Lot Nederlandse robotarm onzeker

Welkom bij alweer een nieuwe Space Cowboys en de bezetting vandaag. Mijn naam is Herbert Blankesteijn. Aan mijn linkerhand heb ik Erik Laan. Goeiemiddag, Erik. Al een tijd niet meer geweest. Leuk dat je terug bent. Hopelijk nog veel vaker in de toekomst. En aan de andere kant Arno Wielders. Goeiemiddag. Hallo. Ook leuk dat jij er bent. Ja, nee, ik vind het heel leuk. Laten we even inventariseren waar we het over gaan hebben. Gewoon eventjes van jullie allebei aan greep. Wat heb je meegenomen aan leuke verhalen, Erik? Nou, we vallen met ons neus in de boter de laatste dagen. Met wat er allemaal gebeurde natuurlijk. Met Nauka, met Jeff Bezos. Maar wat ik heel bijzonder vind is dat de Chinezen naar de maan willen, naar de achterkant van de maan, om een sample op te halen. Ze weten dat de lunar sample recovery, sample return, gedaan vorig jaar van de voorkant van de maan, van deze kant van de maan. Maar ze gaan een sample halen aan de achterkant van de maan. Oké, roep meteen veel vragen op, zoals waarom zou dat anders zijn. Maar zeker interessant. En Nauka, wat is dat? Nauka is de Russische module die bij het International Space Station gaat horen, hopelijk. Die is gisteren gelanceerd, samen met de European Robotic Arm, gebouwd door Nederland. Daar zijn ze al 38 jaar mee bezig. Daar gaan we het ook over hebben, ja precies. Maar daar is van alles mee aan de hand. Oké, leuk. Goed. En gisteren, voor de goede orde, is 21 juli. Want we nemen dit op op 22 juli. Dan weten luisteraar dat ook. Arno, wat kom jij ons vertellen? Een aantal dingen. Wat ik heel erg cool vond was, een paar dagen geleden de eerste test van de booster van Elon Musk met drie Raptor engines die gewoon een gedurende seconde of twee lekker aangingen. En eigenlijk perfect werkte. Dus dat geeft hoop op een snelle lancering de komende maanden. Dan hebben we goed nieuws vanuit ESA dat de J.U.S. spacecraft naar Jupiter, die heeft zijn thermische testen en thermisch vacuum overleefd. Dus die is bijna klaar op dat vlak. Dus dat is ook heel goed. En natuurlijk, we moeten praten over de super belangrijke vlucht van Jeff Bezos. Ja, zeker. Dat gaan we doen. Vroeg ik in ieder geval to Hubble. Ja. Waaraan gesleuteld is zonder dat er een sleutel aan de pas is gekomen. Dat is ook altijd aardig. Vroeger gingen daar astronauten heen en druk met schroevendraaien in de weer. En dit keer is het anders opgelost. Leuk om over te hebben hoe dat allemaal is gedaan. Nou, oké. Zullen we eens even beginnen met Jeff Bezos. Dat was toch wel het meest geruchtmakende, denk ik, zelf van de afgelopen twee weken. Ja. Jeff Bezos, hij had een leuk team samengesteld met behalve zijn broertje. De oudste astronaut ooit en de jongste astronaut ooit. Ja, Wally Funk helemaal bijzonder. Omdat ze ooit geselekteerd was als eerste vrouw mee te gaan bij de Amerikanen. En niet door ze gaan. En dat ze op 80 jaar gelijftheid toch meegaan. 82 geloof ik zelfs. Ja. Ja, super is dat. Ja. Hele vitale vrouw, dat kon je gewoon zien. Die stond bewijsgebreken te stuiteren daar op dat lanceerplatform. Ja, heel erg leuk. Ja, en natuurlijk onze beroemde landgenoot Olivier. Of Oliver was het geloof ik. Uit het niets, hè? Je had helemaal geen idee dat daar überhaupt sprake van was. Dat Nederlander... Nee, uit het niets. Het was wel indirect dat er een heel taart van die rare veiling. Ja. Waarvan de winnaar had gezegd dat hij toch eigenlijk niet kon. Ja, bizar. Raar verhaal. Raar verhaal inderdaad. Ik heb een zakenreis of ik moet vergaderen. Ik weet niet precies wat zijn smoes was. Maar ja, toen zijn ze gewoon met hun vinger langs die lijst gegaan. En met mijn vermoeden ben ik benieuwd naar hoe jullie erover denken. Dat ze gewoon zijn gaan kijken van nou, we mogen nu een keus maken. Wat zou het beste werken? Want je kunt natuurlijk nummer twee nemen. Op een na hoogst biedende. Misschien waren zij dat wel. Kan. Ja, dat denk jij. Dat heb ik wel. Wel zo geïnterpreteerd als ik dat zo gevolgde. Maar ik heb ook niet alles gelezen wat los en vast zat. Ik heb dat nergens zien staan. Dus het kan zijn dat dat zo was hoor. Maar ik kan me dus ook voorstellen dat ze hebben gekeken van nou, wat zou leuk werken in de publiciteit? En als je dan toch al de oudste astronaut aan boord hebt, dan is het leuk om zo'n jongen ernaast te zetten. Ook al levert hij dan misschien 5 miljoen minder op. Dat is speculaatie hoor, maar speculeren is leuk. Ja, precies. Dat vond ik wel echt super eigenlijk. Van die vlucht, die twee dingen. Dus die oudste, Wallyfunk. Er staan wel heel interessante Netflix-documentaire over Mercury 13. Waarin nog meer vrouwen deelden uit. In 1960 ongeveer. Ja, 1960. En natuurlijk Oliver Damon. Ja. Dat was voor mij de reden om echt de YouTube aan te zetten. En de pinna's op tafel. Ik vind het interessant dat jij er positief over bent. Want ik heb daar ook heel veel cynische commentaren over gelezen. Ja, ik ben ook een beetje een zwevende kiezer hoor. Rijmte van Hardt vindt het fantastisch dat die vlucht plaatsvindt. En ook dat het met een reusable vehicle is gebeurd. Dus de technologie is ook wel echt vernieuwend. Dus dat wil ik wel in een positieve zin meegeven aan die vlucht. En natuurlijk de historische respect. Want op zich naar 100 kilometer en weer terug. Ik zou bijna zeggen dat is geen rocket science. Nou, je moet toch wel met een raket daarheen. Het is wel rocket science om dat te doen. Nee, het is niet. Op zijn minst eerder vertoond. Mag ik dat wel vaststellen? Maar wel door testvliegers van de Amerikaanse Defensie. En echt levensgevaarlijke raketten. Dit is gewoon een superveilig ding. Ik zou er zelf ook zo instappen. Ik zou niet in die van Richard Branson stappen. Oké, dat is interessant. Dus dat aspect, daar kan ik alleen maar voor juichen. Maar goed, er zijn natuurlijk andere dingen waarvan je denkt. Ja, wat is daar nou aan de hand? Ik bedoel, zo'n Jeff Bezos die op een gegeven moment zegt. Ja, bedankt alle Amazon mensen die dingen gekocht hebben. Daar heb je hiervan betaald. Ik denk echt, Jeff Bezos is een uber-nerd. Dat is hij gewoon. Een enorme nerd. En ik denk dat hij echt heeft bedacht van, ik wil bij deze iedereen bedanken die dit gedaan hebben. Of dat dat een beetje dom uit de hoek komt, ben ik helemaal niet eens. Maar ik denk echt, anders had zijn personele mensen wat van gezegd. Ik kan me niet voorstellen dat dit een... Dus jij denkt dat het een eerlijke manoeuvring is? Ik denk echt, noem me naïef. Nee, dat geloof ik openzetten dat het eerlijk is. Maar dan weet je gewoon dat je die terugkoppeling krijgt van het grote publiek. Dat daar over geval wordt. Ik bedoel, Jeff Bezos had ook op een gegeven moment een nieuw jacht gekocht. Een paar weken geleden, van 100 meter lang. Met een supportjacht erbij waar een helikopter op kan landen. Daar is geen persconferentie geweest. Nou mensen, ik heb nu dit jacht. Bedankt voor dat jullie altijd bij Amazon gekocht hebben. Want dan was het zelf toch gebeurd. Nu wel, er is toch een historie gebeurd. Dan moet je dat soort dingen niet zeggen. Ik vind dat ook wel zelf, hij had misschien nog even een paar keer moeten wachten. Maar Arno, deel jij de mening van Erik dat dit inderdaad toch wel een mijltaal was? Ja, absoluut. Om de simpele reden. Als je het bedrijf van Jeff Bezos beoordeelt, Blue Origin, dan moet je ze beoordelen op het grotere plan wat ze aan Maersum aanwerken. Dat gaat niet echt rap, daar ben ik wel mee eens. Wat is dat plan? Het grote plan is om uiteindelijk een enorme raket te bouwen die herbruikbaar heel veel spullen in een baron om de aarde kan brengen. En heel veel mensen in een baron om de aarde kan brengen. En als je dat wil benaderen, dan moet je dat eerst met een kleine toestel doen. En dat is wat hij heeft gedaan met New Shepard. En New Shepard werkt echt heel goed. Heel goed. Want zoals Erik zegt, het ziet er ten eerste robuust uit. De procedure van omhoog gaan, loskoppelen van de capsules van de booster, booster weer terug laten komen en dan de capsules onder parachutes laten landen. Het ziet er allemaal heel gemakkelijk uit. Ik denk echt dat ze daar een stuk technologie enorm volwassen hebben gemaakt. Nou, wat hij nu moet doen, want daar draait het om, de New Glenn raket waar hij aan werkt, dat is zijn belangrijkste raket. En helaas zien we daar nog niet zoveel van komen. We hebben een keertje op een YouTube-video de fairing gezien van die raket, dus waar de satelliet in zit, maar voor de rest hebben we van de raket nog niet veel gezien. Dus hij moet nu echt gaan bewijzen de komende jaar, anderhalf jaar, dat dat het gaat worden waar hij mee bezig is. Ja, ja, ja. Maar volgens mij is onderdeel van het plan, misschien niet het grote plan, maar wel een plan dat gewoon met dit ding geld verdiend gaat worden. Nee, niet door het verkopen van kaartjes, nee? Ik geloof er helemaal niks van. Hij stopt er zelf 1 miljard dollar per jaar in om Blue Origin drijvende te houden. En er gaan verhalen dat het soms per jaar wel meer is. Dan ga je niet met een paar vluchtjes en een paar passagiervluchten wat mee doen. Hij krijgt er wel geld voor terug, maar dat is niet zijn ultieme doel. Oké. Ja. Is heel veel spullen en mensen in de baan om de aarde brengen dan wel een doel dat de moeite waard is? Dat klinkt ook vrij prozaais. Ik heb deze discussie wel vaak met mensen gevoerd. Ik ben ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een enorme expansie van infrastructuur in de ruimte. En dat gaat niet alleen om meer satellieten in de ruimte, dat gaat over complete platforms. Hele grote platforms waar misschien wel fabrieken op een gegeven moment op komen en andere zaken. Dus en die we gaan straks zien, en misschien niet binnen nu en tien jaar of nu binnen vijftien jaar, maar er gaan straks een heleboel mensen in de ruimte werken. Ik denk dat een heleboel mensen dat onderschatten dat dat binnen nu en vijftig jaar echt satelliet aankomt. Als het Starship straks vliegt van Musk en Bezos krijgt New Glenn aan de praat, dan hebben we straks twee enorme raketten die vrij redelijk goedkoop spullen in een baan om de aarde kunnen brengen. En dan verandert de business case van een aantal zaken enorm. In plaats van dat je heel veel geld moet besteden aan de lancering, valt dat weg en kan je dus meer focussen op wat je eigenlijk wil bereiken. En is ook de kans om even te spelen of misschien winst te maken wel veel groter. En dat is dan ook mooi complementair aan wat Musk aan het doen is. Absoluut. Ja, leuk. Maar ja goed, ik vind wel dat Jeff Bezos al in 2000 met zijn bedrijf begonnen. In 2010 kwam je eigenlijk out of stealth, zo van ik doe wat. En toen in 2015 eerste vlucht met New Shepard en nu de zestiende vlucht, zes jaar later. Kijk, met dit tempo dan heeft hij nog wel even 100, 200 jaar nodig voor dat hij dat bereikt heeft. Dus hij zit wel echt op achterstand van Elon Musk. Het schema van Arno van de Lut. Daar sprak je ook over, we're building the road to space. En dan denk je, ja maar, dat gebeurt al, maar bij jouw concurrent zeg maar, die doet dat al. Maar ja, kijk, ik onderschat hem niet. Ik bedoel, hij heeft Amazon ook super groot gemaakt. Als hij nu zijn energie daar in stopt, dan kan hij dat ook met Blue Origin. En dat doet hij dan tegen zijn weg bij Amazon om dit te gaan doen? Ja, volgens mij wel. Ja, er zijn twee dingen die hij wil gaan doen. Hij wil dat Earth Fund, om climate change tegen te gaan, daar wil hij heel veel tijd aan gaan besteden. En hij wil zich meer gaan bemoeien met Blue Origin. Maar als je je daadwerkelijk met Blue Origin wil gaan bemoeien, dan moet je als eerste in mijn ogen de CEO vervangen. Die komt namelijk bij een bedrijf vandaan, dat is Honeywell, en dat is een hele conservatieve bedrijf. Die heeft eigenlijk het bedrijf meer bureaucratisch gemaakt dan moet. Tenminste, dat is niet alleen mijn mening, er zijn meerdere mensen die daarover zo over denken. Maar zou dat niet op de agenda van Bezos staan, dat hij gewoon zelf aan de touwtjes wil treten? Misschien doet hij dat ook? Hij zei van niet. Hij zei dat hij het over moet. Ik hoop toch dat hij het gaat doen. Oké, ja. Nog een los eendje, Erik, want jij zei net, ik zou wel met Bezos meegaan, maar niet met Branson. Waarom? Nou, vanwege de veiligheid. Dat systeem van Bezos, dat is heel logisch. En er zitten niet echt fundamentele knelpunten in de design. Als je naar het systeem van Branson kijkt, dan is dat zo'n vliegtuig wat losgelaten wordt. Dat gaat omhoog. Er zit een hybride motor in die qua veiligheid zeker onder doet, gewoon voor waterstof, zuurstofverbranding. En op een gegeven moment moet dat vliegtuig ook een beetje knikken, om een soort badminton shuttle vorm te krijgen, om de re-entry goed te doen. En dat systeem, dat is een keer misgegaan in een testvlucht, waar een van de vliegers is overleden. Dat zijn van die systemen waarvan ik denk, is dat nou nodig? Veel points of failure, mag ik het zo zeggen? Je kunt het niet opschalen. Ik bedoel, dat heb je gezien, dat 2004 was Spaceship One. Die heeft toen die X-Price for Superbital Flight gewonnen. Die ging wel naar 100 kilometer toen. En toen dachten ze, dit gaan we even opschalen en groter maken. En dat is helemaal misgelopen. En ze hebben nu het uiterste bereik van dit design. Dus daar gaat verder geen groei in komen. Dus dat systeem, dat is een beetje aan zijn eind. Dat gaan ze nu exploiteren, denk ik. En dat is het. Terwijl in het verhaal van Bezos heb je toch die groei naar die Nieuw Glenn. Ja, heb je veel meer potentie, denk ik. Ja, jij was er daarmee. Ik zie jou knikken. Absoluut. Ja, en ik vind ook, als je kijkt naar de dingen die bij Spaceship Two nu zijn gebeurd, bij Branson, er zijn rare kreukelingen in Spaceship Two gevonden na de laatste vlucht. Dus het geeft een beetje wat minder vertrouwen. Je weet niet wat er waarvan is, waardoor het gekomen is. Maar ja, er is toch wat meer mysterie omgeven dan een simpele raket die rechtslanger naar 100 kilometer gaat. Misschien nog een ander punt wat ik omhoog wil brengen. Omhoog. Ja, natuurlijk. Is dat, de discussie ook op Twitter van is het nou wel goed voor het klimaat? Dat wil ik net te sprake brengen. Oké, met die raket. Want de Grimpie had er ook over getwitterd. Wat is de uitstoot hiervan? En hoe rijdt dat met wat je net hoort dat Bezos de Aarde wil redden? Ja, precies. Maar goed, dat ding dat werkt op waterstof en zuurstof. En die waterstof en zuurstof kun je produceren met zonnepanelen. Komt waterdamp uit. En dat is natuurlijk ook een broeikasgas. Maar zeker voor je voeten weg. Precies. Maar alleen leeft... Ik doe nooit meer voorgesprekken. Dan leeft het waterdamp natuurlijk ook... Dat leeft maar heel kort in de atmosfeer. De CO2, dat leeft tientallen jaren. Methaan heb je datzelfde verhaal mee. Dat blijft gewoon. En waterdamp, dat vervalt en dat wordt regen of dat wordt... Dat is een natuurlijk element van het proces. En dat komt niet zo hoog. Die waterstof en zuurstof die verbrand wordt op die New Shepard. Die komt niet in die hogere lagen waar het echt kwaad zou kunnen. Maar die waterstof die dan als brandstof fungeert... Wordt die ook daadwerkelijk met zonnepanelen geproduceerd? Want zeker in Nederland is dat lang niet altijd het geval. Een groene waterstof, een blauwe waterstof en ik weet niet wat allemaal. Tenminste als je kijkt hoeveel zonneschijn ze hebben in West Texas... Waar die raket wordt gelost. Ik denk dat ze heel dom zouden zijn om dat niet met zonnepaneel te doen. Dus ja daarvan denk ik... Ik vind zelf met die hele discussie over het klimaat... Dan gaan ze dan focussen op deze ene vlucht. Dan draai je het er zo om. Stel dat je dan moet stoppen en dan lossen we het klimaatprobleem op. Nee, natuurlijk niet. Kijk eens even naar wat grotere dingen Greenpeace. Wat echt een probleem is. Dat er containerschepen vol uit China naar Nederland varen met AliExpress meuk. Stop daar eens. Ga daar eens even een campagne vervoeren dat we daar acuut mee moeten stoppen. Ik kan hier de kritische presentator gaan zitten spelen. Maar ik ben het met jullie eens. Ik heb ook als presentator van de cryptocast... Of crypto, bitcoin en dergelijke te maken met het gezeur over mining. Ik vind het raar dat mensen op het idee komen om... Nou ja, het is altijd te begrijpen. Te wijzen naar één bepaalde toepassing die ze dan speciaal niet leuk vinden. Die vrij zichtbaar is of in ieder geval opvalt. Terwijl er allerlei activiteiten zijn waarvan je je kunt afvragen... Zou het niet efficiënter zijn gewoon of effectiever? Om daar bijvoorbeeld vliegvakanties... Dat is per vlucht heel weinig maar het zijn wel heel veel vluchten. Plezierritjes met de auto. Het zijn wel kleine hoeveelheden per autorit. Maar ontzettend veel auto's. Of gewoon computers die aanstaan terwijl niemand ze gebruikt. Daar kunnen we hier bij BNR trouwens ook redelijk wat van. Dus laten we de hand in eigen boezem steken. Maar als je de aarde wil redden en je heet niet Jeff Bezos... Dan moet je misschien kijken naar de dingen waar je op kunt besparen... Die veel opleveren in plaats van een enkele raket die omhoog gaat. Volgens mij is dat per saldo eigenlijk heel weinig. Ook al ziet het eruit als heel veel. Het is die beeldvorming. Dat zie je dan terug op Twitter. Toxische reacties van mensen die daar dan zo op reageren. Op zich logisch. Zodat je al die achtergronden niet kent van Blue Origin. En dat het bedrijf al zo lang bezig is en die visie die er achter zit. Dat je dat dan ziet en dat je dan opgezweept wordt door iedereen. En dat je dat soort dingen gaat roepen. En je kunt veel beter bijvoorbeeld belasting heffen op CO2. Of op fossiele brandstoffen. Of gebruik van energie weet je wel. Allerlei soort dingen. Daar kun je aan denken om gewoon in het algemeen de voedafdruk van de mens op de aarde te verminderen. En dat wat jullie daar doen vind ik niet leuk. Hou daar maar mee op. Dat is een beetje raar. Ik zeg niks. Jij zegt niks. Waarom zeg je niks? Dat wil ik dan ook weten. Ik raak hier nogal af en toe stomen uit mijn oren. Als ik wat voor commentaren erop... Niet alleen bij Twitter he. Als je ziet wat voor interviews er worden afgenomen. Dan worden mensen geïnterviewd. En er komt compleet onzin wordt uitgekraamd. En dat vind ik toch wel een beetje kwalijk. Dat er zogenaamde van die experts dan opstaan ineens. En zeggen van nou ja er worden tonnen in de atmosfeer gegooid. Het is waarschijnlijk waar. Maar de vraag is dus of dat is waar je je aandacht op moet richten. Ja het is dus niet waar. Dat is nog veel erger. Het is dus a niet waar. Het zijn geen tonnen? Het zijn geen tonnen nee. En de tweede is dat ze gewoon... Ze moeten zich bezighouden met de belangrijkere zaken. Laat ons nou gewoon hier op ruimtevaart letten. En laten zij op andere zaken letten. Oké afgesproken. Wat is het voor? Genoeg over bezels? Ja. Ja. Goed Erik. Jouw favoriete onderwerp. Ja dat was de Chinese. Die willen met Chang'e 6. Die willen in 2023 naar de maan. Om weer een sample op te halen. Vorig jaar hebben ze dat gedaan met Chang'e 5. Van deze kant van de maan. De kant van de maan die we kunnen zien vanaf de aarde. Hebben ze een sample opgehaald. Dat ging heel goed. Ik weet niet hoeveel kilo. 1,5 kilo of 2 kilo hebben ze opgehaald. Meer dan dat ze verwacht hadden. En dat is inmiddels helemaal verdeeld. Tussen allerlei Chinese onderzoeksinstituten. Iedereen een theelepeltje. Ze hadden zelfs een call gedaan om internationale. Dat internationale onderzoeksgroepen konden ook aanvragen doen. Maar die hebben daar geen aanvraag in gedaan. Dat is in die politiek weer terugkomen. China samenwerking met Amerika. Dat gebeurt gewoon niet. Ook niet op zo'n maan sample. Nee. Maar zijn er ook geen, ik weet niet wat jullie daarvan weten. Geen bijvoorbeeld Nederlandse universiteiten geweest die hebben gedacht. Nou laten we ze even inschrijven. Ja ik weet het niet. Ja Wim van Estrene. De FU heeft een hele afdeling die zich bezig had met maan onderzoek. Maar ik weet niet of zij een aanvraag hebben gedaan. Nee. Maar in principe stonden de Chinezen er voor open. Alleen je ziet uiteindelijk alleen een lijst met Chinese instituten die daar gebruik van maken. Ja oké, FU Amsterdam als jullie luisteren. Reageren even want we willen weten of jullie ook maanstenen hebben gekregen. Nou ze gaan nu dus de achterkant van de maan. Dus de andere kant van de maan. Want we zien altijd dezelfde kant. Gaan ze naar de South Pole Aitken kraat. Dat is een kraat van ik weet een 1500 kilometer diameter. 2500 zelfs. Echt een enorme kraat. Die kun je dus niet zien vanaf hier. Maar die is 8 kilometer diep in het midden. En dat is een heel interessante plek omdat je daar dichter bij de kern van de maan komt. Dan begrijp ik het. Nee want mijn vraag zou meteen zijn geworden. Wat is er speciaal zo interessant aan de achterkant van de maan. Maar het gaat niet om de achterkant het gaat om die diepe kraat. Precies het gaat om diepe kraat. Dat begrijp ik dan wel. Maar als je daar samples vandaan haalt dan kun je nog naar vroegere geschiedenis kijken van de maan. Dus ja ik ben heel benieuwd naar die mission. Hoe ze natuurlijk gaan communiceren met die mission. Of ze daar nog steeds diezelfde orbiter die ze daar hebben hangen. Voor de U2 mission. Of ze die daar ook voor gaan gebruiken. Als relay station. Wel de Universiteit Nijmegen. Die heeft natuurlijk Mark Kleinwold daar mee gewerkt. Dus ik ben benieuwd of ze diezelfde orbiter ook gaan gebruiken. Dat is allemaal niet bekend. Hoe ze daar heen gaan. Wat voor landen ze gebruiken. Dit en dat. Het is min of meer hetzelfde als Chang'e 5. Alleen de communicatie is natuurlijk anders. Je moet om een hoekje. Je moet om een hoekje inderdaad. Ja begrijp ik. Goed zo. Dus dat is wat daarover te zeggen valt. Ja goed. Zal ik Hubbel even ter sprake brengen. Ik vermoed dat jullie daar meer van weten dan ik. Maar ik heb in elk geval bedacht dat we het daarover gaan hebben. Want zoals ik net al zei voorheen. Gingen daar onderhoudsmissies heen. En er waren natuurlijk ook wel andere dingen die op een andere manier konden worden opgelost. Maar dat moest met de Space Shuttle. En de Space Shuttle is buiten bedrijf gesteld. Die is letterlijk naar het museum gegaan. En nu was er een probleem. Even uit mijn hoofd gezegd. Ze hebben een tijd gezocht naar wat daar precies aan de hand was. En uiteindelijk bleek het te zitten in de powervoorziening. Zitten jullie allebei nu zoekend aan te kijken? Ja de powervoorziening van de payload control unit. Dank je wel. Kijk daar heb ik jullie dus voor. Er zitten twee aan boord van de main payload control unit. En er zit een backup in. Maar die backup is tot nu toe in al die ene tijde van het jaar nog nooit gebruikt. En die hebben ze nu dus wel aangezet. En die deed het nog. En daarvoor moesten ze ook allerlei andere configuraties nog even switchen. Dus er is een hele significante verandering geweest in hoe ze dat ding nu gebruiken. Met alle backups. En ze hebben zelfs teams van 30 jaar geleden erbij moeten halen. Om echt wel zeker te zijn of dit de goede kant op ging. En natuurlijk allerlei andere dingen onderzocht en uitgesloten voordat ze achterkwamen dat dit het moest zijn. Dus het is een heel project geweest. Heeft hij een maand of zo of langer? Hij is een maand offline geweest. En hij heeft alweer de eerste science data naar beneden gestuurd. Dus hij is weer aan het werk. Het is toch echt ongelofelijk hoe telkens we er staat zijn om het leven van zo'n instrument te rekken. Hoe we vertellen hier vaak over de Voyagers die na 40 jaar nog steeds vrolijk wegvliegen. Maar dit ding kan er ook wat van. Wat ik fascinerend vind is dat we dus iedere keer maken we onze ruimteschepen veel te goed. Dat is eigenlijk waar. Minder kan ook wel. Zes is genoeg jongens. Je zegt van hij moet tien jaar meegaan of hij moet vijftien jaar meegaan. En je ziet dat iedere keer, en dat is niet alleen bij Hubble, maar ook bij XMM van ESA. Die satellieten gaan meer dan tien, twintig jaar langer mee dan dat mensen verwachten. Je ziet hoeveel marsje er is ingebouwd om die stemen te bouwen en te ontwerpen. Dat vind ik wel mooi om te zien. Ja, het is mooi om te zien. Je vervoert het haast als een probleem. Is het ook een probleem? Als zo'n ding het nog doet dan moet je echt wel een drempel over om hem buitengebruik te stellen. Zolang hij het nog doet. Dus probeer je dat niet te doen. Maar dan zuigt het toch wel weer geld weg van andere dingen die je had kunnen doen. Absoluut. We vergis niet dat de operationele kosten van een satelliet in de miljoenen euro's per jaar loopt. Helemaal een zo wetenschappelijke satelliet. Je krijgt op een gegeven moment een discussie. Ik denk dat het bij NASA al verschillende keren is gebeurd. Gaan we nou een missie die gewoon goed werkt uitschakelen? Want we hebben geld nodig voor de volgende generatie missies. Of kunnen we ergens toch nog wat geld vandaan halen? Wat je dan ziet is dat ze eerst besluiten om te cancelen. En dan wordt het toch met al die trucken... Komt er een actiegroep? Komt er een actiegroep in leven? Red Hubble, weet ik veel. En dan wordt er toch vaak weer geld gevonden om ze toch nog een jaartje of twee, drie, vier... operationeel te houden. Maar hetzelfde probleem is bij ESA ook. Bij Cluster wat heel lang al opereert met vier satellieten. Maar op een gegeven moment is dat ook gewoon klaar. En misschien kwam dit defect wel op een goed moment. Want we zitten natuurlijk een beetje te wachten op de lansering van die web telescoop. Web met dubbel B, voor wie het niet weet. Genoeg naar James web. Als die eenmaal hangt dan gaan ze natuurlijk minder moeite doen om die Hubble nog in bedrijf te houden. Of zou dat anders werken? Nee, dat denk ik niet. Wat ik zou hopen of verwachten is dat ze de controle over Hubble aan een andere partij geven. Soms is het mogelijk om dat aan een universiteit te geven. Daar wordt er wel eens over gesproken. Als jullie maar betalen dan krijgen jullie gewoon dit instrument. Ik weet niet of dat hier ook gaat gebeuren of dat er over nagedacht wordt. Maar ik vind het echt zonde om zo'n groot telescopes Hubble gewoon uit te zetten omdat we de volgende generatie... Je kan ook zeggen dat je hem specifiek gebruikt voor een specifiek onderzoeksdoel. Want je kunt Hubble natuurlijk. Je kijkt ook naar visuele golfelingen. James web gaat allemaal in van rood. En Hubble. Ja, ja, er zijn verschillen. Je kan er ook andere dingen mee doen met Hubble. En misschien is het heel interessant op de gelijke tijd naar een object te kijken. Ik heb daar weinig kaas van. Maar ik kan me voorstellen dat dat interessante wetenschap oplevert. Als deze backup power voorziening niet had gewerkt was het dan echt einde verhaal geweest? Volgens mij was het wel. Was het klaar dan? Want dan... Maar die backup voorziening, ja kijk op zich... Die was er, die hadden ze nooit aangezet. Dus dan had die ook zeg maar een failure moeten hebben. En dan heb je twee... Dan ga je dat weer onderzoeken. Maar dan heb je op een gegeven moment... Dan kun je niks meer als je geen payload controle... Ik ben ook te weten dat ding oorspronkelijk zes werkende gyroscopen had voor zijn stand en z'n richting en zo. En dat er nu nog drie van over zijn. En drie is het minimum. Klopt dat? Ach, twee zelfs. Ja, dat is minder. Ze hebben nieuwe agro-hythmiën bedacht waardoor ze ook met minder dan drie kunnen op. Je ziet dat die dingen niet kapot te krijgen zijn. Het is de inventiviteit van de mens die iedere keer blijft doordenken. Oké, stel dat er twee zijn, wat kunnen we dan doen? Dat, ja... Op z'n kop schud je nog eens flink en doet hij het toch weer. Misschien nog even over die Hubble. Vorige keer in de podcast ging het ook over, kun je hem nog terughalen? Stel de Space Shuttle had nog gewerkt. Ongeveer tien jaar geleden had de laatste Space Shuttle-lansering of verlanding was. Maar goed, hij doet het niet meer. Maar die zou in staat zijn geweest om de Hubble op te pikken en weer terug te brengen naar Aden. Ja, natuurlijk. Want dat was vorige keer even het discussiepuntje. Hij is ermee gebracht. Hij kan ook weer opgehaald worden. Maar dan moet je echt zo'n letterlijk shuttle uit het museum halen. Dat gaat hem waarschijnlijk niet meer worden. Dat gaat niet gebeuren. Wat veel interessanter is, is het mogelijk om bijvoorbeeld met Crew Dragon of straks met Starliner van Boeing... om er naartoe te gaan, via een ruimtewandeling, wat eraan te doen? Een beetje risicovol misschien, maar ik zou dat wel een interessante studie vinden. Kijken wat je dan kan doen. Dat wordt een optie, of in ieder geval iets wat je kunt overwegen en bespreken... als er een nieuw defect is wat hem echt bij het gevecht stelt. En verder dacht ik nog, op een dag doet hij het misschien echt niet meer. Echt niet meer. Over, ophouden en dan dwarlt hij daar rond. Op welke hoogte helpt me even? 600 kilometer of zo? 560, dacht ik. En misschien heb ik het de vorige keer gevraagd aan degene die er toen zaten... maar hoe lang dwarlt hij dan nog door? 10 jaar of zo? Nee, ik denk wel wat langer. Wat langer? Ja. Oké. Want op een gegeven moment is het een... 30 jaar. Ja. Is het een archeologisch object? Ja. Er zit een klein propulsiesysteem aan boord waardoor je hem ietsje naar een lagere baan zou kunnen brengen. Nee, hè? Nee. Een lagere baan om hem te laten nerenvallen? Ja, laten verbranden. Of een hogere baan. Kijk, er zijn nu een aantal bedrijven die bezig zijn met propulsiemodules te lanceren... die je aankoppelen aan een satelliet en die dan stationkeeping doen. Maar die kan je ook eventueel wel gebruiken om hem naar een andere baan te brengen. Ja. Wat Herbert zegt is wel interessant. Het is straks een archeologisch object. Als het echt niet meer werkt... Een museumstuk. Ja, dan is het daar een museumstuk. En kijk, ze hebben nog steeds die controle als de standregeling een beetje blijft werken... dan hou je hem op zich wel in goede conditie. En op een keer kun je dan besluiten... Op een keer kun je precies... Om hem alsnog op te halen met iets wat je dan hebt. Ja. Waar we nu nog helemaal niet... Nee. Nee, Arno? Nee, ik zie het helemaal niet zien. Arno, verbied het. Nee, ik zie het nog niet zien. Nee, helemaal niet. Er zijn veel meer van dat soort belangrijke missies geweest die nog ontsweven. Ja, nee, ja, maar Hubbel is natuurlijk wel bij erbij. Ja, Hubbel is erbij. En dat zit in de topteam. Wat ik ook last trouwens is dat om de maan vliegt waarschijnlijk ook nog steeds de Apollo 11 maanlander. De maanlander? De Maanlander? Accent vehicle. Oh, die hebben ze natuurlijk... Ja, ja, ja. Het deel van de maanlander waarmee ze zijn opgestegen. Want de kont daarvan staat gewoon op het maanoppervlak. Hebben ze achtergelaten. Dus daar vliegt nog iets. Ja, want iedereen dacht altijd van... Ja, als je daar een beetje simpele baanmechanica berekeningen mee doet, dan heeft dat ding een soort elliptische baan. En door allerlei die verstoringen van de aarde, de zon en Jupiter wordt die baan zo verstoord dat op een gegeven moment het laagste punt van die baan onder het maanoppervlak komt. Ofwel... boom. Deel stort, hè? Ja. Nou goed, daar hebben ze met wat geavanceerder baanmechanica software nog nieuwe analyses mee gedaan. Toen kwam er eigenlijk uit van ja, hij komt op een hoogte van 20 kilometer en dan gaat hij weer omhoog. Er zit een soort zweving in. En als je dat model moet geloven, dan zit hij nog steeds in de baan op de maan. Maar niemand... Zo'n object... Dat ding wordt niet waargenomen, dat is alleen maar berekening. Ja. Spannend. Dus op een dag ga je je echt afvragen, is hij er nog? En dan ga je echt... Je weet nu waarschijnlijk ook echt niet meer waar je die precies bent. Dan moet je hem toevallig weer tegenkomen waarschijnlijk. Ik denk dat dat er sinds 1969, als je dan al die kleine foutjes die je weet van die initiële toestand... En dan is het zo'n klein ding in zoveel ruimte, die vind je niet meer terug. Nee. Dan kan hij overal zijn in de baan. Maar je zei, hij staat in de top 10. Wat staat er nog meer in de top 10? Van... Ja, goed. Overblijfselen in de ruimte. Ja. Arno, een idee? Ja, ons eigen. Wat zou jij noemen? Ons satelliet. Hans. Hans. De eerste Nederlandse satelliet. De astronoomische Nederlandse satelliet. Ja. Hans. Maar er zijn veel meer... Ik vind het wel groot. Ja precies. Ja, die Telecom satellieten. Eerst... Is de Telecom. Ja, er zijn een hoop dingen. Maar ik zou ook interessant zijn om gewoon vanaf het oppervlak van Mars de Sojourner weer terug te halen. Ja. Ja, terug halen gaat wel ver hoor. Ja, daar ben je... Ja, we praten over het top 10. Zeker, zeker. Ja, maar je kunt op Mars toch ook een museum maken. Iets anders. Dat is ook waar. Ja, dat gaat wel... Dat gaat wel... Een beetje weinig bezoekers aantallen. Nou... Een beetje weinig bezoekers aantallen. Ja, dat is ook waar. Ja, ik denk dat we het moeten hebben over Nauka. Ja, die Russische module... Die gisteren gelanceerd is met de Proton raket. Ik zat even... Ja, ik heb een beetje zweef in mijn handen na te kijken van we wegen die Proton raket omdat die niet zo... Ja, dat is ook waar. Ja, dat moet je wel kunnen doen. Maar eerst moet ik even met de Ja, die Russische module die gisteren gelanceerd is met de Proton raket. Ik zat even met zwaar in mijn handen aan te kijken van we wegen die Proton raket, omdat die niet zo heel betrouwbaar meer is de laatste jaren. Ik heb nog steeds op een netverlies uit 2015 een lancering van Proton met een militaire satelliet erop die echt zo, die begint dan helemaal te zweven en die knalt ergens neer met een enorme ontploffing. Ik zou hem in de show notes opnemen die YouTube video, dat is echt geweld. Dus dat denk ik nou dat ding gaat straks op zo'n Proton met verkeerd gemonteerde gyro's, want dat was volgens mij de oorzaak toen. Maar op die nauwkast zit dus de ERA, de European Robotic Arm en dat is echt een mammout project van de Nederlandse ruimtevaart. In 1983 is daar ooit aan begonnen aan de ontwikkeling van die robot arm. Het heette toen nog HERA, want op de Hermes was het oorspronkelijk. Was die voorbedoeld. Had die drie delen en toen, Hermes is uiteindelijk gecanceld, dat weet Luc van den Abeelen alles van hoe dat zit met Hermes. Dus die volgens mij ook wel eens verpeld. Mooi boek overgeschreven. En toen is het ERA genoemd, die robot arm, dus een van de drie arm is eraf gehaald, dan had hij twee armen, een soort passer en hij kan lopen over dat Russische deel. Ik heb er zelf ook nog aan gewerkt in 2004, aan die ERA. Net als Michel volgens mij. Ja, de vraag is wie heeft het niet aangewerkt in die dertig jaar. In dat project. Iedereen staat er wel een vingerafdruk op. Maar goed, die is dus gisteren eindelijk gelanceerd met die nauwkastmodule en dat ging gelukkig allemaal helemaal goed. Er was wel tijdens het opstijgen een gebrek aan telemetrie, want er was een grondstation uitgevallen. Dus dat was niet duidelijk op de live feed trouwens van Roskosmos, maar dat las ik later op Twitter nog dat dat plaatsvond. Dat was misschien een zijsprongetje. Het contrast tussen wat je gisteren zag via Roskosmos TV en de lanceering van Jeff Bezos, dat is enorm. Je keek gewoon naar een scherm, een kale vlakte en een witte raket en er werd gewoon niks gezegd. En op een gegeven moment ging je omhoog. Dat was het afvloed. Daar zaten wel wat commentaren voor hier en daar. Er werd totaal niks gedaan aan opschmuck, terwijl er toch een module omhoog gaat. Ik weet niet wat die gekost heeft, maar het gaat toch ook een miljard euro er lucht in. Als je binnen Rusland ook wel goede siermen zou willen maken. En ESA heeft daar niks aan gedaan. En Nederland heeft daar niks aan gedaan. Het is toch een moment om zo'n lanceering te gebruiken om toch te laten zien waar de belastingbetaler toch aan mee betaald heeft. Als er een WK Schaats is in Nederland van de Vraagland en nu is het een compleet televisieteam. Dat vind ik niet zo bestelbaar. Maar dat was even een zijsprongetje. Hij is gelanceerd, dat ging allemaal goed. Hij kwam in een goede initiële baan. En dezelfde inclinatie als het International Space Station is belangrijk. Hij moet uiteindelijk naar International Space Station toe. Alleen toen begonnen de problemen. Aan boord van dat ding zit een soort antenne. Die moet straks als hij bij ISS aankomt. De planning is 29 juli, maar ik twijfel of dat gaat gebeuren. Met die antenne moet hij dan contact zoeken met de ISS om die nadering te gaan communiceren. Er was een bericht dat die antenne niet was uitgeklapt. En toen kwam ook nog het bericht. Er zijn sensoren aan de zijkant om de horizon van de aarde waar te nemen. Voor de standregeling van die module. Er waren ook allerlei foutmeldingen. En toen kwam vandaag eigenlijk het bericht. De hoofdmotor doet het niet. Dat is een totale failure. Ze hebben goede communicatie met het ding. Even de positieve punt op. Genoeg om foutmeldingen te krijgen. En alle andere systemen die werken. Maar er zijn drie van dit soort problemen. Ik denk dat is wel even pittig. Vandaag is het toch echt alle hens aan de dek. Als het vandaag niet die orbit racing gaat beginnen. We praten 22 juli. Dan hou ik me hart vast of hij het wel overleeft. Betreft dit alleen die module of leidt onze robot arm daar ook onder? Onze robot arm zit op die module. Die kan verder helemaal niks. Dus niet dat we onafhankelijk van elkaar in een doos zitten. En onafhankelijk van elkaar worden losgeleid. Nee. Het is wel even spannend. Ik kreeg vanochtend dat de antenne uiteindelijk toch uitgeklopt was. Dus daar zit wat verbetering in. En ook die standregelsysteem. Met die Earth Horizon. Dat de backup sensoren met start trackers konden ze dat ook doen. Er zit natuurlijk continuus in. En ook die continuus in zien nu. Dat als die hoofdmotor het niet doet. Dat ze het ook met standregel motoren kunnen doen. Dat is ook een contingie die hadden ze ook al doorgerekerd. Er zijn opties. Er zijn opties. Maar dan praat je niet over 29 juli dat hij aankomt. Maar ik verwacht 3, 4, 5 maanden dat hij in de boss aankomt. Maar het is vandaag aan de hand. Het kan nu gebeuren volgens mij dat ze die motoren aan weten te krijgen. En ik hoop het. Want dan gaat hij het redden. Maar er is echt wel heftige zorg. Ja. Over die twee objecten. Ja. Nee, vervelend. Ja, absoluut. Even stil. Iedereen is even stil. Ja. Alleen. Ze zijn wel weer heel erg handig altijd om voor problemen weer oplossingen te vinden. We hadden net over de inventiviteit. Bij Hubble. Maar dan zie je toch die Russische ruimtevaart. Die mist wel een beetje die ritme. Ik ken misschien het verhaal van Salyut 7. Daar is ook een hele mooie film over gemaakt. Een beetje de Russische tegenhanger van de Apollo 13. Ja. Dat ruimtestation hebben ze toen verlaten ergens in 1985. En toen is het een beetje, ook de standregeling is losgelaten. En toen is het heel koud geworden daar. En op een gegeven moment zeiden ze, ja we willen dat station weer in gebruik nemen. Toen zijn er twee astronauten heen gegaan die hebben dat voor elkaar gekregen. Een hele heroïsche film over gemaakt. Ja kijk die Nauka module is eigenlijk zo'n module als Salyut 7. Want zo oud is die ook al een beetje. Die Nauka is in de jaren 90 al gemaakt. Maar toen konden die Russen dat. Die hadden toen meer in een baan om de aarde. Die hadden Salyut 7. Die Boeraan hadden ze een keer gelanceerd. Die kregen ritmen om echt die exploratie van de ruimte te doen. En nu zie je gewoon die Russische ruimtevaart. Het staat een beetje stil. Het is ineens weer oké. We moeten weer zo'n grote module in de ruimte brengen. Hoe doen we dat eigenlijk? Hier is mijn idee en het is waarschijnlijk ons in. Maar dit geheel zou naar het ruimtestation gaan. Dus waarom ga je daar niet zo dicht mogelijk naartoe en laat je dan vanuit het ruimtestation mensen daarnaar kijken. Die kunnen dan wel even die antenne recht zetten. Ja ik denk de eerste zorg is natuurlijk dat ze in de buurt komen van de ruimtestation. Ja en dat gaat al niet eens. En als dat al niet eens gaat. Zeker als die straks in de buurt is. Zover ben je van huis. Met camera's gaan ze goed even checken wat er nou aan de hand is. Maar ze willen natuurlijk ook het International Space Station niet in gevaar brengen. Als dat straks een module is die heel onvoorspelbaar is en reageert dan gaan ze dat ding niet koppelen. Mag je niet eens in de buurt komen? Nee, nee, nee. Oké goed. Jammer maar levert ongetwijfeld ook wel weer stof op voor een volgende keer hierzo. Ja zeker. Maar wie het liefst over is. Misschien over twee weken al. Arno, jouw volgende item. Ja ik zat een keertje niet op te letten. En toen ineens, Musk is natuurlijk bezig om zijn booster te bouwen voor zijn Starship. En die wil binnen nu in twee maanden echt een lancering in aardbaan brengen. Daarvan zijn Starship. Maar die booster die is in ontwikkeling. Dus ineens was die booster op zijn plek gebracht. En waren de drie Raptor raketmotoren onder gemonteerd. En van de week hebben ze daadwerkelijk een eerste hot test gedaan. En zag je drie van die motoren aangaan twee seconden en dan weer uitgaan. En de grap is, ten eerste dat vind ik grappig om te zien, is dat een aantal voorstappen die hij wel deed bij zijn vorige Starship tanks en zo. Dat heeft hij allemaal niet gedaan. Dus hij heeft gebruik gemaakt van de lessen die hij geleerd heeft tijdens de ontwikkeling van Starship. Bij die de hele tank eerst onder hele koude temperatuur bracht en dan een raketmotor erop zette en dan dat aanzette. Doet hij dat nu allemaal in één keer al. Dus je ziet het groeien van vertrouwen in zijn eigen systemen toenemen. En dat vind ik interessant om te zien. En als je dan ook ziet dat in de grote hangar waarin de booster wordt gebouwd, daar staat nummer vier al voor de helft klaar. En nummer vier moet daadwerkelijk de booster zijn die straks een Starship naar een aardbaan gaat brengen. Dus ontwikkelingen gaan extreem snel daar. Dus dat is interessant om te zien. Je kan het zo maar missen. Twee dagen niet opletten en je hebt wat gemist. Het wordt ook niet aangekondigd dan? Nee. Maar het was ook wel even stil natuurlijk met Starship. Er was toen zo'n periode dat het elke week een keer hof was. Het is even stil geweest. Maar inderdaad heel indrukwekkend dat ze die test doen waar je ziet dat ze echt geleerd hebben van die vorige keren dat dingen ontploften en zo. Dat is nu niet gebeurd. Dus dat is heel bijzonder. Wat ik altijd met die Starship, fantastisch ding natuurlijk als hij straks dingen naar de ruimte gaat brengen. Maar wat je ook nog wel eens leest is de hele discussie over dat hij dan point to point travel gaat doen. Daar heb ik zelf altijd een beetje… Wat moet ik me daarbij voorstellen? Dat je dus van New York naar Australië in 40 minuten kan. Oké, dus een veredelde luchtvaart. De Amerikaanse Defensie heeft volgens mij iets van 100 miljoen gestopt in een project om te onderzoeken of ze Starship kunnen gebruiken voor point to point troop deployments. Wacht even. Dat is geen burgerlul. Nee, dat is geen burgerlul. Hoe gaat dat in zijn werk? Wat voor troop deployments zou dat dan zijn? Gaan ze dan in een of andere dictator in de tuin landen en daar die dictator even pakken en weer weg? Ik denk dat je er niet zo ver vanaf zit. Want als je daadwerkelijk wil ingrijpen, want dat is natuurlijk iets wat de Amerikanen gaan willen overal de wereld binnen een uur, anderhalf uur ingrijpen, dan is het interessant om de mogelijkheden te onderzoeken. Ja, precies. Maar het is dan vooral een deterrent. Ik denk dat het eigenlijk nooit gebeurt. Voor het lanceren van zo'n ding gaat dat niet zonder slag of stoot. Voordat je hem überhaupt klaar hebt om te lanceren, ben je toch wel power-u bezig. Dus het is niet echt een rapid deployment. Je moet eerst dat ding helemaal vullen met brandstof en het moet allemaal koud zijn. Die troepen moeten in die Starship klimmen. Het is ook een studie. Het is niet dat het volgend jaar klaar moet zijn. Ik wil graag die studie misschien uitvoeren. Het is gewoon onzin wat jullie willen. Als je je afvraagt wat zou een toepassing kunnen zijn, dan moet ik denken aan, ik weet niet of dat jullie wat zegt, kim.com. Dat was een internetondernemer. Ik weet niet waar hij gebleven is, misschien zit hij in het gevangen. Ze hebben hem in Nieuw-Zeeland, waar hij woonde, dat is een Duitser of een Oostenrijker of zo, daar hebben ze hem opgepakt. Ze hebben de Amerikaanse auteursrechten in de entertainment-industrie boos gemaakt. Door de hele tijd websites te bouwen die dan niet zo nauw namen met het auteursrecht. Toen is er een raid uitgevoerd op zijn landhuis in Nieuw-Zeeland. Volgens mij hebben de Amerikanen daar de Nieuw-Zeelandse politie voor hun karretje gespannen. Of het leger, maar in elk geval ging het echt met grof geweld, met groot materieel. Als ik dit hoor, we kunnen een raket naar de andere kant van de wereld zien, dan hadden ze het zelf kunnen doen. Dan kun je gewoon, misschien geen dictator, maar wel een lastige ondernemer, touchstellen. We weten toch allemaal dat dingen met Starship, met Musk, je moet het een klein beetje af en toe met een korreltje zout nemen. Kijk, er gaan een heleboel dingen die hij zegt die gebeuren wel, maar niet helemaal op de tijdschema die hij eerst voorstelt. En als hij een blootje heeft gerookt, dan komen er misschien andere dingen uit. Dat is de persoon. Sobjet. Ja oké, Starship. De tijd schiet er lekker op, ik geef jullie allebei nog één itempje. Kies maar een leuke Erik. Ik kies maar een leuke. In die miljonairse race van Branson en Bezos speelt natuurlijk ook dat Elon Musk zelf ook een bemannde missie gaat doen. Inspiration4 heet dat. Met een capsule, Musk zelf, want voor mij gaat hij gewoon zelf allemaal. Hij heeft helemaal geen ambitie om überhaupt in een lage aardbaan te geraken. Hij wil gewoon naar Mars. Hoe minder doet hij het niet. Hoe minder doet hij het niet. En die Inspiration4 gaat ergens eind van de zomer, als het goed is omhoog. Ook een toerisme missie in feite. Een Crew Dragon met vier betalende astronauten. Een zuster, een verpleegster uit het ziekenhuis wat ondersteund wordt met die missie. PR wil ook wat. Ja, de PR wil ook wat inderdaad. Maar wat worden de karakteristieken van die baan? Hoe hoog gaat dat? Wordt het echt een baan of is het weer zo'n parabolvlucht? Nu blijven ze drie dagen in de ruimte. Dan komen ze al vrij hoog. Voor mij is dat zo'n 600, 700 kilometer. Oké, dat is echt ruimtevaart. Ja, echt ruimtevaart. Ja, tenminste je triggert me. Dat is echt ruimtevaart. Dus niet die sprongetjes naar 100 kilometer. De definitie is wel dat je daar in de ruimte bent. 80 kilometer, de meezo pauze is voor mij wel echt... Ja, 80 is nog even een discussie. Maar inderdaad, Branson zat in het grijs gebied en Bezos was er echt als ik me niet vergis. Nou, ze waren er allebei echt hoor. Boven die 80 kilometers vind ik zelf... Ja, maar anderen zeggen 100, toch? Ja, maar dat is de Carman-limiet. Ja, dat is de Carman-lijn, maar als je gaat kijken hoe die Carman-limiet nou tot stand is gekomen, dat was al een hele tijd geleden, het was een ordegrote getal wat zeg maar ging zweven. Nou, dat was 100 kilometer. Maar als je dus nu echt gaat uitrekenen, als je de natuurkunde gaat gebruiken, hoe bepaal je de Carman-limiet, dan kom je gewoon op 80 kilometer. Oké. Nou goed. Ja. Maar... Wij kunnen hem hier in de podcast toch gewoon neerzetten. Het is gewoon 80 kilometer. Ja, tuurlijk, wij bepalen dat. Ja, we bepalen dat nou. Maar Musk gaat er dus, hij gaat weliswaar niet zelf mee, maar zijn bedrijf gaat echt een ploeg mensen banen om de aarde laten beschrijven. Een paar dagen lang 600 kilometer serious business. Ja, en kijk, ik zeg net zelf ook dat het die race is tussen die billionairs, maar dat is allemaal wat de media ervan maakt. We zitten natuurlijk op media te maken hier. Ik vind dat Branson heeft toch wel degelijk zijn vlucht vervroegd om Bezos de Loef af te stellen. Ja, hij zei van niet, maar ik geloof hem ook niet inderdaad. Nee, dat zijn natuurlijk mediageile mensen, zeker Branson, dat voorop. Maar dat doet Musk niet. Het is geen race waar Musk bijvoorbeeld in zit. Nee. Nee, een race die Musk heeft is tegen de tijd. Ja, en wat mij wel interesseert is, wat gaan ze dan doen die drie, vier dagen? Ja. Niet ter van het uitzicht. Ik denk genieten van het uitzicht, ja. Ja? Ja, ik denk het wel. Oké. Ja, fijne voor mij, ja. Als je zoveel tijd in de ruimte doorbrengt. Een eengemerkingschapelijke experimenten die ze ontdekt hebben. Nee. Nee, goed, je kunt ook films maken. Ik heb ook wel gehoord dat er allerlei in het ruimtesation dan allerlei filmopnames zijn gepland, documentaires, zelfs speelfilms. Ja. Maar kijk, hoe kan je daar nou tegenaan? Want je stelt die vraag van, wat gaan ze daar dan doen? Ja. Als mensen op vakantie gaan, vraag je dan ook, ja wat ga je daar dan doen? Jazeker vraag je dat. En als je dan zegt, ik ga op mijn gat liggen luieren met een cocktail. Nee, oké, dat is legitiem. Je kunt jezelf de vraag stellen, wat zou ik doen? Ja. Of wat zou ik willen doen? Of zou ik kunnen doen? Je kunt natuurlijk denken aan proeven op jezelf, die misschien vanuit een universiteit komt, maar dat hoeft helemaal niet. Als je daar bent, je kunt ook zoals die Canadees astronaut, je kunt gitaar gaan spelen. Ja, Hetfield. Ja, Hetfield. En dat opnemen en je kunt zelf hele eenvoudige proefjes doen voor educatieve doeleinden, ik noem maar wat. Die hebben we ook al als astronaut gedaan. Hetfield ook. Die andere missie die ze aan het plannen zijn met die Japans, ook weer miljonair, Dear Moon Saku Maezawa, Dear Moon. Oké, alsjeblieft. Die is dat wel van plan, dat die dat... Kunst produceren. Kunst produceren, musici meedoen. Dus ze zijn mogelijkheden zat. Maar ik denk aan boord van zo'n Crew Dragon dat je niet zo heel veel ruimte hebt. Het wordt een beetje... En ik denk dat als je dat echt wil gaan doen, dan moet je gewoon over langere tijd in die capsule zitten. Ja, nou hangt het ervan af hoe goed je het plant van tevoren. En een hoop is al gedaan. Je kan weer gitaar gaan spelen, maar dat heeft de DSS al weer gedaan. En je kan weer een paar van die M&M's in de lucht gooien en zo opeten. Als ik heel eerlijk ben, volgens mij hebben we dat wel gezien. We hebben dat wel gezien. Maar het wordt best moeilijk om op een gegeven moment origineel te blijven. Zeker. Maar ja, aan de andere kant als je vergelijkt met de tijd die mensen op aarde hebben doorgebracht, dan zijn er toch wel een paar dingen te bedenken volgens mij. Maar ik moet eerlijk zeggen, daar is weinig van... Nee, nou wie weet, misschien vragen ze ons nog. Ja. En het is niet de enige vluchtige die gepland staat. Het bedrijf Axiom Space, wat van plan is om een eigen ruimtestation te bouwen. Ja, die vluchten. Die hebben ook echt ruimtetourisme als corebusiness, he? Ja, niet zozeer toeristisch zelf, maar meer het onderzoekskant. Daar willen ze heel graag naar toe. Maar die hebben al iets van vier vluchten gekocht bij SpaceX om drie, vier mensen omhoog te sturen. Op welke termijn? Binnen nu en twee jaar. Ja, ja, ja. Oké, goed. Nee, maar die crewdrakenvlucht met die vier toeristen. Wacht even, waar komen ze eigenlijk vandaan? Hoe zijn zij gekomen aan hun stoel? Er is een vrij rijke persoon geweest. Die heeft gezegd, ik wil graag een ziekenhuis in Amerika ondersteunen. St. Jude's Hospital. Children's Hospital. En dat wil hij ondersteunen door het maken van deze vlucht. Dus hij maakt heel veel reclame, hij heeft er een aantal veilingen gedaan en een groot deel van het geld stroomt naar het ziekenhuis. En hij betaalt, zover ik begrepen heb, de vlucht zelf uit eigen zak. Zo. En heeft drie mensen uitgenodigd. Dan vraag je ja waarom je niet gewoon het geld voor die vlucht naar een ziekenhuis geeft, maar dat is misschien weer al te kinderachtig. Ja, maar mensen, je wilt er graag misschien wat bij doen. Je wilt zelf ook een lolletje erbij hebben. In de kant komen, publiciteit. Heel belangrijk ook. Ja, oké. Maar dat vindt dus plaats, we zitten nu halverwege de zomer, eind van de zomer, op termijn van een week of zes. Ja, dat gaat volgens mij redelijk snel gebeuren. Dus daardoor gaat iedereen ook weer overvallen. Wat doet dat met het klimaat? We gaan erover vallen of we gewoon over vertellen en het goed volgen. Dat gaan wij dan maar doen. Oké, leuk. Dank je wel. Arno was laatst. Ja, ja. We hebben natuurlijk vorige keer volgens mij ook ook voor De Juice gesproken. De missie van ESA naar Jupiter. De twee maanden, Ganymedes en Callisto. Die satelliet was helemaal klaar. Die is in de grote space simulator van Estec gebracht. En daar heeft hij een maand in gezeten. Daar hebben ze hem heel erg heet gemaakt. Daar hebben ze hem heel erg koud gemaakt. En sinds een week is hij er weer uit. En dat is vrij succesvol. Een hele belangrijke test. Ja, doen ze altijd met satellieten de soort... Dit is eentje die vrij groot is, vrij complex, tien instrumenten aan boord. Volgens mij waren mensen erg tevreden met hoe het gegaan was. Dus dat is goed nieuws. Ja. Dat betekent dat we op schema blijven voor een lanceerding in 2022. In 2022, dat is ook al best. In astronomische termen... Is dat heel scherp. Mooi zo. Dat is het. Ja. Leuk. Ik dank u wel. Dit was Space Cowboys. Dank je wel Erik Laan. Dank je wel Arno Wielders. Mijn naam is Herbert Blankesteijn. En over twee weken is er weer een nieuwe verse Space Cowboys. Heel graag tot dan.