Space Cowboys, luister op eigen risico

Luisteraars van Space Cowboys, luisteren en huiveren. Er is met de opname van vandaag, dat is 28 april, iets misgegaan. Die is niet van de kwaliteit zoals we die eigenlijk durven te presenteren. Dus het had weinig geschild of we hadden die gewoon niet gebruikt en we hadden alleen maar een excuus gepubliceerd. Een aankondiging dat we er over twee weken misschien weer heen zouden maken. Toch een ander idee. Na dit bericht volgt de opname die we dus niet goed vonden. Kun je nou luisteren als je durft en weet dan dat sommige delen beter zijn dan andere delen. Dus het begint echt heel verschrikkelijk. Je kunt daar misschien met sprongen doorheen gaan en dan toch nog beluisterbare onderdelen aantreffen. Dus je hebt de keus, geef het nu meteen op en probeer het over twee weken weer. Of luisteren naar deze afleveringen Space Cowboys en misschien valt het allemaal nog wel een beetje mee of misschien valt het allemaal nog wel voor een deel mee. Sterkte daarmee, excuses voor wat er mis is gegaan. We begrijpen het zelf eigenlijk ook niet hoe het technisch zo fout heeft kunnen lopen. Maar we beloven er over twee weken weer een te maken en dan hopelijk in betere kwaliteit. Bedankt en tot de volgende Space Cowboys. Welkom bij Space Cowboys. Ik ben de nummer even kwijt. Dat weet ik dus nooit. Volgende keer zorg ik weer dat ik het zo zeker weet. Welkom Michel van Baal. Ja, hallo. Ben ik weer. En welkom Arno Wielders. Goedemiddag. Leuk dat je kon komen. Ja, leuk dat ik er ben. Naar te kundigen. Als contacteur werkzaam voor ESA. Ruimtevaart liever. Absoluut. Allereen om hier jouw inzichten over de ruimtevaart van de afgelopen twee weken te komen geven. Leuk. En waar gaan we het dus over hebben? Michel, wat heb jij in het vat? Nou in ieder geval de miljarden van NASA. Want er is nu, wordt het nu wel duidelijk geworden dat het groot deel van de beroemde miljarden die rij kwamen toen Space Shuttle stopte. Dat SpaceX of of het wel Elon Musk die dingen nu toch effectief naar schottertrekken is. Maar het laatste is dat we nu een beetje meer over de ruimte gaan. Maar het laatste ontwikkeling was dat meneer Bezos van Blue Origin daar toch echt niet meer eens is. Dus hij schijnt nu een proces aangespannen te hebben om het een kans te maken. Dus dat in ieder geval. De ruimtevaart gaat over geld. En wat ook leuk is, ik zag dat Juss naar ESA komt. Nou dat zegt hij waarschijnlijk niks. Maar daar willen we het ook even over hebben. We gaan verklappen wat Juss is. Dat is leuk. Ja, we gaan uitleggen en waarom het zo leuk is dat hij naar ESA komt. En misschien toch ook, ik zag een interview met een nieuwe BG van ESA. Het is wel interessant, zeker in deze huidige tijden met wat er allemaal gebeurt. Het was die Paul die geloof ik niet. Nee, Arjen Bach. Arjen Bach. Als je mag. Een nieuwe BG. En die heeft, nou ja, in mijn oppervlak. Een BG is directeur general? Directeur general, de hoogste baas. En die heeft natuurlijk nog wel een uitdaging momenteel. Yes. Arno, wat heb jij meegenomen? Nou, vorige week was er een grote conferentie online natuurlijk over space resources. Het gebruik van grondstof uit de ruimte. En dat was gemedigd organiseren door ESA ook. Met samen met Luxemburgs ruimvaartorganisatie. Luxemburgs natuurlijk van oud-Zerdal daar erg bij betrokken. Bij gebruik van ruimtegrondstoffen. En dat was een interessante conferentie. Dat is leuk om te zien. Een paar nieuwe ontwikkelingen. En het wordt ook duidelijk dat ESA daar een rol in wil gaan spelen. Dus dat is positief. Ja, oké. En wat heb jij? Ja, wat heb jij? Nou, ook een paar dingen. Bijvoorbeeld wil ik het met jullie nog toch even hebben over de Mars robot. En het helikopter. Gaat goed. Vind ik, het gaat goed. Ik heb er ook een paar dingen over te zeggen en te vragen. Een nieuwe Voyager tussen aanhalingsteekers van China. China wil het zonnestelsel uit. Misschien iets over de satellieten van Sparling. Die lagen mogen vliegen, dat is dan de bedoeling was. Maar een aantal leuke dingen. En we moeten even stilstaan, want dat is actueel volgens mij. Ik meen dat vandaag de eerste blok van het Chinese ruimtstation de lucht inging. Ja, vanaf morgen. Dus dat is misschien toch ook iets om te maken. En, had ik het als eerste moeten noemen. En misschien moeten we daar nu meteen even over hebben. Kees de Jager wordt 100. Hippenepeep. Van harde gefeliciteerd. 29 april. Jij reageert het eerste en snelst. Michel, wat weet jij van Kees de Jager? Ja, het is een icoon uit de astronomie. Je moet me niet vragen wat hij misschien weet. Waar kees precies in nauwelijks heel erg boemd is. Maar ik loop er wel wat in. Niet al een jaar in de ruimte vaart mee. En het icoon Kees de Jager was er gewoon altijd. Ik weet het niet. Ik weet het niet. Het is een iconisch gezicht in de ruimte vaart. Zeer uitgesproken. Nu kun je even over naast het. En dan kan ik het meest herinneren. Volgens mij is dat, dat vond ik erg brouwjant. Dat hij op een gegeven moment, hij is ook een beetje een skeptisch man. Dus weet je die ook op de vereniging. Ik weet niet of hij daar iets van is. Maar hij is iemand die altijd ook een beetje probeert om dat soort pseudo wetenschap te onterkrachten. En dat hij vervolgens, hij heeft een keer, oh het was hij al 90 ofzo. Op zijn hele knie is hij met een medel in door zijn woonkamer gegaan. En heeft hij alle afstanden tussen de meubels opgemeten. Om te laten zien dat alle grote gebeurtenissen van de wereldsgeschiedenis af te lezen waren aan hoe zijn meubels in de kamer stonden. En daar had hij helemaal uitgewerkt. En hij gaf wel eerlijk toe dat hij volgens mij de sofa had die 2 centimeter verplaatst. Want anders past de Tweede Wereldoorlog niet. Dus dat had wel een beetje gesmokkeld. Maar ja, dat is Kees de Jager. Ik vind het een fantastisch, fantastisch plezier. Dit als replieke op getallen 40 schisten. En ook al dit soort pseudo wetenschappen inderdaad. Dus van harte Kees. Ja, van harte Kees. Arno, heb jij herinneringen aan Kees de Jager op een of andere manier? Ik moet eerlijk zeggen, niet echt. Nee, nee, nee. Dat zit niet in mijn systeem. Zeg dat alleen maar dat ik er één kan vertellen. Jij dan. Dat jij er beter over kan vertellen dan wij. Dat kan ik in ieder geval. Ik heb een blauwe maand in astronomie gestudeerd. En ik ben ook wetenschapsjournalist geweest. Dat noem ik mezelf nu niet meer. Maar een tijd lang deed ik vooral wetenschap. En ik heb hem minstens één keer, ik dacht zelfs een paar keer, mogen interviewen. En ik heb dus bij hem al langskomen. Hij woonde toen op Zonnenburg in Utrecht. Ja, die woonkamer. Ja, dat maakte zo'n indruk op mij. Zo'n sterrenkundige die dus woont op de sterrendag. Ja, dan moet hij iemand zijn. Kan niet anders. En wat me verder opviel, ik wist toen al, toen was hij dus, wat jij zegt, hij was 90 in Krokenhuiskamer. Ja, toen was hij 80. Ja, dat was een jaar. En toen was ik bij hem, toen ik bij hem kwam, moet hij een jaar of 70 zijn geweest. En toen was van hem bekend dat hij marathons liep. En dat soort dingen. Dat vond ik ook al heel indrukwekkend. En toen was ik daar dus aan het interviewen. Toen liep hij wat rond en was met de anderlingen bezig. Maar toen viel me inderdaad op hoe ongelooflijk vitaal en jeugdig hij bewoog. Dat is mij bijgebleven. En dat vond ik, ja, dus wat jij zegt, wij moeten hier niet over de sterrenkunde gaan praten, want mensen kunnen dat uitstekend opzoeken met dit soort dingen. Om die even op te lepelen vind ik hartstikke leuk. Ik weet dat hij op dit moment, zoals dat stond in het persbericht van de universiteit, een boze gezondheid heeft. Dus we hebben niet durven lastig te vallen voor Space Cowboys. Maar precies zoals je zegt, Michel, happy birthday Kees. En nog veertig jaar. Jazeker, en ik hoop dat hij Space Cowboys luistert. Dat hoop ik ook. Misschien moeten we hem toch een linkje sturen, want hij heeft vast nog wel ergens een e-mail adres. Arno, als gast hier, begin maar eens over jouw conferentie bijvoorbeeld. Ja, er worden nu sinds twee, drie jaar een conferentie georganiseerd samen met Luxemburg en ESA. En die gaan kijken wat er nou gebeuren moet om dat lang vertelde verhaal, wat we al iets van dertig, veertig jaar horen, van wanneer gaan we nou gebruikmaken van grondstoffen uit de ruimte. Asteroid mining wordt veel genoemd, maar ook energie uit de ruimte met behulp van grote zonnecollectoren. Tankstations in de ruimte. Ja, tankstations in de ruimte, precies. Alhoewel, als je in de toekomst gaat kijken, denk ik dat die tankstations binnen vijf jaar wel gerealiseerd zijn, want er zijn ook daadwerkelijke bedrijven die er al aan bouwen. Er moeten ook een beetje VEP-missies zijn die dat kunnen gebruiken. Nou Starship toch? Ja, Starship moet dat gaan gebruiken. Die gaat leeg, komt die in een baan terug. Als ik dit soort dingen lees, dan kom ik vooral tegen die tankstations, want dat is het meest realistisch. Want als je denkt aan wat Planetary Resources doet of heeft geprobeerd, plaat die naar Augustin op asteroiden en dat dan naar beneden parachuteren op aarde. Wat meer wilt volgens mij. Ik denk dat ze dat in het allereerste begin hebben ze dat voorgesteld, maar ze schakelde al heel snel over naar water. Water als brandstof voor brandstof. En dat was eigenlijk hun belangrijkste wapenfeit wel, om daar een aantal satellieten voor te lanceren die op rust, als tweeters die vlakbij de aarde kwamen om daar metingen aan te doen van hoeveel water zit er daadwerkelijk werkelijk in. En daar hebben ze soms maar een of twee lanceringen gedaan en toen was het over met ze. Toen was het investeringsschat op. Ja, ja. Luxemburg heeft daar zelf ook wel geld in gestoken. De Luxemburgse overheid heeft iets van 20 miljoen erin gestoken. En het is wel grappig om te zien dat dat soort bedrijven die komen op, die blijven een paar jaar, die doen wat wapenfeitjes en dan gaan ze onder. Maar daarachter staat de volgende generatie al te trappelen. En er zijn nu een Australisch bedrijf die daarmee bezig is om te kijken, die ook gesteund wordt door de Australische overheid. Dus er zijn wel dingen gaande die dat aan het doen zijn. En wat er nu op die conferentie heel erg gebeurde, vond ik heel grappig om te zien, is dat iets van de helft van de sprekers die erbij waren, waren ook gewoon ESA-medewerkers. Was dat nieuw? Dat vond ik vrij nieuw, ja. Dus er waren mensen die bijvoorbeeld betrokken zijn bij een aantal nieuwe competities die erop gezet worden om te kijken naar bijvoorbeeld Institute Resource Utilisation en het gebruik van grondstoffen om te overleven op de maan of op Mars of in de ruimte. En daar zijn nu ook een aantal prijzen gelden voor beschikbaar gesteld. Het is allemaal niet in de miljoenen euro's natuurlijk, maar elk begin is er iets. En ik denk dat dit wel een klein beetje, op het moment dat ESA daarachter staat en helpt om dat vooruit te brengen, dan helpt het ook andere partijen om daar aan aan te sluiten. Dus ik zie daar de komende paar jaar wel een beweging in komen. Ja, maar dan zeg je dus ook eigenlijk, want ik heb nog het skeptische beeld van Helium 3 mino op. Nee, precies. Nee, maar dat het idee van grondstoffen uit de ruimte halen en naar de aarde brengen, daar gaat het dus eigenlijk al lang niet meer over. Het gaat dus nu echt over het minen van grondstoffen zodat je ze in de ruimte kunt gebruiken. Precies, precies. Ja, dat is ook volgens mij de enige realistische mogelijkheid. Je wilt die grondstoffen gebruiken om de infrastructuur in de ruimte op te bouwen. Ja. En daar zie ik daadwerkelijk wel wat ontwikkeling in. En de grap was ook dat Tory Bruno, de CEO van ULA, United Launch Alliance, die verantwoordelijk is voor het lanceren van Delta 4 en de Atlas 5, dat is toch een gerenomeerde bedrijf van Lockheed Martin en Boeing, wat de oude garden een beetje is, die gaf ook een praatje erover. En die had het over de trillion economy in space. En ik had dat ook een beetje. Ik kijk er skeptisch luisteren. Maar als zo iemand die vanuit de conservatieve hoek dit soort dingen begint te zeggen en dan denk ik van, misschien dat daar toch in de oude garden bedrijven toch wel een verandering in de denktrand aan gaat zijn. Ja, en als ik jullie allebei even mag aankijken. Het is ook mijn idee hoor, dat naar de aardebrenging van bepaalde grondreden, het edelmetaal en zo, dat dat een beetje te ver gaat. Maar waarom ook weer? Waarom is dat niet waarschijnlijk? Ik heb altijd mijn eerste reflecties als het daar dan over gaat. Ja, dat is het beroemde helium 3 verhaal. Helium is natuurlijk sowieso wel een beetje een tricky grondstof, want dat begint op de aardemis op te raken. Dus daar zit wel erg energieel moeilijk uit de lucht weer terug te winnen. En voor nu, als ik het goed heb, wordt helium überhaupt een bijproduct van de aardoololieindustrie. En wordt heel veel gebruikt in de wetenschap van koelmiddelen en dergelijke. En wordt ook heel veel gewoon als waar verprutst in alle eerlijkheid in luchtballonnetjes. En dat gevaar daar is wel dat als we aan echt aan eind komen van die aardoolieconomie, dan raakt die supply van helium. Dat is wel een probleem. Helium 3 is dan grondstofdische fokkenfusie in theorie zouden kunnen gaan gebruiken, maar dat zit nog zo ver weg van de realiteit. En bij al die edelmetalen heb ik gezien, jongens, Gravenvelders belt af. Dat is heel stuk goedkoop om daar edelmetalen op te halen. Ik denk altijd, op het moment dat je een rotsblok in de ruimte van iets van 30 tot 40 ton platina omgrint en je brengt die 30 ton naar beneden van platina, dan is het rein donder meer. Dat is niet waard. Die economie, die snap ik gewoon. Als dat zou lukken, zou dat niet lukken. Nee, dus op het moment dat het je lukt, dan is het niks meer waard. Dus dat heeft geen kans. En ik denk dat heel veel mensen in het begin dachten van ja, dat is interessant, want dat komen we straks tekort. Maar op het moment dat ik wel denk dat er gaat gebeuren, is dat je een aantal fabrieken in de ruimte gaat krijgen die gewoon complete producten naar beneden brengen. Daar geloof ik wel in. Dat je met nul zwaartekracht betere structuren kan maken in waivers. Ik heb ooit een keer in een blauwe dag gekeken naar als je nou chips, gewoon computerchips, in micro-zwaartekracht zou doen, dan zou je betere kwaliteit waivers kunnen maken. Maar dat is toch een idee dat in het ruimtestation eigenlijk al niet eens van de grond gekomen is? Jawel, dat is wel redelijk van de grond. Ja, er zitten commerciële bedrijven achter die daadwerkelijk producten vanaf station naar beneden brengen. En het is nu nog heel kleinschalig en het wordt flink gesubsidieerd door NASA, maar dan wordt er al daadwerkelijk onderzoeken gedaan en dan worden ook dingen naar beneden gebracht. Ja, oké. Ja, en hier zit mijn twijfel dan wel, maar ja, we kennen elkaar, we twijfelen altijd. Dat denk ik nooit eens. Nee, mijn twijfel, twijfel wel in de zin dat je denkt, ja, heel vaak zie je dan toch vaak dat die aardse innovatie, die veel sneller is dan die innovatie in een space station. Weet je, want dat is heel bijdroog, dat proces wat je daar hebt. De kans heel groot is dat je de aardse innovatie dit proces toch weer inhaalt. En uiteindelijk lijkt me bijna niet te doen om zo'n specifiek proces, misschien aan technologie ontwikkeling kant, dat je zegt, nou, we hebben op een gegeven moment een oplossing waarvan je zegt, we hebben gevonden hoe het moet. We gaan het op de aarde volgens proberen te doen. Die kan ik me nog voorstellen, maar aan de productiekant. Dus wat grappig dat je dat zegt, dat die innovatie in het ruimtech is, dat zich langzaam gaat. Dat komt natuurlijk omdat alles wat je daar doet heel erg duur is. Dus je investeert helemaal in het... Nee, nee, nee. Oh, jullie zijn het eens. Pas op. Nee, nee, nee. Het heeft met tijdover de processen te maken. Ah zo, oké. Dus dat is voor dat jij een onderzoekje hebt opgezet, weet je, en dat dat eenmaal door de pipeline hebt getrokken, dat werk gelanceerd is. En dan vervolgens is het broven en dan werkt iets net niet helemaal zoals je wil, maar die has geen verstand van, die zet gewoon een knopje om. Dus dat duurt gewoon te lang. En dat is het grote probleem. Dat hele proces van je moet helemaal testen, dan komen er geen stoffen uit. Uit zo'n experiment, je hebt een experiment gemaakt, zie je, komt er iets uit, die is oude gessing, en dat komt er een van een giftig tampje uit. Dan moet je allemaal testen. Dat kost vrij veel tijd. En dat betekent dat heel vaak die aardse processen veel sneller. Ik denk, ik zie toch wel dat daar verandering aan komt. Als je nu bijvoorbeeld een bedrijf in België, dat heet Space Application Services, die hebben een soort ice cube station, waarbij je ongeveer 10x10x10 cm experimentje kan aanleveren, en vanaf het moment dat je het contract tekent tot aan dat je op het ISS zit, dat kan nu al binnen 6 maanden. Vroeger was dat 3-4 jaar. Ja, dat is wel snel. Dus 6 maanden, dat vind ik een enorme grote verbetering. Datzelfde geldt voor het buitenplatform op de ISS, dat heet Bartolomeo van Airbus. Dat is een platform dat we aan het ISS hebben gehangen, waarbij je experimenten aan de buitenkant kan doen. Als je daar bijvoorbeeld een klein paar kilogrammen aan wil hangen, dan kost dat iets van 2-2,5 ton, en dan heb je daadwerkelijk al wat hangen. Dus de tijdschalen en de kosten die daarmee geassocieerd zijn, die worden langzaam maar zeker echt kleiner en kleiner. En dan wordt het in mij nog interessant voor de standaardindustrie waar jij het over hebt, waar je in die fragantie heel snel moet gaan, om interessant onder ook eens een keer in te stappen. Ja. Oké, dat is leuk. Dit brengt mij op Mars. Ja, daaruit. Mooi beruchtje, ik snap hem niet. Oh Bart, zuchtstof heeft gefabriceren. Oh ja. Uit CO2 van de Mars atmosfeer. Is dat een experiment van grote betekenis? Ik denk als, hoe zeg je dat, hoe moet ik het goed noemen, de betekenis. Het was in elk geval een primuur. Ja, inderdaad, de betekenis, direct heb ik er niet zoveel aan, want het ging volgens mij over heel weinig bevelheden. Er is niemand om in te ademen. Nee, nou ja, je kan dat wel met zuchtstof kunnen doen, maar het feit dat je dus inderdaad eigenlijk een eerste variant van resources mine op een andere planeet is, in die zin als melpaal, dat is het woord waar ik zocht, een melpaal is denk ik zeker. Ik denk niet dat er over iemand twijfelde aan het feit dat kom. Wij moeten het wel vertellen. Wat ik wel aardig vond, als het gaat om die brandstoffen uitruimte, dan is het idee dat je ergens water vindt en met elektroliezen zet je dat om in waterstof en zuurstof en dan kun je iets in de fik steken. En dat is hier ook aan de hand, want volgens mij hebben ze, in elk geval met de gebruikmaking van elektriciteit, want iets anders hebben ze niet, hebben ze CO2 in zuurstof en koolmonoxide in zuurstof. En die zuurstof is daar dan een product van, dus het uitvoeren van zo'n proces, dat hebben ze aangetoond, dat kan, dat lukt ons dus. En wat ik ook wel interessant vond, ze hebben in een uurtijd een hoeveelheid van 5 gram zuurstof gemaakt uit mijn afgezegd, dat zou nog genoeg zijn voor een mens om 10 minuten te ademen. Dat vond ik een heel interessant gegeven, want dat betekent eigenlijk dat je al in de buurt bent van de schaal die je nodig hebt en zet 6 van die dingen naast elkaar en je kunt één persoon gewoon in je leven houden. Ja precies. Dat is toch wel geweldig. Volgens mij was iedereen er ook wel over eens dat die technologie om dat voor elkaar te krijgen, dat was niet zo spannend. Dat wist vooral oude processen in de chemie, ja precies. De grap dat dat nu met hardware op Mars ook werkt, dat is inderdaad een stap voor, dat is mijn eens. Maar dat opschalen naar een grote experiment, ik denk niet dat dat extreem spannend is. Nee niet spannend, maar oké, als je mensen op Mars en ik ben boordevol sceptisch daarover hoor, maar als je dat wil, dan zul je dit soort dingen hebben. En denk even een stapje verder, je werkt nu met CO2, maar goed, Mars heeft nu kwaad, wat jouw of een beetje makkelijke plek om het te kunnen gebruiken, dat is nog even een tweede, maar het is er, dat weet je. Dus als je CO2 en water hebt, dan kun je heel veel, ook alcohol maken, noem maar even wat. Dus ook die processen zijn bekend, ook dat, die chemie is geen gokkenzak, maar die chemie is ook bekend, je hebt stil nodig en met die twee elementen kan je wel interessante dingen doen. Dus in die zin is ook water, we vinden dat best belangrijk, want met water en CO2, kwalijk hand op. En dan is nog even de vraag, dat er water is op Mars, dat is aangetoond volgens mij, Nou, of het ook overvloedig aanwezig is, dat is volgens mij nog een tweede. Ja, als je op een gegeven moment rond de equator kijkt, dan zijn er enorme vlaktes waar gewoon onder het stof ijschot, die hebben ze met Mars Express gedirecteerd en met de Tracecast Orbiter van ESA. Dus daar is men wel overeens dat er behoorlijk hoeveel het water op Mars is. Zullen we dan doorgaan met het helikoptertje, de Ingenieurbotting, die intussen twee of drie vluchtjes heeft gedirecteerd volgens mij. Ja, de eerste ging alleen naar boven en naar beneden, de tweede ging naar boven en dan draaien. Volgens mij was het een uurtje, dus een stukje op zijk en dan naar beneden op een andere plek. De derde ging echt een heel erg weg, 800 meter of zo. Maar wat mij opviel, dat was dat ik last, en dat wist ik tot voor kort niet, dat die helikopter eigenlijk al bijna klaar is. Die gaat nog twee vluchten doen of zo, en dan gaat Perseverance rollen en dan is het einde helikopter. Dat is wel onvluchtend, want ik dacht dat het tot nu toe was, we gaan even wat vluchten doen om te kijken of je het doet en dan gaan we echt ermee aan de slag, maar dat is helemaal de bedoeling niet. Nee, dat is een proef van concept, dus laten zien dat het kan. Maar voor de rest, het probleem denk ik, het probleem is dat je niet alleen die helikopter laat vliegen, maar dat je ook redelijk veel resources van Perseverance zelf nodig hebt, dus die moet er ook taken voor richten om een helikopter te laten vliegen. En op een gegeven moment, die resources zijn schaars, wat wil je ermee doen? Dat ding daar de hele tijd laten staan om een beetje dat helikopter te laten vliegen, dat is natuurlijk ook niet de meest nuttige inzet na een aantal keren meer. Dus volgens mij is dit tijdelijk, ik meen dat ook, maar drie vluchten gepland waren. Vijf volgens mij. Vijf vluchten dan, en daarna is het inderdaad sloesh, dankjewel voor de moeite, dan gaan we andere dingen doen. Proef of concept is leuk, maar dan heb je dus een concept bewezen en de bedoeling daarvan moet er zijn om later eens een helikopter te hebben die echt dingen gaat doen. Hoe moet dat dan gaan? Zet je daar dan wel een robot naast die niks aan het helikopter bestuurt? Het gaat om dat je een goede wetenschappelijke instrumentatie aan boord van de helikopter hebt. En elke kilo die je er aan plakt, moet je ook weer zo veel kilo aan batterijen erbij plakken. Het is een soort never-ending story met dat ding. Je kan hem niet zo zwaar maken, dus dat is ook volgens mij een van de redenen waarom ze het op een gegeven moment mee stoppen. Er zit geen echte wetenschappelijke instrumentatie aan boord. En daar zijn jullie nu wel mee bezig, geloof ik, een helikopter die dan wel 10 kilo of iets overgeeft? Ja, ze zijn natuurlijk bezig met de Dragonfly voor Titan. Dat zijn ze vanuit de John Hopkins University mee bezig om te bouwen. De Dragonfly heeft een nucleaire batterij en die gaat naar Titan, die wordt daar losgelaten en die heeft ook een soort drone. Die gaat op Titan een aantal vluchten maken, maar daar zit gewoon alles in de drone zelf. En daar heb je ook een truck waar je wat mee kan doen. Ja, die is zelfs dichter dan op aarde. Dat is iets makkelijker. En hij is ook nog een keer met een nucleaire batterij uitgerust. Dus je hebt daar nog meer energie in bezig bij? Precies. Oké, interessant. Meer hierover of gaan we door naar het volgende? Ik vind het, wat je altijd ziet, dat je dit overvloedig veel aandacht krijgt. Maar het was eigenlijk een allereerlijkheid. Dat hele Purge Spheres Proce app programma, een redelijk klein onderdeeltje. Het was een kleine en leuke wijze van spreken. Maar de ambities waren ook niet zo hoog. Maar ja, dan zie je toch dat het heel erg aanspreekt. Dan vinden mensen het toch jammer als het niet verder gaat, maar ik snap het wel. Precies. En ik denk ook, naast de reputatie met die robotjes op marge, die gaan allemaal veel langer mee dan de bedoeling was. Grote successen met, hoe heet het allemaal? Opportunity spirit. Juist. Maar er zijn er meer. En nu bouwen ze een ding. Ze doen vijf vluchten en hij zou veel meer kunnen doen, technisch gesproken dan in elk geval. En ze laten hem gewoon daar in het stof staan. Ja, maar ja, er zijn belangrijke dingen te doen. En hij is ook blijkbaar zo gebouwd, zeg jij Erno, dat er geen instrumenten aan boord zijn. Dus als iemand erbij is dat hij kan vliegen, dan ben je eigenlijk klaar en heb je er niks meer mee te doen. Ja, ja. Ja, helder. Michel, want we hebben een onderhefelaar nog gedaan, eentje van mij nu, dan wil jij. Ja, toch nog even naar SpaceX, denk ik. En toch de verrassende en deels ook weer niet in de categorie, dat zei ik vijf jaar geleden al, mededeling dat SpaceX inderdaad dat programma voor de NASA lander op de maan heeft binnengesleept. SpaceX bouwt de maan lander voor NASA. Heb je dat twee weken geleden of een week geleden niet zeker? Vond ik dat daarna toch? Ik weet het niet meer. Nou ja, laten we het gewoon. De onderging was vorige week. Oh ja, nee, dan was dat. En dat is natuurlijk wel heel bijzonder. En wat, zeker zijn ze niet verrast, maar wel opmerkelijk dat NASA gezegd heeft, we kiezen maar één partij om die lander dan te bouwen. SpaceX zegt, we gaan gewoon Starship gebruiken. Ik vind dat dapper. Maar die hebben aangeboden, volgens mij in een pot, zeg maar, want het is dan zo'n competitie, weet je, zo'n aanbesteding. Kostte ze, hadden ze de helft aan kosten van Blue Origin, dus ze waren echt significant goedkoper. Ze hebben natuurlijk ook wel een track record, waar we eerlijk zijn, in tussen. Dat kan ik me dat ook wel voorstellen. Alleen, tot nu toe was NASA altijd bij dit soort dingen, en dat zag je ook bij de commerciele opdracht om mensen naar de ruimte te brengen. Die gokte NASA op twee partijen. Op dit moment heeft SpaceX gelieverd, bij Boeing was het anders toch? Boeing nog niet, weet je wel, want het zit nog in de buidelijn. Maar nu zeggen ze heel expeditief, we nemen er maar één. En dat is nogal, vind ik ook nog wel een risico aan te staan, want als je maar één partij hebt, ben je eigenlijk een monopolist. En als je een monopolist bent, kan je vragen wat je wilt. Ik heb de indruk zelf, maar correct me if I'm wrong, als je er anders naar kijkt, dat dat ook wel te maken heeft met het feit dat ze vanuit het congres nog niet het budget hebben toegekend gekregen, omdat ze het nodig hebben. En dat ze daarom een beetje Pennywise. Volgens mij, wat SpaceX heeft gedaan, die hebben geboden precies de prijs die er was, hoeveel het geld die er was. En de rest zijn ze bezig om zelf gewoon uit de markt te halen. En dat is de grap natuurlijk, want Musk, hoe hij het doet weet ik niet, maar hij krijgt heel makkelijk geld vanuit private investeringsmaatschappijen. En vorige twee maanden geleden had hij weer anderhalf miljard opgehaald. En dat heeft hij continu nodig om niet alleen Starlink te doen onder die grote constellatie van satelieten, maar ook om Starship. Ondanks dat het allemaal in elkaar geflans lijkt, is het een extreem duur proces waar hij doorheen gaat. Die raketmotor, die webtoes die hij iedere keer laat klappen, daar zo vlucht, dat is geen sinecure. Dus hij heeft het gewoon weer heel slim gedaan. Maar er is een nieuwe naastadministrator, dat is Nelson. En die komt heel erg uit die oude Garda. Die komt uit Alabama volgens mij, daar is die senator geweest. En daar zitten natuurlijk de grote partijen van vroeger. En er gaat een heleboel discussie nu al dat het congres extra geld zou moeten vrijmaken om een tweede partij uit te nodigen. Want niet alleen Jeff Bezos heeft geprotesteerd, ook dan de derde partij heeft al de Dynetics. Die heeft ook al een protest in gediend. Oké, en dan die protesten steek? Ja, die van Dynetics misschien wel. Maar het probleem met het voorstel van Bezos is geweest, is dat hij een aantal vooruitbetalingen had gevraagd in het contract. En dat was specifiek uitgesloten. Dus zijn voorstel ook al hebben ze misschien meegenomen. Ja, dat is een beetje een raar iets. Maar ik denk dat er bij Blue Origin het komende jaar heel veel gaat veranderen. Want Bezos heeft gestopt met Amazon natuurlijk. En hij heeft gezegd, ik ga nu fulltime op Origin focussen. En ik denk dat dat heel hard nodig is. Want wat ze de afgelopen 5 jaar hebben gedaan, maakt niet echt veel indruk. Indruk het succesvol gelanceerd. Nee, meer. Maar suborbital. En 100 kilometer hoogte en dan weer terug. Maar er is geen nieuw Glenn, de orbital versie daarvan. Ik heb alleen de fairing gezien. Voor de rest nog helemaal niks. Nee, maar als je zelfs dezelfde filosofie als SpaceX gedaan heeft. Ik heb laatst het boek van Eric Berker, Liftoff, zitten lezen. Echt een aanrader over de eerste jaren van SpaceX. En daar zie je inderdaad dat zo'n Falcon 9 eigenlijk ook gewoon een opschaling is. Van wat ze bij Falcon 1 allemaal hadden uitgevolgeld. Ze wilden eigenlijk nog een Falcon 5 tussen, maar er was geen tijd voor. Dus op het verleden meteen van de hoofdprijs. En dat is bezig als we het natuurlijk ook aan het doen. Weet je al, die big Glenn. Of, hoe heerlijk, klopt dat? New Glenn. Die New Glenn is een opschaling van die raket die ze nu gebruiken voor die overbetalen hopjes. Wat natuurlijk al op dit moment een volledig achterhaald concept is eigenlijk. Nee, nee, nee, nee, nee. Maar ik vind het een heel groot verschil tussen. Want dat is New Shepard, die naar 100 kilometer hoogte gaat. Als dat als voorloper ten opzichte van Falcon 1, wat echt daadwerkelijk al een oratel kapale raket was. Dus daar zit nog wel een verschil tussen. Maar als Bezos daadwerkelijk 100% gaat focussen op Origin, dan verwacht ik binnen twee, drie jaar dat daar daadwerkelijk een New Glenn moet staan. Heb je trouwens het 4-lijnen grapje van Elon Musk nog meegekregen? In de calatoon naar Bezos' rapport. Hoe is het? Dat Musk twittende als reactie op het bericht dat Bezos in protesten aan het tekenen heb. Dat twittende hij eigenlijk richting Bezos. Jij krijgt hem niet omhoog. En dan de zaakjes in orbetol. Weet je wel. Dus dat is heel gezellig. Wat er op zat in jouw verhaal. Boeing heeft blijkbaar vrede mee. Ja, maar die hebben het niet geboden volgens mij. Er waren er maar drie partijen. Maar dit gaat heel specifiek ook over de landen, volgens mij. Dat was nog het deel wat nog niet ingevuld was. Dit is natuurlijk wel allemaal wel triptueurig voor dat hele SLS-project. Weet je wat die SLS nou nog gaat doen? Behalve één keer Simoniël vliegen. Dat vraag ik me echt serieus. Dat vragen we hier onze allieden. Daarnet kwam de Naarze administrator te spraken. Toen jij in de inleiding vertelde wat jij te melden had. Toen had je een interview met de directeur van de Naarze administrator. Van ESA, pardon. Dat was het. Maar ga daar maar eens verder dan. Nadeek dan nog even één ding wat me ook opviel. Ik denk dat ze zei straatje van waar we boven hadden. Ik had ergens in de prijs vracht van wat ze vragen voor een passagier in Groot Dragon. Weet je dat? Dat SpaceX vraagt voor één... Uit de hoofdslit is het een keer voorbij gekomen. Wat denk je dat ze vragen? Een ticket naar het ruimtesstation. Ja, dus gewoon naar Naarza. Naar prijs die Naarza betaalt naar SpaceX voor één persoon. Dat zal wel oninclusief zijn. Dus ik krijg wel een ingeslust. Met een... Met... Iets meer. Iets meer. Oké, nee. Ik zou 5 miljoen aan mijn duim gezogen hebben. 55. O ja, dat is waar. Want de Russen vroegen 80. Ja, ja. Maar daarom vond ik het ook opmerkelijk. Want de Russen vroegen 80. Maar dat was natuurlijk echt de uitknijprijs. De monopolist zou het wel zeggen. Ja, die hebben we. Ik heb ooit iemand een staartje zien twitteren die liet zien hoe die prijs zelfs in die loopjaar omhoog gegaan was. Volgens mij komen die van 15 of zoiets dergelijks. En dan is de kost waarschijnlijk nog minder. Dus oké, je krijgt wat minder luxe of inclusief, ik vind het al eerlijk. Maar een sojuus stoeltje kost de Russen waarschijnlijk. Want dat zijn 5, 10. Ja, dat is iets meer. En dit kost na zo'n 55. Dus het is in de categorie waar Wout Musks zijn geld vandaan, echt goedkoop is die ook niet. Nee, nee, nee. Maar ik snap dat compleet. Je bent als enige die op dit moment kan leveren. Waarom zou je gekoopt zijn? Nee, precies. Hij probeert gewoon zijn ontwikkelingskosten eruit te halen. Ja. Als je heel eerlijk kijkt met Falcon 9 lossingen, waar je nog steeds 60 miljoen voor vraagt. Die 60 miljoen heeft hij echt niet nodig om hem omhoog te gooien. Het zit meer tussen de 10, 15, dan heb je het wel. Dat is een interessant vraag. Ik zou het niet weten, maar ik weet meer. Ik weet bijna, ik heb er een aantal dingen over bij gekomen. Ik denk echt niet meer dan dat is. Dan is het opeens heel leuk. Maar goed. Zeemvroeg aan de directeur-generaal van ESA. Ja, ja. Ik las het artikel met de nieuwe directeur-generaal van ESA, Wins de Naam, ik noem het heel goed. De voormalige directeur Aert op z'n vaartje. Ik moet zeggen, in deze tijd ken ik hem wel in die rol. De naam is me ook niet onbekend. Maar die is nu directeur-generaal. Toen bedacht ik me wel van, nou, dan heb je inderdaad momenteel best wel een uitdaging. Weet je, dat is ook heel interessant waar Europa met zijn ruimtevaartprogramma naartoe wil. Je zou best kunnen zeggen, laat ik maar zeggen, anders is het makkelijker, dat ze op wat een vlak echt de boot wel gemist hebben. Zeker natuurlijk waar het vloggerschip lanceren betreft. Je hebt in Europa denk ik echt een probleem. Dus ik ben wel leuk, maar ben benieuwd wat daar gaat gebeuren. Weet je hoe ze dat gaan aanvliegen en of deze man voor een nieuwe wind gaat zorgen. Want in de ESA-dynamiek, waar natuurlijk landen allemaal belangen in hun eigen industrie moeten behartigen, zeg maar, dat is nog niet heel makkelijk. Nu we dan toch in Europa zitten, Jules is op de weg naar Estec. Ja. Die dan meteen ook maar eventjes. Of Jules. Jules, dat is veel leuk om te hebben. In Engels wordt het sap. Nee, dat weet ik niet. Arno, vertel jij wat Jules is, want jij gaat gewoon even langs. Jules is de Jupiter Icy Moons Explorer. Oké. Ja, dus wat hij gaat doen is, hij gaat... Deze meisjes van Jupiter omzoeken. Ja, die gaat ongeveer tien jaar vliegen vanaf de aarde naar Jupiter. Als hij daar helemaal is, doet hij een aantal flybys van Europa. En hij gaat daar een paar flybys van Calisto doen, maar uiteindelijk moet hij in een IJsland rondom Ganimé-desk komen. Oké, dat zijn echt de Galileo-maantjes. Ja, eigenlijk. Ja, IJsland wil je niet naartoe, vanwege het hoge stralingsveld. Extrem hoge stralingsveld bij IJsland. En als je verder van Jupiter weg komt, kom je in een wat vriendelijker omgeving. Waarom is dat zo bij IJsland? Is het te dicht bij Jupiter? Ja. O, dat is de reden. Het maagdeetveld is extreem sterk van Jupiter. Daarom heb je dat veld. Dus dat wordt dus heel spannend. Het is een gigantische ruimteschip. Het is gewoon een ruimteschip, dat kan je gewoon eerlijk zeggen. En daar zitten tien instrumenten op. Hoe groot is dat dan? Drie en een half geloof ik. Meten? Ja. Oké. Dat vind ik groot. Nog geen autobus. Maar oké. Dat is geen enthousiast, maar dat is wel een flink ding. En er zitten tien instrumenten op die door Amerika-Europa gebouwd worden. Waardoor een laser, hoogtemeter, drie vier camera's, spectrometers, een ondergrondse radar om onder de grond te kijken van Ganimé-desk. Om te kijken of daar kleine poeltjes water naar wezen zijn. Ook bij Europa natuurlijk interessant om naar te kijken. Wat voor gelagende processen er gaan worden. Dus er gaan echt weer dingen in de tweede komen die we niet wisten? Absoluut. Absoluut. En de plaatjes zien we waarschijnlijk niet. Extreme hele goede plaatjes. Nou helemaal van Ganimé-desk van Europa verwacht ik echt spectaculaire verbeteringen van de resolutie van het beeld. Absoluut. En ook, kijk hoe de woorden om te... Want van welke afstand zijn deze tot nu toe gefotografeerd en wat krijgen we dan? Nou ja, we praten de technologie van de laatste beelden is Galileo geweest. En dat is 20 jaar of 25 jaar geleden. Dus je praat ook echt in het beeld? Oude technologie verbetering, grote verbetering. Met de camera's verbeterd? Absoluut. En ook gewoon de spectrale kennis die je gaat krijgen van de mannen wordt gewoon veel beter. Dus dat wordt een interessant project. En het ruimteschip is nu bijna klaar. Dus het wordt nu naar Ashtek overgebracht en daar gaat het omgevingstest in. En Michel zegt, dat wist ik niet, jij hebt aan dat ding gewerkt. Wat heb jij daar aan gedaan? Ik heb in de beginfase, in de fase A noemen ze dat, het begin van het project, heb ik samen met een collega het project gedraaid in het begin. Ik was verantwoordelijk voor de instrumentatie aan boord. En mijn collega was verantwoordelijk voor de satelliet zelf. Zo hebben we dat met zijn tweeën, drie man. En dat zegt jou, sweeping, de instrumentatie aan boord. Maar dat betekent inventariseren wat er allemaal in moet? De instrumentatie wordt altijd aangeleverd door grote groepen wetenschappers en wetenschappeninstituten over de hele wereld. Dus die waren er toen ook al. Dus mensen komen met die lijst bij jou en zeggen tegen jou, zorg maar dat ze het niet doen. Nee, nee, nee, dus ik denk, we faciliteer alleen. Er wordt een stukje lezen gedaan. Vroeger was het zo dat bij ESA werd een announcement of opportunity gedaan voor instrumentatie op een missie. Dan konden alle wetenschappers in de wereld een voorstel schrijven en dat werd dan door een wetenschappencommissie bekeken en daar werden instrumenten uit geselecteerd. En daardoor wel de instrumentatie die daadwerkelijk gefinancierd werd door de lidstaten. Dat is wel belangrijk, moet wel betaald worden. Dat is met Yous ook gebeurd. En uit die zijn er heel veel voorstellen gekomen en daaruit hebben ze er tien geselecteerd. En die zijn meegegaan in de studie van de missie. En die is uiteindelijk samen met nog twee missies, was hier een competitie en daar hebben ze uiteindelijk Yous uitgekozen om als eerste te gaan vliegen binnen de L-klasse van ESA wetenschappelijke missies. Want L2 is volgens mij Athena en L3 moet dan Lisa worden, de gravitatie missie. Zo is het wel een beetje. Ja, en de lancering is juni 2022. Ja volgend jaar. Dat is best snel. Ik vond er twee dingen leuk aan, dat ik nog even mag zeggen. De NS heeft er volgens mij echt een loeivere brandstof aan boord. Ik meen iets van drie ton brandstof. Dat is echt heel veel. Om om tussen al die manen heen en weer te kunnen zijn. Nee, nee, nee. De orbit insertie in het Jupiter systeem kost heel veel brandstof. En daadwerkelijk, als je er rondom Gani-Manager gaat rijden, kost dat ook nog een keer veel brandstof. Dus dat zijn de twee momenten waardoor je... Dat gaat om ingrijpende veranderingen in de snelheid. Ja, om te zorgen dat je in de baan om die objecten te trainen. Ja, niet dat je er voorbij vliegt. En de tweede wat ik er wel leuk aan... Wat ik opviel, dat ik dacht dat ik eindelijk weer wat leuks op de vloer van Estec. Ik heb ook wel het idee dat daar de laatste tijd niet meer zo echt... Meteo, meteo-stadachtige dingen. Ik zat even te kijken, maar de laatste keer dat daar een Rosetta-achtige of dews-achtige missie was, is voor mij ook weer even een tijdje geleden. En Rollerhoopter is toch ook bij Estec een testvolgbeheer? Dat is wel weer... Dat is iets van vier, vijf jaar geleden. Waarom komt dat ding naar Estec? Voor de trilproef of zo? Ja, meestal gaan ze naar Estec voor omdat daar je de grote faciliteit waar je tril- en temperatuurproef en dergelijke kan doen. En soms zal ook wel in dit geval geluid. Dus dat is ook trilproef, maar ook akoestische trillingen. En daar heb je in Estec hele grote faciliteit voor. Waarom ik het ook wel leuk vond, is omdat er een periode is geweest dat je vanuit de Space Expo met het trainetje op bezoek komt. Want de testcentrum heeft mooie galerijen waar je dat allemaal kan bekijken en daarom moet je in de weg lopen. En dat zal qua corona wel stil liggen, maar misschien dat dat ook weer op gang komt. En in dat verband is het dan wel weer leuk als er weer iets op de vloer is wat aansprekend is. Mocht je daar belangstelling voor hebben en het weer open zijn, kan ik het iedereen van harte aanbevelen. Dat is een beetje te kleren. Oké, Arno, wat had jij nog meer? Nou, we hadden het net even over dat Chinese ruimtestation. Ja, die is echt spectaculair wat de mensen daar aan die kant van daar aan het doen zijn, als ik heel eerlijk ben. Ik heb het idee dat er in Europa nog steeds een klein beetje gedacht wordt van, moeten we dat nou allemaal wel serieus nemen? En ik denk dat dat ongeveer 10 jaar te laat is. Je had ze 10 jaar geleden als serieus. Je dacht dat ze denken dat je het toe moet doen. Toevallig, voor één project waar ik bij ESA voor heb gewerkt, ben ik een aantal keer in China geweest en hebben de faciliteiten kunnen zien en die zijn schrikbarend groot. Ik vergeet nooit meer dat we bij één partij waren. Ze hadden een heel groot cleanroom en een heel groot testcentrum. En toen zeiden ze, ja, dit is nog een beetje klein, want we gaan volgende week verhuizen en we worden twee keer zo groot. Wij stonden al te kijken van, wat is dit? Dus daar wordt serieus keihard gewerkt om een aantal leertuigen op die aspect te doen. En dan gaan ze een ruimtestation bouwen. Het nieuws is dus, er gaat binnenkort het eerste onderdeel daarvan omhoog. Volgens mij vandaag morgen. Vandaag is woensdag 28 april. Ik zag een foto van een akoestische testopstelling die inderdaad een maatje groter dan wat ik bekend was. En toen dacht ik, een koppie van Zarya. Zarya was dat eerste bouwblok van Space Station, van 1998 gelanceerd. Ik zag wel een bevallen architectuur, waarvan ik denk, die komt me wel bekend voor. Dat heb je nog gejand? Ja, de realiteit is dat als je nu kijkt naar het Chinese programma, dat ze het daarna overal mee veel beter doen. Dus die tijd dat ze iets kopiëren is wel voorbij. Maar ik dacht wel, die structuur ken ik wel. Maar is bekend hoe groot dat ruimtestation zelf wordt? En wat ze ermee willen? Ik heb er een plaatje van gezien, wat volgens mij uit een stuk of vijf van dat soort modules bestond. Dat is wel een slag kleiner dan Space Station. Maar het wordt gewoon in feite een concurrent van het ruimtestation. Wat ik eigenlijk in alle eerlijkheid ook wel heel jammer vind. Dat het mooie van dat Space Station dat we nu hebben, is dat het een internationale samenwerking is. Aan de andere kant komt er een beetje concurrentie, dat ook wel is gezond. Maar die is vaak weer wat militaire gedreven voor mij gevoel. Ik weet niet, ik vind juist het feit dat Rusland en Amerika samen in zo'n meegalomaan project zitten. Ik word daar wel warm van. Dat je dus vanuit China daarbij mag. Dat is een no-go voor de Amerikanen. Ze hebben geprobeerd om China bij te halen. En in congres stuiten dan iedereen van hun stoel af. Dat gaat nooit gebeuren. Grote angst voor Solyna. Ja, dat soort dingen. Ik wil graag zien dat je beter bent dan uiteindelijk het land, waarmee de beste civiliteit is. We hadden het net over het ISS. Maar ik hoor steeds meer berichten vanuit Rusland. Die willen stoppen met ISS. Dus in 2025, 26 hoor ik, dat zeggen we van, joh, onze Porsche is voorbij, wij doen niet meer mee. Dat kan ik me eigenlijk voorstellen. De building blocks, die Zarya, die is bijna 25 jaar oud. Nu zijn de Russen, dat bedoel ik niet, echt supergoed in oude beuken in de gang houden. Maar er komt wel een punt. Dat is het cruciale element van het ruimtezoon. Het Russische deel. Als je daar echt serieuze dingen niet meer in werkt, heb je echt een probleem. Ik kan me best voorstellen dat er een punt komt. En dan is het misschien ook maar beter om het mee te houden. Aan de andere kant is alles politiek. Dus ik kan ook zeggen dat ze de Amerikanen onder druk willen zetten. Maar ik was ook niet van de week dat de Chinees en de Russen besloten hebben om samen een maanbasis op te gaan zetten. In de komende, weet ik niet, hoeveel jaar. Daar is een overeenkomst over gesloten. Dus ik denk dat de politieke verhoudingen in de wereld aan het schuiven zijn. En dat Amerika gewoon zelfs op ruimtevaartgebied aan het schuiven zijn, want dat is de laatste tak waar je zo voor hoort. Wij zien nu meer huil om samen met de Chinezen dit verder te gaan doen. En we laten de Amerikanen en de Westense partijen maar eventjes aan de zijkant liggen. Ik snap het wel. En dat ding dat de Chinezen nu vandaag omhoog schieten, dat is meteen het eerste onderweg. Niet zomaar iets wat moet gaan hangen, de wacht tot het wordt afgemaakt. Maar dat kan nu ook al meteen als ruimtestation functioneren. Dat weet ik niet. Dat is wel eigenlijk. Je kan er naar binnen en dan is het lucht. Je bent er waarschijnlijk rudimentair in leven gegaan. Dat lijkt me wel. Dat was volgens mij bij de eerste Russische blok ook. Daar kon je aan koppelen, maar ik kon er binnen. Dus het zal de eerste stap zijn. En de Chinezen lanceren dus ook, maar dat is in 20, 24 of zo, we hebben nu bekend gemaakt dat ze dat willen, een missie het zonostelsel uit. Dat is volgens mij echt pure politiek. Dat willen ze zelfs uit zijn als de Chinezen de communistische partij 100 jaar bestaat. Dat is een soort achterliggende gedachte. Maar weet je, er zijn in totaal vier zondes die dit hebben gepresteerd. Dat zijn de pioneers en de VVV-flexers. Daar is toch op genoeg te leren. De list is volgens mij ook gedentelijk uit het enige... New Horizons. Die zitten we niet toch gewoon in een band? Dat weet ik niet. Dat moet ik eens opzoeken. Interessant. Maar hoe dan ook. New Horizons natuurlijk. Als je maar geduld hebt van New Horizons ook. Ik weet niet hoor of dat zo is. Vraag ik me een beetje af. Het gaat dan om de interactie tussen volgens mij dat deel van de zonzinvloed, om het zo maar even te zeggen, en dat deel van de interstellaren ruimte als je daar naar buiten komt. Ik heb toch wat moeite, maar ik ben geen natuurkundige, om me voor te stellen hoe in dat dat interessant is. Het is op een gegeven moment best wel leeg. Er zijn nog 16 tonnen om die hoog opgeven van de data. Die Voyagers. Nee zeker, maar hoeveel adiënelijke kennis je daar nog uithoudt. Ik weet niet, misschien wel een schattig categorie. Magneetvelden in het internationale medium is wel interessant om uit te zoeken. Dus ik kan me voorstellen dat daar een groepje nog steeds heel interessant naar kijkt. Maar ik ben met je eens dat het meer een politieke iets is dan wat anders. Maar dat is in mijn ogen typisch hoe Chinese ruimtevaren werken. Er worden heel veel missies voorgesteld. Er worden ook heel veel gelanceerd. Dus dat daar ook zo eentje weer tussen zit. Want ze zijn ook bezig met een soort Hubble Space Telescope die ze aan hun grootstation willen gaan koppelen. Is dat handig? Ik weet niet, de trillingen weet ik niet. Als die ook weer los kan koppelen, als die geonderhoud is. Ik weet niet precies hoe de details... Maar daar wordt nu aan gewerkt om die ook binnen een paar jaar te lanceren. Dus er zijn heel veel ambities. En met één partij in de overheid kan je heel veel bewerkstelligen. Juist, je hebt gestopt elke paar jaar weer aan het budgetten. Dat scheelt toch. Ja, dat is goed. Goed, hebben we nog iets? Nou, ik niet. Heb jij nog wat op je lijstje? Daar zit ik nu naar te kijken. Volgens mij zijn de belangrijkste dingen wel langsgekomen. We hebben SM15 natuurlijk bij ons. Ja, de boom van vrijdag. Die gaan we geen boem melden met de dag. Komende vrijdag? Ik weet dat gisteren of gisteren was er een Static Fire. En vandaag was er één, want we moeten er twee doen. En dan werden geen raketmotoren uitgerust. Dat is heel positief. Dus een vastgeschoefde raket wordt aangestoken? Een Static Fire. Ja, dat is ook toegestopt. Op de grond, dan gedurende één of twee seconden worden raketmotoren aangezet. En dan gelijk weer uitgezet. Om te kijken of inderdaad de druk binnen de motor oké is. Simpel verhaal. Maar SM15 was wel wezenlijk anders dan die vorige. Weet je daar meer van? Als je kijkt naar de buitenkant van het schip, zie je bijvoorbeeld hoeveelheid thermische protectietegels. Dat is nu echt een heel groot vlak geworden. Dus daar kunnen ze nu daadwerkelijk wel z'n kanten goede data uithalen. Als dat lukt. Maar hij is heel erg op de vlakte gebleven over de andere 100 verbetelingen die hij heeft gedaan. Ik heb daar weinig over gehoord of gelezen. En dit is wel weer gewoon na 10 kilometer en dan proberen niet boem te doen? Ja, precies. En wat ik begrepen heb, er zijn een aantal van die gasten waar jij het vorige keer ook over had, die NASA Spaceflight, die dat continu volgen. Je had het erover dat waarschijnlijk de landing niet op drie motoren zal gebeuren, maar op één. Dus dat zou ook weer iets anders zijn. Dat is extra moeilijk. Nou, of ze hebben geleerd. Als je ze alle drie ontstekt, dan hebben ze, en ze moeten heel veel bewegen, zoals gimballen zoals we dat noemen, dan heb je grote kans dat ze elkaar een beetje in de weg zitten. En dat zou voor instabiliteit kunnen zorgen. Als je er maar één hoeft te ontsteken, dan is dat veel makkelijker. Je hebt gewoon minder kans om dingen in die fout te gaan. Maar blijkbaar heeft één dan genoeg vermogen om dat te doen. Maar waarom heeft ze dat nu maar met drie gedaan? Omdat dat straks als die vol zit natuurlijk niet meer kan worden. Ik denk dat uiteindelijk moet je het met drie gaan doen. Hoeveel moet die er hebben als die gaat vliegen? Volgens mij blijft deze iets met... Nee, ik sta het niet durfst. Ik dacht dat die bij drie bleef. Ik denk dat de ultieme Starship die ze ooit willen bouwen, dat die er veel meer nog had. Dat is de onderste kap. Die praten ze over 27 of 31. Bizar, hè? Een soort N1-complex. Of het boem gesproken. Als die klopt, klopt dat. Als die klopt, klapt die echt. Maar dan moeten we dus afwachten. Wanneer was het dan? Overmorgen of vrijdag, een van de twee dagen. Dan had ik eigenlijk alleen nog de Starlink-satellieten. Er is procedure om bij de FCC, de Federal Communications Commission, gedaan te krijgen dat de Starlink-satellieten lagere mogen vliegen. Dat is gunstig voor het vermogen. Ze zouden naar 540 tot 570 kilometer gaan. Blijkbaar zitten ze nu hoger, maar dat wist ik niet precies. Ze zitten op 6 of 7-honderd. Dat is een aantrekkelijk verschil. Het is makkelijker om daarmee te communiceren. Maar het is ook gevaarlijker, begrijp ik. Je hebt dan waarschijnlijk ook wel... ...de dukkere ruimte. Dat en je hebt er wellicht ook wel meer nodig dan. Want als ze lager zitten... Meer ruis. Ik zou zeggen dat als ze lager zitten, dan gaan ze harder. Dan zijn ze ook sneller weggewezen. Maar dat weet ik niet helemaal. Ook dat werkt in praktijk. Volgens mij hebben ze sowieso een vergunning voor iets van 10-12.000. Dat hebben ze al rond de FCC. Wat een stuks. Wat mij heel erg verbazend... Ik raak heel veel in discussie met mensen over Starlink. Ik vind het persoonlijk een fantastisch project. Maar er wordt door heel veel mensen gezegd dat het allemaal troep is. En ik snap het wel. Waar ik hoop eigenlijk dat het een beetje gebeurt... ...is dat de FCC niet alleen die beslissing kan nemen. Het is alleen maar een Amerikaanse partij. Dat is dus eigenlijk een beetje vreemd. Daarom is er niet iets wereldwijds waar elke land bij aangesloten is. Die zegt van nou, het is vooral wel leuk wat je daarboven probeert te doen. Maar hou je alsjeblieft wel aan deze en deze en deze regel. Maar Congo heeft ook nog ruimte nodig, bij wijze van spreken. Ja, ik vind dat wel een argument wat je zou moeten hanperen. En dat de FCC in Amerika zomaar zegt van oh joh... ...doen we nog maar 3. Zullen we er nog niet 3 van in het soort gescheven worden? Nee, maar sowieso... Jij kan op de leuze die kant op gaan waar het is standaard. Het is niet alleen Starlink. We hebben nu OneWeb wat aardig bezig is. Gisteren weer 36 omhoog. Als Amazon daadwerkelijk het gaat doen en Kuipa komt van de grond... ...wat ik wel denk dat gaat gebeuren. Dan komen er weer 1200 bij. Je moet jezelf gaan afvragen van hoe je dat allemaal in een nette baan gaat doen. En wie daar eigenlijk verantwoordelijk wordt voor het afgeven van de vergunning. En ook controleert dat die vergunning goed gedaan wordt. Dus ik zie daar nog wel een rol in voor een partij. Jij bent misschien in Nederland daar wel heel goed in. Wij zijn toch altijd van het strafhof in Den Haag en dat soort zaken. Waarom moeten we hier niet een goede partij voor zijn? Ja, waar ik op een gegeven moment achter kwam... ...ik heb wel heel lang een beetje gepudelt over die waarom doen we dit nou? Het voelt namelijk helemaal niet als gebruiker van het internet thuis. Het voelt op geen enkel manier een oplossing voor een probleem. En ik kan me dus niet voorstellen... Jullie hebben internet. Ja, ik weet het absoluut niet. Ik weet de absurdisme van de redenering. Maar ik heb toch internet, dus ik heb geen probleem. Maar waar zitten de mensen die hier 100 euro per maand voor gaan betalen? Waar zitten die dan? Omdat de mensen die geen internet hebben, die hebben vaak ook geen 100 euro. Tot ik tot de ontdekking kwam hoe ontzettend druk het internetprofilesysteem in Amerika is. Dus het onbeliggende probleem is dat een aantal bedrijven elkaar... ...compleet kapot hebben geconcurreerd. En daar is hij weer. Er is een monopolist over in Amerika. Die leeft een brakke service. Een schoonkast ofzo? Ja, ik weet niet hoe die heet. Maar er is eigenlijk maar één provider in Amerika. De meeste regio's zijn er maar één. Het is niet altijd hetzelfde. Ja, dat is een seconde. Maar dat is met name dat earthbound internet in Amerika zo ontzettend slecht is. En heel duur. En dan denk ik, zijn we dan eigenlijk niet het verkeerde probleem met oplossen. Dan moet je dan gewoon niet beter earthbound internet bouwen. Maar feit en ik geloof dat het waar is, de grote markt die voor zit nou juist in Amerika. En die blijft ook nog wel op draaien. En ook militair. In mijn ogen is het een fantastisch systeem. Ik begreep ook dat, ik vond het nou DARPA was, of de Amerikaanse leger heeft nu al een opdracht gegeven aan SpaceX. Om te kijken of ze zo'n ontvanger echt gewoon in een soldatenpak kunnen integreren. Met elke soldaat heb je dus direct contact op het Battlefriend. Dat is heel veel laag. Zoals op de voetbalterreng. Ja precies. En weet je, dat is nog maar een stapje 1. En daarna is het niet... Maar natuurlijk kan dat, want als je het in een mobieltje kunt bouwen, dan kan je het ook in een soldaat bouwen. Ja maar goed, daar gaat niemand soldaten straks hebben. Dus je komt contact met elk object. En als je dan naar robotisering denkt, dan gaat het nog wel eens onspannend worden hoor. En dat is volgens mij iets waar Elon Musk dan waarschijnlijk weer niet zo vragen over wil praten. Het is weer een ander project van hem. Maar het is wel grappig om te zien dat hij die hele Starship base heeft in Texas. En daar lopen ook twee van die robothonden van Boston Dynamics. En ik denk een beetje dat wel. Maar dat geeft mij een soort toekomstbeeld van hoe het zou over 20, 30 jaar. Dan heb je standaard misschien van dat soort... Dan voeren ze voor ons oorlog. Dat is wel zo makkelijk. Ja, dat hoop ik dan niet. Maar ik hoop wel dat dat soort basis er meer van komt. En dat je gewoon per dag drie, vier keer van dat soort lageringen gaat krijgen. Daar moeten we naartoe. Maar dat is ook mijn idee. Ja, dat is niet het is. Maar dat doen we wel voor de volgende bocht. Oké, dat vind ik een fijne manier om het af te sluiten. Dankjewel Arno Wielders. Graag dat je hier wil komen. Dankjewel Michel van Pauw. En dankjewel Bankerzijn. Dat ben ik. Luisteraars, bedankt. En heel graag tot de volgende Space Cowboys. En dat zal zijn over 14 dagen. Tot dan. Dag.