wel een voorbeeld voor toekomstige satellieten... die dezelfde baan... En wanneer gaan die manoeuvres plaatsvinden? Als ik het goed heb, gaan de eerste... ze laten nu in 2000... naar die 250 kilometer zakken. Daar zal die in juni vergeten worden. Juli ergens naast te komen. En dan rond november, dacht ik, dat ze zeiden... zal hij dan zijn afscheid hebben. Dus dat kunnen we verder in de gaten houden. Het is de manier waarop de Zofiërt-Unie... vroeger altijd van hun saluutruimtstations afkwam. Daar hadden ze dan ook... meestal een ondermenschte vrachtschip... waar nog brandstof in zat. En dan werd er ook een remmaneuuvre uitgevoerd... zodat in het zuiden van de stille azeaan... de boel naar beneden kwam. Dus als daar over een paar jaar nog eens duikers tekeergaan... gaan ze hele leuke dingen tegenkomen. Maar het is ontzettend onvoorspelbaar. Vooral omdat de activiteit van de zon een enorme rol speelt. Hoe actiever die is, hoe dikker de aardat atmosfeer wordt... hoe sneller iets zakt. Dat maakt het ontzettend moeilijk te voorspellen. En dat is ook een heel belangrijk punt. Dat de aardat-afstandsregeling veel beter is. Ze geven nog steeds de waarschuwing... dat de dagen nu nog niet vast te bepalen zijn. Omdat vanwege de zonneactiviteit... op dit moment zakt hij met een kilometer per dag zo'n beetje. Maar wanneer hij precies raakt... is het moeilijk te voorspellen. Ja, oké, dat was het. Wat is jouw tweede bijdrage, Luc? India. We gaan nog even verder. Ze zijn ook ontzettend hard bezig... om een bemenst programma op te zetten. Ik denk dat dat al zo'n 6 tot 8 jaar op de tekentafels staat. Het project heet Gaganyaan. Het wordt een klassieke capsule... waar tot maximaal vier astronauten in kunnen. De eerste testvlucht met astronauten aan boord staat... eind 2024 gepland. Dit jaar moet het feest al een beetje beginnen. Ze gaan wat tests doen binnen de aardatmosfeer... om het ontsnappingsysteem te testen. Zoals dat ook een paar jaar geleden... bij het Orion-ruimteschip van NASA gebeurde. Dus het schip is er nog niet. En toch is er vanuit het westen interesse... om daar commercieel gebruik van te gaan maken. Er zijn vier bedrijven die voor NASA bezig zijn... om commerciele ruimtestations te ontwerpen en te ontwikkelen. Twee daarvan, Blue Origin en Starlab van Voyager Space... zien die capsule wel zitten voor het transport. Ik vind het een heel opmerkelijke. Amerika beschikt over een uitstekende commerciele capsule... de Dragon. Maar de andere is een andere. Die brengt mensen uit de ISS... en heeft ook al diverse toeristische vluchten uitgevoerd. Een beetje keus is nooit weg? Dat niet, maar ik vind hem ontzettend opmerkelijk. Hetzelfde wat er gebeurt bij NASA... die al in een vroeg stadium voor SpaceX... heeft gekozen om een maandlander te bouwen. Je neemt wel een bepaalde waarde van de maandlander. Maar je hebt ook een aantal andere waarden. Je neemt wel een bepaald risico. Voor je het weet heb je jaren en jaren vertraging. Dat is al aan het optreden. Het risico dat het mis zou gaan met zo'n Indiaanse lanceeroptie. Maar dan kun je toch altijd zeggen... Elon Musk, doe jij het misschien toch maar even? Ja, maar juist omdat het Amerikaanse bedrijven zijn... had ik de retineering andersom verwacht. Maar ik denk dat India niet echt tot de westerse landen wordt gerekend. We weten ook dat ISRO... India is volgens mij wel het meest westerse van de niet-westerse landen. Dat wel, maar niettemin hebben ze ontzettend veel met de rug. Dat is een beetje een verhaal. Maar het is een verhaal. Het is een verhaal. Dit is een verhaal, maar dat ik wel een beetje cred aan het... dat was een beetje het meest westerse van de niet-westerse landen. Dat wel, maar niettemin hebben ze ontzettend veel met de Russen... samen gewerkt om de Kakkanjan-capsule te ontwikkelen. Een jaar of wat geleden... zijn ze afgestapt van... het concept van een eigen ruimtepak. Ze gebruiken nu gewoon het ruimtepak dat de Russen voor de soeus gebruiken. Ik wens ze het beste. Hoe meer astronauten de ruimte ingaan, hoe leiger ik word natuurlijk. Maar ik vind het een opvallende. Dus ik ben heel erg benieuwd wat precies de details van deze contracten gaan worden en waar we uiteindelijk op uit gaan komen. Vooral ook omdat Blue Origin die is natuurlijk ook met eigen schepen en zaken bezig. En hebben de laatste jaren een hele hoop van die mooie artist impressions laten zien. Waar Dream Chaser een mini shuttle het toestel was wat de astronauten aan boord zou moeten gaan. Met andere woorden had dit ook wel willen doen. Ja, dus misschien dat we de achtergronden van het verhaal de komende tijd nog gaan horen. En als je dat hoort dan vertel je het ons. Mijn tweede ding komt uit de James Webb telescoop. Waar wij zoals jullie weten een abonnement op hebben. Die heeft nu drie kandidaten gevonden voor het fenomeen van de dark stars. De donkere sterren. En dat zijn sterren die niet bestaan uit donkere materie maar waar wel donkere materie een rol bij speelt. Het zijn gewoon samen klonteringen deels van van gewone materie en die kunnen ook gewoon opgloeien. Maar bereiken geen serieuze zichtbaarheid in het optische gebied. Webb zit vooral in van Rood als je weet. En er zijn nu drie objecten gevonden en die hebben ook namen. Eens even kijken of ik die zo snel kan vinden. Dat is bijna niet uit te spreken hoor maar het zijn hoofdletter dus ik denk dat ik gewoon eventjes moet spellen. JADES-GS-Z. En dan komt een 11 en een 12 en een 13. En dan nog alle die streep 0. Ik heb geen idee hoe dit is opgebouwd. Klinkt niet heel erg poëtisch. Dat klinkt bijna als software hardware versie 0 versie 1. Ik weet ook niet waarom het zo werkt. Maar dat zijn dus drie objecten. Dit was een artikel op space.com en ik heb echt moeten kijken op Wikipedia hoe Darkstar dan zo'n beetje werkt. Dat zijn de samenklonteringen van materie die in het voegde universum gevormd zijn voordat normale sterren gevormd werden. Meest dus gewoon materie maar met een hoge concentratie dark matter daarbij aanwezig. En dan wordt er warmte gegeneerde door annihilatie reacties binnen die dark matter. Oké. De kijkers hebben het niet begrepen. Dat doen jullie ook niet. Maar dat is de hypothese. En die warmte die zorgt ervoor dat zulke dark matter stars niet in elkaar storten en echte sterren vormen. Waarin dus krentvizie opgaat. Nee. Door de warmte gegenereerd door die dark matter wordt voorkomen dat er krentviziereacties gaan optreden. Omdat ze heel uitgebreid en van heel lage temperatuur blijven. En dus ook maar met grote moeite zichtbaar zijn en hooguit in het infrarode gebied. Ze zijn ook gigantisch groot. Het zijn wolken van waterstof en helium die van 4 tot 2000 astronomische eenheden groot zijn. Oh oké. Goedemorgen. En vier dat is de baan van Jupiter. Dertig is de baan van Neptunus. Dus ga je naar 2000 dan zit je dus ver buiten de omvang van het zonnestelsel. Eén object. Eén object. Ik was er als één object. Eén object. Oké. Ik dacht al om miljoenen zonsmassa's. De objecten die nu ontdekt zijn die zitten in de kleine afdeling van deze schaal. Die zitten in de buurt van de vijf astronomische eenheden. Ook nog. Wow. Dus dat zijn kleine dark stars. Ja. Het zijn kandidaten. Er is nu een ontdekking gedaan. Er zijn kandidaten gevonden. Er is ook een publicatie. Op 11 juli verscheen in de Proceedings of the National Academy of Sciences. Dus dat kun je opzoeken als je wilt. Luisteraars die daar zin in hebben die kunnen dat ook doen. Maar goed het zijn kandidaten en er is meer onderzoek nodig om de karakteristieken van deze dingen te bepalen. Dat is dus gewoon nog niet zeker genoeg. Nee. Mijn hemel. Je verstand staat bestil. Dat soort objecten. En detail nog wel leuk. Die term dark star ligt redelijk voor de hand natuurlijk. Maar die is gerelateerd aan een liedje van The Grateful Dead. Het ligt in 1967. Iemand heeft ooit gedacht ja dark star. Dat is een goede naam. En overigens bestaat er ook een liedje genaamd Dark Star van Crossbyshells Nation Young. Maar dat is dus niet de naamgever van de Dark Star. Je kunt ze allebei op Spotify gaan. Het heeft in ieder geval alle soundtracks. Het verhaal over de Dark Star van de James Webb Telescope. Nou als we dan meteen mooi bij de James Webb toch een beetje blijven. Ik tiest hem al een beetje aan het begin natuurlijk. Onlangs is er toch wel een klap geweest binnen ons huidige denken. Dat is het universum lijkt volgens nog. Niet 13,797 miljard jaar te zijn. Nee hij lijkt nu 26,7 miljard jaar te zijn. Dus ruim 13 miljard jaar ouder dan ooit gedacht. Vraag één natuurlijk. Hoe komen ze daar zo bij? Hoe komen ze daar zo bij? Nou ze is in dit geval Rajendra Gupta. Dat is een professor of physics in de faculty of science at the University of Ottawa. Oh ik wou net zeggen het zal India wel weer zijn. Nee Canada in dit geval. En mede James Webb heeft hiervoor gezorgd of heeft meneer Gupta tot de conclusie gebracht. Doordat na allereerst we hebben de ster Methus Sela. Mij niet bekend maar misschien de meeste wel. Die zit ongeveer op 190 lichtjaren van onze aarde vandaan. Maar die lijkt volgens schattingen lijkt die ouder te zijn dan ons heelal. En dat is al natuurlijk al punt 1. Een zoon kan ook niet ouder zijn dan zijn vader. In dit geval is ook een ster niet ouder dan het heelal. En ook James Webb Telescoop heeft doordat hij er zo ver terug kan kijken bepaalde meerdere galaxies gevonden die zo'n 300 miljoen jaar na de Big Bang zouden moeten zijn ontstaan. Alleen die zijn op zo'n level van ontwikkeling dat ze ook ouder moeten zijn dan de 13,8 miljard jaar die we tot nu toe aanhielden. Uiteraard met een hoop redshifts waar Manique en Mark meer over kunnen vertellen is nu dus de conclusie gekomen dat ondanks dat in 2021 die 13,797 miljard jaar bepaald was dat nu twee jaar later in ieder geval meneer Gupta in ieder geval denkt nee we zijn geen 13,8 miljard maar 26,7 miljard jaar oud. Als ik de stappen probeer te volgen dan denk ik ze hebben die sterfcelsels gevonden op basis van de redshift vinden ze een leeftijd die voor dat sterfcelsel in aanmerking zou moeten komen dan gaan ze kijken wat zitten daar voor sterren in en dan kun je vaak aan het gedrag van sterren kun je of aan het spectrum kun je zien hoe oud die ongeveer moeten zijn en als die dan aanmerkelijk ouderen nog moeten zijn dat het ontstaan van die sterren voorbij de big bang komt dan heb je iets wat niet klopt. Ja precies. Dat is ongeveer waar het op neer komt. Ja zeker dus het is toch een weet ik twijfel meteen want ik weet tevallig ook mijn nieuwtje de vorige keer dat ik hier was of nee sorry dat was voor Mark die ik in een groep had gegooid zou ik natuurlijk ook gevonden dat kort na de big bang de tijd vijf keer langzamer ging als dat was. Dat was vorige week of twee weken geleden en ik twijfel dat misschien de tijd langzamer dat dat ook wel een oplossing kan zijn voor deze theorie maar dus ook ja ja ja dus dit is ik vraag me af het is nog geen grote conclusie of het is er moeten we zijn nog een PR review te worden en dat soort dingen maar überhaupt het idee is al intrigerend. Bovendien heb ik zoiets van oké en als we dan over twee jaar nog weer eens ergens anders kijken zijn we dan weer twee keer ouder en wat betekent het is op een gegeven moment ook uitgerekend van nou het hele lal is zo oud en het dijt uit nou tegen die in die tijd ja ploft dat weer in elkaar of is het totaal uitgestorven wat gaat dat dan de andere kant van de schaal ja precies dat kan dat wat voor invloed gaat dat hebben dus is ik hier een cosmoloog voor ja ja precies ja ik word er gewoon onrustig van op een of andere manier ja je hebt iets van ja nee sorry maar je blijkt twee keer oud te zijn van potverdik ik ben een hele hoop tijd in een klein en dan voor het hele hele al dat vind ik ook nogal wat ja en wordt je natuurlijk een van je bent 65 als ik nu zeg van nee maar je bent 130 ja dan is het een opa ja daar zou ik dus redelijk flegmatiek in zijn kan ik je vertellen want denk ik oké als jij al elk van mijn jaren dubbel wilt tellen vind ik prima daar ga ik me echt niet anders van voeren nee dat is misschien ook weer wat zelf weten dus ja dat kun je kun je verschillende houdingen maar dat dat hier de onderste steen boven moet komen dat vind ik wel ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja zeker kunnen wij zelf niet maar we kunnen wel iemand vragen die daar misschien meer verstand van heeft dan wordt vervolgd ja oké luuk jouw derde herbruikbare raketten ja dat is niet zo ontzettend veel nieuws meer natuurlijk de afgelopen weken zijn er een paar falcon 9 voor de 16e keer gelanceerd dus dat gaat best goed light proven precies maar tot nu toe zijn het alleen maar raketten van spezex geweest nou dat moest een keer gebeuren natuurlijk daar gaat verandering in komen de electron is een is een kleine raket die inmiddels al 39 keer gelanceerd is vanuit nieuw zeeland brengt kleine satellietjes in in de ruimte succesvol project aan het worden en het is op 17 juli voor het eerst gelukt om de eerste trap daarvan te bergen hij is aan een parachute in zee geland en dat is inderdaad allemaal zo kalm verlopen dat nou er zit geen deukie geen krasje op ik ga je heel even onderbreken om te zeggen dat mijn bericht weer fantastisch aansluit op dat nou dat is vergelijk dat hebben we niet eens gecoördineerd nee precies bewijzen van teaser vind ik het gewoon dat even in de groep goed zo gaat ver ja dus nou ja dit dit het gaat natuurlijk de trend worden de halve wereld is bezig om te proberen om die technologie ook te gaan beheersen het gaat zo ongelooflijk veel geld schelen in in lanceren prijzen dus ja deze is is is helemaal goed gegaan natuurlijk er zijn kandidaten die al heel erg lang theoretisch aan aan de deuren robbelen om van blu origin de nieuw glen maar is te noemen nou ja zoals we wel eens een keer gezegd zo open als alles bij bij spacex gebeurt zo ontzettend gesloten is het bij je blue origin we hebben wat testmodellen van hier een ket gezien en verder nog helemaal niks terwijl ze al een paar jaar aan het bouwen zijn kwam deze week nog wel weer een een tekening hetje naar voren die iemand had gevonden in een patent aanvraag waaruit blijkt het ze ook bezig zijn om de tweede trap van in uw klen totaal herbruikbaar te maken en interessante daarbij was dat die raket dan kennelijk is uitgevoerd met aerospike engines dat is eigenlijk een conventionele raket motor maar dan binnenste buiten en daar zit dan niet zo'n zo'n zo'n straalpijp aan maar er zit iets van een punt in het midden en de vlam vormt zich daar omheen bij elkaar geperst door de door de lucht ik vind het inderdaad een vrij ingewikkeld concept om om te begrijpen maar er schijnen enorme voordelen aan te zitten en het maakt zo'n vorm is natuurlijk veel vriendelijker om een reentry te overleven dan uitstekende straalpijpen dus er wordt hard aan aan gewerkt en vooral als je komen ze weer naar de Chinese kijk er zijn ik denk vier of vijf toch vrij forse privé bedrijven die daar bezig zijn om in principe alles wat SpaceX doet een op een te kopiëren maar ja dat dit de toekomst van van de raket technologie is dat dat staat buiten keif een raket weggooien is straks iets wat we ons niet meer kunnen kunnen voorstellen dat we dat ooit dus donkere wolken pakken zich samen boven de sls ja maar dat doen ze al een tijdje hoor ja precies en verder toen je het over blue origin had en het verschil in pr beleid tussen blue origin en specie dat blu origin niet zo mede deelzaam is dat kan natuurlijk ook betekenen dat ze niet zo heel veel mee te delen hebben dat er niet zo goed gaat of ben ik dan te spannen en daarom wel goed gaat precies daarom vind ik het in van tot ik over dat hebben ze ook gedaan toen ze wat te lanceren hadden toen kwamen de camera's wel ja en daarom vind ik het ook niet voorstandig om je op te stellen zoals je opstelt want wat wij hier nu bedenken bedenkt natuurlijk iedereen van o ze zeggen niks nou dan zal het wel niet zo goed gaan het is wel een commercieel bedrijf met aandelen en een beurswaarde die door dit soort sentimenten kan worden beïnvloed ik vind niet zo slim van ze is blu origin een beurs genoteerd dat weet ik ook niet en een commercieel bedrijf en ja minnaar bezels is daar baas van en inderdaad als er een lancering geslaagd is ja en nou doen ze heel professioneel van een paar uur na zo'n missie is er een gelikte video beschikbaar waar hollywood af en toe jaloers op is met prachtige drone shots en precies mensen die in de camera lachen op het moment dat ze de champagnekerken laten laten knallen maar ja het kan ook een beetje tegen je gaan gaan werken en dat dat aura dat hangt wel een klein beetje omheen daar liggen nu constant opkennen display center allemaal journalisten met gigantische telelensen te wachten op het moment dat er ergens een deur van een hangar een klein beetje open gaat en dat is waar we het afgelopen twee jaar mee moeten doen het is best een beetje een beetje zonde dat je kan natuurlijk ook gewoon een update geven en dan laat ze foto's laten zien en mensen meenemen in het enthousiasme van joh we hebben een grote stap gedaan over een jaar zijn we hier en hier en dat gebeurt ook niet dus ja gemiste gemiste kans maar nou misschien komt er over een over een maand wel een gigantisch succes voor al in een keer naar buiten natuurlijk ik ben ook wel bij dat Europa ook wel meedoet aan dit want het is wel achter jij natuurlijk de berichten uit uitgooide van dit dit is het nieuws kwam ongeveer tegelijkertijd ook de arianen groep ook bekend van de vega van de arianen dit wordt dit wordt jouw onderwerp het sluit je mooi bij aan het is puur puur puur toevoeging inderdaad dat ook Europa die is nu met in vorm van arianen groep bezig voor die reusable rockets die hebben ook onlangs op 22 juni is er een tijdje geleden de eerste hot fire test gedaan van zo een prometheus engine als de theem is de launcher dus de de de de draag raket die hebben ze samen gevoegd en gelanceerd en daar is ook alles alles goed gegaan dus dat is ook Europa het is nu nog een demonstrator dus dat is nog geen raket voor gepland of iets dergelijks dus Europa moet het verloop van ook nog wel doen ze überhaupt zonder raket maar dat is ander verhaal maar ook we zijn er mee bezig dus het is ook naar de naam zit komen en nou ja dit die theem is die gaat ervoor zorgen dat arianen 6 een hele korte carrière zal zal hebben dat dat ben ik ook ook niet gebruikbaar en nu zijn we heel gespannen met de ene komt ik neem de camera mee naar china right ik heb het bericht dat een Chinese bedrijf namelijk land space als eerste erin geslaagd is om een raket die op metaan brand in een baan te krijgen ja want daar zijn wel pogingen toe gedaan naar bijvoorbeeld door SpaceX maar die zijn misgegaan zoals je weet en het is land space de raket heet de ik moet gaat over spelen z hu qe dus de zoeken eigenlijk twee is kijken hoor het is vandaag woensdag ik denk dat het vorige week dinsdag is geweest heeft een een baan op de aarde bereikt op 280 mijl de 450 kilometer hoogte en dat was de eerste raket op metaan en vloeibaar zuurstof die succesvol een baan heeft bereikt ja precies dus dat is een mijlpaal ja en ik heb 94 en een halve meter hoog dus echt wel wat bescheiden dan wat SpaceX allemaal probeert te lanceren het is een wat op schaal verkleind model zou je kunnen zeggen kan een p-load van anderhalve metrieke ton omhoog krijgen in een polaire zonne-synchrona baan trouwens voor wie hier is en dat soort dingen ja daarmee steken ze dus SpaceX de loef af het is nog wel even leuk om er bij te halen wat wat kun je zoal in een raket stop nou kerosine is een mogelijkheid waterstof is een andere mogelijkheid voor de veelgaande hydrazine is een mogelijkheid hebben allemaal zo hun voor- en nadelen wat is nou het leuke van metaan als als je het vergelijkt met kerosine bijvoorbeeld kerosine is een van de meest gebruikte dat is dat het geen roet achterlaat en roet is vooral een probleem als je een raket gaat hergebruiken precies want dan moet je elke keer moet je de schoens neer sturen ja ja ja ja ja is een stuk schoner en het en het levert die karakteristieke blauwe vlammen uit de raketmotor op dat ziet er echt heel anders uit op de foto's inderdaad ja ja dus nou ja dat hebben die Chinese ook alweer voor elkaar je moet er toch echt respect voor hebben zeker er gebeurt enorm veel aan die kant weliswaar een kleiner ding maar ja je kunt misschien ook wel zeggen ze proberen niet al te veel tegelijk te bewerkstelligen ze houden het in het begin bescheiden gaan ongetwijfeld ook weer grotere varianten bouwen dat ik daar kun je op wachten zal het een een was ook maar een klein raketje deze raket die zoeken twee die heeft niks niks geen payload omhoog gebracht maar de volgende gaat dat voor de dus de dat wordt de derde lancering van de zoeken twee die zal dat waarschijnlijk wel gaan doen klanten lading omhoog brengen en nou ja dat is het verhaal van de Chinese metaan hoe moet je zeggen aan het gedreven met aan het gedreven met aan het gedreven raket oké had jij nog meer Chris of had jij je kruid verschoten ja nee hoe het nou om eerst nog watjes hier aan toevoeg te voelen is dat ik niet neem ik niet uit dat ook metaan lijkt er echt wel weer de huidige trend te zijn ook de arianen waar je het over vertelde ook die engine moet op metaan en vloeibaarde zuurstof gaan gaan draaien dus dat is goed goed ontwikkeling denk ik maar als ik heb nog een leuke andere onderwerpje en dat is meer eigenlijk de andere kant op want hebben we nu over veel raketters die die brengen de brengen heel veel spullen de ruimte in maar uiteindelijk moeten wij hier op aarde moeten die moeten de statuïd ook kunnen gebruiken en we hebben heel lang het gevoel dat dat vliegtuigen alles veel veel soeper kunnen en veel geoptimaliseerder als we statuïd data gebruiken en gewoon echt gps en gddo navigatie en we lijken eindelijk eindelijk zeg ik erbij zo werden zijn dat het helemaal goed gekeurd wordt door de eaza dus de Europese luchtvaart autoriteit om iris te gaan gebruiken we hebben het ondanks is iris squared gelanceerd dat is een soort governmental set com maar iris zonder de square is al is al wat langer in de lucht en dat is een echt speciaal ontwikkeld voor voor vliegtuigen om de middel van statuïd communicatie en navigatie te kunnen communiceren met met de torens dat je dus ook beyond the horizon kan communiceren met met een toren is ook over de als je boven de oceaan vliegt kan nog steeds communiceren met de complete reis heb je begeleiding ja precies en daardoor kan je ook is het niet meer per se nodig om van waypoint naar waypoint te pliegen zoals nu veel vliegtuigen doen met drukte is misschien nog steeds wel handig om dat in de achterhand te houden maar door door systemen zoals iris kunnen kan de fuel wel met de met 10% naar beneden door dat gewoon dat is ook nog een leuke ja voor klimaat is goed maar ook voor de mensen die in het vliegtuigen met liefst wil je je wil zover mogelijk weg maar in zo kort mogelijk is er zelf mogelijk maar door meer optimale route gaat ook gewoon je vliegtuig maar dat heb ik wel een vraag en dat is namelijk statuïd communicatie is nou ook weer niet pas uitgevonden waarom gaan ze daar nu pas gebruik van maken het is de luchtvaart loopt eigenlijk altijd ik kom oorspronkelijk uit de luchtvaart dus ik mag over meepraten maar dat die loopt eigenlijk in technologie lopen altijd 30 jaar achter gewoon puur door het feit het moet proven technology zelf de reden waarom de space shuttle technologie van 40 jaar uitgevoerd had moeten zeker weten dat het werkt dus veel huidige huidige vliegtuigen hebben volgens mij nog een pentium 3 computers aan boord dat was mijn dat was mijn eerste computer 20 jaar geleden gaat het nou ook iets betekenen ik heb het nooit kunnen begrijpen dat als je een verhaal over een vliegtuig crash hoort van ja moeten de black box gaan vinden je hebt iets van hoe zo wordt dat in het vliegtuig opgeslagen dat kan je toch gewoon direct naar een computer pompen live dat zijn nu en dat klinkt eigenlijk heel gek maar dat zijn nu de ontwikkelingen om in de flight box in de cloud te gaan krijgen ze staan nu zijn er staan meerdere nu meerdere tenders pas open omdat dat voor elkaar te krijgen zodat de communicatie niet meer aan boord wordt opgeslagen maar gewoon direct in de cloud zodat ook de onderhouds cruises van de vliegtuigen er direct bij kunnen naar alle communicaties terug te luisteren dan kan ik me voorstellen goed nou wat fantasieer ik heel hard op hoor maar als je daar een beetje AI op opzet op die data kunnen die een probleem in een vliegtuig eerder constateren dan dat de captain het doorhebt en ingrijpen dus ja dit zou ook een enorme stap in veiligheid kunnen kunnen betekenen ja nou het is wel dus dan weer de vraag van hoe lang gaat het duren voor dat we dat ze een keer gaan vertrouwen maar natuurlijk ook meteen dan vooruit je hebt tegenwoordig drones militairen maken daar natuurlijk uit bij het gebruik van zelfs drones die want die verhalen kennen we ook wel in afghanistan moord en brand stichten en maar bestuurd worden vanuit een of andere kelder in californi wijzen van spreken even hekken de details niet maar dat kan dus wel waarom zou je op die manier geen verkeersvliegtuigen kunnen besturen als je het inderdaad over de militaire luchtvaart heb ja toekomstige piloten die zitten dood gewoon ergens in de studio op de grond en vliegen vliegen hun gevechtsmissies inderdaad fly by wire op op 10.000 kilometer afstand ja en daar ken ik dus ook de alle afwegingen niet maar als je dat in het leger doet dan kan het dus technisch kan het in de burger luchtvaart ook en dan is de enige vraag eigenlijk nog waarom heb je die piloot dan in het verkeersvliegtuig nog wel is dat omdat de patiënten die fijn gevoel te voelen ja oké dat kan ik op zich voorstellen maar volgens mij over eens zijn dat die piloot in een verkeersvliegtuig niet zoverzikkelijk veel meer doen he die ze landen en stijgen op nog maar dat is puur om een papiertje bij te handen maar zodra ze op 6.000 goed zijn druk je op een knopje auto pilot en het is vooral inderdaad wat doe je in geval van nood en het is inderdaad precies wat je zegt de piloten zijn er eigenlijk niet nog puur voor voor het vertrouwen van de van de faciagiers en zelfs ook daar hebben boeing en erbes hebben totaal verschillende filosofieën boeing stelt nog altijd de piloot bovenaan dus als als de computer recht zegt en je piloot zegt links dan gaat de vliegtuig links af erbes is precies andersom die stel die stellen die stellen al de computer boven de piloot voor allebei valt wel iets te zeggen ja ja ja ja precies dat zijn twee complete filosofieën afschillende filosofieën dus dat ja maar goed dat is afdwaardig valt een beetje een stuk van dit programma sorry luchtvaart de plaats van lentevaart maar die satelliet communicatie die drinkt nu dus door op de burger luchtvaart en dat gaat leiden tot minder brandstof verbruik kortere vluchten meer comfort weet ik veel ja en dus inderdaad dus waarschijnlijk is die flybox in de klout ja ja ja ja ja goed nog andere overwegingen daarover details nee eigenlijk niet nee mooi goed nou we hebben heel klein beetje tijd over een van jullie nog iets leuks te melden nee niet iets leuks maar wel iets wat me enorm opviel vandaag een berichtje we hebben het hier in het verleden vaak gehad over meneer rogozin de ex directeur van rost kosmos die van die post is verdwenen werd toen een soort speciaal bevelhebber in ukraïne voor meneer putin en hij kende ik gisteren weer van zich doen spreken en hij zegt rost kost moet hij jullie niet eens gaan bekijken of jullie je ruimte raketten ook kunnen gebruiken om oekraïnen mee te bombarderen en er schijnt over gepraat en gedachte te worden nou is het zo dat het werkvaart van de rost kosmos de sejoers raket destijds inderdaad gewoon als intercontinentale balistische raket is ontwikkeld komt wel heel veel bij kijken wil je ze nu daarvoor inzetten maar een dure icbm een hele dure en ja het is het is niet te hopen dat dit plannetje uitvoer krijgt want dat zou natuurlijk internationale betrekkingen vooral met met nasa ongelooflijk op scherp de samenwerking in de ruimte van het in dat geval is dan is dat dan is dat afgelopen als als rost kosmos rost kosmos zich gaat bezig houden met militaire missies is het snel afgelopen denk ik ja dus nou ja niet leuk maar wel eventjes iets om in de gaten te gaan ja nou oké dank voor deze update nou dan zijn we er doorheen denk ik ja even de kliniek mooi nou dan was dit space cowboys nummer 125 dank luuk van den abelen dank nick ploeg straat graag gedaan mijn naam is herbert blanke steen allemaal graag gedaan dank luisteraars voor het luisteren en heel graag tot over twee weken bij de volgende space cowboys tot ziens

Tags