Aflevering 64 1u 7min NL

Wat wil de Partij voor de Ruimtevaart?

Show notes

Links

Perseverance kan aan de slag, onder andere op zoek naar water

De wind op Mars, met en zonder de zoem van Perseverance

De foto's van Mars op hoge resolutie

Het Voyager ruimtestation krijgt kunstmatige zwaartekracht

Komeet Leonard kan eind dit jaar zichtbaar zijn

Na twee crashes moet SN10 de eerste correcte landing uitvoeren

Ruimtevaart wil hulp van Den Haag

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Transcript
Welkom bij Space Cowboys. Welkom Thijs Roes. Een goede middag. Goede middag. Of ochtend of avond wanneer je dit luistert. Bij ons is het middag en bij ons is het 3 maart. En welkom Michel van Baal. Ja, ik ben er weer. Ja, leuk dat jullie er weer zijn. Ja, Herbert Blankesteijn. Ja, dat ben ik. Dat ben jij. Leuk dat jij er bent. Aflevering, nummer. Ja, goede vraag. Ik denk 64. Kan 65 zijn. Dat denk ik ook. Nee, 64. 64. Je hebt gecheckt. Nou nee, de vorige keer zei je volgens mij 63. Dat houdt me dus nu 64. Ja, ik heb geen plopkap. Plopkap. Dat maakt niet uit. Maar dan mijn petjes die gaan wat ploppen. Mensen zijn denk ik vanwege corona hier. Zou ik ook weer een vierkentje ophalen voor thuis? Ja, vanwege corona. Denk ik dat niet in deze microfoon. Ze spuren. Nee, precies. Dank je wel. Goed. Waar gaan we het over hebben? We gaan het hebben over perseverance. Over... Perseverance. Je voorzagde P. Ja, ik voorzagde P van perseverance. Nou, kijk dat klinkt beter. We gaan het ook hebben over politiek. Over politiek. Wat als er een partij voor de ruimte vaart? Ja, nee, dat moet er natuurlijk zijn, vinden wij. De Space Cowboys partij. We hadden hem eigenlijk moeten oprichten. Dus laten we eens even een verkiezingsprogramma doornemen als wij een partij zouden zijn. Ja, zeker. Ja, dat is goed. Ja, ik vind het wel leuk. Ik vind het wel leuk. Ik vind het wel leuk. Ik vind het wel leuk. Ik vind het wel leuk. Ik vind het wel leuk. Ja, maar wat ging er eigenlijk nog meer over hebben? Oh ja, SN10... Voyager Space Station. Een ruimtestation in de vorm van een wiel, zoals je dat in science fiction films ziet. Ja, leuk idee. Maar die naam, die moet een beetje beveiligd worden, vind ik. Die naam is niet verstandig, gaan we het erover hebben. Wat zullen we eerst doen? Perseverance maar, denk ik. Ja, ik denk perseverance. Persevering. Ik zit een beetje in het geval. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Ik denk dat we het wel kunnen doen. Van twee weken waarin zoveel uitkwam. Ja, het was te gek. Hoe hebben jullie dat beleefd? Ik kan er zo wat over vertellen. De landingsdoe. Ja, gewoon de afgelopen twee weken. Hebben jullie met je wat gezien van wat er allemaal is uitgekomen? Nee. Ik heb het wel vrij veel gezien langskomen. Ja, en natuurlijk uiteraard live gevolgd wat er gebeurde. Wat inderdaad, zoals ik wel een beetje had verwacht beter te volgen was dan anders. Ja, en je had ook een Clubhouse opgepakt? Ja, we hebben een Clubhouse hebben we besproken met wat er gebeurd. Daar zelfs André Kuipers bij was? Ja, zelfs die. Dus het was echt leuk. Dat was er leuk om te doen. En daarna is het natuurlijk gewoon even wachten tot wanneer de echte plaatjes komen. Die vielen weer niet heet. Ik was het meest onder de indruk, want ik heb wel een paar dingen voorbij. Ik wil ook wat jij straks laat horen Thijs. Maar de mooiste foto vond ik eigenlijk. De topshot van het laten zakken van Perseverance. Zoiets had ik nog nooit gezien. De topshot van de Sky Crane. Aan touwtjes naar beneden, maar dan van boven gezien. Echt een meesterlijk shot. Want wat je later zag, de eerste foto van Perseverance. Gewoon weer zo'n wild met zand en steentjes. Daar werd ik niet zo heel erg wakker van. Maar heb je die ene gezien, dat hij aan de parachute hangt? Dat je omhoog kijkt naar de parachute? Nee, hier. Ik zal je hem laten zien. Dan heb je deze foto nog niet gezien. Dames en heren, in de show notes zal die terug te vinden zijn. Even kijken hier. Dat is een zwart-wit foto. Dat is van de Mars Reconnaissance Orbiter. Ik haal me hier even tegen dat plexiglas-raam aan. Kijk. Hier zie je... Oh, wow. Het parachuteje. Je ziet de parachute en je ziet dat Perseverance er aan hangt. Vanuit een satelliet? Vanuit een satelliet die om Mars heen gaat. Die was op de juiste plek. En die heeft een topshot. Heb je die gezien? Dat is niet te geloven. Het geeft heel erg het idee van we zijn daar al als mensen. Met onze apparaten. We kunnen elkaar al in de gaten houden. We kunnen elkaar al in de gaten houden. Dat is echt... Dat is natuurlijk ook zo. Er is een hele float wat er omheen gaat. Ik weet niet aan mijn hoofd, maar een dozein volgens mij. Dat is allemaal minimaal. De meesten zijn hun eigen onderzoek aan het doen. Maar de Mars Reconnaissance Orbiter kan ook makkelijk de foto's maken. Dat worden er steeds meer. Dat is echt gek. Ik vond deze dat je Perseverance zag staan van bovenaf. Ik snap dat het niet heel spectaculair is, maar ik vond het toch leuk. Je kan ook de stofwolken zien van die sky crane die dat allemaal weg heeft geblazen. Dus al die foto's waren te gek. Ik kan iedereen oproepen om het te doen. Er zit een camera aan boord van dat ding. Er is een soort 360 graden foto uitgekomen. Ik weet niet of je die hebt gezien. Er zitten camera's op dat ding. Het is werkelijk waar. Het is idioot. De zoom op die camera is krankzinnig. Ik ben het getal vergeten, maar het komt erom neer dat je gewoon kleine kiezelsteentjes... Kan je op inzoomen. Ik zat gisteren gewoon... Dat was heerlijk. We hadden in de WhatsApp groep een beetje zo van... Is er wel iets gebeurd? Is er nog iets nieuws te vertellen? Of weet ik het wat? Ik dacht, ik ga gewoon eens even kijken wat er van Perseverance al naar beneden gekomen is. En het is waanzinnig. Ik heb gisteravond gewoon weer een avondje twee uur in die krater gezeten. Ja, ja, ja. Je waant je dan... Ik waan me daar. Dus ik open dan mijn Google Earth en dan Mars erop. Zodat je dus eerst kan kijken van waar zitten we nou precies? En je ziet dat NASA inmiddels dus langzaam wordt alles gedownload. Dus die foto's op hoge resolutie zijn beschikbaar. Die kan je dus downloaden op hoge resolutie. En dan dus zelf inzoomen. Het is te gek. Ik kan wat vertellen over eigenlijk van wat gaat Perseverance daar nou eigenlijk doen? Waar staat hij nou eigenlijk en wat gaat er gebeuren? Hij staat dus in die Jezero Crater. Dat heb ik al een paar keer gehoord. Wat is dat nou eigenlijk? Je moet je voorstellen, het is een hele oude krater. Dus die krater zit er echt al miljarden jaren. Vier miljard jaar minstens. En daarin is eigenlijk toen Mars nat was een rivier in uitgelopen. Dus in die krater bevond zich een meer. En eigenlijk aan de rand van als je weet van Mars was vroeger veel natter dan nu. En de grote vragen zijn hoe is het water nou? Hoe is het water verloren? Zeg maar hoe nat was Mars en hoe is het water verloren? Dan zie je dat eigenlijk aan de noordkant was een hele grote oceaan van Mars. Zuidkant een heel groot continent. En je ziet dat Curiosity is eigenlijk aan de ene kant van die grote oceaan. En aan de andere kant van die grote oceaan staat nu Perseverance in de monding van een delta. In welke onderlinge afstand? Dat durf ik eigenlijk niet te zeggen. Mars is een beetje kleiner, het is een halve wereldboel. Dus echt wel, we hebben het over 10.000 kilometer of zo. Oh, je hebt het wel? Oké, serieus. Ja, over serieuze afstand. Maar als je bij Perseverance kijkt, in die krater waar dus ooit een meer was, waar een rivier in uitkwam. Dan zie je dat die rivier, die kan je helemaal volgen gewoon. Die delta die gevormd is door die rivier. Die heb ik, ik heb even een lijntje getrokken, die was wel 150 kilometer of zo. Dus er komt echt een 150 kilometer lange rivier was daar. Volgens mij is nog steeds wel elke keer de vraag van, waren die rivieren nou permanent? Was het nou door regen? Weet je wel? Dat dat veel meer gewoon de hettet condenseerde en voor hoe lang dan? Dat zijn allemaal vragen waar dan dus antwoorden op moet worden gevonden. In ieder geval zie je dat Perseverance heel duidelijk op een soort heel vlak stuk staat. Bijna ja, in Nederland is het ook, het strand ook zo vlak. Zo moet je maar zeggen. Het is gewoon heel zandig. Lachland. Ja, het is wel zo natuurlijk dat heel veel, er is natuurlijk wel altijd nog wind geweest op Mars. Waarschijnlijk is het water dus ongeveer vier miljard jaar geleden verloren. Een 3,8 miljard jaar. Geleidelijk zeg maar. De wind heeft daarna altijd nog wel vat gehad op het landschap. Dus voor mijn ongetreden oog is dan ook niet helemaal duidelijk wat nou daadwerkelijk eroos door de wind is. En wat dan nog echt door het water kwam. Maar je ziet overduidelijk dat de plek waar hij staat, het lijkt gewoon op een delta die je hier op de aarde ziet. Dus het is echt waanzinnig om te zien. Daar gaat hij dus rondrijden. Het is ook heel makkelijk, de plek waar hij geland is is heel goed dus ook. Dus geen grote keien of zo. Dus je wilt in het verleden nog wel eens misgaan met Mars robotjes die op een te grote keien reden. Nou niks van dat alles. Hij is eigenlijk klaar. Ik heb ook nog even een overzicht gemaakt van wat van de overige instrumenten die op Perseverance zitten. Dus ik denk misschien is het leuk als jij dan even ondertussen een plaatje draait. Nee, een plaatje draait. Ja, precies een plaatje draait. Hij heeft dus ook een microfoon. Perseverance had eigenlijk ook een landingsmicrofoon moeten hebben. Dus die video beelden van dat hij neerkwam die ik trouwens ook fantastisch vond. Ja, dit is dus Perseverance zelf. Mijn koptelefoon staat super hard. Dus ik word ook... Dan moet ik wel wat aan kunnen doen. En kijk, ik hoor het nu heel goed. Ik hoor het nu heel goed. Het ding is dat... Dit. Dat is de wind op Mars. En ik hoorde dat thuis alleen maar toen ik echt mijn bass speakers aan zette. En dus als je dit op een simpele telefoon, door via de speaker luistert maar hoor je niks. Denk een simpele koptelefoon hoor je ook niks. Je moet wel echt even een goede bass horen. En dan hoor je hier weer... Dit is de hum van Perseverance zelf. Van de apparatuur. Ja, ja, ja. En hier weer die wind. De wind op Mars. De eerste keer dus dat we de wind op Mars horen. Fantastisch. Ja. En jammer dus van die landingsmicrofoon dat die het niet deed. Want anders hadden we dus nog geluid gehad bij het uitvouwen van de parachute en dat allemaal. Maar om een of andere reden deed hij het niet. En we zijn gewend aan beelden. Maar het valt me op hoe geweldig... Dat is het volgende YouTube-film wel weer. Hoe geweldig we dat geluid vinden. We zijn gewend aan ruimtevaartbeelden zonder geluid. En dat geluid wordt nu opeens heel speciaal gevonden. Sterk nog. Terwijl het altijd anders meer in het achtergrond is. We zijn natuurlijk, als je een beetje South Shikje films kijkt zeg maar, ben je gewend aan ruimtevaartbeelden waar wel heel veel geluid in zit met... Synthesizers of zo. Nee, ook maar het zoeven van ruimtevaart schepen door abrasies. En het schieten van lasercanonnen. Eigenlijk zouden die allemaal geluidloos moeten zijn, maar ik snap ook wel dat het niet werkt. Maar in die zin hebben we wel een rare perceptie van ruimte en geluid. Klopt. En ik moet nog even gezegd hebben dat ik die beelden van dat Mars steeds dichterbij kwam. Dat je eigenlijk zag... Even kijken, wat was het? Het was het shot van de camera naar beneden, naar Mars toe. Dus je ziet het hitteschild komt eraf en dan zie je zo langzaam Mars dichterbij komen. Dat heb ik trouwens ook gezien. Had ik ook niet eerder gezien volgens mij hoor. Ja, ik heb de video van de landing gezien dat je dus getuige bent in de... Hoe heet dat ding? De controlekamer. Ja. Maar de audio daarvan is op een gegeven moment gelijk gelegd met de video van het landen... ...toen die eenmaal beschikbaar was. En dat vond ik ook wel fantastisch hoor. Dat je er ook nog wat waren in het landingsvaartuig zit. En de Mars bodem steeds dichterbij komt. Op een gegeven moment zie je ook dat de raketmotoren van dat landingsvaartuig... ...dat die het stof beginnen op te wijnen. En je denkt, oh we zijn wel zo dichtbij. Ja, precies. Een hele mooie beleving. Zo goed. Zo goed gedaan om die beelden samen te zien ook. Terwijl tijdens de landing live er een vertraging van acht minuten was. En het heel spannend was. Tof om te zien dat het inderdaad perfect gegaan is. Zo tof. Nu vond ik het heel leuk om... ...dan ben ik even nog in het apparaat zelf gedoken... ...van wat zit er nou eigenlijk nog meer op voor die instrumenten? 24 camera's alleen al, geloof ik. Ja, absurd. En te gek. Dus allerlei soorten ook. Elmal inderdaad HD en dat allemaal. Maar ik wilde de Supercam niet onbesproken laten. Michel, ken je de Supercam? Ik heb een paar van die dingen zitten op het kijkje. Maar ga door. Ik heb het niet in Engels hier. Dus ik ben niet goed in het live vertalen. Maar de chemische opmaak van materie. Eigenlijk gewoon meten. Daar komt het eigenlijk op neer. Ja, gewoon zo klein als een potloodpuntje... ...op een afstand van meer dan 7 meter. Oké. Wauw. Dus een potlood op 7 meter kan dan gewoon een soort laser op of zo. Ik kan zeggen je stapt de laser. Want er zit inderdaad een laser op... ...waarmee je eigenlijk op een rots kan schieten. Dan verdamt er een stukje van die rots door die hele centrale hitte. En dan kun je analyseren wat er in die damp zit. Weet je, dat is fantastisch. Nou ja, dat ken ik dus alleen de ins en outs niet. Ik vond de Italiaanse laserrefractor ook wel weer te gek. Dat is weer een ander ding. Dat is, kan je nog dat verhaal herinneren... ...dat er een soort van spiegels mee zijn genomen naar de maan... ...om dan te pinpointen waar de maan is. En ten opzichte van andere dingen. Het is een soort reflectors in deze. Een laserrefractor, exact. En die bestanden op Mars bestaan er nog niet genoeg of zo. Er waren er nog geen. Alleen Insight had er eentje. Hadden ze alvast meegestuurd. En op Pears Furnace hebben we er nu weer eentje meegestuurd. Zodat in de toekomst je ook dus die laserrefractie... ...en dan afstandmetingen kan doen. Zodat dat wordt daar ook al aangelegd. Ook wel grappig. Dus het is ook met een soort beacon of zo waar je afstanden mee hebt. Dat is best wel interessant hoor. Want die het heel nauwkeurig kunnen meten van die beweging van Mars. In welke baan die nou precies zit. Dat wordt vaak ook gebruikt om te kijken. Weet je kloppen die natuurlijk in de theorie over zwaartekracht. Kloppen die allemaal. Want dat is best wel hier en daar een vraagteken. Weet je dat als op hele grote schaal toch wel rare dingen gebeuren. Dus als je dit heel nauwkeurig kan meten. Weet je dat? Het is wel heel interessant. Ja, precies. De plaats van Mars op de centimeter nauwkeurig. En even gedoublecheckt. Inderdaad Supercam is inderdaad de lasercamera. En inderdaad Compensation on-Mars. Zit er bij bij allemaal in één ding. Daarom noemen ze het denk ik dan ook de Supercam. Dat is ook nog de Rimfax. De Rimfax ook echt wel een tof ding. Dat is de laatste die door Noorwegen. Om een of andere reden. Vanuit Nooren. Die kijkt met radar onder Perseverance. Om de bodem in kaart te brengen. Tot ongeveer een diepte van 10 meter. Wat zeker in zo'n delta gewoon echt een heel tof idee is. Want wij in Nederland weten iets van deltas. Er komt gewoon allemaal sediment aan gespoeld. Daar gaat Perseverance doorheen proberen te kijken. Maar om er ook nog een voor de eerste keer blijkbaar onder de grond te kunnen kijken. Van waar bestaat het nou uit. Geeft natuurlijk een veel beter beeld van hoe het daar eruit ziet. Want je moet je echt voorstellen. Het is een soort bijna een soort rotsige canyon. Waar het uitkomt en dan begint die krater. En eigenlijk daar waar het water naar beneden valt ongeveer. Daar kijkt Perseverance nu op uit. Dus daar gaat hij nu naartoe. Dus echt van de bodem van de krater waar het water in heeft gestaan. Naar de rand richting de plek waar het water spoelde. Naar de rivier toe. Nou ja, als hij net zo lang uit had als Curiosity. Dan heeft Curiosity ook een hele tocht gegaan. Helemaal van de berg af. Ver vandaan de plek van waar hij ooit geland was. Dus heel benieuwd hoe de tocht van Perseverance eruit gaat zien. Die grondrader is nog wel aardig. Want het sluit aan bij volgens mij ook aan bij wat je daarvoor zei. Weet je dat ze niet helemaal precies weten. Waar nou dat water allemaal gebleven is. En een van de theorieën is volgens mij dat het in ijslagen onder de grond zit. En die grondrader kan ervoor zorgen om te kijken van zit daar nou ijs onder. Want dan zit het daar inderdaad. En dat is natuurlijk ook voor toekomstig. Nou ja, ook als je ooit nog een keer een band naar mars vindt. Wil weten waar ijs zit is best handig. Ja precies. Water is eigenlijk vrij cruciaal. Ja. En heeft dat helikoptertje nog eigenlijk al gevlogen? Nog niet. Dat duurt nog even toch? Ja dat was sowieso pas voorzien na marsdag dertig ofzo. Dus dat duurt minimaal een maand. Voordat de perserveur zo ver is dat die ding kan neerzetten. Dat zit heel ver pas achter in het schema. Dan moet je eerst er een boelding. Hij moet daarvoor rijden. Hij moet daar een vlakke plek voor vinden waar hij hem kan loslaten. Ik weet niet of hij überhaupt al gereed heeft. Dat zou me verbazen. Hij heeft nog niet gereed volgens mij. Nee precies. Ze doen dat echt stapje voor stapje. Om te komen dat je brokken maakt zeg maar. Dus dit zit pas na een maand. Niet alles tegelijk aanzetten. Nee dan gaat het stuk. En die camera's hebben ze dus voorlopig nog genoeg aan. Daarom is het ook zo tof om het nu al te volgen. Want er komt dus allerlei soorten spul al naar beneden. Je kan niet van je plek om allerlei nieuwe dingen te zien. Nee precies. Je kent dus ook zeker bij dingen die mechanisch zijn. Op het moment dat je zegt we zetten motortje X eens even aan. Tegen de tijd dat jij ontdekt dat motortje X zichzelf kapot rijdt. Als je dan zegt ho stop dan is die al stuk. Ze zijn heel voorzichtig. Zeker bij mechanische dingen. Heel voorzichtig in het activeren van die dingen. Omdat je niet realtime kan zien wat er gebeurt. Ik wilde nog wel één gek punt maken. Iets dat me nog een soort gevoel met me gisteren bekroop. Ik zag dan dus dat er een robotarme is die perserverenis heeft. Die gaat dat allemaal doen. Net zoals met Curious. Die gaat heel lang. Maar er komt dus nog iets wat je niet had verwacht. Maar er komt dus nog een return missie voor die sample. Ze gaan een monster nemen en dan moet er later nog een missie komen om dat op te halen. Die moet helemaal nog ontworpen worden. Dat moet helemaal nog bedacht worden. Dat laat ze niet helemaal maar oké. Hij had nog niet eens een naam volgens mij. Volgens mij is dat Mars sample return. Maar het is maar wat je naam noemt. Als ik hun erover hoor dan voelt het als van in de toekomst komt er dan iets. Dat moet nog allemaal een vorm krijgen ofzo. Vanavond de lansering. Hopelijk misschien. Landing van SN10. Toen dacht ik wel als je over acht jaar een SN8 naast, of gewoon een Starship naast land daar uitloopt en gewoon chop chop die samples verzamelt en weer terug in je raket stapt en weer terugvliegt. Het lijkt me een ideale plek om als je daarna meteen gewoon je basis bouwt. Dan neem je misschien wat werk uit handen. Ik blijf dat een vreemde constructie vinden. Want als je dan toch met je SN-so veel daar landt dan kun je natuurlijk zelf ook even schep in de grond steken. Ja precies dat denk ik dan dus. Maar als we perserveren, we denken dat er misschien een sample return mission bij een robot komt uit perserveren, dus een koker haalt om terug naar aarde te brengen. Terwijl misschien al tien jaar mensen op Mars hebben en die kunnen dan gewoon in de grond een schop in de grond toppen. Apart om eigenlijk, als ik dan vanavond te wezen te kijken of hoe moet ik het zeggen, YouTube te kijken, inderdaad, dat je in twee van zulke realiteiten leeft. Van de ene kant de start van een periode van ontdekking die waanzinnig is, waarin we echt voor de eerste keer als mensheid het heelal hebben betreden, maar dat het dus eigenlijk dus disrupte kan worden door, ja, er komen gewoon mensen aan en dan is het gewoon... Dat is nog een open vraag. Dat er een keer een lichaam die kant op gaat binnenkort, die kans is ver en groot. Dat denk ik ook wel. Maar de regel in de ruimtevaart is en blijft dat je dingen door robots moet laten doen als je ze door robots kunt laten doen. Want een mens moet je niet alleen naar Mars brengen en weer terug, dat is best wel moeilijk, maar ook nog de tussenliggende negen maanden in leven houden, zeg maar. Dus hoef je niet met een robot, dat scheelt al. Dus zeker als je dit wat stelselmatiger wil doen en je wil op meerdere plekken van dit soort samples als het ware opgraven en laten ophalen, ja dan is het maar de vraag of het inderdaad handiger is, want ik denk ook wel die ene bemanende Mars landing, die zal er wel een keer, die ga ik hopelijk nog meemaken, hij zal wel een keer komen, maar of je dat structureel gaat doen, ik geloof dat niet. Ja, daar geloof je nog niet in. Nee, nee, nee. Je geloof nog niet in Musks en 1 miljoen mensen op Mars. Ik geloof vrij bekend dat ik daar heel weinig van geloof. Enigszins skeptie tegenover staat. Nee, oké, en als je het zo zegt, denk ik ook nog wel van, nou ja, je zou dus inderdaad, als je het als Proof of Concept, als missie ontwikkelt, zou je het daarna ook op alle maanden en planeten in ons volgestelsel kunnen doen. En je kan uiteindelijk ook een soort blend krijgen, waarbij het zou nog best kunnen dat je wel een ruimstation op Mars zet wat bemannt is, maar dat je van dit soort dingen op het oppervlak door opslat doet. Weet je, het hoeft ook niet heel erg per se of-of te zijn soms keer te combineren. Ja, ja. Kijk, andere planeten bezoeken is natuurlijk ontzettend fascinerend. Maar ik denk altijd in zulke gevallen aan bijvoorbeeld de oceaanbodem, die ook krankzinnig interessant is en ook voor het grootste niet betreden waar we niks van af weten, wat eigenlijk best wel heel erg nuttig zou zijn om iets van af te weten. Om alle eren, misschien zelfs exploitatie, maar niet ook gewoon wetenschap. Wat heel veel makkelijker te bereiken is dan andere planeten. Ja. En waarom doen we dat niet? Omdat zelfs dat nog, dat is het afgelopen, zelfs dat nog is tamelijk ingewikkeld om te doen. En zelfs daar is het vrij ingewikkeld om nog mensen in leven te houden. Ja. Veel makkelijker dan op Mars, maar toch nog best wel ingewikkeld en daarom doen we dat niet. Snap je dus? Goed punt. Afgezien van spierballenvertoon, dat is eigenlijk wat Michel zegt, afgezien van spierballenvertoon, denk ik niet dat we daar mensen gaan houden. En ik moet echt zeggen dat ik aan een kant ook wel blij ben dat we het niet doen. Want als we het namelijk wel zouden doen, de meest voor de hand liggende applicatie, het is echt toepassing. De reden om het te doen is dat je daar van die hydraten kan ophalen, weet je, gas, of vastvormige gas, kristallen. Water in vaste vorm. Nee, het is aardgas in vaste vorm. Oké, aardgas opgeborgen in water in kraftige vorm. Ja, ik ben er niet heel fijn van, maar in de categorie fossiele brandstoffen. Je hebt het nu over de zeebodem. De zeebodem, voor de goede orde. Dus een potentiële best wel groot hoeveelheid fossiele brandstoffen, waar we volgens mij op dit moment helemaal niet op zitten te lachen. Dus voor mij hoeft het even niet die bodem. Maar die bodem niet. We gaan naar Mars, als we weer onze blikken richting de hemel kijken. De vraag is in de naam van, als de vraag is, geloof je in een miljoenenstad op Mars, ja of nee? Nee. Nou ja, ik wel, alleen nog niet nu. Gewoon nog niet in deze eeuw en waarschijnlijk ook niet in de volgende. Maar de ontdekingsreizen hebben ook 200 jaar geduurd voordat dat tot steden leiden. Dus er gaat heel veel tijd overheen. Maar ik denk wel dat de mens wordt multiplanentair. Want ja, anders is dat het. Als je me niet gaat zeggen dat we een reserve aarde nodig hebben. Nee, we hebben geen reserve aarde nodig. Nee, we moeten voornamelijk eerst... Ik denk wel dat we dankzij het terraformen van Mars weer heel veel kunnen leren over hoe we dat zorgvuldig op de aarde kunnen doen. Maar dat het dan weer een andere... Dat het dan te laat is, weet ik. Dat denk ik ook. Maar vooralsnog, we hebben hier in Space Cowboys, toen we het nog in het Engels deden, hebben we hier onze planetary protection officer gehad. Er zijn vrij scherpe regels tegen sowieso het daarheen brengen van welke vorm van leven ook. Ja, nee, daar ben ik het opzicht mee eens. Dat laten we niet gaan hebben over terraforming. Nou, nee, maar ik denk dat het bijna onvermijdelijk is. Dus dat uiteindelijk... Ik heb het daar met Rick Tomlinson van Deep Space Industries wel eens over gehad. En dat afgezet tegenover wat de vrouw van Carl Sagan erover zei. Want je hebt als het ware aan de ene kant een filosofie dat je er niet aan mag komen. Dat het natuur is waar je vanaf moet blijven. Aan de andere kant wordt ook gezegd, ja, stel dat het blijkt dat het dood is, dan... Nou, waarom zou je niet meer mogen doen wat je wil? Vooral wees wat te zeggen, want dat erken ik ook wel. Je kunt Mars en elke planeet, elke hemeling gaan beschouwen als een monument op zichzelf waar je af moet blijven. Je kunt ook zeggen, nou, het zal een interessant experiment zijn om te proberen daar wat aan te leggen. Ja, water in te brengen. Maar het is nu natuurlijk vooral nog ook ingegeven door het feit dat je probeert onderzoek te doen naar leven op een andere plek, of er ooit leeg is geweest op een andere plek, wat een super interessante vraag is. Die vraag moet je eerst beantwoorden. Ja, en op het moment dat je slordig bent, een beetje ruimtevaartuig je omdat er bacteriën op zitten, dan weet je niet meer zeker wat je nou aan het meten bent. Dus puur vanuit wetenschappelijk belang is het glashelder of je vanuit filosofisch belang ook zo strak in moet zitten, is een andere discussie. En wat ik denk, als de infrastructuur naar Mars zo laagdrempelig wordt, dat ook cowboys die kant op kunnen, dan wordt de prairie breder door cowboys. Met eigen voer ook, he? Met eigen voer, met een cyberchirk over de prairie van Mars. Dan gaat het op een gegeven moment gewoon gebeuren. Dus de sereniteit ervan, als het waren alweer. Zo is het in volledig ook gegaan, laat ik zo zeggen met mensen. Als je rondloopt kun je de bescherming tegen aardse vormen van leven gevoegelijk vergeten. Ja, zeker. En ik heb dus het idee dat het eigenlijk een kwestie van tijd is. Want die infrastructuur wordt gebouwd met onze neus bovenop zitten. Ik hik wel ernstig tegen het energieprobleem aan. Met aan? Nee, nee, überhaupt van de energie die je nodig hebt om naar Mars te gaan. Om van aan de beet te komen. Je blijft altijd enorm hoeveel het chemische energie moet gebruiken. Voor een incidentele vlucht is dat nog wel prima te doen. Tenzij je een ruimtelift hebt, he? Ja, daar komen we wel onder. Dat zien we nog wel gebeuren. Dat is niet van miljonairs, he? Nee, maar dat is een gek idee. Ik onderschrijf wel wat Thijs zegt, given enough time. Ja, en een laagdrempelige infrastructuur, dan gebeurt het gewoon op een gegeven moment. Maar dan wil ik wel graag eerst die ruimtelift. Dat ben ik sowieso... Beloof ik je. Niet nog al een tijdje, maar daar heb ik dan nogal hoop dat dat echt lukt. Ik wil eerst inderdaad dat we vaststellen of het wel of niet levend is geweest of niet. Goed. Heeft geleefd. Dus perserverend. Doe je werk. Oké, even stemmen. Gaan we het hebben over dat mallenruimtesstation of over de politiek? Over de politiek. Oké. Ja, weer wel. De verkiezingen. Wanneer zijn die? Over twee weken? Vanaf nu over twee weken. Dus bij de volgende podcast zijn ze al geweest? Zijn ze in Rollegang. Zitten we middenin. Oh, het is toch op woensdag? 17 maart. Ja. Oké, dan is het woensdag. Dinsdag en woensdag dit jaar. Ik ben helemaal niet op de hoogte. Ik heb mijn stempas binnengekregen. Het is sowieso altijd op woensdag. Nou ja, dan heb je je waarschijnlijk ook nog niet mee gekregen dat er dus in Nederland één partij is die in tussen een paragraaf over ruimtevaart in zijn verkiezingen verandert. Nou, ik lees onze groeps WhatsApp, dus gelukkig. Maar welke partij is het? Het is Forum voor Democratie. Dat is de... Wauw. Als enige Nederlandse partij. En weten jullie wat ze zeggen? Ik heb het even opgesteld. Nou, dat ben ik dan echt benieuwd naar. Ja. Ze zeggen een paar dingen die echt oprecht wel raar zijn en een paar dingen die helemaal niet zo raar zijn. En wat ze willen is investeren in private ruimtevaartincentieven door een En wat ze willen is investeren in private ruimtevaartincentieven door een ruimschoods budget beschikbaar te stellen voor onderzoek, innovatie en projecten. Goed dan. Ben ik er maar voor. Nee, dat kan niet. Op het moment dat je als overheid gaat investeren in private ruimtevaart projecten zijn er geen private ruimtevaart projecten meer. Oké. Maar... Goed punt. Oké, nou dan werk ik het er niet mee eens. Klein detail. Ze willen uit Nederland Spaceoffice uitbouwen tot een eigenstandige ruimtevaartorganisatie. Een verhoging van het budget, vind ik wel weer raar. Is dat raar dan? Nee, dat is op zich niet heel raar. Gewoon als onderdeel van het ministerie van Economische Zaken ofzo? Ja, nu zijn ze nog een agentschap van de EZ. Weet je wel, van het ministerie. Of je daar nou zo veel aan hebt, dat weet ik niet. Maar ze leek wel echt naar de concrete dingen, die zijn leuker. Ze willen een Nederlandse ombelmanden zonder naar de maan sturen, zoals Israel dat ook gedaan heeft. Cool. Ze willen een eigen lanceerplatform op Aruba. En een legeronderdeel binnen Defensie, gericht op ruimtevaart. Matig. En, dit is wel het meest bizarre idee, vind ik, onderzoek naar het lanceren van een Nederlands GPS alternatief. Dat klinkt idioot. Dat is idioot. Als dat idioot is, want dat dacht ik eigenlijk al bij die andere dingen. Waarom zou Nederland in zijn eentje dit soort ruimtevaartdingen gaan doen? Nou ja, dat is de goede vraag. Mijn volgvraag was eigenlijk, stel nou dat wij de Space Cowboys ruimtevaartpartij op zouden richten. Ik heb daar op de Heemweg, op de auto even over zitten, nadenken. Wat zou dan het programma moeten zijn, volgens ons? Houden jullie nog even, want heel even bij Forum voor Democratie blijven om even te begrijpen wat er was. Ik vond het wel interessante punten. En een heel interessant punt dat jij maakt ook. Het zijn de specifiek nationalistische punten. Het zijn specifiek nationalistische punten. Nou kijk, ik vind dat op zichzelf, maar daar kom ik straks wel even op terug. Maar een eigen satelliet naar de maan lanceren is natuurlijk op zichzelf best een leuk idee. Daar zou je best voor kunnen pleiten. Kijk, een eigen GPS natuurlijk, waanzin. Waanzin. Maar een eigen lanceerlokaat. Daar is op een gegeven moment nog sprake van geweest. Misschien KLM in Flevoland zelfs. Nee, Curaçao. En Curaçao. Is daar nou nog een markt voor? Is het nodig? Nou ja, weet je, als je bij elkaar optelt wat er intussen aan ruimtevaart gebeurt, aan lanceringen gebeurt, dan zou je nog wel kunnen verdedigen dat daar een markt voor is. Ja, en dat zou natuurlijk voor de eilanden daar ook nog wel een boost kunnen zijn. Ja, het is aan de ene kant een goede plek, aan de andere kant helemaal geen goede plek. Weet je, dat is natuurlijk ook gewoon even plat. Is het een goed idee om daar dat te doen? Nou, om één reden wel, weet je. Je zit namelijk heel dichtbij de Evenaar. Dus als je naar de ruimte wil, krijg je gewoon gratis snelheid van de draaien van de aarde mee. Dat telt, dat maakt je als plek competitief. De reden waarom het geen goede plek is, is dat je zit echt midden in de okaangebied. Maar dan Florida ook, hè? Ja, Florida is ook een rot plek. En Boca Chica ook. Maar ja, gewoon de zuidelijkheid van het Verenigde Staten. Dit is de reden waarom Frans Guiana zo'n fantastische plek is. Weet je, omdat je daar namelijk zit in die gordel rondom de Evenaar die orkaanvrij is. Die orkaanen gaan namelijk ontstaan iets hoger en gaan dan altijd naar het noorden of iets lager. En dan gaan ze naar het zuiden. Maar dat tussengebied is vrij. Dus als je daar zit, en daar leggen ze dan ook wel eens van die zeeplatformen. Die had je op een gegeven moment ook, de platform waar je het zee in kan slepen. Als je daar zit, heb je er geen last van. Maar op het moment dat je daar net boven zit, en dat zitten helaas Curaçao en Florida erbij. Dan heb je dus echt heel veel ellende met orkaanen. Maar verder is het voor iets niet heel raars. Je kan over zeelands heren. Dat is veilig. Dus op zichzelf is het niet zo'n gek idee. Om op een van die Caribische eilanden een ruimtevaartbasis te willen. Ja, oké. Hebben we ze even afgespinkt. En inderdaad, dan is ook altijd de vraag. Waar we het hier ook vaak over hebben, van moet je dat nou alleen doen? Het is inderdaad, de Van der Democrats heeft het narratief is duidelijk. Een business waarin je samenwerkt. Precies. En het narratief dat hier duidelijk is ingestoken is Nederland moet zich groot maken. Dat is een beetje de... Oké, maar dan... Nou, in ieder geval, even om dat over een stukje af te sluiten. Ze zijn dus blijkbaar de enige die dus überhaupt een paragraaf hebben over ruimtevaart. En wat dat betreft, hartstikke goed. Want dat is in ieder geval ambitieus. Maar verder staat er nog meer in dat programma. Ik weet niet of jullie er mee eens zijn. Ik heb geen idee. Ik wil het niet weten. Laten we hopen dat ze een trend zetten in de zin dat ook andere partijen dat initiatief overnemen. Want het is inderdaad voor zover. Ik weet voor het eerst dat een politieke partij dat zo expliciet in het programma heeft opgenomen. Er verandert toch iets dan? Maar dus toen kwam jij op het idee van, stel dat er nou een partij voor de ruimtevaart zou oprichten. Wat zouden we dan eigenlijk willen doen? Dat is wel... Ja, wat zouden we dan... Ja, daar heb ik even over na zitten denken. Ik kwam eigenlijk op een stuk of drie, vier punten waar ik dan voor ruis zou pleiten als partij. En de eerste zou zijn dat ik de ruimtevaart weghaal bij economische zaken en bij wetenschap zou willen neerzetten. En dat heeft te maken met het feit dat in Nederland... Is dit onze eerste partijvergadering? Ik stem handel... Ik stem al voor. Ik doe even de saaie technische dingen eerst en dan de leuke plannen doe ik er even na. En dat heeft te maken met het feit dat we in Nederland, vind ik, ruimtevaart veel te veel vanuit economisch rendement bekamen. Ja, dat heeft wel zoveel gehad. Ja, want levert het op bijvoorbeeld banen, het zit er aan. Maar de hele innovatie, dat is... En ik denk, we zijn in Nederland een heel groot land op het vlak historisch ook, op het vlak van astronomie. Heb ik al vaker gezegd in deze podcast. Weet je al, het land van Heuges. We hebben de telescopische wat uitgevonden. Dus we hebben de oordcloud en de Kuipengordels, allemaal Nederlanders. Dus we zijn een astronomieland en we zijn, omdat we op een gegeven moment die camera omgedraaid hebben, een remote sensing land, een natosfaatseland. En ASML is in principe ook een lensenmaakbedrijf. Precies. Dus we hebben... Ik kijk bijvoorbeeld naar quantum internetontwikkelingen, waar Nederland best prominent in is. Dataverwerking. Ja, dus er zijn allemaal dingen die we kunnen. Maar dan moet je het bekijken vanuit die wetenschappelijke noodzaak. Van waar willen we nou onderzoek naar doen? En wat hebben we dan aan ruimtevaart nodig om dat goed te kunnen doen? Dus draai het om in plaats van te zeggen we kijken naar het economische rendement en wat levert het op voor de economie. Nou, dankzij ASTEC best wel veel. Maar dat is wel een beetje een armatierige manier van me naderen. Gaan we het doen vanuit de wetenschap. Dat is punt 1. Punt 2 is we gaan veel vaker instrumenten leveren voor andere satellieten. Voor satellieten van ruimtevaartorganisaties. Dus één keer per twee jaar bouwen we in Nederland een instrument. We zijn heel goed in het onderzoek aan het klimaat. Dat is het OMI instrument. Volgens mij hebben ze vorige week Specs One voor de P-satelliet. Daar had de statsecretaris van Engelshoven iets over gezegd. Ja, die was daarbij. Die hebben ze formeel overgeheveld aan NASA. En dat gaan we gewoon één keer per twee jaar gaan we een instrument bouwen. Het MIRI instrument in de James Webb Telescoop dat naar het begin van de tijd gaat kijken. Precies. Dus veel vaker. Dus niks eigen satelliet samenlopen met? Ho, wacht. Nee. Maar als je dat nou vaker doet krijg je ook meer grip op wanneer je dat kan doen. Dat is een beetje politiek. We zijn nou aan een heel klein speeltje. Dus je bent heel afhankelijk van hoeveel ruimte je krijgt. Nou, moeten we gewoon meer gaan doen. Het kost natuurlijk wel geld. Maar moeten we meer gaan doen. Dat is programma deel 2. En nummer 3. We gaan één keer per jaar een cubesat lanceren. Een Nederlandse cubesat lanceren. We maken een open competitie wat we ermee gaan doen. Dus dat is niet eens heel duur. Dus het kan zijn dat we op iemand een educatief project hebben. Of het kan zijn dat iemand technologieontwikkeling moet doen. Dus elk jaar een Nederlandse cubesat. Betaald door de Nederlandse staat. Of je ziet een Nederlandse staat op open competitie wat we ermee gaan doen. Een innovatief idee. Zoiets. Proberen tot? Ja, maar als je een scholenproject wilt doen en je hebt een goed verhaal. Of een kunstproject. Iets projecteren op de wolken. Ja, we moeten dat ook even commissie hebben. Maar gewoon elk jaar maakt iedereen kans om een missie op een cubesat te vliegen. Dat is natuurlijk voor Nederland sowieso superleuk. Want we hebben ISIS. Het Nederlandse ruimtevaartbedrijf wat al vrij groot is in de cubesats. Dus we breken de bel omhoog. Ja, die kunnen dat heel makkelijk doen. Dus we kunnen dat helemaal in eigen beheer doen. Wat kost dat? Een paar miljoen per jaar is niet eens heel veel. En je kan daar de rest van de ruimtevaart mee aanjagen. Het leven misschien jonge mensen die iets... Siertjes winnen wou je net zeggen. Ja, jonge ingenieurs die een gaaf idee hebben. Die een start-up willen beginnen. Die je op die manier kunt stimuleren. Dus meer missies op instrumenten op grote statelieten. Elk jaar een cubesat. En denken vanuit wetenschap. Dat is het programma. Nou, heel goed. Ik zou nog wel... Nou, op zich een mooie aanzet voor... Ik... We kunnen nog beter eigenlijk. Ook kijkt de Partij voor de Ruimtevaart aan tegen het basisinkomen. Dus dat... De basis. Hartelijk bedankt. Precies. Ja, precies. Bijstand. We hadden er drie gehad. We hebben er al vier gehad. Programmapunten. Ik dacht dat je er vier had aangekondigd. Had ik er vier aangekondigd? Ja, nou ja. Ik heb nog een zeurpuntje in de categorie dat we op moeten houden. Met altijd zo zuinig doen over Europese ruimtevaart. Weet je? Dat... We hebben S-TEC. En dat van al die miljarden geen wegen moeten worden aangelegd. Nou ja, weet je, vaak worden we dan op een gegeven moment toch weer gedwongen om weer wat geld in... in baksteen te stoppen voor ESA. Weet je wel, ik denk van ja, investeer nou in de high tech. Weet je wel, terwijl ik vind dat we daar te zuinig over zijn. Dus ik zou ook willen pleiten om daar dan wat minder zuinig voor te zijn. Maar ja, dat is heel technisch en is niet zo spannend. Maar dat zou dan... Zeker om je mocht te maken dat je vaker instrumenten kan bouwen. Zou ik dat ook wel willen. Ja. En mag ik dan ook nog pleiten voor beter astronomieonderwijs op de lagere en middenbare spolen? Ja, want ik schrijf er meteen op. Want veel liefde voor mijn oude middenbare school. Maar ik vond het toch enigszins schokkend dat ik aan een aardrijkskunde leraar moest uitleggen wat de zon was. Wat een ster is en hoe een ster werkt en dat dan maar. Ja, en toen dacht ik toch van, ja, dat hoort niet. En ik dacht altijd vroeger over de middenbare school. Op welk vak had ik nou gewoon moeten horen dat ik uit sterrenstof besta? Natuurkunde. Ja, natuurkunde. Ja, natuurkunde. En dan zit het dus in een bepaalde hoek, weggestopt om het samen te zeggen, waar toch vrij laat in het curriculum... Hey, dus alleen als je een soort van hele specifieke kennis wil hebben dan krijg je iets te horen over hoe het heel al in elkaar zit. Terwijl het toch een mededeling is die kinderen tot een beeldje zou kunnen spreken en aan te zetten tot. Zoveel kinderen van Wine van de Reden, allemaal meisjes van een jaar vijf tot en met tien, die allemaal zodra ze over de maan en over de sterren gaan helemaal gek worden. Ze worden allemaal boeken en zo. Ik was vroeger helemaal geen fan van dino's. Maar ik ken dus heel veel jonge kinderen die gewoon ontzettend helemaal in vervoerd zijn van de ruimte. Ja, maar ik herken dat wel. Als je in de zomer op een camping bent, weet je wel, dat je merkt hoe weinig mensen omhoog kijken. En dat als je dan op een gegeven moment op het veld gaat staan, omdat ISS overkomt, weet je wel, dat je in no-time staat met de hele camping daar tegen te kijken. En dan blijken mensen het fascinerend te vinden. Ooit op een camping had de campingeigenaar een telescoop. Nou, moet je kijken wat er dan gebeurt met kinderen. Het is echt fantastisch. En dat krijgen kinderen inderdaad, nou, dat mijnen we wel. Maar de meeste kinderen krijgen dat niet zo mee. Nee, ik krijg het absoluut niet mee. Overal als er een etentje komt, moet ik dan dus nu vertellen over Thijs, vertel nog eens eens over de sterren. Ja, precies. Ik denk dan aan de ene kant, ja, ik weet niks. Want er is gewoon zo veel te weten. Als je naar boven kijkt, word je alleen maar overweldigd door hoeveel je niet weet. En dan probeer je er wel wat uit te doen. Maar het is natuurlijk zo nu nog gecompenseerd, dus het is nog lastig ook. En ik denk altijd alleen maar van kom maar met al dat lesmateriaal, kom maar met laagdrempelige informatie. Laat het maar veel meer onderdeel zijn van onze cultuur dan. Ja, oké. Nou, dat zegt de Partij voor de Ruimtevaart. Ja, de Partij voor de Ruimtevaart is bij deze dag gericht. Historisch dag. Bij elke verkiezingen gaan we het volgen. Ja, en mocht de luisteraars goede standpunten hebben voor de Partij voor de Ruimtevaart, laat het even weten. Vlitter, dan zetten we het in de Partij voor de Ruimtevaart. Het Space Cowboys Pod op Twitter. Precies. Alright, dan hadden we nog het Voyager. Nou, eerst misschien SN10 nog, is er nog iets over te zeggen? Ik ga zo even kijken voor je. Ik laat je zo meteen aan het eind van het leven weten hoe het erbij hangt. We zullen zeker beneden komen, maar we weten alleen nog niet hoe. Sommige mensen. De zwaartekracht gaat dat wel doen. Ja, die staat daar gerand voor. Ik zit nog even te kijken op Twitter of er nog bepaalde dingen zijn binnengekomen. Want het gaat een beetje over oude onderwerpen. Dus ik zit lang te scrollen van waar ging dat ook weer over? Over welke motor hadden we het toen ook alweer? Dus ik kom er zo meteen nog even op terug. Je had iets over een Voyager... Voyager Space Station. Een Space Station met een slecht gekozen naam. Of slecht gekozen, ik weet het niet. Ik heb er dus twee van hetzelfde perspectief van zien langskomen. Hetzelfde idee. En die andere heette Edwernan von Braun Space Station. Ik weet niet of ik dat weet. Blijkbaar, Space Stations krijgen slechte namen. Een Voyage... Eerste is ook geen glanzend voorbeeld. Een Voyage gaat toch... In een Voyage ga je into the unknown. Maar die naam is toch taken? Die naam is taken door Voyager. Twee Voyagers die... Out... Wherever... Die zijn op een Voyage. En misschien dat ze ooit terugkomen omdat... Ik weet niet waarom ze terug worden gestuurd. Terug worden geslingerd door een gekke ster. Maar in principe een Voyage is wel... Je bent in principe weg. Kouds potato heet over z'n geluk. Even terug naar het ruimte. The viewing deck earth. Wat het is... Voor de mensen die het niet weten... Het is een spakenwiel. Een draaiend spakenwiel. Plaatjes zijn uit Goede Weefbaar. 2001 Space Odyssey. Een concept dat inderdaad door Werner van Braun... Ook al een keer is uitgewerkt. Dat is een eerdere variant van een andere club. Die naam krijgt. Waarbij je dat ding laat draaien. En dan heb je kunstmatige zwaartekracht. Dat is wel zo handig als je... Touristen naar een hotel wil brengen. Allemaal misselijk zijn. Dus dan laat je het draaien. En wat ik er wel interessant aan vind... Ze willen in 2025 beginnen met de bouw. En dan moet die in 2027 af. Daar geloof ik er niks van. Maar wat er wel interessant aan is... Wat het bedrijf eigenlijk aan het doen is... Is constructiesystemen voor in de ruimte bedenken. Dus wat ze doen is robots maken. Waarmee je in de ruimte... Uit materiaal dingen elkaar kunt lassen. Weet je? En ook over de spakenwiel. En dat je dingen met elkaar kunt lassen. Of kabels 3D kunt printen. Zodat je... Niet al die dingen integraal in een raket hoeft te stoppen. Want dan heb je voor een ruimstation... Weet ik niet, 100 lanceringen. Maar dat je alleen de basisgrond... Overal boven brengt. En daarna ter plekke als het waar gaat... Creëren, bouwen. En die gedachten vind ik wel leuk. Vooral omdat ze nu bezig zijn met op aarde... Dit al in testen te gaan doen. Dat vond ik toch een interessant en spannende ontwikkeling. Ja. Thijs, je hebt wat te melden? SN10. Zijn we er klaar voor? Ja, onbreekwilig. Ik heb nog meer hierover te zeggen en te vragen aan jullie. Ik zit te kijken dat het eigenlijk van rap gaat met SN10. De vorige keer duurde het elke keer... Rond 9 uur tegen middernacht. Dat die gelanceerd werd. Nu zie ik dat... Ze toch al... De NASA Spaceflight heeft zo'n prachtige... Zelf opgezette nieuwszender... Over alles dat met de ontwikkeling van Starship te maken. Het is werkelijk waar wat het... Gewoon stel hobbyisten en een paar... Misschien er vloeit wat geld aan donaties doorheen. Maar alsof je dus live CNN zit te kijken... Met precies stap voor stap voor stap... Waar zitten we in het proces? Wat is er alle informatie die beschikbaar is? Op dit moment zitten we dus eigenlijk... Het lanceerplatform is helemaal leeg. Iedereen... Er staat nu Final Checkouts. Dat betekent dat ze eigenlijk al vrij dicht bij het... Vol tanken zijn. Het vol tanken duurt nog wel in ieder geval. Ja precies. Als ik dan eens kijk naar de klok... Het is nu tegen zessen. Zou het gewoon zo kunnen zijn... Waar de eerste tegen middernacht ging... De vorige rond 9 uur... Zou het kunnen zijn dat deze bands onze vroege avond vertrekt. Dat betekent dat het ook lijkt erop alsof ze ook steeds... We moeten nog zien of we deze opskast voor die tijd live krijgen. Ja precies. Dus we zullen zien wat daar gebeurt. Hij doet toch wel weer boom. Zeg ik dan. Ja, nee. Er komen heel veel daadvoelde data uit. Misschien landt hij wel. Misschien landt hij wel. Misschien wel goed om te zeggen... Blijf het volgen want SN15 staat ook al klaar. Die heeft een hittescheelt al staan. En 11, 12, 13, 14 daartussen ook al? Nee, die zijn overgeslagen. Die worden overgeslagen. De exacte waarom is niet helemaal duidelijk. Maar het lijkt erop dat... SN15 was zo'n nieuwe iteratie van Starship. Dat ze als het ware... Dit is de aller eerste testversie om te kijken... Kunnen we de landing voor elkaar krijgen? En ik denk dat ze misschien al zo snel in ontwikkeling waren... Dat ze dachten we gaan gewoon nu in één keer naar de volgende versie. Hiervan. En dan dus 15, 16, 17. Dat ze gewoon daar zijn gaan verder tellen. Omdat SN15 een duidelijk andere versie is dan... Dan wat we tot nu toe hebben gezien. Ja, dan staat er ook wel druk op. Want dan zou het dus wel heel fijn zijn als ze hier de landing wel voor elkaar krijgen. Ja, eigenlijk wel. Dus eigenlijk, volgens mij was toch drie keer... Three is a charm toch? Dat ze toch een beetje binnen drie keer moeten lukken. En ja, ik weet niet... Microsoft meestal wel? Nou de eerste keer bij Elon Musk duurt het vier keer. In 2008 toen ze net begonnen. Toen lukte het niet eens om een raket te lanceren. Pas bij de vierde keer. Toen eigenlijk zijn geld op was. En die werkelijk was alles had weggetekend dat hij had. Toen lukt het de vierde keer. Dus ja, ik weet niet... Er staat ook wel druk achter. Maar volgens mij is het enige druk die ze op dit moment toch hebben. Is dat ze over twee... Nou ja, inmiddels toch anderhalf jaar. Maar ja, over anderhalf jaar moeten we een serieuze poging moeten doen om richting Mars te krijgen. Richting Mars? Over anderhalf jaar? Hij zegt dat na 2022, 2023 moet hij eigenlijk wel... Misschien zal ik ook om een tijd een beetje mee naar kijken. Test 22. Ze hebben een kans. Om het dan al iets heen te sturen om te kijken van testtal en... Maar dan hebben ze toch ook die super heavy voor nodig of het acetykeerde? Ja. Die komt er ook aan. Die wordt waarschijnlijk in april, mei hier getest. Dat wordt nog geboord. Dat is volgens mij veel belangrijker dan dit. Refuelen is het belangrijkste. Dat dat lukt. In orbit? Ja. Dus het is Elon time. Misschien wordt het meteen een seizoen later. Dus je moet het opzetten in de laagbanen, daar in elkaar zetten en vol tanken. En dan vertrekken. Ja, nog iets eenvoudiger zelfs. Dus eigenlijk gewoon StarShip de lucht in, die in een baan brengen. Dan vervolgens nog een tank omhoog sturen, bijtanken en dan wegsturen. Ja. Dus je hoeft niet eens verschillende onderdelen. Misschien voor de basis die ze daar willen bouwen ofzo. Maar je moet ook nog weer terug. Volgens mij als het goed is moet dat lukken dus. Ja. Ik denk dat het een seizoen later wordt. Ja dat gaat natuurlijk eerst. Oké, nog even verder over Voyager. Space Station. Oh sorry, ik wilde er eigenlijk helemaal niet tussendoor. Ik vind het leuk om te... Want wat het dan is, dat weten we ongeveer. Ik vind het leuk om er even over te hebben. Want ik hoorde jou ook al zeggen, Michel, dat we van die planning helemaal niks geloven. Dat ben ik helemaal met je eens. Ik vind het leuk om er even over te hebben waarom we daar niks van geloven. Dat is wat mij betreft als ik het bal mag openen. Omdat het een behoorlijk megalomaan ontwerp is. Ik heb de technische dingetjes even bekeken. En het bestaat dus uit 24 segmenten. Die volgens de informatie die nu beschikbaar is, per stuk 20 meter lang zijn. Dat betekent dus dat je een ruimte station hebt en een omtrek van 500 meter. Dat heb je ook wel nodig, want anders werkt die gravitatie namelijk niet. Dat is waar. Als je het te klein hebt, dan word je er nog steeds heel erg misselijk van. Maar goed, grote constructies maken is duur. Oké, wacht even. Als ik te klein is, dan word je er misselijk van. Want dan heb je het gevoel dat je rondjes aan het draaien bent. Dan ben je hele scherpe bochten aan het maken. Nee, dan voel je dat. Dan voel je ook de draaien. Als je voldoende afstand hebt van het middelpunt, dan ervaar je het niet meer als een draaien. En dan word je er niet misselijk van. En hoe lang moet dat zijn? Als het te klein is, dan krijg je ook verschil in zwaartekracht tussen je hoofd en je tenen. Ja, dat durf je dan. Ja, getijdenkrachten krijg je dan. Ik durf je niet te stellen wat het precies afstand is die ideaal is. Er is ook vrij weinig praktische ervaring mee. Ik denk dan op grond hiervan dat 500 meter het minimum is. Dat zou zo maar kunnen. Dan hadden ze wel kleiner gemaakt. Maar goed, dat heb je nodig. Zou je heel naar een omtrek of diameter? Omtrek. Omtrek van 500 meter is hoeveel diameter? 24x20. Oké, ja. Als je de video bekijkt, dan zie je dat elke 90 graden wordt gevuld door 6 van die segmenten. Dat is 24. Ik herinner me de ontwikkeling, sterker nog de discussie over het ISS. Dat is oorspronkelijk in alle versions veel groter was. Maar wat krijg je dan? Dan merk je dat het wel heel duur wordt. Dan gaan ze bedenken hoe ze het goedkoper kunnen krijgen. Ja, dan wordt het kleiner. Een van de kostenfactoren is het omhoogbrengen van materie. Dus dan maak je het kleiner. Zwaartekracht zijn de kosten. Ik trof ergens aan de mogelijkheid dat je... Je kunt nu wel aandelen nemen in dat bedrijf. Dat als naam heeft, dit even om de mensen te helpen die in die richting denken. Orbital Assembly Corporation. Niet dat we het aanbevelen. Behalve dat die aandelen spotgoedkoop zijn. Je kunt een aandel kopen voor een kwartje. Minimum investering is 1 dollar. Welke market cap hebben ze nu? 3 miljoen. Maar op dit moment is er 1 miljoen aan aandelen te koop. Met anderen worden ze collecteerd voor 1 miljoen dollar. Aan kwartjes? In kwartjes. Maar dat betekent dus dat het een organisatie is die sowieso al geen cent te makken heeft. Hoe gaan die ooit een ruimtestation ophangen in 2025? Met een omtrek van 500 meter. Met een goed verhaal. Niet natuurlijk. Maar tegelijkertijd weet je heel vaak bij dit soort dingen... Dit is zielingshele. Dat is ervaring. Weet je wat er gaat gebeuren? Daarom wint ik me er bijvoorbeeld over op. Hier gaan dus allerlei journalisten bij allerlei websites... En TV-programmers gaan dit voor zutekoek slikken en napraten. En dan worden er 1 miljoen kwartjes verkocht. En dan gaat dat ding naar de lucht. Maar wacht nou even. Ik zit er inderdaad in de zin. Maar hoe je het niet zo ziet. Wat hier vaak ook meegebeurt is dat je moet kijken naar het verhaal wat er achter zit. En in dit specifiek geval is die constructie ontwikkeling die ze proberen te doen wel innovatief. Dus dan kan je iets bouwen. Maar de grote vraag is, kun je geld verdienen door iets anders te bouwen dan wat je belooft. Dat is precies wat Elon Musk doet trouwens. Kan je geld verdienen door iets anders te bouwen dan wat je belooft dat je gaat bouwen. En als je dat kunt, dan zou het heel interessant kunnen worden. Als je daarna je eigen broek op houdt. Ja, want als je op een gegeven moment na zou van andere organisaties kunt binnenhengelen als klant. Wat Elon Musk gedaan heeft. Als je dat op die manier kunt doen en je technologie daarmee kunt doorontwikkelen. Dan kan het best zijn dat je een momentum krijgt. Ik heb vragenbaar voor in dit geval. Maar het zou best kunnen. Maar dan op de technologie. En dan is de belofte van het ruimtehotel, wat iedereen wil horen, maar natuurlijk flauwkul is. Dat is dan toch dat stukje marketing wat er overheen komt. Met restaurants en de sauna's. Wauw. Er zijn ook veel simplere varianten van verschrijkbare partijen die dat ook proberen te doen. 400 man moeten daar kunnen verblijven. 400 man tegelijkertijd. Dat is een heel megalomaan. Ik heb ook een variant gezien waarbij het twee module's space station-achtig zijn. Twee van die module's zijn een zonder paneeltje. Dan krijg je zo'n render versus reality situatie. Je bent nog gewichtloos ook. Dus ik zou eerlijk gezegd als ik dan toch ga dan zou ik kiezen voor misselijk. Toch wel leuk he gewichtloos. Ja, en voor de ervaring weet je, het verhaal wat je kan vertellen, zou ik dan toch de gewichtloosheid kiezen hoor. Ja. Het is inderdaad wel zo'n project waarbij de render van die bij de lancering van het project wordt uitgebracht. Totaal anders dan de realiteit 10 jaar later. Als het uitgevoerd is, soms hebben we een wolkrabbers ook. Ja, maar in tussendoor gaat elke website met die video embedden. Dat is makkelijk. Maar ik vind toch, de nood die ik toch wel even gemaakt wil hebben is van uiteindelijk, want je zegt inderdaad, Elon Musk bouwt dan elke keer iets anders dan wat hij eigenlijk beloofd heeft. Ook voor dit bedrijf of dit initiatief is het inderdaad, waar ruimtevaart is het volgens mij altijd zo, je zet een soort absurd doel, een soort stip op de horizon van, willen dit, waarom? Ja, het slaat nergens op, maar dan willen we gewoon. Dat is een tijdsmoestot een verbeeldingsbeveiliging. Ja, en dan ga je daarheen en dan mislukt het van alles, dan vallen partners af, en het wordt allemaal veel kleiner en anders. En uiteindelijk ben je die hele reis, laten we het een voyage noemen, doorgegaan. En dan kijk je terug en dan denk je, wow, maar we hebben inderdaad, als je halverwege gewoon goed bijstuurt, allerlei dingen van waarde opgeleverd, waarvan je van tevoren eigenlijk helemaal niet door had, dat die onderdeel van die reis zouden zijn. Dus ik hou altijd wel van debiele doelen, omdat zelfs al lukt het je nauwelijks, de stappen die je daardoor toch gezet hebt, heb je toch weer iets van waarde opgeleverd. En dan kan je altijd zeggen, je hebt nooit precies behaald wat je uiteindelijk wilt behalen. Als Elon Musk X heeft gezegd, en uiteindelijk met een of andere vreemde landende raket terugkomt, dan denk ik, oh oké, awesome, ik weet niet wat je precies vroeger beloofd hebt, maar wat ik nu voor me zie, is echt te gek. Maar, zeg ik dan, ik ben het deels wel een beetje eens, weet je wel, en ik vind ook wat hij doet al knap genoeg, weet je wel, voor de goede orde. Alleen je ziet natuurlijk ook allerlei partijen op de markt komen die met hele wilde marketingverhalen, als ze waren op zoek gaan naar geld, om het zo maar even te zeggen, en dat zag je in ruimte toeristen natuurlijk ook, ze zijn al een heleboel weer omgevallen, om het zo maar even te zeggen, Mars One, om maar even een tikje Nederlands voorbeeld te betalen. Virgin Collecting. Mars One of Slam voor een enkele reis naar Mars met astronauten. En veel televisica, veel televisica. Ja, als basis van het big-time concept. Ja, precies, en dat weten, daar zijn toch ook, nou ja, hebben ze toch op een gegeven moment, ik weet trouwens in deze situatie niet, maar als je dan inderdaad investeerders gaat zoeken en je gaat geld ophalen, en uiteindelijk wordt het niks, ja, dat kun je natuurlijk zeggen als risico of the fuck, maar af en toe schiet het wel door, hoor. Ik vind in hun specifiek geval, ze hebben het gesprek losgemaakt, destijds ook in Nederland, voordat er überhaupt sprake van was. Ik heb de afgelopen jaren nog weleens gehoord van, zou je naar Mars, zou je naar Mars, dat is een realiteit, lijkt, en zij waren een van de eerste, in ieder geval voor mij in mijn leven, de eerste die überhaupt dat gesprek op gang brachten om mij heen. Dus dat vind ik dan altijd nog goed, ook al was het verder een half uitvoerbaar plan. Het gesprek over of je naar Mars zou willen, of niet. Ja, in hun geval ging het over een enkele reis naar Mars, wat dan zometeen is van wanneer wil je dood, zeg maar, ja. Dus dat lijkt me niet ideaal. Na een kwartiertje ongeveer. Ik vind op zich het plan van dus inderdaad een plek waar je, toen ik je over las, over dit Forager ruimtesitioon, dacht ik, nou een plek die niet het ISS is waar je kan verblijven om de aarde te zien, over view effect beleven, en je een paar dagen of een week, of weet ik veel hoe zoiets eruit zou moeten zien, dat vind ik aan zich een te gek idee. Alleen of dit specifieke plan hier, dat we hier voor ons in, of dat het nou is, daar gaan slimmere mensen zich over uitspreken. Ja, ik ben het wel met je eens, maar wat ik dan erbij aan toe wil voegen, is kijk naar wat ze aan het doen zijn om daar te komen, weet je. En als dat op zichzelf al interessant is, weet je, dan vind ik het de moeite waard om het wel in de gaten te houden. Je zei, het is een goed systeem wat ze proberen te gebruiken om te bouwen. Nou, ze zijn dus bezig met op de aarde al testen, ik heb er niet heel veel van gezien, maar wat ik erover heb zitten lezen, is dat ze proberen, weet je, om die constructie, het maken van constructies in de ruimte, dus echt bouwen van dingen in de ruimte. Dat is nu alleen nog maar, kantenklaar modules aan elkaar klikken, maar dat je er een trus kan bouwen gewoon uit staal, weet je, dat je een trus kan bouwen van constructie in de ruimte, dat kunnen we nu nog niet, weet je. En dat vind ik wel een zinvolle ontwikkeling om die technologie te ontwikkelen. Of dat dan uiteindelijk leidt naar een mega, mega lomaan hotel. Met sauna. Met sauna, I doubt that. Maar de sauna trouwens wel makkelijker is dan douchen, maar dat even te zeggen. Maar die technologie is wel interessant, weet je. En daarom vind ik het wel interessant. Niet vanwege het idee, maar om de stappen die je moet nemen om er te kunnen komen. Ja, wat ik me trouwens denk, is een opzet en de manier waarop het nu tevoorschijn komt, aan planetary resources. Weet je nog, er was een bedrijf dat was opeens in het nieuws, want het was opgericht, en ik weet ook nog goed dat er investeerders van Google achter zaten. Van wie was het nou, planetary resources? Ik ga even kwijt, maar dan ga jij nog opzoeken. Is dat mining? Ja, precies. Dat was mine. Net als die in de space industry. Ze gingen op zoek naar delfstoffen op asteroiden. En er zat nog zelf geld achter zitten van James Cameron, de tv-regeur. Peter Diamandis. Die naam bedoel ik. Peter Diamandis was de directeur in eerste instantie. Het bestaat nog steeds, hoor. Ik was betrokken, Larry Page geloof ik ook, en allemaal van dat soort grote namen. En toen ik... Sorry, twee test-satelliten gelanceerd, blijkbaar ooit. Nou inderdaad, toen de eerste publiciteitsgolf was geluwd, daarna ben ik eens gaan kijken wat doen ze nou intussen eigenlijk, hoe gaat dat? En toen bleken ze dus met bij elkaar gespaarde dubbeltjes en kwartjes van crowdfunding, waren ze die satellieten aan het bouwen en lanceren. En ik dacht dus, die Google jongens, die steken daar miljarden in, maar dat bleek helemaal niet zo te zijn. Die hadden misschien een paar tonnetjes ingestoken. Ze moesten dus echt bij het publiek met de hoed rond, om die satellieten te kunnen lanceren. En volgens mij is het ook al lang doodgelopen. Want dat werkt gewoon niet. Nou ja, zolang je nog veel goedkoper, ook willekeurig materiaal kunt minen op Vandersbelt, weet je, is het natuurlijk gewoon niet zo zinvol. Ja, inderdaad het idee dat je af en toe dit soort dingen geprobeerd hebt. Dit is mij trouwens denken aan de Mars Society, die volgens mij van die ruimte zeilen. Die had een aantal van die missies ook een soort particulier gefinancierd met... De Planetary Society. Planetary Society, ja, sorry, je hebt gelijk. Ja, ik ben lid, hè. Ja, kijk, nee, maar dat is wel fantastisch natuurlijk, weet je, dat je gewoon probeert dat soort test in technologieontwikkeling op die manier te doen. Ja, dat vind ik wel mooi. Ja, ja. Oké, dan had jij nog iets ingeleverd, Michel, over een Japanse miljardair. Ja, er was in de categorie ik zie een trend, ik zag een berichtje op de NOS Langsroom vandaag, dat die Japanse miljardair die de eerste maanvlucht gekocht heeft, van Elon Musk, die nu net als de eerste dragonvlucht die er aankomt, eigenlijk zijn vlucht opzet voor het brede publiek. Dus je kunt, als ook wij blijkbaar, solliciteren nu voor die acht plekken die er dan in zouden zitten, dat lijkt me bij, gegeven alles wat we niet weten over Starship, lijkt me nog een beetje fuzzie, maar die acht plekken die er dan in zitten, die zet hij open voor ons allemaal. Dus als je met hem mee wil een rondje om de maan, dan kun je solliciteren. Maar dan moet je een goed verhaal hebben. Ja, het is me helemaal duidelijk wat dan de selecties zijn, dus waar dan precies op gescheelteerd wordt. Het is mij niet helemaal duidelijk, dus nu nog je kunt je aanmelden en dan krijg je binnenkort een mailtje met meer informatie. En dan willen ze in de loop van dit jaar een selectieprocedure gaan doen. En dat zie je dus, ik zie een trend, want dat deden ze met de eerste commerciale Crew Dragon ook. Daar hebben we het vorige keer over gehad. Die gaat met een verpleegkundige en een willekeurige Amerikaan die gedoneerd heeft aan een kinderziekenhuis, zeg maar, omhoog. En je ziet toch, volgens mij wel, dat Musk en die grote milleerdertig een beetje zorgen maken over het imago hiervan. Want als dat inderdaad een speeltje wordt voor hele rijke mensen, dan kantelt het sentiment heel snel. En je ziet nu zowel bij die Crew Dragon als hier heel bewuste keuze om het beschikbaar te maken voor, nou ja, Jammer Te Pet, voor ons. En dan zullen ze inderdaad, ik zal maar zeggen, media's unieke voorbeelden willen. Dus misschien een schrijver of een fotograaf of een journalist of een podcaster misschien wel. Nou ja, iemand met een goed human interest verhaal, weet je wel. Dat absoluut. En daarna wordt het alsnog gespeeld. Zit jij in jezelf te denken, Herbert? Ik zou geen nee tegen zeggen, maar ik ga dus niet heel veel moeite doen. Want er komen honderdduizend mensen op af. We kunnen ons volgens een campagne voor jou opstarten. Help Herbert de ruimte in. Doe maar liever voor jezelf. Nou, want jij wil ook wel. Ja, nee, ik zou wel willen, ja. Maar ik heb ook ergens, weet je dat ik ergens het idee heb dat ik in de komende, nou, deze maand word ik 39. Ik heb bijna het gevoel dat ik ergens nog wel, ik hoef niet vooraan in de rij te staan. Ik heb dat kansen genoeg. Ik weet niet hoe oud je precies bent, maar ik weet niet of je ver over de honderd gaat. Maar ik ben 62 en ik verwacht geen honderd te worden. Hoeveel ik het niet uitsluit. Nou, je weet het niet. Nou ja, 40 jaar misschien gaan we allebei. Mijn familie worden ze meestal wel dicht bij de 90 tot nu toe in elk geval. Herbert, help me. Je kunt hier ook nog in de jaren 30 de ruimte in helpen. Als ik in de 90 ben dan gaan ze me niet meer in en gaan gaan stappen. Misschien een goede raket, een sturdy, stevige raket. Maar, nou goed, laten we het dan zo zeggen. Als er iemand een campagne voor ons wil voeren, out there, dan... Ja hoor, we zeggen geen nee. We zeggen geen nee. Nee, maar het mag voor mij ook voor Thijs. Nou, dank je. Nou, ik heb hetzelfde als jij. Ik los van mijn generieke recepties die jullie kennen. Maar dat ik ook, hoe heet het, ik zou er geen nee tegen zeggen onder bepaalde voorwaarden. Weet je, als ik een beetje vertrouwen in dingen zou hebben, zou ik er geen nee tegen hebben. Maar ik ga er ook geen moeite voor doen. Dat lijkt me wel heel aanzem. Ik zou inderdaad als filmmaker of zo omhoog gaan, denk ik. Ja, precies. Nou, precies. Nou ja, dat is een goed verhaal. Je zegt Michel ook verpleegsters en... Ik heb geen goed verhaal meer. Maar dat is natuurlijk ook wel een beetje de zorg. Dit wordt heel bewust gedaan. In mijn beleving is het heel bewust gedaan om te voorkomen dat dat sentiment kantelt. Maar uiteindelijk wordt het natuurlijk een rijke mensen speeltje. En dan mag er in de arm niemand mee. Dat is dan het idee. Ja. Dat is ook wel het idee. Dat is ook wel het idee. Want vliegen was tot op een zekere moment was het ook iets voor vooral mensen met een heel behoorlijk inkomen. Ja. Het is uiteindelijk duur. Ja, klopt. Ja, en daar loop je dan weer tegen het eerdere energievraagstuk aan. Weet je al dat je links of rechtsom altijd een enorm energievraagstuk blijft houden. Als je dat wil beschikbaar maken voor het brede publiek, zeg maar, krijg je zo'n gigantische energie behoefte. En dat wordt trouwens ook nog een vraagstuk. Want we hadden het over Aruba. En er zijn natuurlijk veel meer plekken waar lanseringsinstallaties staan. Maar zeker zo'n eiland. Als er eens in de maand een lansering is, dan is het een feestje. Als er elke dag een is, dan wordt het misschien nog een probleem. Dat geeft wel voor de directe omgeving. En dan is een eiland een hele slechte plek. En dan moet je echt gaan goed nadenken in welke uitgestorven regio je zoiets nog neerzet. Ja, precies. En die energievraag is ook heel lastig te verduurzamen. Dus dat is ook een hele zware opgave. Wat dat betreft aan SpaceX, is het heel raar dat zij tegenover Tesla... Tesla is een bedrijf dat probeert een oplossing voor klimaatverandering te vinden. En een SpaceX is de uitlaat die met een gasoplossing komt. Dat is heel raar. Even voor het perspectief. Even uit mijn hoofd dacht ik dat Falcon 9 drieënhalf keer naar New York vliegt met een volle Boeing 747. Weet je wel? Dus één raket. Met acht mensen aan boord, mag ik niet aan. Dat zou ik op zich niet zo'n probleem vinden als niet de toekomst van Starship ook die stad naar stad verplaatsing zou zijn. Want dat is een van de ideeën voor het verdienmodel. Dat je met een raket naar New York en Tokio kan. Ik zeg ja, oké, cool. Maar ja, dan krijgen we dat probleem er weer bij. Ja, maar wacht even hoor. Qua gasuitlaat. Ho, stop. Want dat is een oud idee. Dat je suborbital van de ene plek naar de andere gaat. Je stijgt even op. Je maakt zoveel sneller dat je boven de atmosfeer uit, als het ware gewoon zonder brandstof gebruik. Je zweeft dan. Als het ware naar een andere plek zweeft dan reentrie je de atmosfeer in en dan land je in een andere plek. Dan kan je inderdaad in, wat is het een theorie, in drie par tien gewoon de oceaan over. Weet je, kan. Het is wel zo dat je alleen maar heel veel brandstof nodig hebt aan het begin. Weet je, dat is vergeleken met een Boeing is het nog maar de vraag hoe dat uitpakt. Oh ja. Omdat zo'n vliegtuig moet natuurlijk de hele tijd worden aangetreven. Hier heb je veel meer nodig aan het begin, maar daarna niks meer. Weet je, dat is niet eens per se een heel slecht idee. Ik leer zoveel. Ik leer zoveel. Ja, nee, klopt. En eigenlijk nadat je inderdaad de Starship hebt zien vliegen met die vinnetjes. Inderdaad zodra die de atmosfeer weer raakt kan die ook met die vinnetjes nog een heel end zichzelf besturen. Ja, de hele eiland is alleen, je komt vervolgens met een rotgang weer die atmosfeer in. En daarna moet je al die snellerdeur kwijt en dat kan alleen maar op verrijving. Weet je, dus dan moet je door een plasmafase heen. En door de raket weer aan te zetten. Dat is dan het laatste stukje. Ja, dat laatste stukje. Je hebt de raket nog even nodig, maar met name die fase waarin je moet gaan remmen. Dus A, pak een beetje 4G op je flikker, is niet heel fijn als je pas hier bent in een vliegtuig. En B, dat is de gevaarlijkste fase van de ruimtevaart. Op het moment dat jij die afremming moet doen op de atmosfeer. Dus of je dat nou routinematig voor vakantievluchten moet gaan doen. Met 100 mensen tegelijk ook. Maar goed, dat gold natuurlijk in 1930 voor een vliegtuig ook. Ja, dat is wel waar. Wie staat daar nou in? Zeg heren, we hebben een dik uur vol gelul. Oh, dat had ik geen idee. Dus ik stel voor dat we ermee ophouden. Ja, even een laatste check bij de SN10. Ja. Nee, nog steeds de final check-outs, maar het ziet er allemaal goed uit. Mooi weer. Dus ik ga lekker naar huis en kijken. Nogmaals, ik hoop de podcast online te krijgen voordat we het allemaal zo beslag krijgen. Voor de rest dank ik Michel van Baal. Graag gedaan. Ik dank Thijs Roes. En ik dank Harbert Blankesteijn. Dat komt niet meer aan me worden. Dit was Space Cowboys volgens Thijs nummer 64. Dat geloven we. Hartelijk dank en tot over 14 dagen. Tot ziens allemaal. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei. Doei.

Tags