Ook testraket SN9 van SpaceX gaat in rook op

Hallo allemaal en welkom bij een nieuwe Space Cowboys met Herbert Blankesteijn. Ja, met Michel van Baal. En de spreker is Thijs Roes, de announcer. Toevallig degene die als eerste aan het woord was. Michel, wij hebben met z'n tweeën nog niet eerder in een Space Cowboys gezeten. Nee, dat is toch knap. Dat is toch leuk, hè? Ja, dat is toch apart. Toevallig precies, vanwege de feestdagen en alles wat erbij kan kijken, invallen. Nou, maar dat is leuk. Dus een nieuw drie... Nou ja, hartstikke leuk. Een nieuw driegezelschap weer. En nou, vandaag gaan we het allemaal over hebben. Dan met z'n drietjes vandaag. Natuurlijk over de lansering van de SN9. Ja, de lansering en weer. En het naar beneden komen daarvan. Mooi, elegant, naar beneden storten. Rapid disassembly. Precies, ja, zeker. En ik denk dat we ook even een beetje vooruit moeten kijken naar de komende weken. Want het wordt een interessante mars. Er komt ook een hele kolonne aan ruimtevaartuigen. Dat komt met opmars af. En vanaf volgende week gaan daar dingen gebeuren. Dus we moeten zeker ook even vooruit kijken. Ja, zeker. En dan heb ik nog een paar interessante dingetjes uit het Weidere Universum. Een zes-stern-zonnen-stelsel. Ja, gaan we het nog uitgebreid over hebben. En er was ook een persconferentie van NL Space. Nederland Space Office. En eigenlijk, het was de nieuwjaarsborrel, alleen dan online. En dan kwamen eigenlijk allerlei kleine nieuwtjes uit Ford. En het was hartstikke leuk, want daarna was het ook een soort bloemlezing van wat er in Nederland eigenlijk allemaal aan de hand is. Je mocht je eigen bier meenemen. Je mocht je eigen bier meenemen. Naar je slaapkamer, achter je laptopje. Ik was heerlijk, ik liep door het bos. Ik liep door het bos en ik was met... Met laptop en all? Nee, ik had het er op mijn oortjes zitten. Dus dat was wel een sal, dat via Vimeo. Dus ik moest hem aan laten staan, dus ik had hem in zo'n borstzak. Maar terwijl ik dus dat allemaal aan het luisteren was, kon ik een beetje mijn bos inspecteren en kijken wat ik dat weekend allemaal ging doen. Dus dat was te gek. Nou, daar later meer over. Eerst even SN9. Ja. Heb je het gezien? Jazeker. Of natuurlijk. Nee, dat is niet natuurlijk. Bij mij is dat niet natuurlijk. Ik heb voor het eerst zo'n lancering live gezien. Ik heb daar meestal het geduld niet voor. SN8 heb je niet live gezien en Falcon Heavy ook niet. Nee. Maar deze keer zat ik toevallig achter mijn laptop en ik kwam er toevallig achter dat het die avond was. En toen ik het aanzet was het toevallig nog maar een half uur. Nou ja, dus alle sterren om het maar zo te zeggen stonden gunstig. En toen heb ik het niet gemist deze keer. Nou, dat is wel goed, want ik zat er een maand te wachten ongeveer. Het was echt... Hier gaat hij net de lucht in. Vanaf voor de kerst stond hij natuurlijk al klaar. Jij zit naar de YouTube video. Ja, ik heb de YouTube video aangezet. En ik vond het weer spectaculair. Het is wel grappig, want het was de tweede. Hij leek eigenlijk bij wijze van spreken slechter te gaan dan volgen. Maar Michel, wat vind jij? Ja, het was een beetje hetzelfde probleem. Als ik het zo zag... Ik vraag me een beetje... De grote vraag is natuurlijk hoeveel hebben ze er meer van geleerd. Want je zag hem inderdaad hetzelfde doen in mijn beleving. Wat hij de vorige keer toch ook al best wel knap deed. Maar dan is dat allerlaatste stukje, als je iets heel zwaars doet, een enorm apparaat. Als je dat vervolgens moet omdraaien en stilzet in de lucht. Dat is een trucje wat vorige keer niet lukte. En deze keer ook niet. Het leek alsof... Ik begreep, we hadden twee motoren aan moeten gaan. En er start daar uiteindelijk maar één. Ja, dat is dan niet genoeg. Nee. En daar verbaasde ik me over. Want ik kan me van alles voorstellen dat bijvoorbeeld... ...softermatig nog iets niet deugt. Want daar komt het heel erg op aan natuurlijk. Op welk moment je welke motor hoe hard laat blazen. Maar dat er een motor niet aangaat... Daar verbaas ik me over. Ja, ik wel wat minder hoor. Want het is... ...dit soort motoren starten is best wel een kunst. Om het zo maar even te zeggen. Het is natuurlijk een gigantisch geweld wat daaruit komt. En je ziet ook voordat ze aan het begin helemaal starten... ...moeten ze eerst al die straalpijpen koelen en zo. Dus ze blazen allemaal vloeibare zuurstof door die straalpijpen... ...om die hele motor in temperatuur om af te brengen. Dat was dat gepuff dat je vooraf gaf, als je die manoeuvren zag. Ja, dat zie je dan. En op een gegeven moment stopt dat even en dan komt er een stoot uit. Dus als je het filmpje ziet kun je zien dat dan blazen ze het als het ware even. Nou ja, dan stoppen ze dat en daarna gaat diezelfde zuurstof de motor in... ...om de boel aan te krijgen. Ja, en dat opnieuw herstarten, invluchten... ...wel je met een dynamische beweging bent. Weet je, dat ding dat is natuurlijk ook aan het draaien. Ja, het is ook niet makkelijk hoor. Ik heb er wel respect voor. Ik vond het wel knap dat één aanging. Laat ik zo stellen. Ik zoek even dat stukje op hoor dat hij aangaat. Ja. Ik zie hem dus niet naar beneden vallen. Het blijft bizar hoe laat dan eigenlijk pas die motoren aangaan. Elke keer denk ik van, ah dat wordt laat. Maar dat is ook met die Falcon raket. Als je die naar beneden ziet komen, denk je van, dat gaat verkeerd en dan gaat het nog goed. Ja, precies. Nou, S&T stond al klaar. Ik denk dat het de kans is, want ga je die motoren vroeg starten, dat kan vast ook. Maar ik denk dat het dan meer brandstof kost dan wanneer je ze heel snel, heel hard laat afremmen. Ja, ja. Ik denk even naar Michel, want die zie je de ruimte van tegen je. Nou ja, dat is inderdaad waar. Kijk, op het moment dat je dat eerder zou doen in de lucht, weet je, dan heb je wat meer marge in. Dat zou je kunnen doen. Maar dan moet je ook heel lang die motoren laten blazen. En ik heb het al wat eerder in deze pot eraf gehad, het is instabiel als een soort bezemsteel op je vinger laten balanceren. En dat dan naar beneden brengen. Hoe langer dat duurt, hoe meer het kan misgaan. Weet je, dus ik snap wel dat je dat op zichzelf zo kort mogelijk wil proberen te doen. Maar ja, de margin of error is minimaal hier. Ja, maar ik denk dat niemand er aan twijfelt, wij tenminste hier niet. Het lijkt me dat ze dit onder de knie gaan krijgen. Ja, dat het wel lukt op een gegeven moment. En ik blijf nog steeds met deze manoeuvren het gevoel hebben, ik denk inderdaad dat ze het onder de knie krijgen. Of je daar ooit mensen in moet gaan zetten. Ik heb daar nog steeds wel heel slechte denken. Dat is een goede. Als je daar in zit, oh mijn hemel, dat laatste stukje. Hoeveel geen krijg je dan voor je kiezen eigenlijk? Ja, het is wel zo dat ze precies op het punt van waar die sweeper zit, zit in het midden. Dus je gaat van vrije val naar stilstand in vrij korte tijd. In vrij korte tijd, maar wel heel dicht bij de draaiencirkel. Daar zit een theorie. Je hebt niet alle gezen op je. Nee, maar daar zitten niet echt de gees. Het geepprobleem, want deze manoeuvre is bedoeld voor stel dat je ooit terugkomt vanuit mars met dit ding. En dan moet je eerst op de atmosfeer, misschien straks nog even, dan hebben we een andere kant op hetzelfde probleem. Je moet op de atmosfeer, moet je snelheidsien kwijt raken. En daar zitten de echte gees. Weet je al, ook voor een astronaut die naar de ruimte gaat. Naar de ruimte gaan, dat zijn ook wel gees, maar dat is nog redelijk comfortabel. Maar dit zijn, ook omdat je in een plasma zit en enorm meer hitte om je heen, dit is echt scary. Weet je al, dus als ik daar eenmaal doorheen zat, dat laatste stukje. Nou ja, qua geekkracht is dat denk ik niet zo veel meer voor. Je bedoelt dan de geekkracht van de afremming van de snelheid tijdens een ruimterreis. Enkele tientallen kilometers per seconde duik je die atmosfeer in. Dan ga je naar, wat zal het zijn, een paar honderd kilometer per seconde. Je gaat eigenlijk van supersonisch naar subsonisch. Dus je zit boven de geluidstijl. Dan zie je het probleem. Dan ga je nog honderden meters per seconde. Ja, ja, tot rond de duizend kilometer per uur. Dus je gaat van tientallen kilometers per seconde naar bijna niks eigenlijk. Ja, je moet het grootste deel met verrijving op de atmosfeer zien kwijtraken. En dan komt heel veel je te lukken. Maar dat kan over een vrij lange tijd worden uitgesmeerd. Dus dan denk ik, of niet zoveel tijd? Nee, de atmosfeer is redden. Nee, dat is nog niet het probleem. Maar de hoek is enorm belangrijk waarmee je binnenkomt. Dus als je te stijl naar binnen komt, dan kom je te snel in diepe luchtdaag. En dan hou je het niet meer. Dan verbrand je gewoon volledig. Als je te weinig, te vlak die atmosfeer in komt, dan kets je af. Dus dan stuit hij als een steentje op die atmosfeer af. Wat trouwens ook wel soms wordt gebruikt. Ik meen bij de reentry van die laatste stof die ze van de Komethal opgaat. De jas van Ryugu of zo? Ja, een van die twee die gebruikte dat systeem ook. Weet je, je even opkets, want dan raak je ook snelheid kwijt. Maar dat zou in dit geval misschien ook kunnen. Want het is een beetje als een surfer. Als een surfer die als het ware dan net zo langzaam... Hij kets erop en hij surft er een tijdje op. Tot je langzaam genoeg gaat en dan als het ware dieper de atmosfeer in gaat. Ja, maar toch zou ik een moment dat soort snelheden niet heel graag inzitten. Nee, want daar gaat het uiteindelijk wel om natuurlijk. Nou ja, dat is dan de vraag natuurlijk of het daar uiteindelijk echt om gaat. Maar er komt ook een maanlander van. Dus SpaceX is ook in de running om voor Artemis de maanlander te ontwikkelen. En dat moet ook Starship zijn en daar is geen atmosfeer op de maan. Dus hoe gaat het dan? Nou, je hebt ook minder zwaartekracht. Dus misschien iets minder groot afremd probleem. Nou, landen op de maan is veel makkelijker dan landen op een planeet met een atmosfeer. De landen op de maan staat bekend als... Nou, dat is nu ook een uitdaging, maar is echt makkelijker dan landen op Mars. Of bijvoorbeeld wat we natuurlijk ook ooit gedaan hebben. Landen op in Titan, wat nog veel dichter atmosfeer heeft. Of Venus. Weet je, landen in een dergelijke atmosfeer is veel lastiger. Oh, wacht even. We gaan straks vast nog over landen op Mars hebben. Nou ja, pak het er maar bij. Pak het er maar bij. Ik dacht dat een atmosfeer een luxe was bij het landen, omdat je iets hebt om je af te remmen. Want we gaan straks... Die, hoe heet dat ding ook weer? Niet prosperity, maar perseverance. Die gaat landen en dat wordt weer zo'n drie traps landing. Met eerst iets met parachutes en dan nog iets anders. Laatst parachutes graag. Laatst parachutes? Oké, eerst atmosfeer. Eerst atmosfeer grap ik af. Dan parachutes, dan een raketmotor nog een keertje. En dan een takel. En dan een takel, viertraps raket. En dat is omdat je die remming van de atmosfeer maar zo weinig hebt. Dan moet je andere dingen van stal halen. Dus dat is niet een probleem, maar een luxe als die atmosfeer er is. Nou ja, dat is absoluut een luxe hoor. Dat heb je helemaal gelijk in, want het is een cadeautje. Weet je, je kan eigenlijk gratis, zonder dat je de brandstof er mee moet nemen, kun je gratis je snelheid kwijt raken. Het probleem is alleen wel, weet je, dat het vaak... een heel erg nauwe paardje is waar je overheen moet. Als het niet goed gaat, dan zijn de gevolgen ook meteen... Want je wilt niet smelten? Nee, en dat... Dus je hebt vaak een heel precies... Je moet sowieso heel goed kunnen mikken. Weet je, dat je in de koers die je moet voegen, heel erg precies zijn. Ja, en het grote probleem wat je bij Mars hebt, en wat minder bij de Baan, is dat de tijdsperiode, die de signalen erover doen om terug te komen, die zijn minimaal acht minuten. Je kunt nooit in realtime bijsturen. Het moet allemaal automatisch gaan. Het moet voorkomen automatisch. En dan hoeft er maar één heel klein dingetje mis te gaan, of in het verleden is er ook wel wat grootses mis te gaan, namelijk dat ze twee partijen eraan werken, en de ene rekening in centimeters, en de andere in injust. Ja, ja. Dan gaat het dus echt heel verkeerd. Maar Thijs had het over... even kijken... De Baan? Nee, nee, ja precies landen op de Baan met Starship. Maar Starship moet ook kunnen landen op Mars. Ik dacht dat die manoeuvre, dat je in horizontale stand naar beneden zakt, valt eigenlijk, dat die was om af te remmen. Dat kun je op Mars gevoegelijk vergeten, want die atmosfeer is, wat is het, tien keer zo dun, of nog honderd keer zo dun? Nee, nee, dat kan wel degelijk hoor. Nee, zeg het vergeten. Dan moet je dus... Je gaat ook heel vlak door die atmosfeer. Ik ben mijn hand bezig, dat ziet de luisteraar niet, maar je gaat heel vlak door die atmosfeer in. Dus je schiet als het ware door die atmosfeer heen. En je kunt in die... Nou, dat duurt best lang eigenlijk. In die periode rem je af, totdat je het punt hebt bereikt dat je, nou ja, dat je kan vliegen met dat ding, weet je wel, want dat is van Ivenics fluts, een klein beetje bijsturen. Vlieg in de baksteen, maar toch, je kan een beetje vliegen. En daar kun je dan nog mee zorgen dat je weer terugkomt op het juiste punt. Nou, en dan moet je de raketmotor aan om zachtjes te landen. Het is knap als het zo ooit lukt. Maar het kan wel. Je kan dus afremmen op het soort ijlste stuk van de atmosfeer dan. Absoluut, je moet ook niet verbrand, dat is het probleem. Je hebt echt een hitterschild nodig. En ja, dat komt nog. Vanaf SN15, Ile Maske heeft gezegd, vanaf dat moment is het een ander soort starship dat getest gaat worden. Er komt een grote verbouwing aan, maar wat dat dan precies is, is nog niet helemaal duidelijk. Maar een van de mogelijke theorie is natuurlijk zowel met hitterschild om te kijken of dan dus met hitterschild het beter gaat. Ja, dus dat wordt nog ontwikkeld. Dus wat dat betreft is nog kijken hoe dat er uiteindelijk uitkomt te zien. Wat ik me nog afvroeg, want dan kunnen we ook een mooi bruggetje maken naar eigenlijk alles wat er op Mars aankomt. Ik heb nog een vraag over die starships, hoor. Oh, oké. Dus dacht even met je bruggetje. Nou ja, ik ben benieuwd. We mixen het gewoon lekker allemaal op elkaar. Ik ben gewoon benieuwd. Je komt daar aan bij Mars. Wordt er dan altijd op het laatste moment nog bij gestuurd om dus die atmosfeer op de juiste manier te pakken? Ja, absoluut. Je hebt altijd, op het moment dat je onderweg bent, heb je gedurende de vlucht. Dat duurt een paar maanden. Heb je altijd nog een paar koerscorrectiemomenten. Want je moet echt, als je hier zou moeten een dubbeltje tegen de torenspits van Groningen moet gooien, zeg maar. Dus je hebt een aantal koerscorrectiemomenten onderweg. En ook op het laatste moment, op de laatste dag, heb je vaak nog een soort fine-tuning, dat je heel precies op dat glijpad zit wat je nodig hebt. En dan is het vervolgens helemaal automatisch. Moet het vol automatisch, moet het ding zich naar beneden werken. Dat zou ik eigenlijk ook bij het basis van wat je net zei een beetje hak op de tak, maar goed, van net zei over de maand, weet je, dat het zou mij uiteindelijk niet verbazen, hoor, dat ze kiezen voor het terugbrengen van mensen met een capsule zoals Dragon. Weet je dat? Want die is voor landen namelijk veel veiliger en veel robuster. Weet je, dat is een relatief kleine capsule met een relatief klein hitteschild en een parachute, weet je, kan er echt niks mee misgaan. En dat ze zo'n Starship ding gaan gebruiken voor het vervoeren van vracht. Dat is ook handig als die terugkomt, ik kan nog een keer gebruiken. Maar als ze daar echt mensen op gaan zetten, als ze een beetje bij paard komen, dat is een goed verhaal, maar ik denk dat het niet gaat gebeuren. Het is wel het idee, het is het idee zelfs dat je dan terug zou kunnen. Als je het niet leuk vindt op Mars, dan mag je dus terug ook. Mag je dus op de terugweg het Starship verinneren. Dan neem je gewoon je Starship van tien uur en ben je zo klaar. Dat is de maan, ja. Nee, ik geloof er helemaal niks van. Ja, nee, ik geloof er zeker wel in, want het is een beetje zo van, dat is het plan. Een ander plan is er nog niet. Dus het is zo van, ja, of je gelooft er niet in dat het ze lukt of zo. Maar in principe is dit het plan, dus dit plan wordt nu uitgevoerd. Volgens mij de eerste melpaal is meer de landing op de maan, omdat die gewoon eerder gepland staat. Dus het zou best wel kunnen dat over twee jaar de Starship naar Mars gaat, zonder mensen, om gewoon even te kijken, lukt het al? Ik bedoel, hoe ver zijn ze dan? Dat moet op zich wel lukken. En dan waarschijnlijk, als het allemaal goed komt, dan zou er eigenlijk daarna een maanlanding moeten zijn. Dus, maar goed. Dat is wel echt... Ja, nee, goed, zo staat het op dat kalender. Laat ik het zo zeggen. Als ik op mijn kalender kijk, dan gaat het ongeveer op die manier. En dan komt Mars daarna pas. Maar goed, we zijn al voor de uitstelling. Eerst zien, dan geloven. De vraag die ik nog had, die betreft het moment dat de SN9 in stukken vloog. Want de SN10 stond daar al klaar, de volgende. Redelijk dichtbij de plek waar de SN9 opsteeg en ook waar die neerkwam. En het viel mij op dat van de brokstukken die daar door de lucht vloogen, dat de een vloogte voorlangs, de ander vloogte achterlangs, met andere woorden. Die SN10 stond gewoon in een regen van brokstukken. Ik weet niet of jullie er nog eentje tegen het ding zelf hebben zien stuiteren. Nee, niks. Nee, dat viel me op. Moeten we ervan uitgeven dat die daar tegen kan, of wat? Ja, goede vraag. Nee, dat kan die zeker niet tegen, denk ik. Ik weet niet of ik verreem wat er tegenaan komt. Ja, en hoe hard. Maar goed, je raakt wel naar een interessant punt hoor, want er is ook al een tijdje gedoe tussen SpaceX en de FAA. Ja, dat is waar ook. Dat hebben we er niet over gehad, nee. Nee, en laten we die gelijk even meenemen, want dat is wel een interessante, vooral omdat het niet helemaal duidelijk is wat het probleem is. Even de Amerikaanse... Federal Aviation Authority. Ja, hoe noemen we dat in Nederland? Nou, de luchtvatoriteit, weet ik veel. Dus dat zal hier ook wel een instantie, een nadeel hebben. Nee, die geeft een vergunning, om het zo maar te zeggen. Voor elke lancering apart, hè? Niet zo van jij mag voortaan lanceren, nee. Nee, en dat was dus het grote probleem ook nu. Ja, en blijkbaar vindt de FAA, vond, had de FAA ook geconstateerd, dat als het ging over public safety, dus de veiligheid van de omgeving, om het zo maar even te zeggen, dat wat Starship deed bij SN8 niet voldaan had aan de vergunning. Maar ze vertellen niet wat het is. En ik moet wel zeggen, als ik ernaar kijk, kan ik me er ook wel een beetje voorstellen, weet je, want die, kijk, dat ding gaat helemaal hoog, weet je, en daarna dan gaat hij omlaag. Na 10 kilometer? Na 10 kilometer, en daarna gaat hij omlaag. En het is nou ja, nogmaals, het is toch een beetje een vliegende baksteen. Ja, als dat niet goed gaat, waar vliegt dat ding dan heen? Weet je, nu ontploft hij wel netjes de plek waar hij had moeten landen, zeg maar. Maar als je op 10 kilometer stuurloos wordt, dan zijn alle opties open. Maar toch lijkt dat, die vinnetjes, dat lijken ze echt, dat was, lijkt bijna niet eens een probleem te zijn geweest. Nee, als je van 10 kilometer neerkomt en je bent stuurloos, dan kun je toch in een straal van 2, 3 kilometer neerkomen. Ja, maar het lijkt wel alsof ze in ieder geval zeggen, nou stuurloos is het niet, want we kunnen met die vinnetjes al gewoon richting zee sturen. Ja, ja, maar in de ruimte van, heb je toch altijd geleerd dat je rekening moet houden, dat dat niet werkt, weet je, dat kan ook iets afbreken. Weet je, als één van die vinnetjes ergens iets in afbreken, dan ben je meteen echt heel erg stuurloos. Hij ging wel recht naar boven. Ja, maar toch, weet je. Ik had me opviel trouwens. En ook, dat kan misgaan. Je kunt niet recht naar boven gaan. Nou, dat komt niet dan niet. Ja, ja, ja, dat is altijd zo natuurlijk. Ja, nou is het ook altijd wel zo. Daar woont er niemand, ze hebben het hele dorp uitgekocht. Ja. Behalve Boca Chica Girl, die woont er nog steeds. Nou ja, maar dat is dus, we weten niet waar het zit, we zitten nu te speculeren, maar dit is natuurlijk niet vrij van risico's. Kijk, het is bij, overigens bij lanceringen, en ik verwacht ook hoor, dat dat bij deze lancering ook wel is. Normaal sprak ik die dingen een kill switchen, dus op het moment dat jij ziet, sterk genoeg weet je van de arianenlans. Ik was ooit een half jaar woonde in Kourou. Bij arianenlansering heb je een apart kamertje, dus in de safety officer, die heeft de oplaasknop, weet je. Dan kan niemand tegen praten, dus je mag die niemand niet beïnvloeden, zou ik maar zeggen. Die ziet de telemetrie. Ja, die heeft het, die weet dat als dat ding uit bepaalde range loopt, weet je al, ja, dan is het druk op de knop en dan doet het ding boom. Weet je, dat, ik weet niet of SpaceX dat ook heeft, weet je, maar dat soort voorzorghek in normaal gesproken wel. Maar dat daar gedoe is en dat het niet duidelijk is waarom dan, dat is wel interessant. Ja, en dus Elon Musk wilde eigenlijk gewoon inderdaad, die wil een soort planko check en die wil gewoon kunnen testen wanneer die wil. Geen gezeur. Geen gezeur, maar het was dan ook al zo dat, op een gegeven moment is er veel geruchte omdat er zo weinig naar buiten kwam. Dus van is het nou omdat er een nieuwe motor op SN9 zit, dat het daarom een nieuwe vergunning moest komen, dat, ja, dat is zo eigenlijk bureaucratisch dat SpaceX daar niet gewend is. Maar ik, wel wat betreft die SN10 die er naast staat, als je ernaar kijkt heb je toch het idee dat het hier gewoon meegenomen had kunnen worden in deze explosie. Natuurlijk. Ja, dat zou je denken. 50 meter schat ik die afstand, mis, was gewoon bovenop. Dat dwarrelde ook nog in een vande stuk, ijzer naar beneden daarna, ik weet niet, wat voor staal dat was. Van mij is er, kwam er iets af, zelfs op het moment dat die draaide en dat die motor niet aanging, toen leek er iets los te schieten. Dus nou ja, we zullen vast de korte tijd nog wel horen wat. We zetten een video waar dit allemaal in staat, natuurlijk, in de show notes. Ik vind, als ik er nog iets over mag zeggen, ik vind het wel een belangrijke onderwerp, omdat die FAA er is, natuurlijk wel, zeker met al die tech-milliardairs, die zich nu aan het bemoeien zijn met deze wereld. En die allemaal helemaal niet van regeltjes houden. Nee, ik vind het wel belangrijk, weet je, dat je vanuit overheidse wegen naar de veiligheid van dit soort dingen kijkt. Want ze gaan straks ook aan rijke mensen, zeg maar, de vluchten verkopen. En dan, dat ga ik vrees ik ook een keer wel mis. En dan is het wel belangrijk dat er een vorm van toezicht en regulering is. Dus ik vind dat Elon Musk, wat dat betreft, nou, dat ik zou zeggen, ik ben het niet met hem eens. Nee, hij heeft tot nu toe, de dodenteller staat nog op nul bij SpaceX. Dus dat voorheul heeft hij nog. Er zijn nog maar heel weinig mensen gelanceerd, hè? Ja, hij heeft nog heel weinig mensen gelanceerd, ja, dat klopt. Dus ik zit elke keer te denken, ja, dat is natuurlijk totdat het een keer mis gaat, want dan staan alle glazen op je. Laat ik het zijn, het wordt dus, en door de FAA, en door NASA, want die contract heeft hem astronauten van NASA te lanceren. In opdracht van NASA te lanceren wordt dat natuurlijk heel goed meegekeken. Dus je zou ook kunnen zeggen, ja, dat zeg je wel. Maar de constatering is eigenlijk dat die regulering goed werkt. Ja, ander nieuwtje is nog dat later dit jaar er eerste civiele missie... ...moet komt van SpaceX. Ja, heel slim. Om geld op te halen voor het goede doel. Een miliardair, ik ben zijn naam even kwijt, heeft alle stoelen opgekost. Ja, heel slim. Wat vind je van wie precies? Nou, überhaupt van mijn achtergrond SpaceX. Van iedereen? Nee, ik was... O, van SpaceX. Ja, ik ben natuurlijk ook een communicatiemann, maar mijn communicatiehard maakte een sprongetje. Omdat, kijk, wat hij in de achtergrond volgens mij meespeelt is dat je... Ik communicaat even voor de duidelijkheid, voor wie het niet weet. Ja. Jij bent per meneer geweest van de TU Delft en je bent er nu bij KNMG. Ja, precies. Mijn communicatie is mijn vak. Ja, ruimtwaarts is mijn achtergrond, mijn hart zeg maar, mijn communicatie is mijn vak. Ah ja. En die... Kijk, wat hij meespeelt in de achtergrond is dat je... Dat die SpaceX, natuurlijk die Dragon en die Falcon ontwikkeld voor een heel belangrijke deel op basis van belastinggeld. Weet je, NASA is Launching Customer. Nou, we hebben het wel zeer eerder over gehad en dat is heel veel voor te zeggen. Dan, als je dat dan hebt gedaan en je gaat op een gegeven moment zeggen, nou, de belastingbetaler heeft betaald en nu gaan we dingen lanceren. En we zetten er gewoon A55 miljoen, drie hele rijke mensen in, want die missie staat ook al op de rol, weet je wel. Dan loop je het risico dat dat op een gegeven moment een centimètre gaat omdraaien, dat mensen zeggen, ja wacht even, we hebben hiervoor betaald. En dan gaan de elite, de uberrijken van deze wereld gaan er een feestje mee hebben. Nu, wat ze nu doen, is dat ze een missie hebben die A, natuurlijk een goed doel heeft, een verpleegster uit een kinderziekenhuis, ja, maar nou, meer... Daar ben ik op tegen. Nou, daar kun je gewoon... Daar kan je niet tegen zijn, sorry. En bovendien, en wat nog veel slimmer is, elke reguliere Amerikaan die dan een donatie doet dat, dat kinderziekenhuis, die maakt kans op die, op die eentstoel die daar specifiek voor die groep is geïnsfeerd. Dus elke Amerikaan maakt een kans. En daarmee... Ja, dat is het, minimaal tien dollar moet je doneren. Ja, nou ja, ik weet het wel. Kunnen wij, hebben we iets nou dat mensen kunnen maken, maken wij ook een kans, mogen wij ook. Ik weet het niet, ik weet het niet, het is internationaal zo opgesteld. Wij weten, je kunt het proberen door gewoon die donatie te doen. Maar wat ik daarover wil zeggen, misschien een beetje ominuis, maar de laatste keer dat zoiets werd geprobeerd was met in 1926, ja, je weet het al, he? Ik had het gezegd, ga je de Challenger erbij halen? Ja, natuurlijk. Ja, ja, ja, ja. Prostum and Coaliff. De eerste onderwijzeressiekrant die er dus niet kwam. Jubileum, zou ik zeggen. Ja, het is vijf, even kijken, we hebben even rekenen. 35 jaar. 35 jaar geleden was het. Ik weet niet waarom dat 35 specifiek zo bijzonder was. Maar ja, rond het al. Van meerdere kanten tegen het... Nee, maar je hebt het, daar had ik me eigenlijk nog niet eens bij stilstaan, maar dat is natuurlijk over het risico, ja. Absoluut. En we hadden het over het risico. Want er ging een onderwijzeres mee naar boven en het hele land keek mee en zag goed zo op het risico. Als het een broekse astronaut is, dan weet je natuurlijk dat die heel erg doordrongen zijn van het risico. En die heeft ook trouwens het hele ruimtvaartprogramma plat voor. De reden dat toen in elk geval één gewoon mens werd meegestuurd met die Challenger was dat men was gaan denken en de gewone mensen dachten dat zeker, dat het best wel heel erg veilig was, wat dus niet zo bleek te zijn. Dat is een beetje problematisch. Daar was de speciërton natuurlijk ook wel op dezelfde manier zat achter de speciërton, dezelfde gedachte die men nu ook terug ziet. We hadden van heel erg veel van dat soort lanceringen te doen. Speciërton was ontworpen om geloof ik elke week een lancering mee te kunnen doen. Nou, dat was een waan idee. Maar daar was het hele businessmodel als het ware ook op ends. En als je dan vervolgens drie of vier per jaar doet, dan kost het een miljard per stuk. Dan is die hele herbruikbaarheid meteen ook een blok aan je been, want dan kan je niet innoveren. In die zin is herbruikbaarheid ook best een tweesnijdend zwaard, want het niet alleen maar voordelen heeft. Dat heeft de speciërtoon geleerd, je hele innovatie plat leggen. Maar het is een interessante invalshoek, ja. Maar ik weet heel zeker dat ze hier vanuit een soort PR-perspectief heel goed over nagedacht hebben. Maar dus de eerste civieliemissie. Dus voor de eerste keer gaan er alleen maar niet-militairen omhoog. Ja, dat geldt dan dus ook voor de aller... Niet-professionele astronauten. En niet-professionele astronauten. Ja, ik wil daarom het goed zeggen. Want ze zijn de enige persoon aan boord. Het zijn allemaal dus betrekkelijke leken. Een paar Uberrijken en een paar gewone mensen. En die krijgen een opleiding. En moeten dat ding ook gaan vliegen? Of wordt het op afstand? Ze worden naar Dragon gesopt en dat gaat allemaal van je computer. Die hoeft ook niet zelf... De docker, je maakte een aantal, ik weet niet precies hoe lang de... Een rondje om de aarde, volgens mij. Dat is iets, hè? Dat is wel meer dan één rondje. Een paar rondjes om de aarde. Leuk. En die training, ja, ik vond het wel wat mij opviel, is dat blijkbaar in de persconferentie dat ik met Inel Muskoq had gegrapt dat onderdeel van de training was dat je in een tentje in de bergen moest gaan zitten. En dat iedereen dan verplicht bonetaco's moest gaan eten. Je kunt je voorstellen waar dat voorbereiding op is. Maar het is het natuurlijk ook wel. Weet je, dit gaat natuurlijk een gigantisch spectaculaire ervaring worden. Maar ook heel erg onangenaam. Ja, precies. Zoals André Kuipers zei inderdaad, je stelt je altijd voor... Ook als je op vakantie gaat, stel je het paradijs voor. Maar als je dan op het strand komt, dan zit er zand vliegen. Dat was een beetje zoals naar de ruimte gaan ook was. Een dron die uitkwam. Waarom ze vroeger ook, als je naar space station ging, waarom er vroeger vaak twee dagen tussen zaten voor dat je tussen de lancering en de feitelijke docking, technisch helemaal niet nodig, hè. Je kan tegenwoordig een stuk sneller, maar je kan het in 20 minuten doen. De belangrijkste reden om dat te doen was om astronauten de tijd te geven om aan de omstandigheden te wennen. Je voelt je hartstikke ziek. Weet je, dus je moet even acclimatiseren. En dat vertellen ze er ook niet bij met al dat toerisme. Ik heb wel vaker gezegd, ooit paraboolvluchten gedaan. Ik ging dertien keer over mijn nek. Dat is wel... Dat heb jij ook gedaan, Heerwits. Ik bleef heel... Ik heb 20 procent kans dat mensen zij niet aanslaan. Dat was bij mij zo. Dus al jouw kot dwarrelde zo door het vliegtuig. Laten we dat maar niet doen. Volgende onderwerp. Zullen we even die Mars dingen eens even doornemen? De file voor Mars. We hebben er al wel de vorige aflevering ook een beetje over gehad. Maar het is misschien goed om er gewoon bij te blijven. Want van week tot week gebeurt er van alles. Dus Michel. Nou ja, we krijgen drie dus. Beginnende, even uit mijn hoofd, de achtste of de negende. Dus volgende week voor dit moment van opname. En de eerste daarvan is... Wat ik eigenlijk ook wel de meest interessante persoonlijk vind hoor. Dat is die van de Emiraten. Die missie, genaamd HOPE. Wat ook wetenschappelijk gezien een heel interessante missie is. Dat ze daar voor het eerst proberen om een soort 3D beeld te krijgen van de atmosfeer. En ook proberen te achterhalen van hoe kan het nou dat Mars zoveel atmosfeer verliest. Dat is een grote vraag. Dat is wetenschappelijk gezien een heel interessante vraag. En wat ik er persoonlijk ook wel mooi aan vind. Is dat het ook echt opleikt dat die missie ooit begonnen is. Om de jeugd van de Emiraten een soort missie en ambitie te geven. Dus er is heel duidelijk gezocht naar iets om de jeugd te inspireren. En daar hebben ze er bij te betrekken. Omdat ze zagen, weet je, in een land met heel veel jonge mensen. En ook toch ook invloeden van IS-achtige dingen. Er was behoefte aan iets inspirerend. En dat vind ik ook wel mooi als dat een bijrede is waarom je aan wetenschap en ruimtevaart gaat doen. Om te inspireren sowieso. Maar dit is een missie, je hebt het over atmosfeer. Die komt daar dan wel aan op je zei 8 februari ofzo. Maar die land niet. Dit heet zogenaamd in het vakterm MOI. Mars Orbit Instruction. En dat is wel levels minder ingewikkeld dan landen. Dat is natuurlijk ook de quizvraag. We hebben nu straks drie dingen. Als je naar de statistiek kijkt gaat er minimaal één dat niet overleven. En eigenlijk statistisch misschien twee. Want de failure rate bij Mars Missie ligt op 60 procent. Dus het is ook een beetje de vraag van welke gaat het halen. Dat hoopt eigenlijk. Dat dat het slachtoffer zal zijn? Nee, dat hij het wel haalt. Ik vrees voor de Chinezen. De Amerikanen hebben dit natuurlijk zo eerder gedaan. Laten we dan nu eerst de Chinezen bespreken. De Chinezen hebben een heel complexe missie waarbij ze wel landen. Maar nog niet in februari. Die gaan dus ook eerst in orbit. En daarna vanuit orbit gaan ze een lander en een rover neerzetten. Dus die hebben een missie die bestaat uit drie dingen. Maar eigenlijk met z'n allen best wel weinig van af weten. Dus wat dat dan maar precies gaat doen. Ik heb één artist in Persie zien langskomen. Maar voor de rest weinig. Dus dat wordt nog wel spannend. En dit is voor de Chinezen de eerste keer. Dus ja, gaat dat lukken? Maar dat weten we volgens mij pas in de zomer. Want de landing daarvan gaat in de zomer. Maar je moet eerst naar baan komen. En dan hebben we op de 18e, dat is waarschijnlijk wel de spectaculairste. Voor de rentvaartvolgers komt dan Perseverance. En dat is een hele grote missie die ook een hele kop er aan boord heeft. En dat is wel nieuw. En als zavond is het Nederlands tijd. Uitje of negen? Negen uur en half tien. Wij zijn er gisteravond. We nemen dit op op 3 februari. Even voor mensen die zich dat afvragen. Gisteravond hebben wij in ons appgroepje ons het hoofd gebroken. Over wanneer dan precies die landing zou plaatsvinden. Want er circuleren twee tijdstippen. Negen uur zavond onze tijd op donderdagavond. 18 februari. En dat negen uur zavond de tijd is dat het gebeurt. En half tien de tijd dat we weten of het ook goed is gegaan. Dat kan redelijk. Je hebt altijd twee dingen. Je hebt spacecraft time. Maar meestal praten we over de tijd dat wij het signaal hebben. Dat is een signaal wat spacecraft uitzendt. Bij ons is dat. Ik heb gisteren even zitten nakijken. Minder dan een half uur. Ik meen dat het elf minuten is. Dat hangt ervan af hoe ver Marshal van daar aan staat. Ik dacht dat het elf minuten was. Maar wat dan nou... We moeten daar nog even op terugkomen tegen die tijd. Wat nou precies het tijdstip is. Dat gaat gebeuren. Je wordt een beetje zelfs meer curious. Dus dat is in principe gewoon uitlezen wat er inderdaad terugkomt. En dan weet je wat er gebeurd is. Het is alleen wat stap voor stap lukt. In dat geval hebben we nog één aflevering van Space Cowboys. Daars vroer dat dit gebeurt. Dus dan zullen we nog wel woorden aan veil maken. Ja, als ik toch nog één dingetje al vast. Want wat ik er meest interessant aan vond. Wat ik er meestal vind. Want die Mars missies kun je niet zo goed volgen. Want die data. Later komen er heel veel video's. Maar die worden eerst door een andere satelliet om Mars opgevangen. En opgeslagen. In dit geval is dat de Mars Reconnaissance Orbiter. En die worden na doorgestuurd naar de aarde. Dus je hebt heel beperkte informatie. Gaat het nou wel goed? Er is geen live video. Afgezien van die vertraging. Maar is er geen video verbinding? Nee. Nee, eigenlijk kijk je vooral naar de doppler van het draag signaal. Weet je al waar aan je kunt zien wat de snelheid van het ding is. Die moet op de juiste manier afnemen. En als dat te snel gaat dan is het niet goed. Dat is eigenlijk de belangrijkste die je hebt. En een heleboel telemetrie-signaal die ook wel direct doorkomen. Maar deze keer, en daarom vind ik hem toch wel interessant. Dan gaan ze MRO wel gebruiken voor een soort realtime doorgeving van data. Dus hebben we een soort stand waarbij die kijkt. Doorgegeven van data. Ik ben heel benieuwd. Hopen dat ze die datastroom nog op een of andere manier kunnen visualiseren. Elon Musk zou daar wel raad mee weten. Grafiekjes. De rest is toch gewoon een soort... ...geen grafiekje. Dat is een soort van... ...geen grafiekje. Dat is een soort van... ...geen grafiekje. Dat is een soort van... ...geen grafiekje. Dat is een soort van... ...geen grafiekje. Dat is toch gewoon een soort 3D animatie. En dan... ...dan is het gewoon kijken of dat allemaal goed is. Autosuppression. En dat van 20 keren waarschijnlijk ook. Ze gaan ook niet te veel beloven. Ik denk dat ze dit onder de pet houden. Maar we zouden best eens verrast kunnen worden. Maar er komt dus een karretje en er komt een... ...helikopter, een drone. Wat gaat dat hele ding daar onderzoeken? Weet je dat, Michel? Dat weet ik niet. Het is nog niet zo precies in detail. Het gaat uiteindelijk... ...als je het plat slaat, komt het bijna altijd neer op de... ...grote vraag. Is er nou op Mars leven geweest? Ja of niet? En die zit er nu. Wat ik ook wel heb meegekregen is dat hier... ...maar ik moet nog even goed in verdiepen... ...maar dat hier... ...dat ze ook voorbereiden alvast de volgende stap. En dat is sample return. En die zit in de pipeline. En die zit in de pipeline. Waarbij je ook materiaal van Mars gaat terugbrengen naar de aarde. En dat is natuurlijk wel echt... ...een maje stap. Maar ik denk dat deze rover wel in staat... ...om alvast samples te maken. Moeten we dan alleen later gaan halen? Ja, hoe ze dat dan op het eerst gaan doen, weet ik niet. Maar ik begreep wel dat ze alvast bezig zijn... ...met die sample return missie. Dat hebben we hier volgens mij ook wel besproken. Volgens mij heb ik toen nog gezegd dat... ...als je dan toch een... ...missie stuurt om dat op te halen... ...dat je dan die missie misschien beter meteen ook die... ...monsters kunt laten nemen. Want dan heb je in elk geval niet de kans dat je op de verkeerde plek... ...terecht komt en niet bij die monsters kunt. Ja, dat is waar. Maar het nadeel is... ...dat als het blijkt dat dat monsters halen... ...niet zo goed gaat, of niet zo goed gaat zoals je had gedacht... ...dan ga je terug met niks. Dus het is niet heel gek om... Alles kan misgaan, Dorithe. Om het dan alvast even te proberen. En dat dan later op te halen met een ander ding. Ja, ruimtevaart is heel vaak... ...wel veel safe denken. Dat je denkt over wat er allemaal mis kan gaan... ...en als er iets mis gaat dat er een alternatief is... ...wat dat dan omvakt. Hij heeft ook een microfoon trouwens. We gaan ook de landing horen. We gaan de landing horen en de wind mars. Precies. En de vogeltjes die fluiten. Haha. De camera's die nu meegaan... ...die zijn zoveel beter dan wat er tot nu toe was. Dat is te gelukkig. Wat ook niet kinderachtig was. Wat we gezien hebben over curiosity. Ja, maar dit staat geen verhouding. Die ruimtevaart... Check een nieuwe GoPro. Als je een nieuwe GoPro pakt en ergens op plakt... ...dan is het zo'n waanzinnig beeld. En dan hebben we het over de GoPro van over tien jaar die erop zit. Ja, ruimtevaart loopt altijd achter. Je moet eerst zorgen dat... ...dit soort technologie... ...gezet is. Dat het ook onder die extreme omstandigheden... ...dus er lopen twee generaties achter. Dat betekent dat die echte slag... ...die al lang in je telefooncamera zit... ...die gaan we nu ook in... ...in Masrovers zien. Het grootste probleem is... ...hoe krijg je dit in godsnaam verzonden naar de aarde? Dit soort data. Ja, precies. Daar heb je behoorlijk... ...nog meer weten voor nodig. En veel compressie. Het gaat via een relay, toch? Ik heb het allemaal gelezen, maar ik lepel het niet zo 1-3 op. Er hangt daar al de... ...MRO. En Maven. Het hangt daar vol. Het zijn gewoon regeflinstations in de Waanommars. En die sturen het allemaal terug naar de aarde. Dat is voor alle landen... ...die gaan er redelijk standaard dat die satellieten die om mars... ...zetten die ook als een relayfunctie hebben. Nou, we houden het in de gaten. Heel goed. We kunnen het over zes sterren gaan hebben. Oh, leuk. En over Nederland en over nog andere dingen. Zal ik even over zes sterren praten? Nu is... Eigenlijk snap ik het verhaal niet, maar ik vind het toch heel leuk. Dus ik ga het even vertellen. Want het is niet het eerste... Er is een zes sterren stelsel gevonden. En zes zonnen stelsel. Ga ik zo meteen ook nog over hebben. Er komen niet uit. Nu is dat niet de eerste keer. Als je in het sterrenbeeld tweelingen kijkt naar... ...Kastor. Van Kastor en Pollux. Dat is ook een zes sterren stelsel. We zijn in de loop der eeuwen stapje voor stapje achtergekomen. Het is niet één ster, het zijn er zes. Die allemaal om elkaar heen draaien. Op een gekke manier. Nu is er een nieuwe gevonden. En die draaien op zo'n manier om elkaar heen. Dat ze elkaar eclipsen. En dat is echt fantastisch om te weten. Alleen, dan moet ik altijd terugdenken aan... ...ja, dat is een beetje persoonlijk verhaal. Maar terug aan wiskunde B. Dat je moet voor me begrijpen. En hoe ze zich... En ik bleek daar extreem slecht in. En toen hadden we het over de maan en de zon. En over hoe het dan werd beschenen. En ik weet nog steeds precies hoe mijn wiskunde leraar het uitlegde. Maar tot op de dag van vandaag probeer ik altijd... ...als ik naar de maan kijk uit te puzzelen... ...wat die nou eigenlijk bedoelde. Want ik snap het nog steeds niet. Maar in ieder geval als je op een of andere plek staat... ...in dit zes sterren stelsel. Dan wordt het blijkbaar... Blijkbaar eclipse ze elkaar. Dus de ene ster schuift voor de andere voort. Nou, dat is heel spectaculair en te gek. Maar dat is toch wel logisch, hè? Als je twee... ...om elkaar heen draaien, twee of drie, maakt niet uit. Maar als het vlak waarin ze draaien... ...als je dat hiervandaan op de rand bekijkt... ...dan moeten ze voor elkaar langsgaan. Ook als je binnen in het stelsel zit... ...dan gaan ze ook voor elkaar langs. Dat was dan het interessante. Er zijn drie... ...drie systeem... ...drie dubbel... ...drie dubbel sterren systeem. Dus ze draaien om elkaar heen... ...en dan draaien die ook nog om elkaar heen. Rondom een soort vreemd punt van massa... ...wat dan middenin ligt. Het zwarte punt. Ja, wat interessant is hoe ze dat gevonden hebben. Het is via TESS. Daar hebben we het al eerder over gehad... ...over de extraplanetenzoeker TESS. Eigenlijk alle data die daarvoor beschikbaar was... ...daar hebben ze een algoritme op losgelaten... ...om dubbel sterren te vinden. Dus eigenlijk is het via machine learning. Dus het is ook wel interessant dat de principal investigator... ...hiervan is een IT-specialist van NASA. Ik heb zijn naam nog ergens. Die ga ik dan zo meteen even noemen. En... ...Ja, Brian Powell heet hij. Hij is dus IT-specialist. En wat zo gaaf... ...nog gaver dan dat het zes sterren zijn... ...want dat is sowieso natuurlijk te gek... ...is hoe het gevonden is. Dus via machine learning. En vervolgens hebben ze een bevestiging gezocht... ...via amateurastronomen... ...en citizen scientists. Dus uiteindelijk als je kijkt naar de verantwoording... ...van wie hier aan mee hebben gewerkt... ...zijn allerlei soorten instituten... ...allerlei soorten burgers ook... ...die met z'n allen... ...dus eigenlijk wat het algoritme... ...heeft gevonden. Dit zes sterrens... ...zal ook nog hebben confirmed. Dus dat is echt gek. Ik kan me heel goed voorstellen dat dat algoritme dan eigenlijk wel een patroon van herhaling vindt. Maar dat je eigenlijk helemaal niet weet waar je naar kijkt. Weet je? Voordat je hebt bedacht dat dat patroon van herhaling... ...wat je ziet een zes tegenstelsel is. Ja, dat is helemaal bizar. Die stap moet je even maken. Ik vind het trouwens wel fascinerend hoor dit verhaal. Want ook vanuit de gedachte dat het stabiel is, blijkbaar. Blijkbaar kan het dus stabiel zijn. Dat is precies waar. Ik had dat te denken, want ik ben fysicus... ...en ik heb ooit eens geleerd dat zelfs... ...drie lichamen die volgen... ...zwaartekracht bij elkaar in de buurt gaan draaien... Moet je nagaan als er planeten hebben? Dat het in wezen niet stabiel is, precies. Daarom hebben dubbelsterren normaal gesproken ook geen planeten... ...want dat houdt elkaar gewoon niet vast. Ze zwiepen eigenlijk als knikkerste verborgen. Dus het enige wat ik me kan voorstellen... ...dat is... ...het enige wat ik me kan voorstellen is dat... ...neem één dubbelsterre... ...twee sterren die om elkaar heen draaien... ...en nog een keer twee dubbelsterren... ...een dubbelsterre... ...twee sterren die om elkaar heen draaien... ...en die twee... ...parensterren... ...die moeten op zo'n grote afstand van elkaar staan... ...dat die afstand... ...echt groot is ten opzichte van... ...de afstand tussen twee van die sterren onderling. Begrijp je? Dat is ook zo. Dat je het natuurlijk kunt beschouwen als... ...een dubbelster... ...en daarnaast een dubbelster dat draait om elkaar heen... ...dat het eigenlijk twee sterren zijn die om elkaar heen... ...hoeven je dan niet in beschouwing te nemen. En... Zo is het dus inderdaad ook. En dan moet je je voorstellen dat daaromheen... ...dus op grotere afstand... ...nog een keer een dubbelster draait. Dat is hoe dit eruit ziet. Ja, precies. Als die dingen tegen bij elkaar komen, gaan we het mis. Dat moet uit elkaar blijven. Dat is ook niet eens voorspelbaar. Dat is een chaotisch probleem. Je hebt daar heel leuke appjes voor de luisteraars... ...waarmee je drie objecten kunt... ...met een bepaalde snelheid... ...en een bepaalde massaal. En dat krijg je niet stabiel. En ze hebben bij deze gedacht... ...om dat buitenste dubbelsterg systeem. Dus niet omdat binnenste lukt niet... ...want dan zijn ze inderdaad... We hebben ook weer op relatief grote afstand van... ...die tweester. Heel ingewikkeld allemaal. Nou, dus dat was even wegdromen bij een... Het is heel erg leuk om je dan te proberen voor te stellen... ...als je daar dan leeft op zo'n plaats... ...als buitenaardse intelligentie... ...hoe dat dan moet zijn om... ...dat allemaal door het zwerg te zien dwarlen. Als je geen dag en nacht hebt op die manier. Maar omdat de afstanden toch vrij groot zijn... ...en die niet eens zichtbaar zijn als... ...hé, daar gaat de zoveelste zon vandaag. Dat is voor geen geval. Ja, het zijn kleinste, ze zijn grote. Ik vond het apart, want het artikel van de New York Times... ...dat het hierover had, sprak dus over een nacht. Dan dacht ik, ja, als je zes zonnen hebt... ...wanneer is het dan nacht? Nou, dan is het nacht. Kijk, er is er maar waarschijnlijk in zo'n geval... ...een of twee... ...op een zodanig korte afstand... ...dat je ze als zon beschouwt. En de rest staat op zo'n grote afstand... ...en dan valt het tussen de sterren die echt verwezen. Zou je denken? Ja, dat denk ik. Oh ja, zo klein zijn ze dan toch. Ja, nou, dat kan natuurlijk. Je praat dan over diverse... ...even kijken... ...ja, diverse stralen... ...van het zonnestelsel. Dus diverse kerenende afstand naar Pluto. Nou, precies, want ik heb vergelijkbaar... ...als je even terug denkt aan foto's... ...van New Horizons... ...van het zonnestelsel gezien... ...vanaf Pluto. Dan stelt de zon natuurlijk ook niet zoveel meer voor. Ja, het is iets helder als stipje... ...maar het is inderdaad niet meer... ...ja, vaak gaan we blasé doen over de zon. Op Pluto valt de zon nauwelijks meer op aan de hemel. Ja, klopt. Daarom lijken we ook zo ontzettend oninteressant... ...van buitenaf. Gelukkig. Of we aliens zijn. Als we aliens zouden zijn... ...het lijkt erop dat we veel te oninteressant zijn... ...om bezocht te worden door aliens. Wees maar blij. Een nieuwjaarsborrel van... ...NL Space. Ja, NL Space. Ik moet ook altijd even van nadenken. En dan in de show notes even een verwijzing... ...naar hun YouTube kanaal... ...waar het dan dus weer het Netherlands Space Office heet. Want daar staan een paar fragmenten... ...van deze online nieuwjaarsborrel. En het is leuk om terug te kijken... ...alennah ze hebben niet alles erop staan... ...maar er waren wel een paar hoogtepunten. Een van de nieuwtjes die ze noemden... ...was dat de campus in Noordwijk... ...enorm wordt uitgebreid tot... ...NL Space Campus. Dus daar was natuurlijk al een campus voor wat startups. En eigenlijk... ...daar heb je S-TEC. Je hebt de Space Experience. Hoe heet die ook alweer? Space Expo. En dan daarnaast de Space Campus... ...waar dus ook samengewerkt gaat worden... ...met alle verschillende partijen... ...om daar ook talent naartoe te halen. Volgens mij komt er zelfs van de TU Delft... ...nog een dependant bij. En dan gaan we inderdaad ook meer... ...met hogere onderwijs gaan doen. En omdat je daar natuurlijk bij S-TEC... ...komt ook heel vaak... ...toch wel heel interessante mensen langs. Er komen natuurlijk veel wetenschappers uit buitenland... ...en dergelijke. En dan was het een gedachte van... ...als die mensen dan komen... ...kun je dat ook gebruiken om die internationalisering... ...van het onderwijsvorm te geven. Dat vind ik wel een heel boeiende gedachte. Absoluut. En je ziet ook dat het wat dat betreft... ...a booming is daar. Dat is eigenlijk wel hartstikke goed. Want een paar jaar geleden als je daar ging kijken... ...daar gebeurde er gewoon nog niet zo veel. Toen is op een gegeven moment daar toch die spacecampus... ...begonnen om dat te stimuleren. Dan zie je dat het uitgebreid wordt. Ja, het is voor Nederland, en dat merk je ook eigenlijk... ...aan de succesverhalen... ...echt een groeimarkt, zullen we maar zeggen. En de focus, als ik het een beetje goed begreep... ...is toch dat we in Nederland... ...goed zijn in aardobservaties... ...en vooral het verwerken van die data daarvan. En we hebben natuurlijk van de stad hier wel eens gehad. En die zijn natuurlijk een school voorbeeld daarvan. Die eigenlijk niks anders... ...ze zitten in de ruimtevaart... ...maar eigenlijk doen ze niks anders dan... ...dataverwerker. Ze zijn eigenlijk gewoon een dataverwerker. En hebben bedacht alle gratis data die er al van al die... ...satellieten komt. Als we daar gewoon goede algoritmes op loslaten... ...dan kan je daar fantastische dingen mee doen. Zoals bijvoorbeeld het in de gaten houden van illegale kap... ...of kijken of duurzaamheidsdoelen worden gehaald. Vocht in bodem, landbouw, doelen... Ze haalden nog het nieuws ook zelfs... ...afgelopen weken met dat ze door de wolken heen... ...de landbouw konden helpen. Ze kunnen zo veel met die data. Dat is echt waanzinnig. Dus die kwamen allemaal langs, ook op die... ...Nierjaarsbron. Wat ik zelf een heel leuk interview vond... ...was met Ewinne van Dishoek. Ik weet niet of jullie Ewinne van Dishoek kennen, maar... De naam rings a bell. Ze is eigenlijk een grootheid. Ze is niet alleen de president van de International Structural Union. Ze was ook co-principal... ...investigator van het NDR. Een co-principal, investigator van het MIRI-instrument... ...dat in de James Webb Telescoop meegaat. Dus dat is een Nederlands instrument. Bij Astron in Wingerlo ontwikkeld. Te gek. Jaren geleden al. Daar heb ik me... Heb je daarmee bemoeid? Nee, daar heb ik me wel zo verbaasd in. Ik ben al op Astron geweest. Ik kwam ooit eens een kamertje in gestuitsend bij... ...waar een NDR was. Waar dat ding stond. En dat ik ontdekte. Ik wist niet, want ik dacht dat ik in de Rijnboud zat. Toen ontdekte ik dat ze daar een stuk van James Webb aan het bouwen waren. En niet zomaar een stuk. Nee, nee. Het is het MIRI. Weet je waar het voor staat? Midrange. Ik heb het niet opgeschreven. Ik ben ooit bij het Carl Sagan Institute geweest in Ithaca in New York. En Cornell. En daar vertelden ze al dat ze aan het wachten waren op de James Webb Telescoop. Om bij exoplaneten de atmosfeer te kunnen meten. Mid-infrared instrument. Ja, mid-infrared instrument. Thank you. Dank je wel. Allere exoplanetenjagers zijn ontzettend aan het wachten op de James Webb Telescoop. Zodat ze dus die atmosferen kunnen meten. Om misschien te kijken. Zijn er tekenen van leven in die atmosferen. Dat heb ik ook vandaag pas geleerd. Want toen ik even een beetje aan het research was. Dat het instrument van die astron dat gaat doen. Ik vind het echt waanzinnig. Ik vind astron echt een ondergewaardeerde pagel hoor. Ik weet niet of jullie jive kennen. Maar ik vind het echt een waanzinnig. Ik vind het echt een waanzinnig. Een aanzinnig pagel hoor. Ik weet niet of jullie jive kennen. Dat zit ook in. Afgelegd. Dat is een internationaal instituut. Waarbij ze radiotelescopen over de hele wereld kunnen koppelen. Dat is ook wel een schatwoord. Het zenuwcentrum daarvan staat in Drenthe op de hei. Weet je. Dat betekent even voor de mensen die er niet helemaal thuis zijn. Dat je verschillende radiotelescopen tegelijkertijd in hetzelfde object kan kijken. Dat koppelen je dan digitaal aan elkaar. Dat is een ingrootte. Ideal你要 met optische wezen. Je kan het ook gewoon opslaan en laten combineren. Maar dan kun je een telescoop maken die het effectief opvlak heeft van het hele planeet op een vlak. Dus als je drie of vier over het hele planeet hebt, dan heb je een radiotelescoop. Dan zet je er nog een bij op de maan. Ja, ter grootte van de... Nou, daar staat hij in Drenthe, daar staat hij gewoon uit Zinnet. Maar over welke heb jij het nou? Jij noemt het Jive. Jive volgens mij. Is dat dan het systeem? Want ik ben wel bij die LOFAR geweest, die daar ook is. En toen had ik begrepen dat die antennes, dat is het hem niet. Het gaat erom dat je die data naar een centrum krijgt waar je die data kan verwerken. Dat is een van de meest technologisch geavanceerde dataverwerkingsdingen ter wereld. Ja, LOFAR heb je ook. Maar dit gaat eigenlijk over relatief normale radiotelescopen. Zelfs in Dwingelo ook staat, dat rijtje dat bij naast Kram Westerbork staat. Dat is niet in Dwingelo, maar daar hoort hij wel bij. Dat zijn normale radiotelescopen. Daar staat nog heel veel van in de wereld. En die kun je dus digitaal met elkaar koppelen. En om op die manier zo... Dat is ook nog eens. LOFAR ook gaaf, maar dat is een ander verhaal. Maar dit verhaal is heel erg onbekend. Ik denk dat het fantastisch is. Wat ik dus heel gaaf vind aan al deze dingen is dat er gebeuren hoogtechnologische dingen maar in bepaalde niches binnen de astronomie en de ruimtevaart. Die overal in de Nederlandse traditie passen van observatie en verwerking. Wij zijn niet per definitie degene geweest die de hele wereld overvoert. Dus we zijn ook geen rakettenbouwers. Maar we zijn wel blijkbaar goed in die meetinstrumenten. We zijn een land van astronomen, van oudsherren al. En je ziet dat wat jij beschrijft is ook een doorvertaling van astronomie. Want we zijn begonnen met telescopen. Dus ook ruimtetelescopen. Met Esron in Utrecht en in Groningen. En op een gegeven moment hebben we een gedachte stap gemaakt. Als je naar boven kan kijken, kan je diezelfde sensoren ook gebruiken om naar beneden te kijken. Dus aardobservatie is eigenlijk een soort van kind van astronomie. In de astronomie waren wij als Nederland altijd heel erg goed. Weet jij, ik zit op de site van Jive, weet jij dat Jive een science communications officer zoekt? Nee, maar het lijkt me leuker bij hem. Waarom ging ik naar die site? Ik dacht Jive, wat betekent dat dan? Weet jij het? Ja, volgens mij zit er ook een joint in interferometry. Er zit een volgens mij, één van de letters is een nieuwe afkorting. Twee zelfs. Het is een vermenigvuldiging van afkorting. Jive staat namelijk voor Joint Institute for VLBI. Eric. Very long base in interferometry. Die wist ik, very long baseline interferometry. Maar Eric, weet iemand dat? Anders blijf ik aan het googelen. Nee, geen idee. Nou goed, zoek het maar. Jive.nl is het wel goed. Ik wil nog even naar het interview met Tamine van Destruk. Daar begon het al mee. Die legt heel eventjes uit wat dat instrument nou precies gaat doen. Eigenlijk kan dit instrument van alles doen. Van heel ver diepe helal in kijken, tot dicht bij huis. En dan denk ik vooral aan de planeten rond andere sterren. De exoplaneten, waarvan we inmiddels weten dat vrijwel iedere ster wel zo'n exoplanet om zich heen heeft. Met dit instrument kan je heel goed de samenstelling van die exoplanet atmosferen eigenlijk bepalen. En niet alleen van de reuzenplaneten, de Jupiter-achtige planeten, maar ook van de aardachtige, de superaarders, die planeten. En daarnaast ook planetenvorming. En dan kom je dichterbij mijn eigen onderzoek terecht. Hoe worden die planeten gevormd en wat is het materiaal dat daarbij aanwezig is? Dus heel erg veel, die James Webb telescoop, 31 oktober staat die gepland om de lucht in te gaan. Hopelijk dan ook gewoon in één stuk en dat hij dan op de juiste plek terechtkomt. Fingers crossed, de komende jaren kan er zoveel waanzinnig onderzoek gedaan worden naar exoplaneten. En dan, de James Webb doet nog veel meer. Ik hoop wel dat hij gaat hoor, die staat ook al zo lang op zijn planning. Maar hij heeft nog niet zo lang. Wat was, 17 jaar of zo? Belachelijk. Maar hij heeft nog nooit zo lang, zo kort. Zo dichtbij, inmiddels nog zes maanden. Hij is altijd jaren uitgesteld en nu is het opeens maanden dat het weg is. En er zit nog een beetje druk achter ook, want de ironie hiervan is dat Europa, de bijdrage van Europa, is dat wij de lancering verzorgen. Ariane 5. Maar moet hij wel gelanceerd worden voordat Ariane 5 met het pensioen gaat. Soms scenario speelt nog wel eens in mijn hoofd dat het helemaal mis gaat, dat hij dan ergens door het heelal zwerft, op de verkeerde plek terechtgekomen is en dat dan SpaceX hem gaat redden of zo. Of dat de hele wereld samen komt omdat ding op de juiste plaats is slinger of zo. Ja, zoiets. Het moet goed gaan. Wat gebeurt er als dat ding gewoon ter aarde stort? Het zou vreselijk zijn. Nou, het interview met Ewinne van Dishoek staat in ieder geval in de show notes. En dan zou ik zeggen, check even de rest van hun YouTube kanaal. Want ze kunnen wel wat abonnees gebruiken. Goed zo. Nou, in mijn aantekening staat Michel dat jij het nog wilde hebben over een biofuel rocket. Ja, ik liep tegen Stardust 1 aan. Dat is een bedrijfje in Maine in Amerika. En die hebben hun eerste lancier gehad. Nou, stelde die lancier niet zo heel veel voor. Dat was volgens mij na iets van 1100 meter, dus iets meer dan een kilometer. Hoe hoog ze kwamen? Hoe hoog ze kwamen, nou, dat kunde de studenten in de held beter, zeg maar. Dus dat is niet zo indrukwekkend. Maar zij claimen dat zij brandstof gebruiken op basis van een biologisch product. Maar ze zijn heel schimmig over wat dat dan is. Maar iets wat van de boerderij komt. Dus ik heb de hele avond mijn hoofd gebroken over wat dat zou zijn. Nou ja, koolzartolie of zo. Het is een hybride raket. Dus dat zie je vaak bij dit specifieke type. Zij hebben overigens de ambitie om kleine ladingen echt naar een baan om de aarde te lanceren. Dus minisatellieten te lanceren. En dit is hun eerste stap. Dus het is best wel interessant. Maar ze maken gebruik van hybride technologie. Dan heb je vaste brandstofkern waar je meestal lachgas doorheen je. Een oxidizer, meestal lachgas doorheen jaagt. En dan is er een grap. Dat weet ik ook wel. Alles wat fikt, daar kan je mee omhoog. Ja, dat kan ik. Kaasvet. Kaasvet is inderdaad de student in de held van Idaak. Die gebruikte kaasvet met zoetjes. Van zoetjesstof voor wat je in je koffie zet. Nee, het is echt serieus. Dat wordt als brandstof gebruikt. Pinderkaas. Maar blijkbaar gebruiken dit bedrijfje iets. En claimen dus ook sustainability. Dus dat dat duurzaam is. Dat is het doelstje natuurlijk. Maar in één kant... Bij heel veel ben ik geloof ik nooit helemaal in. Want die cirkel is al kort. Van brandstof tot dat je er iets mee kan tot weer verbranden. Het is ook een beetje onzin eerlijk gezegd. Je kunt namelijk heel goed duurzaam lanceren. Weet je wel. Ja, dat is geen probleem. Ik heb er nog over getweet. Ik ben die metaan van Starship. Dat is echt jammer. Die gaat gewoon op gas. Omdat je dat overal in het universum kan vinden. Dat is het idee. Maar staat hij aan de ene kant elektrische auto's te bouwen. En Tesla op te tuigen. En aan de andere kant een ding te bouwen. Over gas komt eigenlijk niet uit. Dat was niet oorspronkelijk waar rap erop ging draaien. Dat zijn de motoren van Starship. Weet je waar ze oorspronkelijk op rijden? Waterstof. Waterstof en zuurstof. Ja, dat was het idee toch? Waterstof en zuurstof kunnen natuurlijk superduurzaam maken. En is ook eigenlijk wel... Voor zonnepanelen, elektronische... Ja, wordt heel veel gebruikt. Je kunt dat gewoon maken. Elon Musk heeft ook iets met zonnepanelen. Dus daar ligt een gemiste kans eigenlijk. En dat is ook wel een beetje zorgelijker. Want als je heel veel gaat lanceren, dat SpaceX natuurlijk wel aan het doen. We zijn het volume in een om het opjagen. Een ene raket is ongeveer anderhalf keer heen en weer naar New York met een Boeing. Qua hoeveelheid kerosine die er nu in de velpunt zit. Dat hadden ze dus kunnen veel groener maken. En heeft ook het voordeel dat die Boeing, die zit op 10 kilometer. Weet je, daar weten we wat het effect van is. Is niet fijn. Maar zo'n raket stoot die gas op veel hogere luchtlagen uit. En eigenlijk weten we helemaal niet wat dat doet met het klimaat. Dus als ze dat nou gewoon met waterstof en zuurstof hadden gedaan. En dus als restproduct water. Dat was wel echt, dat had ik wel een stuk fijner gevonden. Je kan methaan ook op een duurzame manier produceren. Is mij verteld, alleen maar ik heb hier geen uitleg. Je kan alcohol maken uit lucht en water. En elektriciteit. En uiteraard veel elektriciteit. Dat kan. Dus je kan in principe ook alles maken. Maar het is toch goedkoper om het uit de grond te halen. Helaas. Wat was het nou ook alweer? Want hoe heet die man van de Mars Society ook weer? Rubin. Oeh, hier ben ik even kwijt. Mars Society? Nee, van de Mars Society. Die had tegen Willem Masch verteld dat er iets van, wat was het nou? Iets van zes stadionsgroot te zonnepanelenvelden moesten komen. Dus een zonnepanelenveld op Mars van ongeveer zes stadionsgroot. Om dus de metaan te kunnen maken. Robert Zubrin. Zubrin, die had dat gezegd. En toen had Willem Masch gezegd, oké, dan gaan we dat doen. Maar je had ook kunnen bedenken, water heb je op Mars, op de Polen heb je gewoon water. Dus kun je dat dan niet gewoon splitsen en terugbouwen op de Mars Society? Ja, maar op de Polen wil je niet wonen. Daar wil je niet landen en je eerste miljoenen stad bouwen. Daar geloof ik sowieso niks van. Dan moet de stad van een miljoen mensen komen. Yeah, right. Ja, precies. Nou ja, zelfsustening. Een miljoen mensen is om zelfsustening te maken. Heb je ook een koel water nodig trouwens? Ja, precies. Ik denk dat men al blij is als er een soort Antarctica basis zou zijn. Dat is al een hele prestatie. Als je daar de benodigde negen maanden kunt overleven, vind ik dat ook heel knap. De negen maanden voordat je weer heel en terug wil. Ja, heel en terug wel, precies. Nou ja, er is een grotwoning op Mars, waar water is. Een soort ijsland, ik weet niet. Ondergronds inderdaad, wandstraling. Ja, precies. Ja, zou maar kunnen. Maar biofuel... Ja, ik vind dat wel, maar ik vind dat belangrijk dat het daarmee wel op de kaart wordt gezet. Weet je, dit is allemaal nog heel klein. Ik vind duurzaamheid heel belangrijk, maar biofuel vind ik altijd... is toch altijd van ja, oké, het is geen permanente oplossing. Want je moet namelijk ook... je moet als het ware eerst uitstoten, of als het ware eerst als afval maken. Je moet weer regenwoud gaan kappen om die biofuel te verbouwen. Precies, dus het is zo'n klein restprobleem. Het is liever iets dat je op het allerlaatste moment in je ketenpost oplost in plaats van aan het begin van het verplaatsen. Ja, toch. Met lijnzaal, azadoil kan je net komen. Ja, natuurlijk. Ja, maar als het ook weer... hoeveel mais gaat er wel niet aan ethanol op voor in de... Dus het wordt zich niet gekant ten opzichte van de voedselproductie. Ja precies, dus... Maar fijn, toch dank je wel voor dit verhaal. En dan Herbert, als... Ik weet niet, had jij nog... Ja, ik had nog één dingetje, huishoudelijk medeenddelingen. Ja, ik had nog één dingetje, huishoudelijk medeenddelingen. Als tot slot van... Het is wel meer dan UR-Space, maar ik geloof dat je het nog niet eens weet. Nee, nee, nee. Ik had nog één kijktip. Oh, dat is leuk. Want ik kwam echt een hartverwarmende film tegen. Als je dat na een uur, als we dat wel halen, straks Space Cowboys nog aan kunt, dan kun je via de shownotes komen op een video van een Baan om de Maan. En ik weet niet helemaal zeker of die nou gemaakt is, gegeneerd is uit computerbeelden, of dat die echt is opgenomen, maar ik denk eigenlijk het eerste, dus digitaal gemaakt. Maar een vier uur durende simulatie van een Baan om de Maan. Oh, oké, dat is awesome. Waarbij je dus echt terg en traag, of misschien moet ik wel zeggen, heerlijk traag die craters onder je vandaan ziet trekken, in een prachtig donker... Het is zelfs zo dat de film begint, en dat vond ik een beetje hinderlijk, maar het was ook wel weer realistisch. In de eerste beelden van die filmen, dan moet je ook echt denken aan de eerste minuten, dan heb je tegenlicht. Dus dan staat in het beeld, zie je de stralen van de zon komen, en dan zie je dus bijna niks. Dat is geen gunstig moment, dus dat hadden ze misschien beter kunnen doen. Maar oké, dat geeft in ieder geval het idee van, oké, zo begint het blijkbaar. Maar een paar minuten verderop, dan is die zon uit beeld, en dan schijnt hij nog wel op het oppervlak van de Maan, dus dan zie je keurig, met strijklicht en zo, zie je die craters onder je vandaan. Vier uur duurt dat. Ik denk alvoraan dat het op echte data is. Echt data, zeker. Of het echt gewoon een camera is geweest die daar rond zweefde, of dat ze dat op een of andere manier hebben samengesteld uit data inderdaad, dat weet ik niet zo precies. Maar het is mooi. Ik heb ook nog een kijktip. Ik ga het snel uitleggen, want anders zitten we wel over het uur. Niet dat mij dat iets uitwaakt. Is niet erg. Het is namelijk een heel goed verhaal, want ik zag het vlak voordat ik hierheen kwam, van dokter Becky. Ik ken haar YouTube kanaal nog niet. Dokter Becky, ik kijk voor de show notes voor dit filmpje. B-E-C-K-Y. Ja, precies. Zij heeft het over een nieuwtje over meer bewijs tegen donkere materie. En ik ga het niet helemaal uit de doeken doen. Uiteindelijk, er speelt een discussie, is donkere materie, bestaat het überhaupt echt? Is het niet gewoon een glitch in onze metingen? Is er niet iets ergens anders aan de hand? We weten al dat de theorieën over zwaartekracht niet altijd goed werken. Bijvoorbeeld als je naar een sterrenstelsel kijkt, dan denk je alles draait daar zoals een soort zonderstelsel, om het zo maar te zeggen. Maar wat blijkt nou aan de randen van een sterrenstelsel? Wordt er sneller gedraaid dan binnenin? Dus een sterrenstelsel draait niet op die manier. Maar wat nu uit onderzoek is gebleken, dat het heel erg goed zou kunnen dat aan de randen van een sterrenstelsel dingen worden aangetrokken door andere sterrenstelsels. Dus dat sterrenstelsels in de buurt van sterrenstelsels ervoor zorgen dat sterren aan de buitenkant harder worden aangetrokken en dat daardoor een versnelling is ontstaan. En dat hebben ze gemeten en dat klopt. Dat betekent niet dat al het andere onderzoek meteen over boord kan, want ook hier kan natuurlijk weer iets aan de hand zijn. De sample was 137 sterrenstelsels en je zou het natuurlijk met een 1000 keer meer sample willen doen. Maar het is super interessant, dus staat in de show notes. En ik ben nog een heel ding vergeten, en dat is een prachtige om mij af te sluiten. Het woord zonderstelsel, daar hebben we het al 100 keer vandaag over gehad. En de Nederlandse grammatica klopt niet meer met onze bevindingen, maar er zit daar iets, er zit daar een groot probleem. Want wat is de Nederlandse spellingenregel voor paardenbak? Als het woord paard in meervoud en heeft, dan is het en. Dus je zou zeggen zonderstelsel. Formale dijden tussen en. Ik ben tegen. En vervolgens wordt er gezegd, maar bij koninginne dag, maanne schijn, is dat niet zo, want er is maar één maan, er is maar één koningin. Dus het is zonder die en. Maar het is dus ook zonderstelsel. Maar hoe kan ik nou praten over een zes zondenstelsel? Het zijn gewoon zes zonnen of zes sterren. Maar een sterrenstelsel bestaat. Een sterrenstelsel is een galaxy. Dat kan niet. Dus dan moet het zonnenstelsel. Dat is geen woord. Het woord zonderstelsel mag niet, terwijl dat woord hebben we nodig. Maar kunnen we even beginnen met het oproep tot een campagne hierover? Ja, heel graag. Ik word er heel frustreerd van. Ik heb ooit een aantal jaar geleden een campagne gevoerd richting het Groene Boekje Met Succes. Dat kwantum met een Q is, en niet met KW. Dank je. Anders is het goed. En tegenwoordig mag het allebei. Gelukkig. Dus hier valt over de praten. Ik ga ze mailen. Ik ga ze dit opsturen hoe boos ik ben. Ik ga ze een hele boze brief opschrijven. Liefvraag. Oh, oké. Dank je wel. Dan komen we bij deze een lieve brief naar het Groene Boekje. Er is een Groen Boekje, maar er is, als ik me goed herinner, ook een wit boekje, waarin die hele tussenen niet hoeft. Dus wat dat betreft is het sowieso vrijheid, blijheid. Nou gelukkig. Maar ik zei het ook in de show notes. Het staat zonder stelsel. Dan weet u het vast. Wij willen erkenning voor het woord zonder stelsel. Zonder stelsel. I'm with you. Gelukkig. Nou, dan was dit de 62ste Space Cowboys. Fijn zo. Ja. Dank je wel, Thijs. Dat was mooi. Thijs Roes. En Herbert Blankesteijn. Ja, you're welcome. Normaal. Zeer bedankt. Tot de volgende keer allemaal. De Luisteraar. Zeker het meeste bedankt. ***