Lancering Juice aanstaande en Nederlandse ruimtevliegtuigje drie keer succesvol opgestegen

Welkom allemaal bij Space Cowboys nummer 118. En het is vandaag, we nemen op 12 april, en dat is een bijzondere datum, want dat is Joeri Gargarin dag. Dus jullie allemaal gefeliciteerd met Joeri Gargarin dag. Dankjewel, en jij ook gefeliciteerd, want het is niet alleen heel bijzonder dat we op 12 april eens een Space Cowboys opnemen, maar dan is ook nog een van de Space Cowboys, Yara. Jazeker. Die is jou maken. Ja precies. Nou dat het leuk is altijd, 12 april is echt best wel, voor mij natuurlijk, een bijzondere datum, maar een bijzondere ruimtevaardag, want het is 12 april 1961, is Joeri Gargarin. Precies tien jaar later kwam ik. En weer precies tien jaar later weten jullie wat er toen gebeurde. Ja, eerste Space Shuttle. De lancering Eerste Space Shuttle. Ik heb ze alle drie niet meegemaakt, sorry. Ik heb toch weleens gezocht op 1991, soms ook iets bijzonders, want dat heb ik helaas niet kunnen vinden, dus daar brak het. Nee precies, nou de drie grote momenten in de ruimtevaard, die zijn verenigd op 12 april. Precies, nou dankjewel. Dus het maakt het ook een leuke dag om een podcast op te nemen. Voordat wij beginnen moeten we even één ding recht zetten, op verzoek van onze collega's van vorige week en mede met dank aan onze altijd scherpe luisteraars, want daar hebben we het blijkbaar even gehad over Feritas en rondom Venus, dat dat een lander was, maar we stand corrected, want dat is inderdaad gewoon een orbiter, dus daarvoor luisteraars excuses nog. En dan hebben we de huishoudelijke mededelingen gehad en kan ik jullie de vraag stellen, allereerst, nou ja, met wie doen we het vandaag? Nou ik ben al geïntrodeceerd, dankjewel. Precies. En met Luc, Luc van den Abeelen. En met jou? Met Nick Pulsla. Met Nick, ja, met Nick Pulsla. Goeiedag. Goeiedag. Fijn dat jullie er alle twee bij zijn. Ik ben helemaal in de wang jongens. Als je een dag ouder wordt. Ja precies. Maar Nick, wat heb jij meegenomen? Laten we daar beginnen. Ik heb een beetje een Nederlands trots. We hebben de Don Aerospace, een Nederlands bedrijf hier in Delft, met ook een groot deel in Nieuw-Zeeland, maar die hebben hun eerste spaceplane, maar raket aangedreven, gelanceerd. En dat is volgens mij een beetje debatable, maar in ieder geval de eerste die in de eerste trap al de raket aangedreven is. Oké. Nou, dan ga je er straks over vertellen. Ja, zeker. Luc, wat is jouw belangrijkste onderwerp? Ja, dan toch wel Revolution Space. Dat klinkt heel erg spannend. Het is een rapport van veertig pagina's. Wat dan ESA is aangeboden, maar daar staan adviezen in die wel heel erg ambitieus zijn. Had je ook niet iets met SpaceX nog? Want daar komt volgens mij ook nog iets aan. Ja, ik durf het eigenlijk niet meer te zeggen, maar Starship gaat toch echt bijna vliegen. Nou, ik heb wel hoop dat het gebeurt. Wat ik allereerst bij me heb is wat ook gaat vliegen. We zitten 12 april vandaag. Op 13 april, misschien is het al gebeurd als je luistert, maar op 13 april is de lancering van JOOS. Misschien moeten we daar gelijk even bij beginnen. Ja, ik wel. Ja, de lancering van JOOS, dat is de IC Moons orbiter van ESA. En die gaat morgen als het goed is op een Ariane 5 de lucht in. Dat is sowieso trouwens al vrij bijzonder, want het is de ene al laatste. Hierna zag ik nog een telecommunicatiesateliet. En dan is Ariane 5 met pensioen, dus dat maakt toch ook al bijzonder. Daar denk ik altijd wel fijn dat dit ding best een belangrijke ESA missie op Ariane 5 zit, want dat geeft toch wel een beetje... Nog wat extra jeugd daar. Ja, maar ook een beetje comfort in de zin van de laatste keer dat Ariane 5 misging, dan kan ik me niet heugen. Dat is volgens mij wel één van de eerste keren. Die kan ik me heel goed heugen. Die weten we allemaal nog wel. Maar daarna zitten er nog 200 of zo? Nee, 100 en 15 volgens mij. Het is niet helemaal, maar volgens mij zijn er wel één of twee met problemen geweest. Maar niet heel veel. In het laatste jaar al sowieso niet meer. Nee, een betrouwbaar werkpaard. En nu wilde ik niet de hele... Want dan kunnen we volgens mij een hele uitzending over met vullen met Deuce. Dat wilde ik niet doen. We hebben de belofte dat de payload manager van Deuce, en dat is Alessandro Atzei, dat die een keer bij ons langskomt. Gaaf. We hebben het nog sowieso tot 19... Of tot 2031 voordat die aankomt. Dus we hebben nog even tijd om hierover te praten. Dan kunnen we rustig voorbereiden in de uitzending. En hij is nu momenteel een koroen en heeft wel iets anders aan zijn hoofd. Maar hij heeft beloofd dat hij komt. En hoewel zijn naam Italiaans is, is zijn taalgebruik Urhollands. Dat schat ik weer. Hij werkt voor ASTEC en is al heel lang betrokken bij dit project. Dus dan kunnen we in detail op deze omber ingaan. Maar even in de korte samenvatting. Dan gaan we naar Jupiter en dan met name naar de IJssemanen. En in dit geval drie. Europa, Kalisto en als laatste Ganymedes. En een van de dingen die ik zelf, maar ja jullie weten, de baanmechanica is mijn achtergrond. Wat mij spannend vindt is dat dit ding voor het eerst in een baan om een planeet wordt gebracht. Dat is niet zo bijzonder. En daarna in een baan om een maan van een andere planeet. En dat hebben we nog niet eerder gedaan. Maar altijd flybys en foto's van één kant van de maan. Nu kunnen we hem echt goed in kaart gaan brengen. Ja, dus hij doet een aantal flybys van Europa en van Kalisto. En daarna gaat hij in om een baan om Ganymedes. En als mijn eerste vraag, jullie weten ook, dat zijn de banen waarin het spannend is of we daar misschien leven gaan vinden. Waarom gaat dat ding dan niet in een baan om Europa? Dat zou ik verwachten. Ik denk dat de reden daarvoor is met name de hoge stralingsniveaus. Want Europa zit veel dichterbij. En de stralingsniveaus van Jupiter zijn daar gewoon veel hoger. Daar kan elektronica nooit... Dan heb je een hele korte missie. Dus vanwege de levensdure is dat gewoon op dit moment niet echt realistisch. Dus dat zijn een paar flybys. Dus dat wordt heel spannend. Je moet wel geduld hebben. Het is dus 1931 of zo dat hij aankomt. De reden daarvoor is dat ze weer zo'n enorme pingpong door de zonnestelsel hebben bedacht. En daar zit ook wel weer een bijzondere bij. En dat is dat ze voor het eerst een flyby hebben van het aardemaansysteem. Flybys van de aarde zijn vrij normaal. Dan pik je wat snelheid, je jadt eigenlijk wat snelheid van de aarde... om in een gunstiger en een sneller maand terecht te komen. Volgens mij doen ze Venus en twee keer aarde, maar één keer ook. Dus de aarde en maan samen. En dat is ook wel vrij nieuw. Dan moet je gaan zitten rekenen in een stelsel met vier partijen. Je hebt dus de maan, de aarde en je satelliet. En dan moet je uitrekenen wat dat ding precies gaat doen. Dat is wel echt een hogere schoolbaar. Dan red je niet meer met een rekenlinieer. Nee, dat is lastig. Dus er zitten wel echt een paar mooie dingen die ik persoonlijk heel fascinerend vind. Weet u wat Nederland schotsen in deze missie? Ik heb geen hardware kunnen achterhalen die daarin zit, maar wel betrokkenheid bij instrumenten. Want mijn oude universiteit, TU Delft, doet de plaatsbepaling. Niet onbelangrijk. Nee, want hier zit bijvoorbeeld een laserhoogtemeter op. Dus dan meet je de hoogte tussen de hoogte van het ijzeroppervlak, maar dan moet je natuurlijk wel weten waar die satelliet is. Anders heb je niks aan die meting. Nou ja, niet helemaal waar moet het. Relatief weinig. Maar moet je lezen, Gokko, hoe nauwkeurig ze dat kunnen. Ik heb even nagekeken. Hoe nauwkeurig denk je dat ze de absolute locatie van de Jus kunnen bepalen als die bij Jupiter is, over een afstand van 400 miljoen kilometer? Enig idee hoe nauwkeurig dat kan. Ik zou van een halve meter al erg onder de indruk zijn. Nee, dat hou je nooit. Dat is 400 miljoen kilometer hier vandaan. Hoe heet dat, een paar tientallen meters? 100 meter. Dat is een paar tientallen meters. Dat is wel de indruk. Dat is ook heel knap. Als je wat met een normale satelliet zou doen, dan zou je in fracties van millimeters terechtkomen. In vergelijking, zeg maar, hoe nauwkeurig dat je dan moet zijn. En ze doen dat. En dat is op dat pareltje, ik heb het wel vaker in deze podcast benoemd, een van die schatten die we hebben in Nederland in Drenthe. Bij Astron in, daar zit Jive, waar ze die interferometrie kunnen doen met allemaal, hoe heet het, telescopen of in dit geval radio antennes, die antennes die aan elkaar plakten als het ware, die gebruiken ze hier om die hele precies bepaalde bepaling te doen. En dat is de Nederlandse bijdrage. Kijk, gaaf. Ik vind dat heel spannend. Dat kan ik me helemaal voorstellen. Plus 1. Ja, dus morgen, mocht je het vandaag nog luisteren, ik meen om een kwart of twee uit mijn hoofd, dat de lancering uiteraard weer live te volgen is. Als Alessandro een beetje terug is in Nederland en heeft tijd van ze heeft, dan gaan we graag wat dieper in op de missie. Ik begreep dat er aardig wat launchparties her en der georganiseerd worden, zoals bij ESA, maar ook bij de verschillende ruimtesstations in Utrecht en in Leiden. Mocht je dit erna vanavond luisteren, dan kan je daar misschien morgen nog heen. De schapanje staat daar waarschijnlijk hoog opgestapeld. Het is voor een launch event, moet ik zeggen, is het wel een vrij gunstig tijdstip. De eerste Ariana 5 was midden in de nacht. Ik herinner mij uit mijn ESA-tijd vooral heel veel, heel laat midden in de nacht in huis moeten rijden. Goeie oude tijd. Morgen, kwart of twee, ik zou zeggen. Volg dat. 13 april. Wie? Luc. Yes, laat ik maar even bij ESA blijven dan. Vorig jaar organiseerde ESA voor het eerst volgens mij, hun Space Summit. Dat is iets anders dan de bijeenkomst waarop grote beslissingen worden genomen. Samenstelling was ook wat anders. Het waren ESA-landen, maar ook andere landen. En bedrijven, instituties waren bij elkaar. Daar werd toen toch geformuleerd van ESA zou veel ambitieuzer moeten zijn voor het strevender en grote projecten oppakken. Daar hebben ze een adviesgroep voor ingesteld. De High Level Advisory Group on Human and Robotics Space Exploration for Europe. Die heeft eind maart een rapport afgeleverd. Bescheiden van omvang, 40 pagina's. Maar er staat heel veel interesse in de aanbevelingen. Lieg er niet om. Er wordt opgeroepen om een bemensbaar ruimteschip te ontwikkelen. Een commercieel ruimteshut in een lage aardbaan. Infrastructuur op- en rond de maan. Een eerste bemenselanding binnen 10 jaar te organiseren. Dat moet ESA zelf gaan doen. Daarnaast is het advies van zorg dat je 30 procent van de ruimte economie in handen krijgt. Daar wordt een plaatje van 300 miljard euro aan geplakt. Wel interessant natuurlijk. Grote woorden. Argumenten zijn van geopolitieke invloed. Economisch gewin natuurlijk. Populariseren van wetenschap. Ook voor jeugd en onderzoek. Maar ook om een basis in Europa te hebben als expertise. Vooral die onafhankelijke toegang tot de ruimte waar Ariana vandaan is gekomen. Dat zouden we ook met Europese astronauten moeten doen. Wat wel opvalt is dat het rapport is opgesteld door 12 mensen. Maar er zit geen enkele ruimtevaart expert tussen. Wel onder meer een bergbeklimmer en een striptekenaar. Het komt op mij een beetje gekkig over. Wat de boel verzacht is dat er bij de vergaderingen van die club in voorbereiding een aantal ESA-astronauten op bezoek is geweest. En de CEO van The Exploration Company. Die hebben we al eens eerder genoemd. Die zijn bezig om het gebouwd te worden. Maar ze stellen hun NICS-capsule voor. NICS klinkt een beetje gek. Maar het is N-I-X. Dat is een capsule die herbruikbaar moet zijn. Dat kan experimenten uitvoeren. Maar ook de basis kan vormen voor een capsule met astronauten. Dat is een Europese bedrijf. Ja, inderdaad. Ik kan me voorstellen dat dit te groot is om allemaal te accorderen. En lekker te gaan uitvoeren. We zullen nog even moeten wachten op beslissingen. Ik heb er nog een paar dingen te doen. In november van dit jaar is er een volgende Space Summit. En een volgende Ministerial Meeting van ESA is er pas in 2025. Dan kunnen er knopen door worden gehakt. Dan zit je toch alweer ver in de 30e jaren. Voordat we daar wat resultaat van kunnen halen. Ik krijg er een beetje een dubbelgevoel bij. Aan een kant word ik heel enthousiast over het idee van eigen Europese ruimtesession. Dat we zelf naar de doel kunnen vliegen. Maar er wordt heel erg geargumenteerd uit... ...we moeten de boot niet missen. Nu is het moment. We kunnen ons niet veroorloven om achterover te leunen. Het is wel waar. Het zijn van die stoffige dingen die je altijd hoort. Als een groep mensen iets heel graag wil. En dan een argument moet verzinnen. Dus ja, een beetje veel aan filosofische argumenten. Maar er wordt bijvoorbeeld geen advies van een budget achtergehangen. Het is nogal vrij blijvend van aard. Ik had een beetje gehoopt dat dat wat concreter zou zijn. Het blijft dan toch eventjes afwachten... ...hoe daar dit jaar en dan in 2025 nog verder over wordt gepraat. Maar nou ja, het is... Ik denk niet dat het ooit op dit niveau zo hard is gezegd... ...dat ESA een grotere broek zou moeten aantrekken. Dus interessant is het wel. Ja, zeker. Maar waar ESA een beetje achterblijft... ...is gelukkig nu wel... ...om je mooi bij aan te sluiten als ik de bruggetje mag gebruiken... ...we hebben het al jaren gezegd dat in Amerika en China... ...is de venture capitalist, het grote geld... ...dat vloeit rijkelijk en hier in Europa eigenlijk nauwelijks. En nu zien we eindelijk wel dat... ...mede door het Iris-kwadrat... ...dus het High Connectivity Satellite systeem voor Europa... ...dat dat echt wel wat in gang brengt. En zo hebben we afgelopen drie maanden... ...zijn er drie grote bedragen uitgereikt... ...door de venture capitalist. Dus een Frans bedrijf Exotrill... ...die hebben 58 miljoen dollar... ...geraced of opgehaald... ...bij onze French investors. En wat gaan die dan doen? Die zijn een service company, dus die willen wat services aanbieden... ...vanuit de ruimte. Eerlijk verkenen dat ik de precies services niet paraat heb... ...maar dat is wel... ...maar het zijn wel serieuze bedragen. Dan het Zwitserse bedrijf ClearSpace... ...die willen space debris uit de banen halen... ...die hebben 29 miljoen opgehaald... ...van het Nederlandse OTB Ventures bedrijf... ...dus daar ook weer wat trots in. En de Exploration Company... ...die hebben 44 miljoen opgehaald... ...om reusable space planes te ontwikkelen. Dat is een nieuwe vorm. Nog meer space planes. Dat heb je al iets meer nodig denk ik... ...maar het is een goed begin. En daar sluit ik dan weer op aan... ...vanuit Amerika. Het draait altijd om geld. Je kunt prachtig van dit soort plannen hebben... ...maar de eerste vraag die je moet stellen... ...is wie gaat het dan betalen? Bijna altijd is het de overheid... ...maar je ziet dat ze in Amerika de koers hebben omgegooid... ...in de zin van... ...wij van de overheid kunnen je launch en coste maar zijn... ...maar je moet een product leveren... ...die oude industrie die in Europa nog steeds heel machtig is... ...in Amerika die oude industrie echt allemaal wel aan het draaien is... ...in dat proces... ...om daar op een andere manier mee te gaan werken. Misschien is het wel de laatste weet ik eigenlijk niet... ...maar de echte grote moloch in Amerika is Lockheed Martin... ...en die zijn nu ook om. Die hebben recent deze week een aangekondigd... ...met Crescent Space, dus een apart bedrijf eigenlijk... ...wille ze services op de maan gaan bieden... ...en dan heb je het over navigatie en telecom, netwerken... ...die ze dan launch en coste maar de overheid... ...maar uiteindelijk die dan allerlei klanten die op de maan... ...daar zit ook nog enige wens te denken, want die zijn natuurlijk niet... ...maar als ze in de toekomst gaan komen dat ze die dan met navigatie... ...en met communicatie kunnen bedienen... ...op basis van een satellietplatformtje, satelliet van 36 kilo... ...klein ding, wat ze al hebben. Wat ik nu aan het denken, vroeger was het zo bestel maar gewoon... ...wat je wil hebben om te ontwerpen, dat wordt het wekens duur... ...duurt het drie keer zo lang en dan lanceren we het. In Amerika zijn ze wel om en ik denk dat het het grote probleem is... ...in Europa zijn we eigenlijk nog niet om... ...en dat begint wel langzaamaan een probleem te worden... ...want ze gaan daar wel veel harder... ...en dan word ik niet heel blij van zo'n ding... ...want dan denk ik, ja, zo'n rapport, dat is al sinds 1961... ...en dat gaat ook op die manier. Maar het is allemaal bedelen... ...om overheidsgeld en daar gaan we niet meer komen. Wordt dat druk om de maan? Misschien dat de mensen die het wekelijks... ...of twee weken ons podcast luisteren... ...ik heb natuurlijk een paar weken geleden gehad over dat Asa... ...die heeft ook een grote tender uitgeschreven om... ...als enker customer wel te dienen, maar ook om daar weer de private... ...partijen op te roepen om met services en ideeën te komen... ...om de maan te kunnen deployen en vervolgens... ...waar Asa als enker customer dient, maar vervolgens... ...maar vervolgens die services wel weer doorverkopen naar andere partijen. Ik zie hier ook wel dat we langzaam in Europa... ...die slag aan het maken zijn, maar het is dan wel... Nee, dat klopt. Er is wel beweging, maar in die zin... ...lopen we ook als je kijkt naar raketten en zo... ...en zo loop je toch wel een beetje achter op... Ja, eigenlijk dacht ik daar kort geleden pas aan... ...dat wat Europa doet eigenlijk heel erg lijkt op wat Japan doet. Japan heeft ook al veel ervaring met astronauten in de ruimte... ...en een flinke onderdeel voor space station geleverd... ...en hebben een eigen rakettenindustrie, maar geen eigen ruimteschip... ...en ook hun nieuwste raket, die ook nog wat problemen heeft... ...is eigenlijk ook gewoon een conventionele raket... ...alleen maar een modernere versie van de Space Station. En dat is eigenlijk ook een van de verschillende... ...wetste van de Spaceshapen. Ja, een raket, alleen maar een gemodere... ...modere versie van het werkvaart wat ze daarvoor hadden... ...maar ze zijn heel conservatief. Ja, goedkoper gemaakt, maar dat is wat er altijd gebeurde... ...we gaan heel langzaam aan de kost per kilogram omlaag brengen... ...maar ja, die is zeg aan de andere kant van de oceaan... ...heftig geïnnoveerd door SpaceX. Nogal, ja. Iedereen loopt er achteraan. Zelfs als je naar China kijkt, nou zijn die altijd... ...en alles wat die van plan zijn voor de toekomst... ...is eigenlijk gebaseerd op het herbruikbare model van SpaceX. Alleen Europa en Japan lijken nog niet erg overtuigd te zijn erin. Nee, maar dan moet je wel een ander financiersmodel gaan verzinnen... ...uitzienlijk. Dat is de echte grote uitdaging. Ja, daar zit natuurlijk ook de echte grote belangen... ...en dat is best lastig. Maar als ik jou begrijp, Nick... ...dan zit er wel beweging in. De Europese Commissie en ESA, die vroeger meiden... ...die echt de Space Conferenties... ...en de Tech Conferenties in het algemeen... ...en nu zie je zelfs ook echt... ...en dan hebben we het ook echt over de Senior Advisors... ...de hogere mensen in de boom... ...die schijnen steeds vaker op dat soort conferenties. Dus die hebben ook wel door wat er allemaal wat meer speelt. En we zien ook dat, ook meer een Amerikaans voorbeeld... ...omdat de termijncontracten worden uitgereikt aan start-ups. Waar vroeger echt Airbus en Thales... ...als de twee grote grootmachten hier in Europa... ...alle contracten kregen, omdat er was niemand anders volgens het... Nou, eenmaal de ervaringen. Dat was met Boeing en Lockheed Martin in Amerika natuurlijk ook zo. En in Amerika zag je het al... ...dat steeds meer bedrijven, echt start-ups, die kregen... ...de lange termijncontracten. En dat begint nu ook gelukkig hier wel te zien. Dus, Joseph Aschbacher, ESA-directeur... ...heeft zich ook al een beetje uitgelaten over dat rapport wat ik net noemde. En er zijn steeds meer opmerkingen om... ...een van de ESA-ankerpunten... ...de Fair Return toch langzaam los te gaan laten. Fair Return betekent dat... ...een land investeert X in de ruimtevaart... ...en ze krijgen X terug aan contracten voor hun industrie. Nou, dat is natuurlijk best leuk, maar... ...een klein land die een bepaalde industrie nou eenmaal niet heeft... ...komt dan nooit echt aan de bak. Dus wat mij betreft zou het ook een goede zijn... ...om dat is los te laten of in ieder geval aan te passen... ...zodat je wat slagvaardiger wordt... ...en wat makkelijker contracten kan maken en uitdelen. Ja, daar zit natuurlijk ook de discussie met de Europese Unie. Die doen ook aan ruimtevaart, maar die hebben die regel niet. En voor sommige landen is het veel antrekkelijker... ...om het via ESA te doen, want ze stoppen er veel in... ...en krijgen veel terug. En voor sommige landen, vooral zuinige landen... ...zoals Nederland, doen ze het liever via de Europese Unie... ...want daar hebben we toch wel voor betaald. Dat is ook wel wat... ...ik ken de laatste standaardzaken ook niet... ...omdat het complex en ingewikkeld maakt, maar ook om het dan anders te gaan doen. Ja, zeker. Zo'n overgangsperiode is altijd ingewikkeld natuurlijk. Zullen we even, als we toch gewoon de overkant van de plas... ...even aantikken aan SpaceX, hoe staat het in... ...in Zuid-Texas? Het is gister... ...of eergestart tweeten, Elon Musk. Ja, eigenlijk is Starship nummer 24... ...en Booster nummer 7 klaar voor de start. Enige wat nog... Voor de mensen die er niet heel scherp in zitten over de eerste orbitale vlucht van Starship. Ja precies. Nou ja, of het orbitaal genoemd mag worden... ...is ook nog weer een stukje discussie. Want hij gaat niet een volledige omloop van waarde doen. Mij is nu ook niet helemaal duidelijk... ...of de re-entry van Starship... ...echt representatief gaat zijn. Want ik zie in... Luister, we moeten maar even eens op de site van SpaceX kijken. Die hebben gister een beetje een line-up gepresenteerd... ...van hoe de aftelprocedure en hoe de vlucht gaat plaatsvinden. Maar ik zie dus niet dat Starship af gaat remmen... ...om de re-entry te doen. Dus misschien dat ze de Booster niet voluit laten vliegen... ...en dat hij geen 28.000 km per uur haalt. Als hij daaronder blijft, betekent dat het ook een mildere re-entry... ...en minder opwarming, denk ik. Misschien kan het er gewoon niet zo heel veel schelen in zin. Laten we eerst de start eens doen. Er wordt ook flink in social media aan... ...verwachtingsmanagement gedaan. SpaceX zegt dat als na de lanceering het lanceerplatform... ...onbeschadigd is en we hebben Max-Q gehaald... ...dan zijn we eigenlijk al tevreden. Max-Q is het punt waar de krachten op de raketten te groot zijn. De maximale... Ja, precies. Vooral in het verleden, want we hebben al een aantal... ...testvluchten geweest. De Booster heeft nog nooit gevlogen. Er is wel uitgebreid gerepeteerd. Er is zelfs een motortest gedaan... ...waar 31 van de 33 motoren deden. Afgelopen week was de verwachting dat er nog een... ...generalen repetitie zou plaatsvinden. Dat is een hele grote voetbal. Dat is een hele grote voetbal, dat is een hele grote voetbal. Er is ook een hele grote verwachting dat er nog een... ...generalen repetitie zou plaatsvinden. Maar die gaat SpaceX overslaan. Ze gaan direct voor de eerste missie. Ik heb dan zoiets van, dan zal het wel poging twee of drie worden... ...waarbij het zal slagen. Als inderdaad de toestemming van de Amerikaanse... ...luchtvaardiensten komt, die moet nog binnenkomen. Dat is eigenlijk een van de laatste hobbels die nog... ...genomen moet worden. En was de verwachting derde week april? 17 april is gepubliceerd. 20 april daar wordt overal rekening mee gehouden. Dus ja, het nadert nu wel enorm. Het gekke beeld van vanochtend 12 april was wel... ...dat Starship van de raket werd afgehaald. Omdat het systeem wat de boel kan oplazen... ...mocht de zaak uit koers raken, dat moet geactiveerd worden. Dat is een hele grote voetbal. Dat is een hele onhandige manier van doen natuurlijk. Misschien niet zo goed over nagedacht. Er is natuurlijk heel veel in de ontwikkeling van... ...deze systeem waarvan Musk heeft gezegd... ...komt later wel, komt later wel. Wat dat betreft, de toestemming van de Amerikaanse... ...zakelijke toestemming is een heel grote toestemming. Dat is een hele grote toestemming. Dat is een hele grote toestemming. Dat komt later wel, komt later wel. Wat dat betreft, deed hij ook nog wel een opmerkelijke uitspraak. Het uiteindelijke model van Starship... ...zal waarschijnlijk een meter of tien langer worden. En er worden in de staart dan nog drie Raptor Vacuum motoren toegevoegd. En er worden in de staart dan nog drie Raptor Vacuum motoren toegevoegd. Meer moet ook niet worden, want dan zit de boel echt wel vol. Maar goed, dan hebben we dus wel een raket van 130 meter. Maar goed, dan hebben we dus wel een raket van 130 meter. En dat hebben we tot lang niet meegemaakt. En dat is dan, neem ik aan, omdat je bepaalde snelheid delta V naar Mars nodig hebt. En dat is dan, neem ik aan, omdat je bepaalde snelheid delta V naar Mars nodig hebt. Ik kan me niet anders voorstellen dat dit op Mars is geënt. En in het verleden werd er ook nog weleens gezegd... ...ook aerodynamisch moeten nog wat aan Starship worden gesleuteld. Ja, dat dacht ik ook wel. Die flappen aan de voorkant, die moeten hoger komen zitten. Alloen wil ik daar helemaal niets meer over horen. Maar als het allemaal gaat lukken, het ding wordt gelanceerd... ...en overleeft inderdaad de eerste paar minuten... ...dan moet het in totaal een vlucht van anderhalf uur worden. Dan moet het in totaal een vlucht van anderhalf uur worden. De eerste trap wordt na ruim 2,5 minuten afgestoten. De eerste trap wordt na ruim 2,5 minuten afgestoten. Zal dan inderdaad de bekende manoeuvren terug naar de lanceerplaats gaan maken. Zal dan inderdaad de bekende manoeuvren terug naar de lanceerplaats gaan maken. Dat is ook nog nooit eerder gedaan? Nou, ze zijn wel voorzichtig. En dan moet die starship voor de goede orde... ...na de separatie in gewichtloosheid ontsteken. Dat hebben ze ook nog niet eerder gedaan. Dat hebben we in de laatste afleveringen regelmatig al gezien... ...dat tweede trappen best wel vaak een probleem zijn. Omdat je dat zonder test niet kunt testen. Maar de vraag op dat gaat, er kan heel veel meer schijnen. Of was het ook niet leuk? Nou goed, er wordt conservatief ingezet. De boer is er wel terugvliegen. Maar houden ze een eind uit de kust van Texas. En die zal, zoals we dan hopen, een gecontroleerde splashdown doen. En die zal, zoals we dan hopen, een gecontroleerde splashdown doen. Niet op zo'n schip? Nee, dat hebben ze allemaal nog niet. Bovendien kan de eerste trap niet op pootjes landen. Want hij heeft geen pootjes. Er zijn ook nog wat boeren die geconcentreerd worden opgevangen. Maar voordat ze dat gaan wagen... ...w willen ze nog even wat meer controle hebben. En wat zekerheid vanuit de ervaring. Dat vind ik wel bijzonder. Er is een periode geweest dat we bijna elke week iets over melden. Het afgelopen jaar heb ik het gevoel... ...dat we best wel lang hier tegenaan zitten teken. Dat is dus nog wel een dingetje. Ik kan me herinneren dat rond deze tijd vorig jaar... ...Thijs naar Boca Chica is geweest. En toen hadden ze iets van... ...misschien ga ik de lancering nog meemaken. Dat we nu een jaar later zijn, betekent ook potentiëel grote impact op Artemis 3. De eerste missie. Ik denk dat Thijs wel goed had aangevoeld in welke periode je ongeveer naar... ...alleen, sorry, Thijs, ik verkeerde je. Inderdaad. Zo zit het precies. Artemis 3 wordt de eerste landing met astronauten. Sinds Apollo moet dan potentiëel in 2025 aan plaats vinden. Maar die maandlander is dus gewoon afgeleid van Starship. En in februari heeft Gwynne Shotwell, president van SpaceX, gezegd... ...ik zou het liefst zo'n 100 vluchten met Starship uitvoeren... ...voor de hele wereld. En dat is dus een hele grote voetbal. En dat is dus een hele grote voetbal. En als ik die maandlander met Starship uitvoer voor ik er astronauten in stop... ...dan gaat de tijd wel enorm dringen. Het moet dan aan de week allemaal goed gaan. En de volgende ook weer. En de volgende ook weer. Totdat er een 100 zijn geteld. Ik denk dat die 100ste Starship er echt heel anders gaat uitzien... ...dan wat er nu bovenop zit. Dat is achteraf gezien een soort van dummige opzet. Die motoren zijn langer in de onderkant, maar alles wat daarboven zit... ...is natuurlijk gewoon... Ja precies, er moet nog een hele leefsysteem in zitten. Er moeten straks op operationele missies... ...een enorm luik aan de voorkant, de halve neus moet open gaan... ...en ook weer dicht gaan. Je krijgt heel anders soort vorm dan waar. Dat denk ik ook. Of Lunar Starship op tijd klaar zal zijn... ...ik heb daar niet veel fiduutie in. Atomistrie tegen die op tijd daarvoor klaar is... ...is natuurlijk weer een overvraag. Ja inderdaad. Wat dat betreft denk ik dat er nog wel een goede backup is. Er was natuurlijk destijds veel te doen over het feit dat NASA... ...alleen voor een Lunar Starship had gekozen. Daar is wat krakkeel over geweest. Er komt een ronde om een tweede maandlander te laten ontwikkelen... ...deze zomer moet daarover een beslissing worden genomen. Ik zet mijn geld op het ontwerp van Dynetics. Een heel conservatief ding. Het ziet er een beetje als een liggend blikje uit. Een enorme voordeel is dat de astronauten... ...2, 3 treedjes hebben om uit te stappen... ...en niet een enorme lift langs die hoogte van Starship moeten nemen. Of een tekortdrapje voor mensen die het historisch hebben. Dat is het probleem. Misschien dat Dynetics deze zomer de opdracht krijgt... ...om ook iets te ontwikkelen. Dat zou wat mij betreft veel realistischer zijn. 627 moet dan gewoon haalbaar zijn... ...om Artemis 3 met astronauten te laten landen. Voor de mensen die het verhaal niet kennen... ...het trappje van Apollo was te kort. Ze moesten zich in wanhopig gewicht besparen. Dat was een heel grote voordeel. Ze moesten zich in wanhopig gewicht besparen... ...en hebben er een meter afgezaagd in de aanname. We zakken toch wel een meter in het stof. Dat gebeurde niet. Een tekortdrapje is een dingetje. Daarom zei Armstrong One Leap. Een Giant Leap. Dan helpt je 1,7 kg zwaarder. Hij sprong ook meteen terug. Hij wilde meteen weten of hij weer aan boord kon komen. Hij stapte tot de maanden meteen terug. En toen was het nog het korte trappje van Apollo. Nick, heb jij een honderaar? Toen wist ik na maand dat je klaar was. Om dan een beetje in de spaceplanes te blijven. Met onze Nederlandse trotsen... ...dan Aerospace. Eigenlijk was het een heel jong bedrijf. We hebben een start-up van de TU Delft. De start-up van de TU Delft. Ze zijn voortgekomen vanuit DER. De Delfse Aerospace Rocket Engineers. Daar is ze uitgekomen. Voor de helft Nederlands en de helft Nieuw-Zeelands. Doordat het een opricht is. Die zijn Nieuw-Zeelands. In Nieuw-Zeeland... ...zijn de Nieuw-Zeelands vrij afgelegen. Ze hebben niet alle regels te doen. Ze ontwikkelen naast hun... ...doorgaande werkzaamheden... ...voor satellietmotoren. Ze zijn bezig met een spaceplane te ontwikkelen. Over het afgelopen paar jaar is hij een paar keer gevlogen. Maar altijd op jetgepowerd. Zo is de meeste spaceplanes nu wel. Hoe groot is dat ding? Volgens mij 2,5 meter lang. Hij is ook niet bedoeld voor mensen. Hij is echt bedoeld om... ...ook later in de volledige versie... ...satellieten in een lage baan te brengen. Maar die hebben ze nu voor het eerst op rocketpower... ...al in de eerste trap van het vliegveld... ...al op rocketpower kunnen laten vliegen. In drie dagen tijd hebben ze hem drie keer kunnen lanceren... ...op rocketpower. Weet je wat voor soort rakettering zit er? Het is een green propulsion. Dat weet je niet. Ze hebben het wel gezegd. Ze hebben in 27, 28, 29 maart... ...in drie keer tijd kunnen vliegen. Dat is echt wel gaaf. Ze zijn heel mooi steady. Ze zijn heel veel... Misschien kijken jullie meer aan. Jullie kennen X-Core nog wel. Met links. Die hadden veel te groot aangepakt. Die ging voor mensen. Bijna 300 mensen zijn daar 100.000 euro kwijtgeraakt. Per persoon. Ze hebben het in 2016 in mijn hoofd verhiet. Ze bouwden het mooi langzaam op. Ik zie dat het echt wel... ...een van de eerste serieus spaceplanes was. Ze kunnen binnenkort van elk vliegveld ter wereld... ...opstijgen. Wanneer verwachten ze dat ding? Wanneer gaan ze met een real-size model? Dat is nog wel even weg. Ze hebben in 2016 geen data's af. Omdat... Ze zijn heel steady bezig. Dat gaat de goede kant op. Het is echt wel een winst ten opzichte van... ...de jet-fuelled eerste trappen. Die je bijvoorbeeld kent van het Virgin. Je Delta V komt veel meer in de buurt... ...van wat je normaal in de wereld... ...met je eerste trap zou bereiken. Doordat het reusable is... ...houd je veel betere efficiëntie mee. Je kan bijna 97% van je massa meer gebruiken. Ze hebben het er echt over. Het in de ruimte brengen van satellieten... ...via het model van de luchtvaart. Zo makkelijk moet het worden en zo frequent ook. Ze hebben het echt over meerdere vluchten per dag. Dat is dan inderdaad wel een ding wat vorschoter is... ...dan het huidige ding. Ze hebben een goede business case. Ze verdienen goed geld met het leveren van standregeling... ...motoren voor satellieten. Een stapje bij beetje en kijken hoe snel we kunnen. Scepticus in mij zegt dat we in 1980 over de Space Shuttle zijn. Maar goed, dat... Maar tegelijkertijd was dat een ander soort belofte dan dit. Dat is misschien heel opstammig. Ze willen uiteindelijk naar twee keer per dag... ...met hetzelfde toestel reusable... ...vanaf elk willekeurig vliegveld kunnen opstijgen. Dat is een grote voornamelijk. We blijven het volgen. Ik heb nog een puntje. Technologie in de toekomst. Als ik jullie daar even mee mag vervelen. Ik heb aangekondigd welke zes projecten... ...financiering krijgen voor doorontwikkeling fase 2. Van echt advanced concept. Nu heet dat dan. Technologie nog heel ver in de toekomst ligt. Dan krijg je zes ton om die technologie een stap verder te brengen. Maar het is altijd wel een leuk kijkje in de verre toekomst. Wat kunnen we gaan verwachten als we een aantal decennia verder zijn. Dat zijn best gaave dingen. We hebben het over een quantumradar. Ik vraag me niet om te gaan dit uitleggen. Dat is een koelop. Dat heb ik geprobeerd, dat helpt niet. Die zit daar tussen. Ook een manier om met solid state geladen deeltjes... ...vliegtuigen te kunnen aandrijven. Dat je een geladen veld hebt. Tussen de motor is er een soort ring. Een vierkant waar een elektrische veld in wordt aangebracht. Daar worden ionen in versneld. Die botsen tegen de lucht. Daardoor komt de lucht in beweging. Dat is je voortstuwing. Het voordeel daarvan is dat het geruisloos is. Om op een gegeven moment de lucht te verduurzamen. Niet alleen qua energiegebruik, maar ook qua lawaai. Dat gaat er nog eens een keer gaaf uitzien. Ik krijg heel veel Star Trekachtig plaatjes voor me. Dan hebben we nog iets met Ambercore. Een kernspleitingscombinatie. Om door de ruimte te kunnen reizen. TZT ook dwars door Europa heen te knallen. In dit geval de Maan. Om het zo maar even te zeggen. Het bouwen van het telescoop op de achterkant van de Maan. Met de hulp van grondstoffen die van de Maan komen. Die zitten er tussen. Wat ik de meest interessante vond was een nieuwe methode. We hebben het ook in het verleden over gehad. Met DART. Dat je een rotzak een tik geeft. Dat je dat een paar decennia moet doen. Als je er gewoon te laat bent. Dit gaat uit van de... Hoe heet die film ook weer? De Warmer die waar je naartoe vliegt. Space Cowboys. Deze gaat uit van een last minute intercept. Dat je op het allerlaatste moment... zo'n brokstuk of zo'n astroïde weet te onderscheppen. En dan verpulverd. En dan zo klein weten maken. Dat de atmosfeer van de aarde als een soort schild... tegen al die stukjes werkt. Dat ze die stukjes allemaal zo klein maken. Dat ze onschuldig zijn. Dat komt niet. Ze hebben simulaties gedaan. Dat je de aarde kunt gebruiken om al die stukjes te laten verbranden. En op die manier de schade... Het zal niet zo goed zijn voor de ontwikkeling van het lokale weer. Dat je voorkomt dat je die enorme klap krijgt. Ik dacht altijd dat je verandert een kogel in de schotthagel. Als je die stukjes klein genoeg maakt, niet zo. Zij zijn bezig met ontwikkeling van last minute planetary defense. Ik vond het wel hoopgevend. Ik dacht altijd dat dat niet kan. Of we die dingen nou al tijd ontwikkelen om te kunnen tegenhouden. Maar deze studie suggereert tot op dit punt... dat het wel kan. Dat is toch een hoopgevende... En als de laatste ging gaat over bacteriën gebruiken... om op de maanden van Mars gericht... gepersonaliseerde medicijnen te kunnen maken. Om wel voor astronauten die ziek zijn. Gaan we dit volgend jaar meemaken? Nee. Maar ooit gaat er een petrischaaltje mee. Dan hoeft de astronaut geen hoofdpijn te hebben. Het is geen science fiction. Het zijn allemaal dingen die... Het concept bestaat. Ze gaan nu een schaalmodel maken. Dat is de volgende fase die dan kan vliegen. Het is serieus. Maar voordat we het in de ruimte gaan zien... zijn we nog wel de enige decennia verder. Het is altijd leuk om een tijdje in de toekomst te kijken. Bruce Willis moet nog wel even achter de deur halen. Ik zou Bruce Willis nog even niet in de pensioen sturen. Nee, dat gaat helaas niet. Bruce Willis lookalike moet het allemaal voor ons doen. Hebben jullie nog andere onderwerpen? Ja, eigenlijk in de verkeerde vervolgorde. We gaan terug naar Artemis 2. Dat was een best groot feest bij NASA in Houston de afgelopen week. De bemanning, zo mag ik het niet meer noemen... de bemensing van Artemis 2. Oftewel de astronauten die voor het eerst in een halve week... weer na een maand gaan vliegen, is bekend gemaakt. Er zijn vier astronauten. Waarvan één Canadese. Een quasi-Amerikaan. Zoiets. En het ontvallende is dat die gastastronaut uit Canada... Jeremy Hansen een zogenaamde rookie is. Die nog niet eerder in de ruimte is geweest. Er werd hier en daar sowieso wel gezegd... hoe zou geen ESA-astronaald... want wij bouwen het mee aan het Orion-ruimteschip... dat de vlucht moet gaan maken. Maar Canada nog ergens voor nodig. Ik ben even kijken wat het was, maar er was iets waar Canada voor nodig was. Ja, robotarmen. Ook de Gateway moet weer een robotarm hebben. Dat hebben ze wel bewezen dat ze dat kunnen. 30 jaar space shuttle, inmiddels 20 jaar op space station. Daar kunnen ze goed. Het is voor Amerikaanse PR begrip een relatief veilige keus voor een buitenland. Ja, het is toch gewoon een bijna Amerikaan. Commandant moet Reed Wiseman worden. Die heeft expeditie 41 aan boord van het ISS gevlogen. 165 dagen ervaring. Hij heeft twee ruimtewandelingen gemaakt. De piloot is Victor Glover. Mag je ergens aankomen? Ja, het is inderdaad maar heel erg relatief. Glover is van Afro-Amerikaanse afkomst. Hij vloog op Crew-1. De eerste Dragon die bemannt op rationeel weer ingezet. 168 dagen in het ruimte station gewijzen. Vier ruimtewandelingen gedaan. En dan de twee missiespecialisten. De ene kan de D's. De andere is NASA astronaut Christina Hammack-Cook. Die heeft expeditie 61 en 59 heeft gevlogen. 328 dagen achterin heeft ze gevlogen. De langste vlucht van een vrouw. Zij deed ook mee in de eerste all-female ruimtewandeling. In de top 5 van uw haplangste vluchten. Zeker weten. Artemis 2 staat nu gepland voor eind 2024. Dat wordt ergens in 2025. Vlucht moet tien dagen gaan. Het is een uitgebreide testvlucht. Om alle systemen aan boord van Orion in de bebande modus te testen. Zij zal ook een rendez-vous uitvoeren met de tweede trap van SLS. Om vaste koppelingen te gaan oefenen. En zal de astronauten op een record afstand van de aarde brengen. 370.000 kilometer. Een flink eind achter de maan zelfs. Het hele astronauten team is een beetje een beetje afgebreid. Het is een hele grote testvlucht. Het hele astronauten team was aanwezig. Het was een behoorlijke feeststemming. Het deed mij ook wel wat. Toen de eerste officiële portretfoto van deze ploeg werd gepresenteerd. Ik kan me inderdaad nog vaag Apollo 17 herinneren. Dat ik dat op tv heb gezien. Dansend en zingend door het maanstof. Ik ben blij dat het een beetje echt begint te worden. Ik ben natuurlijk ook heel blij dat het een beetje echt begint te worden. We hebben hier over hardware gesproken. Nu komen de mensen in de vergelijking terug. Dat maakt het toch allemaal wat spannender en wat realistischer. Ik vond het eigenlijk vooral een beetje sneu. Want? Dat betekent dat je niet in de crew van Artemis 3 zit. Je wordt een beetje Michael Collins. Dat altijd vergeten. Over 50 jaar gaan we het echt niet meer hebben over dit. Je bent net een verlichting vroeg. Weet jij wie er op Apollo 10 zat? Stanford Young en nog eentje. Respect. Dat ik jij de enige bent. Het is ver voor mijn tijd. Het heeft iets dubbels. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat als je in deze crew zit. Dat je dan ook in de crew van Artemis 13 zit. Het is politiek over het algemeen gewoon not done. Er zijn altijd nieuwe mensen. Dat zijn de wetten van de ruimtevaart. Als er dan nog 6 landingen komen. Dan heb je wel een kans dat je ergens in Artemis 9 nog een keer komt. De historie leert ook een beetje. Maar de vraag is of dat na Artemis 3 nog gaat gebeuren. Ja, zeker. Wat dat betreft. Er was afgelopen maanden ook wat paniekvoetbal. Onder andere van de naaste directeur. Die geruchten opving. Misschien wordt het naast het budget wel met 20% gekort. Dan kan je een structureel Artemis programma vergeten. Dan komt er geen maanbasis. Dat krijg je niet gefinancierd. Dat is het probleem. De financiering daaronder is op dit moment nog shaky. Je moet elk jaar weer naar het congres voor je financiering. Als het na de eerste paar keer is de rol al af in de politiek. Dan hoef je maar een mars te roepen. Dan is je budget weg. We zullen het zien. Maar de geschiedenis... Ze stemt niet op die mistie. Maar zo zijn we nog lang niet zo kijk. Eerst nog 2, eerst nog 3. Dit is weer een mooie diverse crew. Dat moest ook wel. Je moet tegenwoordig al. Ik durf er echt mijn hoofd onder te verwedden. Dat de eerste volgende mens op de maan een zwarte vrouw is. Dat kan niet anders. Dat moet het worden. Er worden al nametjes in het rond geslingerd. Af en toe in het uitgebreider in de PR. Dat wordt gemaskeerd. Je moet jezelf ook een beetje in de pitje houden. We wachten dat ook. Nick, heb jij nog wat? Als we weer even terug gaan naar de aarde. Het wordt flink druk daarboven. Op dit moment zitten we op 6500 actieve satellieten. Of een helft van SpaceX. Dat hebben we nog niet eens over alle... Raket lichaam die er nog zweven van vroeger. We verwachten dat voor het einde van dit decennium. Dat het aantal satellieten er tussen de 60.000 en 150.000 zitten. Een beetje afhankelijk van hoe snel ontwikkelingen gaan. En dat wil je zeker in de huidige tijd met de politieke spanning. Wil je toch een beetje weten wat er boven je vliegt. Dat is een beetje hetzelfde als het in de wereld. Dat is een beetje hetzelfde als het in de wereld. Dat is een beetje hetzelfde als het in de wereld. Dat je weet wat er boven je vliegt. Van wie je het is en wat het zoal uitspookt. Er is nu een groot bedrijf. Ik ben even de naam kwijt. Slingshot Aerospace. Op dit moment hebben ze slechts 20 locaties over de hele wereld. Slechts. Voornamelijk in de noordelijke, noordgelderige halfrond. Waarbij ze met verschillende sensoren... Satelieten tracken en classificeren. Dat wil binnen dit decennium voor 30 uitbreiden. In totaal 80 locaties. Waarbij we voornamelijk een focus op het zuidelijke overrond moeten gaan plaatsvinden. Om dat dan als een commerciële dienst aan te bieden. Want op dit moment doet NORAD dat. De Amerikaanse Defensie. Dus dat wordt dan commerciëel beschikbaar. Dat wordt dan commerciëel beschikbaar. NORAD blijft Amerikaanse Defensie. Ik was zelfs met GPS en Galileo. Dat is een hele grote verhaal. Slingshot wil dus flink uitbreiden om die Space Situational Awareness... om flink uit te breiden. En om te zorgen dat we in alle tijden weten... wie vliegt er boven je? Wat doet die satelliet? Zijn het spion satellieten? Dat zijn normale aardis observaties. En we moeten moeten botsen. En moeten we uitwijken. Dat is een grote... Weet je wel, een grote aankondiging. Komende tijd dat ze flink willen. Space Situational Awareness wordt nog alleen onderschat. In Nederland is er slechts... En wat ik laatste hoorde... Once in a 2015. Dat muutfff. En om een hele lange tijd aanbackslaan. Op een aankslag van nr 2050. Dit moet niet alleen over؟ Ook al die Coin. B林. Let u uren bigger. bieden om iemand te verleiden om daarvoor te betalen. Dat is natuurlijk een interessante. Hoewel ik me ook wel kan voorstellen inderdaad dat botsingswaarschuwing als jij een netwerk beheert dat natuurlijk superhandig is. Zelfs één partij dat voor iedereen doet. Daar zit natuurlijk wel wat in. Ik kan me voorstellen dat zo'n commerciële partij het in ieder geval veel sneller kan doen dan NORAD. Want ja, die zullen toch hier en daar ook wel ergens iemand in uniform moeten raadplegen van mag dit naar buiten. Dat is met zo'n commerciële instantie natuurlijk heel anders. Nee, die hebben natuurlijk een hele andere belang. Die zijn er voor de beveiliging van het Amerikaanse luchtruim. Of ruim ter ruim. Ruim ter ruim. Ja, precies. Volgens mij, want ik ben niet helemaal in het huis, maar volgens mij gebruikt NORAD alleen maar een radar. Dus die kunnen alleen maar eigenlijk zien dat er een object is. Dat er iets vliegt en met welke snelheid. Slingshot zullen zeggen wel echt profileren. Ook door echt optische tracking te gebruiken. Dat je zo'n satelliet kan zien. En dat de zonnepanelen kan zien hoe groot het is en daar verschillende conclusies kan trekken. Dat werkt al. Ik weet niet of jullie de foto's van Landsat 8 afgelopen week voorbij hebben zien komen. Die is dus inderdaad in de ruimte door een andere satelliet in beeld gebracht. Nou, je ziet echt alle onderdeeltjes. Antennagris, Tentris, zonnepanelen. Landsat 8 niet zo heel spannend, maar... Niettemin, we kunnen ze goed in beeld brengen. Dat is helemaal duidelijk. Ja, spannend. Je gelooft wel in over of het ook 150.000 wordt. Ik denk toch wel een beetje dat je... Dat was natuurlijk ook nog een nieuwtje trouwens van afgelopen weken. Dat Fortunobert nu definitief feit is. Weet je, dat je krijgt natuurlijk wel gewoon een shake-out van allerlei bedrijven die dat niet gaan redden. Weet je wel? En dat zelt ook altijd. Ze zijn volgens mij een stuk of zes van die enorme megakonstellatie. Die gaat nooit allemaal een businessmodel hebben, weet je. Dus als je daar één of twee van over houdt, dan is het al knap. Dus die 150, die geloof ik niet, maar toch nog wel puur. Met zelfs de helft daarvan is het heel interessant om een soort... Nou ja, dan niet een verkeersregelaar, maar wel iemand die precies weet waar hij vliegt. Ja, dat is ook wel... Het voort wel heel erg druk, zo langs maandag. En er zijn toch bepaalde plekken waar je graag wil zitten. En er zijn geplaatste plekken waar je minder graag wil zitten. Dus dan wordt het meestal op die interessante plekken druk. Ja, vooral volgens mij de 800 kilometer laag, die wordt echt heel erg druk. Er zijn nu ook al een paar collecties geweest in de voorgaande jaren. Dus dat is wel echt... Je hebt een paar van die mega populaire banen, weet je. En dat is tegenom stationair natuurlijk wel alle communicaties dat lieten staan. Maar je hebt ook wat heet de Zon Synchronebaan. Die zit volgens mij rond de 800 als ik het goed heb. Ja, dan verschilt met de hoogte welke inclinatie die precies zit. Maar inderdaad, het is eigenlijk altijd een polaire baan rondom de 92 en de 97 graden. En wat niet het grote voordeel heeft, dat die door de precies vorm van de aarde... ... en meedraait als het ware met de beweging van de zon. Moet ik uitleggen in woorden. Met de beweging van de zon, waardoor je altijd... ... waardoor je nooit in de schaduw van de aarde zit. Dus je houdt altijd de zon rechtachtig. Altijd de zon op je. Dus je hebt altijd stroom. En je komt altijd op hetzelfde lokale tijdstip over de aarde heen. Dat is wel, je hebt dezelfde lichtcondities over dezelfde locatie... ... als je er overheen vliegt inderdaad. Ja, en dat zijn natuurlijk, ja, er zijn een paar van die plekken... ... en die zijn gewoon... ... daar zijn goede redenen om daar te willen zitten. Dan wordt het dan heel snel vol. Ja. Nou, spannend. Ja, en ik heb ondertussen met... ... stel, we hebben Bastien Bom, een van de derde... Wel bekend. ... gecheckt. Die ken jij ook goed. We hebben geflogen met een raketmotor. En zo, even de vraag, wat voor motor gebruik ze? Een raketmotor op waterstofperoxide en kerosine. Kerosine? Ja. Ah, oké. Dus dat is wel, dat is dus vloeibare brandstof. Ja, vloeibare, klopt. Nou, dat is grap. Dat is de moeilijkste categorie, dus respect. Ja. Dus dat is dan even als toevoeging. Nou, dan weten we, dat hebben we nog naber anders. Ja. Of heb je nog een onderwerp? Een klein onderwerpje. Ook wel eens leuk om een berichtje te hebben van een start-up... ... die voor het eerste raket lanceert. En die doet het gewoon van A tot Z. Wat? Ja, China. De Tianlong 2. Is op 2 april gelanceerd. Door het bedrijf Space Pioneer. Dat is de vertaling van een onverstaanbaar Chinese kreet. Die heeft een kleine satelliet in de baan onderaarde gebracht. Polair 480 bij 500 kilometer. En dat was eigenlijk de eerste keer dat een bedrijf met de eerste poging... ... een raket met vloeibare brandstof met succes in een baan onderaarde brengt. Kerosinezuurstof is deze aangedreven. Nou, het is een bescheiden raket. Kan 2000 kilo naar Léo of 1500 in een polaire baan brengen. En de drie motoren in de eerste trap gebruiken ook 3D-geprinten. Dus lekker vooruitstrevend. Maar, willen wij natuurlijk weten, is die ja bruikbaar? Nee. Dat is toch heel jammer. Nee, daar hebben we weer andere Chinese bedrijven. Of, en dat weet ik dan even niet, de Tianlong 3 is al in de maak. Wat groter kan 15 ton naar een lage aardbaan brengen. Moet al volgend jaar gaan vliegen. En het zou me eigenlijk verbazen als daar niet vinnertjes, pootjes aan zitten... ... om het gebruikbaar te doen. Want zoals ik al eerder zei, bijna alle Chinese plannen lijken als twee druppels water... ... op de spullen die SpaceX produceert op de hond ik. Ja, precies. Oké, andere namen anders? Nee, eigenlijk niet. Ik ben helemaal leeg. Nou, dan zijn we er doorheen. Dan dank ik Nick. Nes, graag hand. Luc, dan dank ik alle luisteraars. En dan nemen wij nog een stroopwafel om de Gagarin-dag te vieren. Dan zien we jullie allemaal graag weer terug bij de volgende aflevering. Oké, jij bedankt. Tot ziens. Hoi.