Wat voeren de Chinezen in hun schild?

Heerlijk welkom bij Space Cowboys nummer 120 is het, Luc. Zeker, he? We hebben het verzekerd. Luc van den Abeelen, heerlijk welkom. Erik Laan, welkom. Hoi. Ook heerlijk trouwens. Dank je wel. Mijn naam is Herbert Blankesteijn en we gaan het de komende uren hebben over het laatste ruimtevaart nieuws. Om te beginnen wou ik jullie maar even vragen, heer, wat is jullie favoriete onderwerp van de dag? Erik? Een paar onderwerpen. Ja, Juice, de mission naar Jupiter, daar is wat nieuws over. De Europese robotic arm, daar is nieuws over. En over de Chinese ruimtevaart. Maar ik weet, Luc heeft daar ook een aantal punten over. Ja, precies, inderdaad. Verklopt iets. Daarnaast, vorige aflevering, hebben we al kort teruggekeken op de eerste lancering van Starship. Weet u nu wat meer? Toch nog even het laatste detail. Over alle beton en zo dat ons omhoog gevloogd. Ja, precies, inderdaad. En dat soort zaken. Oké, dat is mooi. Ik heb ook het nodige. En om een tipje van de sluier op te lichten, ik wil het graag hebben over een mogelijke mission naar Uranus. Naar waterige maantjes die je daar ook schijnt te hebben. En over wat we nou eigenlijk moeten gaan doen met New Horizons. Oh, oké. Ik zag iets langskomen. Ja, daar wordt een beetje ruzie over gemaakt door NASA en door het team. Dat is jammer. Oké, dat is jammer, maar ook wel weer entertainment. Precies. Een beetje soper geblijven. Ja, inderdaad. Je krijgt er toch een podcast mee vol. Dat is wel weer lekker. Ja, dat is ons voornamelijkse doel. Erik, jij mag eerst. Dan begin ik met JUSS. Dat is een missie van European Space Energy. De energy ESA heeft een heel mooie spacecraft richting Jupiter gelanceerd om daar onderzoek te gaan doen. Ongeveer een maandje geleden. Dat is allemaal heel goed gegaan die lancering. Alleen nu is die op weg en er zit een radarboom vast. Die moet uitklappen. Dat moet uiteindelijk een ding worden van 16 meter lang. Om uiteindelijk jouw ijs te gaan of water te gaan ontdekken bij de icy moons. Maar dat is dus een antenne? Dat is een antenne inderdaad. Die moet 16 meter lang worden. Hij is nu zeg maar voor een derde uitgeklapt. Hij zit nu een beetje vast. Als ik het zo lees dan is het iets van zo'n tentstok die je in elkaar duwt. Dat is wel zo'n klein puntje. Maar je moet ook altijd met worst in je velkje. Je moet daar niet tussen zitten. En zoiets zit er nu vast. Net een duurdere versie. Maar goed, de ESA is vrij positief als ik zo lees. Dat ze hem wel los gaan krijgen. Of in het Frans. De week heeft niet zo'n weggevoel. Dus wat gaan ze doen de komende weken? Ze gaan die spacecraft een beetje termisch onderhouden. Dat hij wat warmer wordt bij die plek waar het vast zit. Dat gaan ze dan drie keer doen. En er gaat ook nog een keer een orbit correction komen op weg naar Jupiter. Om hem goed richting Jupiter te krijgen. En ze verwachten dat dat wel een schok gaat geven om dat weer los te krijgen. Gewoon even goed rammelen. Een goede rammelen inderdaad. En als laatste optie is er ook nog dat een derde mechanismen. Wat ook nog moet worden geactiveerd. Dat ze die eerst gaan activeren. En dat zit in de buurt van dat mechanismen wat vast zit. En dan hopen ze dat die los komen. Maar je ziet al filmpjes op Twitter. Dat vanaf die spacecraft gezien die boom zit al vrij los. Dus we verwachten wel dat die los komt. Maar het is wel even spannend of dat gaat lukken. Dat heet een boom. Je kende dat niet in deze betekenis. Antennaboom. Nu wel. Is er ook een oorzaak te noemen voor het feit dat dat ding nu vast zit? Want dat wordt toch altijd uit een test. Ja dat wordt altijd uit een test. Dat is de grote vraag hoe dat komt. Het blijft een mechanismen. Dus daar kan van alles mis gaan. Maar we hebben met het James Webb Space Telescope gezien dat er heel veel goed ging. En dat moest ook allemaal goed gaan. Maar als je het ziet is er eentje die is niet goed gegaan dat kleine puntje wat nu vastblijft. Ze denken echt dat het over een millimeter gaat. Ja. Maar Alessandro Atzei die komt begreep ik uit de vorige podcast. Die komt een keer langs. Dat is een van de ingenieurs die aan deze missie werken. Dus die kunnen daarover vragen als hij langskomt. Dat is een goeie. Ik heb altijd de indruk dat dit soort zonders echt van A tot Z wordt ontworpen op die missie. Er is niks standaard. Je hebt niet een standaard boom die op... Nee die altijd werkt. Precies inderdaad. Het is allemaal one-half. Het is allemaal uniek ontworpen. Ja. Ja. Ja. Goed. Oké. Dat is het verhaal. Ja dat is het verhaal. Leuk. Nou mooi. Dan gaan we naar het volgende. Yes. Ja toch nog weer eventjes wat uitgebreider terug kijken op Starship. Nou het zal de meeste luisteraars niet ontgaan zijn dat die voor het eerst is gelanceerd op 20 april en dat dat allemaal niet helemaal volgens plan verlief. Nou in de vorige podcast van Space Cowboys is er al even op teruggekeken en toen was het inderdaad vooral heel erg veel verbazing van oeh wat was er veel stof, oeh wat ging er veel mis. En inmiddels is er wat meer bekend geworden. Ja. Elon Musk heeft op Twitter Spaces ja waar anders een persconferentie achtige gesprek gehad waarin wat meer is duidelijk geworden. Maar eigenlijk even veel vragen wat mij betreft onbeantwoord blijven. Nou wat het meest in het nieuws is gekomen is dat de raket inderdaad zo krachtig blijkt te zijn dat hij het hele lancerplattform aan agruselementen heeft geblazen. Dat heeft er dan weer mee te maken met hoe dat is opgebouwd. Nou wat was er voor gevaarssrouter? Ja nou ja het is het cynische is een beetje dat Musk zelf zegt van nou wij we bouwen geen flame deflector een afvuurput als het ware. Ja hebben geen zin in. Nee en misschien krijg je daar wel spijt van. Nou. Ja en dat zou ook veel te lang duren want het is een beschermd natuurgebied en vlak onder die lancerplattform is het als frontwater dus daar moet je een enorm complex aan gaan liggen. Ja dat is het lastige. Het suffe is dat ze dus eigenlijk al heel hard aan het werken waren aan de oplossing namelijk een soort metalic sandwich die onder het lancerplattform zou worden aangebracht die dan zo beschreven Musk het in ieder geval als een soort omgekeerde douchekop is. Dus een plaat met gaten in de bovenkant daar water doorheen spuiten op het moment dat de motoren aangaan. Nou dat werkt akoestisch goed dat koelt de boel voert een hele hoop energie af. Maar ja Musk was een beetje ongeduldig en hier en daar in commentaren wordt hem dat nou wel een beetje kwalijk genomen want potentieel heeft al dat opspattende beton ook schade aan de raket zelf veroorzaakt. Het is onploft dus dat is verder niet zo erg. Nee maar het was handig geweest als het lancerplatform wel klaar zou zijn geweest. Niet aan gruzelement was gegaan want het is namelijk mogelijk dat de raket misschien wel 100% goed had kunnen functioneren. Ja want er waren ook een aantal motoren die het niet deden en dat wordt mogelijk daaraan geweten he? Ja precies en dat is nou precies een van die dingen waarop Musk geen antwoord heeft gegeven in die tocht. Dat is dus wel heel erg jammer hij heeft inderdaad beschrijven dat er drie motoren al voor de lancering als het ware werden afgekeurd. Niet meededen met het opstijgen. Oh dus dat was van te voren bekend. Ja precies. Nou goed hij is contact met elke motor afzonderlijk. Er zitten er 33 in die eerste trap dus het is flink veel communicatie. Ja maar het betekende dus dat hij met eigenlijk 10% minder stuurkracht al omhoog ging. Daardoor was hij ook langzamer. Daardoor hebben de vlammen langer op het beton. Je ziet op de beelden dat er na 30 seconden wat onderdelen afvliegen. Na 32 seconden explodeert er iets dat lijkt het hydraulische systeem te zijn waarmee de motoren werden bestuurd zodat ze een beetje heen en weer kunnen zwaaien om de hele raket te kunnen sturen. Het lijkt er trouwens ook op dat hetzelfde hydraulische systeem zorgt voor het scheiden van de eerste en tweede trap. Ook dat is niet gebeurd. Potentieel is dat dus allemaal terug te voeren op de schade van dat rond spetterende beton. Na 40, 60 en 100 seconden zijn er nog eens een keer motoren uitgevallen. Die scheiding van de eerste en tweede trap kwam niet tot stand. Daarna ging de standregeling verkeerd en begon het hele toestel te tollen. Onmerkelijk is wel dat hij in de tweede trap, ondanks dat geweld van het rondtollen, netjes aan elkaar bleef zitten. Terwijl dat niet de bedoeling was? Nee, precies. En vervolgens werd, omdat er zo ontzettend van de baan werd afgeweken, heeft het automatische flight termination system, dus ja, zeg maar noodexplosie om de boel aan stukken te blazen, heeft wel gewerkt, maar had pas na 40 seconden effect. Dus het lijkt erop dat de explosieven die dan aan de buitenkant van zo'n raket zitten niet krachtig genoeg waren om hem inderdaad helemaal aan stukken te scheuren. Het lijkt erop, dat zie je ook een beetje op de beelden, dat er een paar gaten ontstaan. En pas op het moment dat er brandstof begint in de atmosfeer te komen en ergens een vonk vindt, is de boel geëxplodeerd. Dus iemand drukt op de knop en dan duurt het nog 40 seconden voor dat... Ja, nou ja, de raket heeft op zijn eigen knop gedrukt, want dat zijn allemaal automatische systemen waar helemaal niemand meer bij komt. Geen dodenmansknop? Nee, nee, precies. Dat gaat allemaal vanzelf. Nou ja, het lastige is dus dat er veel schade aan het lanceerplatformen is. Als je daar inderdaad naar kijkt, je ziet gewoon het geraamte van het beton wat er heeft gezeten. Dat zit er nog, een enorme diepe put. Desondanks zegt Elon Musk, nou twee, drie maanden dan lanceren we de volg naar... Weet je, hoe het wed of keert, dit is wel trouw aan het principe van trial and error. Zeker. En als je het allemaal netjes had gedaan, alles van tevoren had geregeld, dan had je nooit geweten of dat nodig was. Nu weet je wel dat het nodig is. Dat is ook weer toch leren. Ja, precies. En het is een beetje de manier waarop SpaceX het altijd heeft gedaan. We hebben in idiote frequentie af en toe ook hun Starships gelanceerd twee jaar geleden. Er ging er elke maand wel eentje. Nou, en iedere keer werd er gezien van, oké, dit kan beter, dat schroef hij, die procedure passen we aan en we doen het gewoon nog een keer. Nou ja. Maar op zich, ik ben ook een groot SpaceX fan en ik hoop zeker dat Starship snel weer omhoog gaat, maar ze hebben toch wel ergens de bocht wel een beetje afgekrap genomen. Bijvoorbeeld, als je kijkt nu, dat de FEE, die moet dan toestemming geven van u krijgt een lanceervergunning. Ja, die had ook al kunnen zeggen, we gaan niet lanceren, want stel, je hebt geen flame diverter, wat gaat er gebeuren als je al die 33 motoren aanzet? Dan kun je op je kompen aanvoelen dat daar een lender staat te wachten. En mocht er een stuk beton inderdaad zo hard die raket ingaan en je krijgt een explosie, ja, dat wil je niet weten. En hoe zeg je dat eigenlijk? Niet alleen SpaceX heeft iets niet helemaal goed gedaan, maar die FEE dus ook. Die, zeker, die heeft dat toch al nagedacht. En die zijn nu ook voor de rechter gedaagd door een aantal milieugroeperingen die zeggen van, ja, wat hebben jullie nou toegelaten met deze lanceren? Dat is weer een klein beetje discutabel. Aan de ene kant is het dus wel zo dat er mensen in een dorp, vijf kilometer verderop, zo ongeveer zijn gezandstraald. De straten lagen onder het zand en rommel. Maar het lijkt erop dat dat inderdaad alleen maar zand en rommel is. Geen verontreinigende spullen. Raket vliegt op methaan. De verbranding geeft vrij onschuldige gassen. Dus daar zit het niet zo erg in. Ja, kijk, wat het verschil is met, als je kijkt naar die vergunning die ze hebben, zeg maar, om Boca Chica te gaan lanceren. Daar is grond, zeg maar, van iets van 20 hectare van SpaceX in dat natuurgebied. En als je dat vergelijkt met Kennedy Space Center, hebben ze bijna 200 hectare om Falcon 9-lanceringen te doen. En ze hebben oorspronkelijk Boca Chica bedoeld van nou, daar gaan we Falcon 9-test dingen doen, gaan we allerlei testen uitvoeren. Niet als zij ervan hier gaan we die grote Starship lanceren. Ze hebben ergens in de afgelopen jaren wel die sproengenomen. Nou, we gaan dat gewoon doen hier. Terwijl eigenlijk is die site daar veel te klein voor. Ja, nou ja, als je inderdaad ook kijkt naar alle brandstof tanks om de raket te vullen, die staan echt op 100, 150 meter afstand, hooguit. Nou ja, er zijn een aantal auto's die... Van de weg of van de natuur? Van de lanceerplatform. Oehoehoehoe. Nou ja, daarvan heeft Musk gezegd, ja die gingen we toch al, want die stonden rechtop. Dat is ook niet zo handig, want dan vang je wel een hele hoop rommel. Dus er komen nu hotdog tanks, zoals ze worden genoemd. Die liggen, die zijn wat wat platter. Maar goed, dat hele geintje al, ondanks het feit dat er als een gek wordt gewerkt op het lanceerplatform, het staat al een hemel in de stijgers, de metalen constructie is alweer rechtgebogen. Het gaat echt in een gigantisch hoog tempo. Noord zal weer hameren, he? Ja, precies, dat gaat continu door. Maar het zou mij inderdaad niks verbazen als de kwestie rondom de FEE, die natuurlijk zelf ook een mishap investigation heeft opgestart, de broel nog wel eens wat langer zou kunnen vertragen. Het punt is natuurlijk ook wel dat dit een domino effect heeft op de bouw van de lanceerinstallatie op Kennedy Space Center. Op het terrein van lanceerplatform 39B, waar vandaan nu ook de bebande Falcons en de Falcon Heavy wordt gelanceerd, iets van 60 meter daarnaast is een lanceertoren voor Starship neergezet volgens het huidige ontwerp. Nou, daar moet dus beslist even heftig naar worden gekeken, want een groot ongeluk op 39B wil je niet hebben. Dan ben je wel heel erg veel lanceerkapaciteit kwijt. Dus wat dat betreft, ja, een raket is één ding. Musk zei al van nou ja, het is voor ons een bonus als die eerste lanceering niet het lanceerplatform vernietigt. Nou, dat leek op het eerste gezicht niet gebeurd, maar het is toch behoorlijk wat meer schade dan er was verwacht. In principe jammer. Ik ben heel erg benieuwd, ook PR-matig, hoe FEE en SpaceX dit gaan oplossen. Ja, die investigatie van het is een mishap, en dat gebeurt natuurlijk standaard als een raket. Dat is altijd. Dus dat was niet, dat werd een beetje uitgelegd in de pers van ja, de FEE, die gaat nu SpaceX stopt, maar dat is gewoon een standaard. Maar ik denk dat er meer last komt van de rechtszaken die FEE nu krijgt van milieugroeperingen, dat dat mogelijk langer gaat duren. Zal zeker verkragend zijn. Naar daarnaast een evolutie van dit Starship moet nog steeds volgens de plannen van NASA in 2025 de eerste volgende astronauten op de maan zetten. Ik denk dat dat heel erg optimistisch is. En ik achte dan ook zeker de kansen van Dynetics, een ander bedrijf die al een ontwerp had gemaakt voor een alternatieve maanlander. Ik denk dat die kansen behoorlijk zijn gegroeid. Er was natuurlijk destijds al ophef dat NASA maar voor één contractor had gekozen voor die maanlander, voor SpaceX. Er is toen een rechtszaak geweest, aangespannen door Blue Origin, zullen we nu niet ver op ingaan. Maar er komt inderdaad een tweede contractselectie, als het goed is in juni al. En ik denk dan dat Dynetics die gaat pakken. En ik durf er wel wat om te verweden dat die lander de eerste NASA astronauten op de maan gaat zetten en niet Starship. Die weddenschap wil ik nog. Als jullie dat starten in de regio. Dat doen we buiten. Dat wil ik wel getuige van zijn, maar dat hoeven we niet voor het front van alle luisteraars. Moet je horen, ik geef de beurt aan mezelf. Ik heb drie onderwerpen van binnen naar buiten in het zonnecelsel werken. En dan begin ik met iets wat ik net niet genoemd heb. Dat is namelijk de nieuwe missie van de Verenigde Arabische Emiraten. Die op dit moment al gaan over een Mars missie. Die in 2021 een baan om Mars heeft bereikt. En nu bezig is daar de atmosfeer te onderzoeken en het weer en zo. Maar hun volgende missie is al een tijdje geleden aangekondigd. Dat is Deep Space en die gaat naar de asteroid gordel. Gaat zeven verschillende astroïden bezoeken. En pas is bekend geworden welke dat worden. Oké. Schrijf even mee. 1 0 2 5 3 Westerwold. 6 2 3 Chimera. 1 3 2 9 4 Rockhawks. Dan komen er drie die alleen maar nummertjes hebben. 8 8 0 5 5. 2 3 8 7 1. 5 9 9 8 0. Dat zijn allemaal hele kleine. Dat hoor je toch bijna aan. En dan de laatste. Dit zijn tot nu toe allemaal flybys. De eerste zes. Dat wordt een rendezvous met 269 Justitia. Oké. Ik heb het idee alsof ik naar geheime berichten van de Russen in de jaren zeven moet zitten en luisteren. Kan dat niet met een QR code? Ja precies. Ja. Nee. Nou ja leg uit. Dat zijn dus een aantal flybys. Oké Justitia is fairly large wordt hier gezegd. Was dat een earth technica? Ik weet niet eens meer. Maar space dot com ofzo. Die is 53 kilometer groot. Daar heb je wat aan te observeren. Seris ook weer 5000 kilometer ofzo. Nee dat is de grootste aarde. Maar in ieder geval is dat voor dit aantal een vrij grote. Hij is een beetje rood gekleurd. En die kleur komt waarschijnlijk door organische verbindingen. Tollinen. En het aardige daarvan is die zie je vooral eigenlijk op Pluto en op objecten verder dan Pluto. Oké. Dus het vermoeden is dat deze Justitia daar uit die buurt afkomstig is. En dat als we daar goed naar gaan kijken wat dus de bedoeling is. Je krijgt een rendez-vous waarbij dus die emiraten missie daar een tijd lang voor blijft. Dat je daar meer over het weten komt. Terwijl je niet zo ver weg hoeft. Ja. En dat is dus handig. En het programma is dat de lancering die komt in 2028 als ik me niet vergis. In elk geval bij 2030 dan krijg je de eerste flyby. En die rendez-vous met Justitia komt in 2034. En dan worden dus natuurlijk de samenstelling, de geologie en het zwaardigheidsveld van Justitia onder de loep genomen. Dat is een ambitieus missie. We moeten nog wel even geduld hebben. Van de ruimtevaartorganisatie van de Verenigde Arabische Emiraten. Dat is toch wel leuk. Ik had eigenlijk nog wel verwacht dat ze een link gingen maken met asteroid mining. Dat ze weg willen van de olie. En dat ze in plaats daar van asteroids willen gaan minen. Maar dit lijkt een hele wetenschappelijk georienteerde missie. Nou ja, het gaat dus wel om de service complex. Dus de samenstelling van het oppervlak en de geologie. Dus ik heb zo'n idee dat ze hier mining niet uit de weg gaan. Maar van mij mag je aannemen dat mining in de ruimte voorlopig niet zal inhouden dat je dingen daar oogst en naar de aarde breidt. Want dat is energetisch erg ongunstig. Wat je aan ruimte mining doet, dat gebruik je meestal ook in de ruimte. Als een uitzondering is een rhodium. Dat is zo'n platina metal. En daar heb je maar 2000 kilo per jaar of zo. Die per jaar wordt gemined. Of 10.000. Op de wereldmarkt. Op de wereldmarkt. Dat is een hoeveelheid die je kan terugbrengen. Maar als je het hebt over aluminium of kobalt. Of zelfs maar platina. Of platina, dat is veel meer dan dat. Dus dat krijg je inderdaad nooit gecontroleerd terug. Maar goed, het is een interessante missie. Want die Emiraten zijn best wel ambitieus. Met hun oliedollars willen ze toch echt wat doen aan hun imago en zo. Afgezien van wetenschap en eventueel rijk worden. Maar hij is nog steeds wel de Verenigde Staten nodig. In Colorado wordt dat ding in elkaar gezet. Net als de Mars spacecraft. De spacecraft is ook in samenwerking met Amerikaanse bedrijven gebouwd. Wel dat ze de Emiratie opleiden om dat te kunnen. Maar dat ze dat helemaal zelfstandig doen, dat is nog niet aan de orde. Oké, maar dat wil dus ook zeggen dat het een programma is waarmee ze kennis willen opdoen en steeds meer onafhankelijkheid willen vervelen. Ja precies. Ze hebben dus de overstap gemaakt van wat hun bemensse ruimtevaart betreft. Met de Russen meevliegen, vliegen ze nu alleen nog maar op dragons. Er is op het ogenblik een Arabische astronaut aan boord van het station. Deze week trouwens ook de eerste ruimtewandeling door een Emiratie gemaakt. Dus ze timmeren goed aan de weg. Ik geloof een paar weken geleden hebben ze nog een schitterende foto van Dijmos met Mars op de achtergrond gepubliceerd van hun hoop Mars-obateur. Die doet ook mooi werk, zeker. Prima. Nou, mooi dat was dat. Erik, jouw volgende onderwerp. Dat is de European Robotic Arm. Die kennen we nog wel uit een voor eerdere podcast omdat hij met de Nauka MLM module, de Russische module die in 2021 gelanceerd werd. De ERA arm zat op die module en daar ging van alles missen met die lancering. Het was heel spannend of hij uiteindelijk het ISS zou gaan bereiken. Dat is toen gelukt. En die arm ook. Die arm heeft natuurlijk ook al een hele historie omdat hij in de jaren 80 is hij oorspronkelijk ontwikkeld voor het Hermes Spaceplane. Toen heette dat ding nog ERA. Dan weet Luc ook al alles vanaf een mooi boek over geschreven. Uiteindelijk is die ERA tweearmen geworden en gebouwd in Nederland door Airbus, Defense Space Netherlands. En uiteindelijk dus gelanceerd na heel veel jaren. En uiteindelijk, na uitpakken en na testen, heeft hij de afgelopen weken eindelijk echt ook taken verricht die ook gepland waren en ook nodig zijn. Die ook alleen met dat ding kunnen worden uitgevoerd. 20 jaar na dat het de bedoeling was. Nou, langer, 30, 35 jaar. Komt toch nog goed. Ja, komt toch nog goed. Dus wat heeft hij gedaan? Er zijn twee grote objecten. Dat is een radiatorplaat die moest worden geïnstalleerd op een van de modules van ISS. En dat is gedaan met die arm. Want die arm is een ding van 11 meter lang. En hij weegt zelf 680 kilo. En hij is in staat om 8000 kilo te verplaatsen. Als astronaut kun je dat onmogelijk. Daar heb je gewoon veel te weinig kracht voor. Maar die era kan dus objecten van 8000 kilo van op naar her verplaatsen. En dat hebben ze dus met die... Tille hoeft je ze niet. Het gaat vooral om de traagheid. Precies, het gaat om de inertia die erin zit. En die arm gaat ook maar heel langzaam. De topsnelheid is 10 centimeter per seconde. Dus als je filmpjes ziet op YouTube, we zullen er wel even één in de show notes zetten. En dan zie je altijd versnelde filmpjes. Dan denk ik, dat gaat lekker rap. Maar dat is dan een filmpje wat eigenlijk anderhalf uur duurt. En dan zie je dat heel snel bewegen. Maar goed, de radiatorplaat is dus bevestigd. En ook zogeheten airlock. En dat ding was al in 2010 met een space shuttle omhoog gegaan. Dat is een luchtsluis. Een luchtsluis. En dat zat ergens aan boord van ISS. En dat hebben ze nu verplaatst naar de locatie die die echt zou moeten hebben. Dus 13 jaar later nadacht hij al op het International Space Station. En toen ze daar komen is die luchtsluis eindelijk geplaatst door ERA. Alleen die tijd ergens in het voer ondergelegen. Een groot succes voor ERA en voor het team ook wat in Nederland daar aan gebouwd heeft. Bij ASTEC ook alle mensen. Dat heeft heel lang geduurd. Dit was het eindelijk succes wat behaald is. En zo'n luchtsluis is om naar binnen en naar buiten te komen. Maar voor wetenschappelijke dingen. Het is niet een luchtsluis die astronauten gaan... Als ze doorheen kruipen? Nee. Iets met inderdaad een schuifdeur en een rek wat naar buiten geschoofd kan worden. Een beetje vergelijkbaar met wat er ook in de Japanse module zit. Een soort gelijke. Je krijgt meteen visioenen van een luikje in een restaurant waar kop dingen doorgeeft. Het is toch wel ietsje groter dan dat. Ietsje groter dan dat toch wel. Wat ik ook wel grappig vond eigenlijk. Hoe groot is de omschip? Weet je centimeters? Ik denk dat dat ding inderdaad wel iets van 2 bij 3 meter zal zijn. De structuur aan de buitenkant, in ieder geval luik en zo, is wat kleiner. Maar het is een fors ding. Ja, ja. Oké, Erik. Wat ik wel opmerkelijk vond is dat dit nieuws, dat wordt niet breed uitgemeten in de pers. Waarom echt niet? Nou ja, ik vermoed dat dat te maken heeft met de situatie met Rusland. Dat toch steeds een samenwerking is met Rusland. En dat dat een beetje zo is, nou dan houden we dat maar een beetje. We gaan niet opscheppen over de situatie. We gaan over de samenwerking met Rusland op dit moment. Die arm is formel onderdeel geworden van het Russische segment. En dat ligt in de media op het ogenblik een beetje ingewikkeld natuurlijk. Oké, nou goed. Dat was het Erik. Ja, Luuk. Nou, dan ga ik richting China en dan hoop ik niet dat ik dingen van Erik ga. Ik vermoed van niet. China is groot genoeg voor jullie samen. Ze doen ook genoeg inderdaad. China doet heel veel wat anderen ook doen. Op de maandlanden enzo. Dat niet alleen. Ze maken ook van alles na. Daar gaat het verloop van mee door. Een van die onderwerpen lijkt inderdaad een heel klein space shuttle te zijn. Daar hebben ze twee exemplaren van gelanceerd. De eerste al in 2020. Hij heeft toen vijf dagen lang rondjes om de aarde gedraaid. Tweede exemplaar werd eind vorig jaar gelanceerd. Die is nu na 276 dagen teruggekeerd op aarde. Werkt door de Chinezen wel bevestigd. Verder geen foto, geen precies doelbeschrijving van het ding. Alles wat we weten uit observaties is dat hij iets over boord heeft gezet. Dat zou een satellietje kunnen zijn. Anderen zeggen dat het een soort service module is. We weten het allemaal niet. Het grappige is dat we destijds de neuskegel van de raket gelanceerd hebben. Dat is meestal een glat ding. Een neuskegel waar het ding in zit. Er zaten aan de buitenkant allerlei uitstulpingen. Toen heeft iemand in Amerika de tekeningen van de X-37B. Die gebruikte de Amerikaanse luchtmacht. Om testen in de ruimte te doen. Dat ding zou precies in die neuskegel passen. We hebben een Chinese versie van de X-37. Zoals ze het met meer dingen doen. Alsof je ergens een doek overheen legt. Ja, inderdaad. Er wordt een nieuwe Porsche onthuld. Je kan alleen de omdreks zien. Chinese noemen het een grote doorbraak voor het ontwikkelen van de technologie. Er gaan al decennia lang verhalen. Het is een hele mooie verhaal. Het blijft een beetje raadselachtig. We vertellen weinig over. Van de X-37B weten we hoe die eruit ziet. Ja, dat is mooi gegaan. Meer foto's. Een filmpje waarop je de laaddeuren open ziet gaan. Er zijn een paar dingetjes bevestigd. Hoe het eruit ziet. De vraag die ik altijd heb is nu de X-37 het object van de studies. Of is het alleen maar een middel om experimenten in de ruimte te doen. Misschien ook alle twee. Er was een foto van de vorige keer. Dat ze hem gelanceerd hebben. Een foto van een van de planet satellieten. Er zijn veel van die aardapperservatiesatellieten van planet. Die de hele wereld in kaart brengen. Die hadden een foto gemaakt van de landingsbaan. Dat kop nuur of zo. En één keer landingsbaan leeg. De volgende foto was een landingsbaan. Er staat een zwart stipje aan het eind. Dat is hem waarschijnlijk. Er is een witte tent op die landingsbaan. Waarschijnlijk staat er nu een ding in om gesurfist te worden. Ik vermoed dat de Amerikanen al lang en breed een hoge resolutiefoto van de ding hebben gemaakt. Met een keyhole. Zeker weten. Aan de ene kant is het leuk. Die sport van wat voor informatie heb je. En hoe melk je dat zo veel mogelijk uit. Aan de andere kant is het jammer dat het nodig is. Het allergrotste deel van de Chinese ruimtevaart valt nog steeds onder het leger van China. Het zijn militaire projecten. Wat je ook weer een ongemakkelijk gevoel geeft. Wat zijn ze er allemaal mee van plan? Ook het Chinese ruimte station. Waar vandaag een nieuwe vrachtcapsule is gelanceerd. Al die astronauten zijn gewoon leger mensen. Er heeft nog geen pure wetenschap. Ze lopen wat dat betreft een beetje. In de jaren 70 begon dat minder te worden. Ik was ook wel eens geoloog. Het gaat binnenkort veranderen. Ik ben maar mijn tweede China onderwerpje voor na het China onderwerpje. We zeiden dat China behoorlijk aan de weg aan het timmeren is. Zal ik eerst toch even eentje doen? Anders raak ik achter. Ik heb het al alweer alweer alweer. Ik ga eerst even. Ik kan ook nog een ei kwijt. Ik zou van binnen naar buiten gaan. We gaan nu naar Uranus kijken. Ik leid het in door iets te vermelden waar Marieke Baan mee kwam. De voorbereiding van deze podcast. Namelijk dat Saturnus nu officieel in de wereld gaat. Dat is een hele mooie locatie. Dat is een hele mooie locatie. Dat is een hele mooie locatie. Je ziet het op de Pinocchio-podcast. Dat Saturnus het aantal van 100 manen heeft overschreden. Is daarmee ook Jupiter voorbij. Ik heb nooit weten of Jupiter meer manen had dan Saturnus. Jupiter is tot nu toe op 97. Saturnus staat op 117. In een klap hebben ze er 20 aan toegevoegd. Dat is een leuk feit. wilde hebben is, er zijn allerlei missies geweest die de waterige manen van Jupiter en Saturnus hebben onderzocht en gaan onderzoeken. En de vraag is nu, hoe zit het eigenlijk elders? En nou blijkt het zo te zijn dat Uranus met 27 manen blaast hij ook een aardig partijtje mee zo langzamerhand. Toen ik me in sterrenkunde begon te verdiepen in de jaren 60 en 70, toen had Uranus, ik weet niet, 6 maanden of zo, veel meer was het niet. 27 staat te tellen nu. En ze hebben gegevens bij elkaar gezocht van Voyager, want dat is de enige zonde van de mensheid die Uranus nog een beetje van dichtbij heeft bekeken. En zijn er op uitgekomen dat vier van de grootste manen van Uranus, namelijk Ariel, Umbriel, Titania en Oberon, waarschijnlijk net als Jupiter en Saturnus, sommige van hun manen, dus ook waterig zijn op allerlei manieren. Ze hebben ijskorsten en daar dan hoogstwaarschijnlijk ook water, vloeibouwater, onder dankzij, bij Jupiter en Saturnus is het vaak getijdenwerking, maar in het geval in Uranus is het dan vaak dankzij verval van radioactiviteit, wat warmte oplevert dat het ijs een beetje ontdooid. En dat is altijd een indicator voor in elk geval de mogelijkheid van leven. Dus dat maakt het interessant als object van onderzoek. En even kijken, de National Academies in de Verenigde Staten is van plan om Uranus bovenaan de lijst te zetten voor het ontwerp van missies voor de komende tien jaar. Dat is eigenlijk het nieuws denk ik. Het nieuws is twee ledige, dat ze van de gegevens van Voyager, ze hebben achterhaald, voor mij was het in elk geval nieuws, ik weet niet of het voor jou nieuws is, dat er dus vier manen van Uranus zijn die een goede kandidaat zijn wat dat betreft. En volgens mij hebben ze daaruit afgeleid dat ze dan ook maar eens moeten gaan nadenken over missies in die richting. En zo ver zijn we nu. Mooi, goed voornemen. Mag jij over China gaan? Oké, terug naar China. Luuk zei net al, van die Chinese ruimtvaart die is flink in de bus aan het blazen. En er stond een artikel in het blad van de Nederlands Verenigde Staten voor ruimtvaart, NVR, van de hand van Henk Smit. Die volgt die Chinese ruimtvaart. En dan kun je er echt teruglezen wat ze tientallen satellieten al hebben hangen in de ruimte. En met grote kwaliteit de hele aarde aan het zien zijn. Wij zien er niks van, want er zijn geen openbare websites waar we de Chinese beelden kunnen terugvinden. Maar goed, dat brengt me ook naar wat ik las op Twitter. Er is een Amerikaanse amateurastronoom, de man heet Scott Tilley, en die woont ergens midden in de middle of nowhere. En die heeft daar een huisje in het bos en eigenlijk zijn hele huis heeft hij allerlei antennes op zijn dak staan om van alles en nog wat te observeren. En hij heeft ook observatie gedaan aan Chinese satellieten. En hij heeft toen bij een heel specifieke frequentie iets gevonden waar normaal nooit wordt gecommuniceerd. En blijkbaar gebruikt China die frequenties. En hij heeft allerlei relaties kunnen leggen tussen lage aardbaansatellieten, satellieten in medium orbit en satellieten in geo orbit. En hij kon dat eigenlijk redelijk volgen dat allerlei satellieten met elkaar aan het communiceren waren met grote signaalsterktes. En dat vond ik op zich wel interessant dat gewoon een amateur dat kan waarnemen. En heeft hij ook iets over de inhoud van die communicatie? Nee, dat is allemaal encrypted. Dus dat was wel te verwachten. Maar diezelfde man heeft ook, ik meen twee jaar geleden heeft hij met zijn apparatuur heeft hij een verloren gewaande satelliet toen teruggevonden. Was in het jaar 2002 ofzo de Image-satelliet. En dus op een gegeven moment contact mee verloren en niemand begreep hoe dat kwam. En die heeft hij twee jaar geleden weten terug te vinden. Ik ging een beetje zoeken wat hij allemaal gedaan had. Een hele leuke documentaire, korte documentaire over wat hij gedaan heeft en hoe zijn huis eruit ziet ook. Ik zou dat thuis ook wel willen. Je hebt een link voor ons naar die documentaire. Ja, het is een kleine documentaire. Maar het is wel grappig hoe dat hij allemaal op zijn dak heeft staan aan antennes. Maar dat over de Chinese ruimtevaart. Dat er dus boven ons hoofd gebeurt een hoop. En ook was op een gegeven moment dat nieuws over die Chinese weerballon die boven de Vrije Hele Staat is neergehaald. Wat hij daar ook aan heeft gezien is dat die weerballon met een geostationaire satelliet van China die boven Amerika hangt, heeft gecommuniceerd. Maar dat is een vermoeden. Ik kan het niet keihard uitleggen. Want je kunt communicatie ontvangen die afkomstig is van een weerballon of van een satelliet. Je richt ergens op en dat praat. Maar hoe weet je dat zo'n satelliet of zo'n ballon praat met dat andere object? Ja, die geostationaire satellieten hebben een hele specifieke footprint. Het is niet zo dat ze gewoon in de ruimte maar uitzenden. Ze hebben vaak heel gerichte footprints. Hij zat ook in de Verenigde Staten. Diezelfde tijdstippen dat die ballon over zijn huis ging, kon hij toen die satelliet waarnemen. Tenminste dat lees ik een beetje uit zijn verhalen. Verder kan ik me voorstellen dat je kunt concluderen dat twee objecten met elkaar praten. Als je vaststelt dat de een is aan het woord en dan houdt hij zijn mond en dan is de ander aan het woord. Dan kun je aannemen dat ze met elkaar aan het communiceren zijn. Dat is continu dual. Full duplex inderdaad. Het is niet morsen. Ik zit er over en ben nu stil. Nu mag jij weer. Jammer. Dat is het. Dat is hem. Heel leuk. Luuk. Nou, het laatste hoofdstukje China dan. Niet alleen rond de aarde zijn ze actief maar ook op de maan zijn ze druk bezig en hebben ze grote plannen. Al eerder hebben we het over gehad dat China samen met Rusland een plan had om een internationale maanbasis te ontwikkelen. Nou, daar had iedereen gelijk visioen bij van astronauten op het stoffige oppervlak. Dat is niet direct het geval dat gaat gebeuren. Het gaat zeker gebeuren. Sterker nog, onlangs heeft een hoge Chinese ruimtevaartbeamter gezegd dat China de aarde op de maan is. Dat er geen twijfel mogelijk is over het feit dat er voor 2030 Chinese op de maan landen. Nou, flink ambitieus. Het past in het beeld dat we de laatste jaren van ze hebben. Ze ondernemen ontzettend veel, gaat verschrikkelijk veel geld in rond. En ze doen het snel. Opmerkelijk feitje is ook wel dat er een week of wat geleden plaatjes op internet rondgingen van de laatste incarnatie van de Langenmars 9 raket. Dat is het equivalent van de Saturnus 5. Dat moet een raket worden waarmee Chinese naar de maand gaan vliegen. Die heeft een hele evolutie gekend. Leek in het begin heel erg op SLS. Weer toen iets wat meer op de Saturnus 5 lijkt. De laatste plaatjes zijn een op een een kopie van Starship. Echt, tot de vorm van de omkapping van de motoren in de eerste trap. Het is gewoon Starship, witgeverfd met een Chinese vlag erop. Ik vind het nogal brutaal. Is Elon Musk er nog geen grap over gemaakt? Niet dat ik heb meegekregen. Elon Musk maakt nooit grappen over China. Want hij moet daar zijn Tesla's verkopen. Kijk, is dat ook zo duidelijk? We zullen zien wat China gaat doen. Zij zeggen nu dat de raket gaan we bouwen. En de eerste trap wordt 100% herbruikbaar. Ik ben heel benieuwd of ze het voor elkaar gaan krijgen. Maar daarnaast hebben ze nu de uitnodiging naar een hele hoop landen. Meestal bevriende landen, maar ook expliciet naar geadresseerd aan Amerika en Europa. Om samen inderdaad een coördinerend orgaan op te zetten. Om de maanbasis vorm te geven en operationeel te laten worden. De eerste activiteiten zullen de komende zondag op gaan. De Chang-6 moet een sample return vanaf de achterkant van de maan doen. De nummers 7 en 8 zullen op de Zuidpool gaan landen. Er gaat ook een klein rover rondrijden. Ze gaan experimenten doen met 3D-printen van bouwblokken. Die worden van maandstof gemaakt. Daar heb je iets interessants. De landingspunten van de twee laatste is op de rand van Shackleton Crater. Dat is ook precies waar Artemis moet gaan landen. Wat dringen daar? De apparaten die gaan landen komen nu echt heel erg dicht bij elkaar in de buurt. In meters of kilometers? Dat zou in tientallen kilometers wel eens kunnen worden. Je hebt daar die bijzondere omstandigheden. Je maatauto heeft je nog wel een paar uur onderweg. Dat wel, maar verder met de marges die je hebt als je iets automatisch naar de maan stuurt. Dat wil een kilometer of wat afwijken. Je gaat in je radiocommunicatie elkaar ook tegenkomen. Dit wordt een hele interessante. Dat is voor 2030. Misschien zijn zij er wel eerder dan de Amerikanen. Er staat een Chinese vlag als eerder. Dan komen we wel op hele interessante dingen. Er is destijds afgesproken... Dan gaan we foto's verspreid zien worden. Dan zal dat zeker wel lukken. De maan is van niemand, CQI iedereen. Amerikanen hebben vanaf de jaren 60 al gezegd... dat het feit dat we daar een vlag hebben geplant... niet betekent dat we daar iets claimen. Maar als het straks gaat in eerste instantie over... daar is mijn zonde wetenschappelijk onderzoek aan het doen... of mijn kleine fabriekje is daar dingetjes aan het maken... dan wordt het toch wel zakel om daar hele goede afspraken over te maken. Misschien dat consortium waar zij het over hebben... om de boel te coördineren... ook dat fenomeen gaat helpen. Op zich een gunstige ontwikkeling. Hoe kijk je aan tegen die samenwerking met Rusland en China? Dat ze dat willen doen. Ik heb weinig verduurzien. Dat China een politieke achtergrond heeft. China kan het toch zelf? Precies. China kan heel goed dingen afkijken, het bouwen... en in veel gevallen nog beter doen dan het origineel. Er komt een tijd dat we willen dat we het van China kunnen afgeven. Waarschijnlijk wel. Ik denk ook niet dat die Russie zich remt... omdat China de komende decennia veel te bieden heeft aan de Chinezen... als ze het gaan overleven. Het gaat over politieke motievering... dat China Rusland de gelegenheid geeft om zijn gezicht te remmen. Het zou me niks verbazen als dat er achter zit. Als straks de samenwerking met Rusland op ISS voorbij is... dan zijn er geen buitenlandse klanten voor sojuusvluchten meer. Dan valt er zoveel inkomen weg. De Russische economie heeft het moeilijk gehad voor de Oekraïneoorlog. Met al die sancties en zo staan ze straks geen deuk meer in een pakje boter. Dat is op zich jammer. Ze hebben een gigantisch rijke historie. Veel firsts, enorm veel bereikt. Het begint gewoon weg te zeipelen. Het zal niet lang meer een voorraadstaande ruimtevaartmogendheid zijn. Dan komen ze onder de vleugels van de Chinezen terecht. Zullen ze daarvoor kiezen? We hebben misschien niet veel keus meer. Dat zou kunnen. Een soort fazalstaart van China te worden. Dat zou kunnen. Dan heb ik nog de taak om mijn computer weer wakker te maken. Dan wil ik het hebben over New Horizons. New Horizons vliegt ergens in de verte. In de Kuipere belt. Hij heeft als laatste een bezoek gebracht. Even kijken of ik dat nog paraat heb. Mijn internetverbinding is weggevallen. Weet je nog hoe dat ding heet? Ik weet niet dat die van naam is veranderd. Oomot of iets erger. Het is een aantal jaren geleden. Dat was een Intigidus. Die is herdelpt. Een Kuiper-object is hier langs gegaan. De vraag is nu wat gaat New Horizons de komende tijd doen? Daar is een richtingestrijd over uitgebroken bij NASA. Je kan er maar één kiezen. Aral Kot. Aral Kot is een kip van de NASA. Hij is een kip van de NASA. Aral Kot was het object van New Horizons. Daarvoor heette hij anders. 2014 MU69. Ultima 2 heeft hij nog een naam. Dat was een gevoelige naam. Ik meen me ergens te herinneren. De allereerste podcast van Space Cowboys ging over het rendez-vous van New Horizons met Pluto. In de eerste dagen van het jaar. Dat moet ik ook goed rekenen. In 2015 kwam hij aan. In 2019 was het Ultima 2. Dat was het toen. Met iemand van de Universiteit Leiden. Dat gekke object wat op twee aan elkaar geplakte pannenkoeken leek. Het rode kerstmannetje. Nu gaat het over de vraag wat het is dat je er nog niet van hebt. Dat is een hele andere vraag. Dat is een hele andere vraag. Dat is een hele andere vraag. Het rode kerstmannetje. Nu gaat het over de vraag wat we doen met New Horizons. Eigenlijk wil het team doorvliegen. Ze vliegen sowieso door. Hij heeft nog 11 kilo brandstof aan boord. Daar kun je niet veel mee. De ruimte daaromheen is een beetje leeg. Het probleem is, NASA gaat ervan uit dat het niet meer gaat lukken. Het is niet zo dat je er niet langs kunt vliegen. Het team heeft die hoop nog niet opgegeven. NASA zegt tegen het team. Ga nou maar aan heliophysics doen. En aan astrophysics. In plaats van naar die objecten te zoeken. Die je misschien toch niet gaat bereiken. Daar hebben ze een beetje ruzie over. Met een tot nu toe onbesliste uitkomst. De team heeft de pers wel bereikt. Er is een conferentie geweest. In Arizona. Daar is uit gelekt of bekend gemaakt. Maar dat heeft ars technica bereikt. Alan Stern is de leider van het team. Die heeft te kennen gegeven dat hij zeer verbaasd is. Over het besluit van NASA. Om zich te richten op heliophysics. Ze kunnen zich richten op heliophysics. Vanaf 2024 kunnen ze doen wat ze aan het doen zijn geweest. Die Kuipere belt bestuderen. Daarna moeten ze meer de kant van heliophysics op. En het team wil dat eigenlijk niet. Je wil nog ergens een bochtje maken. En in interessante rotsen te vinden. NASA zegt dat zoeken naar een spelte in een hooiberg. Die heb je op dit moment niet. Ik had het mei toen ze in 2019 langs gingen. Dat was mijn beeld. We gaan op weg naar een nieuwe... De namen die circuleren. Die heb ik op dit moment niet voor je paraat. Die zijn dus niet meer in zicht. Ook als je op Wikipedia kijkt. Er staat niks van een doel op dit moment vermeld. Ik voornem dus wel dat de laatste manoeuvres hebben. Je hebt nog 11 kilo brandstof teruggebracht. Daar kun je niet zoveel mee. Dat beperkt het bereik dat je nog kunt hebben. De koerswijzigingen die je kunt creëren. Om heliophysica te doen. Dat kan je overal doen. Dan zou ik zoiets hebben van doe een gooi. Misschien kom je nog wat tegen. En die heliophysics kan je even goed doen. Dat is niet zo. Dat je met die 11 kilo nog rechtsomkeerd kan maken. Dat zeker niet. Er is dus een ruzie over. Die heeft de openbaarheid bereikt. Zappig. Er ligt een andere Jews. Het vervolg daarop. Dat zullen we melden als we daar meer over verneem. Hebben jullie verder nog dingen? Ik heb nog twee dingen. De activiteiten van meneer Branson. Als het gaat om ruimtevaart. Zoiets. Twee bedrijven heeft hij. Virgin Orbit en Virgin Collectic. We wisten dat dat niet goed ging. Na de laatste mislukte lancering van een raket. Het leek er helemaal op te zitten. Maar toch. 85 procent van het personeel is er aan uitgestuurd. Er zitten toch nog altijd 100 man. Die zoeken naar de oorzaak van wat er precies is misgegaan. Tegelijkertijd de volgende raket. Virgin Orbit is officieel failliet verklaard. Maar er zijn kopers. Ze hebben tot deze week de kans om te reageren. Die kopers heette niet Richard Branson. Nee. Dat zou een ingewikkelde constructie worden. Er zijn zo'n 30 geïnteresseerden geweest. In stukjes van het bedrijf. De huidige CEO zegt dat we gaan lanceren. Onder een andere naam en eigenaar. Die blijft er alle vertrouwen in hebben. Bij een faillissement heb ik me altijd voorgesteld. Licht gaat uit, de deur gaat op slot. Wie koopt de sleutel? Dat er dood doorgewerkt wordt. Ik kan niet zo goed plaatsen. Je kunt nog steeds Virgin Orbit volgen. Ze hebben tot 17 april getwitterd. Ze zijn bezig met de activiteit. Toen is het gehaald dat de vereniging van de vereniging... ...de vereniging van de vereniging van de vereniging van de vereniging. Dat is niet meer. Ik vond dat opmerkelijk. Jullie zijn toch failliet. Als je echt ophoudt met werken, dan verliest het bedrijf... ...vrijwel onmiddellijk zijn waarde. Ik kwam over die werknemers. Je moet wel je huur betalen. Krijg je er nou voor betaald? Ik kan me wel voorstellen dat als je ergens de mogelijkheid ziet... ...ik hou de tent draaiend en de volgende eigenaar kan op een rijdende tijden. Ik kan me wel voorstellen dat als je ergens de mogelijkheid ziet... ...ik hou de tent draaiend en de volgende eigenaar kan op een rijdende tijden. Het zal binnenkort meer bekend over worden. Er was een koper, een Texaanse miljonair. Die wilde 130 miljoen betalen. Maar die heeft zich teruggetrokken. Daar was ook iets mee. Er zijn een paar dingen afgeketst al voor het faillissement. Er is met diverse partijen gepraat die allemaal stuk zijn gelopen. Er is een paar dingen afgeketst al voor het faillissement. Er is met diverse partijen gepraat die allemaal stuk zijn gelopen. Dat wordt mezelf duidelijk. Virgin Collective. Volgens mij zijn ze al zo'n 2 decennia bezig met het opzetten van... ...commercieel suborbitaal ruimtetourisme. Met het kleine vliegtuigje, de Spaceship 2. Dat is een vlucht die 2 jaar geleden de ruimte bereikt. Met meneer Branson zelf als belangrijkste passagier. Die won toen nipt van Jeff Bezos. Die een week later met zijn capsule de ruimte bereikte. Die won toen nipt van Jeff Bezos. Die een week later met zijn capsule de ruimte bereikte. Na die vlucht 2 jaar geleden is er niets meer gebeurd. Na die vlucht 2 jaar geleden is er niets meer gebeurd. Ze hebben nu aangekondigd dat ze eind deze maand... ...en nu hebben ze een aantal opgebouwd aan dat Spaceship 2. Als dat goed gaat doen ze in juni de eerste commerciële vlucht. Als dat goed gaat doen ze in juni de eerste commerciële vlucht. zo'n tochtje wilde boeken. Onder andere door onze Nederlandse Martin Schreuder, de ex-directeur van Martinair. Hij is inmiddels 92, dus ik weet niet of dat plannetje nog doorgaat. Nou wacht even, Jeff Bezos had toch ook een hele oude mevrouw meegenomen? Ja, eentje die astronautenkandidaat. En een jonge nederlandse recent. Ja, inderdaad. Die is de jongste mensen in de ruimte geweest. Ik geloof dat die inderdaad 19 of 20 was. Die mevrouw was ook 90 of zo? Nee, die was in de 80. Wally nog wat of zo? Wally Funk. Maar meneer Shetner, ook wel bekend als Captain Kirk, die is 90 en die heeft ook gevroren. Die heeft toen nog zo lyrisch staan vertellen toen hij er terug was. Martin Schreuder zou de alleroudste kunnen worden. Ja precies, maar ik heb geen idee of die vlucht haalt. Nee inderdaad. Ja, je kan ook een vlucht missen door... Nou ja, laat maar. Ik heb alleen beeld van Martinair Peppermuntjes die je altijd kreeg bij Martinair. Oh ja, dat kan. Die kan hij ook wel eens nemen. Het levert er ook leuke foto's op. Ja precies. Virgin Collector heeft nog steeds gewoon de plannen om er echt een volwaardig bedrijf van te maken. Ze zijn bezig met een geupgraded versie van die Spaceship 2. Wat zij de Delta-klasse noemen. Die zou vanaf 2026 moeten gaan vliegen. En als zij dan één vlucht per week maken zou de toestel zich in zes maanden terug verdienen. Dat wil ook niemand. Nee, nee, nee. Ik vraag me inderdaad af of die markt niet gewoon hartstikke is opgedroogd in de tussentijd. En eer dat zij aan wekelijke vluchten toe zijn. Mensen die mee willen vliegen vind je altijd wel, lijkt mij. Maar een toestel elke week laten vertrekken is ook naast haar nog nooit gelukt. Nee, nee, precies. Dus de hoorde is ook nog steeds aan de grond met de New Shepard. Ja precies. Daar is nu wel laatst bekend van geworden wat de oorzaak van het ongeluk was. Dat was eigenlijk hetzelfde wat er met de VK is gebeurd. Dat er dus erosie aan de binnenkant van de straalpijp heeft gezeten. Ja, is daar wat makkelijker te verklaren. Want dat ding had al diverse keren gevlogen. Deze vlucht is toen ongewild een perfecte demonstratie van het ontsnappingssysteem geweest. Dat was trouwens een vlucht zonder mensen. Deze hadden ze helemaal ingepland met experimenten. En zoals met alles, Blue Origin doet daar redelijk heemzinnig over. Ze hebben nu wel gezegd dat ze deze vlucht gewoon opnieuw gaan doen. En daarna weer met mensen gaan vliegen. Alleen het termijn is niet genoemd. Net zoals er voor hun New Glenn raket. We kijken af en toe met fotografen door de deur van het assemblagegebouw. En dan zien we iets schimmigs staan. Dat is alles wat we tot nu toe weten. Ze zijn wel hard bezig. Dus misschien komen er binnenkort wel hele leuke verrassingen. Erik, jij nog wat? Ik heb nog een laatste dingetje. Aanstaande vrijdag gaat er van Nederlandse grondgebied een raket omhoog. En niet naar de ruimte. Het is een studentenraket van Aqilo. Dat is een groep studenten van aeronautical en precision engineering in Holland. Waar ik ook zelf les geef. En die gaan aanstaande vrijdag in Delft. En die lanceren al een paar jaar hun raket. En ze gaan dit keer hopen ze drie kilometer hoog te staan met hun Aqilo raket. En er is een live stream. Het begint om tien uur. Dus ik zal de YouTube wel even in de... Oh, heel goed. En hebben we het over 12 mei? Vrijdag. Dedenvrijdag. Het is nu woensdag 10. Dus dat wordt vrijdag 12. Oké, leuk. Dank je wel. Nou, Erik Laan, bedankt voor je bijdrage aan deze Space Cowboys. Luc van der Nabel ook bedankt. Mijn naam was Herbert Blankerstein. Is het trouwens nog steeds. Luisteraars, bedankt voor het luisteren. En heel graag tot over 14 dagen bij de volgende Space Cowboys. Dag allemaal.