Is Elon nog geloofwaardig?

Hallo, wij zijn Four Fish Mazar, accountants en adviseurs.
Bij ons draait het om fairness. En nu met AI is dat belangrijker dan ooit.
Want leg zo'n AI-agent maar eens het verschil uit tussen wat kan en wat juist is.
En als we heel eerlijk zijn, AI vond deze commercial trouwens helemaal geweldig.
Four Fish Mazar.
Dit is een BNR-podcast.
Welkom bij een nieuwe Space Cowboys, nummertje 193, vandaag met Michel van Baal.
Hallo. -Herbert Blankesteijn.
Bonjour. -En ondergetekend is Thijs Roes.
Welkom, lieve luisteraars. Waar gaan we het vandaag over hebben?
Michel, wat zijn jouw belangrijke onderwerpen?
Ik heb er twee, maar aan het einde wil ik even m'n gelijk halen over ruimte toerisme.
Dan heb ik gewoon echt even behoefte aan straks.
Je hebt een hoop 'I told you so's', volgens mij, te verwerken.
Ja, een hele rode. -Nee, maar jij.
Nou, ik wil het vooral graag met jullie hebben over... hoe heet het ook weer?
Dat woord met een S, soevereiniteit. -Oh, space.
Moeilijk woord. Niet op digitaal gebied, niet op defensiegebied, maar op lanceringsgebied.
Wat hebben landen die niet Verenigde Staten, Rusland of China, heten en India...
wat hebben die eigenlijk aan lanceerkapaciteit en de manier die we hebben?
Oké, goed. En ik heb een aantal onderwerpen die rond AI in space gaan.
Daar komt het denk ik een beetje op neer. Maar zullen we eens even beginnen?
Is het AI in space? -Nou, of komt het er, of is het er al?
Ja, het is er al een beetje. Komt er ook nog meer?
Is het een goed idee? Dat soort vragen. -Allemaal soorten vragen.
Op dit moment kijk ik naar een SLS-raket...
die in Florida op dit moment teruggerold wordt naar Dubai om gerepareerd te worden.
Er is een helium-probleempje. Wie van jullie had dit officieel op zijn lijstje staan?
Nou, allemaal. -Ik geloof dat we ze allemaal hebben ingebracht.
Oké, ja. De details van het probleem, die ken ik niet zo goed.
Maar we kunnen het wel even over de consequenties hebben straks.
Het technische probleem had met helium te maken. -Ja, dat heeft met helium te maken.
En weet jij er iets van, Michel? -Ja, behalve dat ze niet precies weten wat het is...
en daarom moeten ze volgens mij ook terug naar de Vehicle Assembly Board.
Maar weet jij wat dat helium doet? -Ja, dat weet ik wel.
Die helium houdt tijdens de lancering de tanks op druk.
Dus je wil dat die brandstof er voldoende als het ware...
je hebt hem natuurlijk uitblijft stromen, weet je.
Dus dat die pompen voldoende brandstof kunnen aanzuigen voor die motoren.
Dus dat is in het begin geen probleem, maar op een gegeven moment worden die tanks leeg...
en dan gebruiken ze dat helium om tanks op druk te houden...
zodat je die brandstof er goed uit kan krijgen.
Dus dat is het mechanisme.
En ik begreep dat ze bij het na de wet dress rehearsal, die redelijk goed ging...
waar ze bang voor andere problemen met dat andere kleine gas, namelijk helium...
Waterstof bedoel je? -Ja, waterstof, weet je wel.
Dus ze hadden last van waterstof, lekken, dat is een godmolecule, dat kan overal uit.
Dat lijkt me heel goed onder controle te hebben.
Volgens mij zaten ze op een gegeven moment boven de waterstof...
wat dus op een gegeven moment zaten ze boven de threshold...
bij de eerste test van 16 procent lekken, dat is best wel veel.
Op zich is het niet... Je bent het kwijt, het is niet zo erg...
maar het gevaar is dat als je te veel lekt, loop je het risico dat je explosieve mengsel krijgt...
en als er dan een vormpje bij komt, dan ontploft de boel.
Dus het mag niet te veel lekken, maar waterstof is echt zo'n molecule...
dat lekt altijd, weet je, dus dat houd je niet tegen.
En volgens mij zaten ze nu in de buurt van 1,6, dus factor 10 minder, lekken.
Dus dat lektprobleem hadden ze onder controle.
Alleen achteraf, na die wet dress rehearsal...
moesten ze die helium-voorraad weer blijkbaar aanvullen en dat lukte niet.
Ze konden niet die helium-tank die ze gebruiken voor het onderdrukken over neerantanks...
die tank zelf kreeg ze niet meer terug onder druk.
En dat is een probleem wat ze bij Artemis 1 ook gehad hebben en toen was het een klep.
Maar of dat nu ook zo is, alleen dat zit dus voor de goeie in de tweede trap.
Het gaat om de motor van de tweede trap.
En ik wil heel even, als journalist of als heb ik ooit geleerd...
dat je net moet doen alsof iedereen luisteraar, als het gisteren in het regio is komen wonen...
en nog nooit iemand naar ons geluisterd heeft, heel even zeggen...
het gaat dus over de maanmissie die van start zou gaan.
We zouden misschien al mensen richting de maan hebben op dit moment.
Dat is allemaal niet doorgegaan. Hij bleef daar maar staan, die raket ook.
Onze vorige aflevering ging daar ook al over.
Maar tot nu toe leek het uitgesteld te zijn van februari naar maart...
en nu die raket wordt teruggegold...
voor het april op z'n vervolgspart. -Voor het april, hè?
Ja, daar kan je al wel vraagtekens bij zetten of dat dan al haalbaar is...
want dan moet je het probleem ook heel snel kunnen vinden en fixen...
en zeker weten dat je het gefixt hebt.
En dat moet je certificeren en zo, en voordat je hem dan weer terug hebt gerold...
ja, ik hoop het woord, zeg.
Nog een ingenieursvraag daar. Ik hoop niet dat ik overvraag, maar...
waarom gebruiken ze helium en niet een makkelijker hanterbare gast als argon of iets?
Want het moet inert zijn, dat snap ik wel. Dat zal de reden wel zijn.
Dat weet ik niet. -Nee.
Waarom dat... Nee, ik kan me voorstellen... -Dat het helium vrij duur en zeldzaam is...
dus het zou een hele goede reden moeten zijn om dat te gebruiken en niet wat anders.
Ik kan me voorstellen dat het doodgewicht is dat het licht is.
Dus het zijn kilo's. Als je er argon van maakt...
heb je er waarschijnlijk veel meer kilo's nodig.
Intuïtief zou, maar dat weet ik niet zeker...
maar dan zou ik zeggen dat het misschien gewoon een gewichtsquestie is.
En het wijt inderdaad wat je zegt, hier een gashebber wat idealit...
helemaal nergens meer reageert en dus ook niet kan ontploffen.
Anders aan een raket wat niet kan ontploffen, is mooi meegenomen.
Dat is altijd fijn.
Het is wat dat betreft toch ook wel weer typisch voor natuurlijk...
het hele saga van deze raket, waar we het al jaren over hebben.
We bestaan nu trouwens ongeveer zeven jaar als Space Cowboys podcast.
Ook best wel lang.
En vanaf het begin hebben we het al over SLS.
Ik kan me herinneren dat mijn broer nog vroeg wat SLS is eigenlijk.
Wat hebben we dit over?
Is dit nou een beetje een goed voorbeeld van wat er dan mis kan gaan op de ouderwetse manier...
tegenover het snelle SpaceX en de techspace-sector, om het zo maar te zeggen?
Nou, niet echt.
Volgens mij is het lekkages met helium.
Dat is een probleem wat bij heel veel raketten bovenkomt.
We gaan het straks nog even over Starliner hebben.
Daar zou dat ook, weet je wel.
En ik denk dat SpaceX die problemen in het verleden ook gehad heeft.
Dus dat je daar gedoe mee hebt, weet je, dat is denk ik niet zo heel bijzonder.
Ja, weet je, dat zo'n systeem is zo complex.
Weet je, als er ergens een klep blijft hangen, en dat zou het best kunnen zijn...
ik heb natuurlijk geen idee, als er een klep blijft hangen waar je niet bij kunt...
dan moet dat hele kring weer die hoogste ding, 100 meter...
die moet weer heel voorzichtig worden teruggerold.
Met één centimeter per minuut of zo.
Ik zat er straks te kijken, ze zeiden dat hij beweegt...
want hij rolt dan heel langzaam inderdaad over die weg.
Toen moest ik uiteindelijk het filmpje echt doorspoelen...
en dan zie je hem in de regentraak door het beeld trekken.
Ja, want dat was echt zo'n lange uitzending op YouTube.
Kijken naar 'Groei in het gras'.
Wat ik dan ook altijd wel wat absurdistisch vind, dus...
dat ze dan ook altijd wat spanning hebben op dat schema...
want vanwege de batterijen van het Flight Termination System...
dat is het apparaat wat uiteindelijk de raket moet oplazen...
op het moment dat die uit zijn baan gaat, weet je.
In geval van nood. - In geval van nood.
Om te voorkomen dat die opzij vliegt en op gebied terechtkomt, noem eens wat.
Dat is een automatisch systeem dat zodra die detecteert...
dat die buiten zijn parameters komt, dan zegt die 'boom'.
Maar dat is dus helemaal losgekoppeld van alle andere technieken, weet je.
Dus heeft zijn eigen power supply lees een batterij...
en die mag een aantal weken, of ik weet niet precies hoe lang het mag...
dan is die gecertificeerd en als die tijd voorbij is...
dan moet dat hele kring dus terug naar die VAP...
om die batterij weer opnieuw te doen. Dat ik ook denk, ja...
Dat is stom. - Dat is wat robuuster.
Je kunt niet gewoon zorgen dat je erbij kunt, want in feite...
is het niet meer een klein stuk explosief met een computertje eraan.
Dat is wat het is, weet je.
Het enige wat die moet doen is zorgen dat dat ding ontploft.
Dat is gelukkig bij een raket niet moeilijk, weet je.
Dus dat is wat het is. Maar daar kunnen ze dan blijkbaar toch niet bij.
Ik vind dat toch gek.
Ik snap goed dat er voorheen wel een soort plek was...
waar die raket op z'n plek gerepareerd kon worden...
maar dat deze specifieke raket het niet kan.
Of zou dat dus niet zo'n vehicle assembly-idee is gemaakt?
Het is een interessante vraag. Je hebt aantal oplossingen...
om dit probleem op te lossen. Kijk, de achterliggende probleem is...
dat je hebt een gebouw nodig waar je die raket in elkaar kan zetten.
Dus verschillende onderdelen op elkaar. Dat is een gigantisch gebouw...
die je daarvoor nodig hebt. Dan kun je verschillende onderdelen op elkaar zetten...
en weet je, nou ja, alles zou gewoon gereed maken voor een lancering.
Daar zitten overal platforms in dat je op alle niveaus bij die raket kan komen.
Alleen, je hebt een oplossing...
en dat was het volgens mij eerder Arianus hadden, dat waarbij je...
dat deel van dat gebouw als het ware achteruit kan rijden...
om te voorkomen dat op het moment dat je die raket lanceert...
en dat gebouw is te dicht in de buurt, dan is dat gebouw ook weg.
Als het misgaat, als het ontploft, ben je dat gebouw kwijt. Hartstikke duur.
En je hebt twee oplossingen, zoals bij Ariana 5 en 6 en bij SLS.
Je rijdt de raket zelf, als het ware naar een andere plek...
of je rijdt het gebouw weg. Maar ja, als dat gebouw echt heel groot is...
en de raket heel groot wordt, dan wordt dat op een gegeven moment gewoon ondoenlijk.
Dus ja, maar je hebt die twee fases waar je doorheen moet.
En je wil niet, als je lanceert, dat dat hele dure gebouw te dicht in de buurt is.
Nee, dus daarom moet het op deze manier.
Maar het probleem was misschien met het rollen...
dat er dan juist weer nieuwe fouten zouden kunnen ontstaan, zoiets hoorde ik ook.
Ja, het gevaar van dat rollen is wel, dat is ook wel weer een soort van grappig...
is dat, maar volgens mij speelt het hier niet echt door...
maar in het verleden wel een discussie is geweest, een raket is gecertificeerd...
om enorme krachten in de lengte richting te kunnen verwerken, weet je.
Dus die motoren leveren heel veel kracht, die duwen onder tegen die raket aan.
Dus in die lengte richting is dat ding heel sterk, weet je.
Maar in de dwarsrichting gebeurt er helemaal niks, want er is geen dwarskracht.
Totdat je zo'n ding, zeg maar, gaat rijden over de weg.
Gaat rijden over de weg, rechtop staan.
Dat is ook een rechtopstand potlood, natuurlijk.
En alles wat je daaronder aan vibraties in geeft...
geeft daarboven natuurlijk een enorme beweging, weet je.
Dus kan zo'n raket dat transport aan? - Is het windgevoelig?
Dat ook, weet je. Dus die belasting is voor een raket niet leuk.
Daar zijn ze gewoon niet voor gemaakt.
Ik heb ook weleens gelezen, in Rusland doen ze het anders, hè.
Daar transporteren ze die raket horizontaal, zojuist, en dan zetten ze 'm over rent.
Maar ik weet niet eens of dat even een grap is, maar ik heb wel eens ergens gehoord...
dat voor satellieten die op die raket zitten, zeg maar, die reizen op die rails...
is de grootste belasting, weet je. Die is veel vervelender dan die lancering.
Dat kan je nagaan, bizar. - Alle vibraties en trillingen en dergelijke.
De wind of wat dan ook.
Ja, en dat spoor daar natuurlijk misschien niet helemaal zo soepel is...
als je zou willen dat het is, en dat gaat dan ook heel langzaam, hè.
Maar ja, dat zijn de problemen waar je tegenaan loopt.
Nu hebben we het er natuurlijk over, omdat het een maanmissie is.
Maanmissies zijn cool. We willen terug naar de maan.
Nu wilde ik een klein beetje de pivot maken, want niet alleen ik.
In de vorige aflevering ging het er ook al over dat Elon Musk dus heeft gezegd...
dat het Starship-programma nu eerst de focus gaat leggen op de maan...
om terug naar de maan te gaan. Niet Mars.
Daar wil ik het met jullie ook even over hebben...
maar misschien moeten we Starliner dan ook maar meteen even bijpakken.
Of zijn we veel buiten elkaar misschien? - Ik ben wel even benieuwd.
Je staat bekend als een van de oude Musk-groepie, zeg maar, van je overgevallen lauwjes.
Ja, vind ik zo. - Wat vind jij daar nou van, dat hij dat doet?
Heel slim en goed en prima.
Ik bedoel, het ding met Mars is, ik vind het op zich tikkie spelen wel oké...
dat je probeert een ambitieus doel te formuleren om dan te kijken hoe ver je komt.
Kijk, als het ambitieuze doel was Mars en je landt uiteindelijk op de maan...
en je maakt daar dan een basis, dan is dat dus winst ten opzichte van helemaal niks doen.
Zo heb ik er wat dat betreft altijd wel naar gekeken.
Die Mars-basis zie ik gewoon als diepe toekomst...
niet als iets wat hij in de afgelopen jaren zei dat hij dat nog in zijn leven wilde zien.
Toen dacht ik al, dat duurt het gewoon onzin te worden.
Daarover laat hij meer van onzin van Hilem Mars.
Het is de Nieuwtijns. - Ja, precies.
Maar in dit geval denk ik ook, ze hebben natuurlijk een overheidsopdracht gekregen...
om naar de maan te gaan.
En de Amerikaanse overheid werd ook al officieel ongeduldig...
van de werk 'start je bal' en 'hoe gaan we het nou precies doen'.
Dus ik vind het juist wel focus brengen in plaats van het constante maar verbreden van alles...
want dat doet Hilem Mars de laatste jaren enorm.
Dat het allemaal kan, betekent niet dat je het nu moet doen.
Want dan bevliegt je ook je focus en dan weet iedereen niet meer precies wat er aan de hand is...
en je hebt heel veel technologie dat de eerste 90 procent, bij wijze van spreken...
toch echt wel prototypes zijn goed te doen.
Die laatste 10 procent om het echt werkend te krijgen, daar zit heel vaak het werk.
En nou, dan kan je maar beter naar de maan...
waar we meer dan 50 jaar geleden zijn geweest.
Het nummer is met de toekomstplannen beginnen, zoals men toen jij, Herbert wil ik zeggen...
maar misschien jij ook jong was, Michel, dacht dat het al lang aan de gang zou zijn...
dat er gewoon überhaupt een permanente iets zou zijn op de maan en dat is er nu niet.
Maar Thijs, als jij dat zegt, dan vind ik het redelijk klinken.
Wanneer Elon Musk zoiets zegt, dan heb ik moeite om te geloven...
want die heeft eerder gezegd volgens mij 'the moon is a distraction'.
En hij kan natuurlijk van gedachten zijn veranderd...
maar ik vind wel dat hier een geloofwaardigheidsprobleem is en hoe is de Amerikaanse ruimtevaart...
Hij heeft er al een aantal. -Ja, dus hoe is de Amerikaanse ruimtevaart gediend...
met de steun van Elon Musk voor deze richting die het ruimtevaartprogramma neemt.
Volgens mij is het nu nog te vragen hoeveel starships er nou omhoog moeten komen.
Hoe geschikt die starship daarvoor is. -Het is een hele goede vraag.
Helemaal niet. Eigenlijk kreeg je dat overheidscontact om naar de maan te gaan...
toen het een beetje was van we zijn dit toch al aan het maken.
Je krijgt een kind met een heel raar waterhoofd. -Ja, een beetje wel, want het is...
En dat waterhoofd is zowel Elon Musk als starship.
Wat ik wel interessant vond, is dat ik een tijd geleden een blog tegenkwam.
Ik heb hem niet bewaard, maar ik las een blog.
Dat was van een insider uit Amerikaanse ruimtevaartindustrie.
En die volgde dit op een hele logische simpele manier. Die keek naar wat voor vacatures...
heeft SpaceX eigenlijk uitstaan. Dus wat voor mensen zoeken.
Ja, goed punt. -En ze hebben dus nog nooit even iemand...
een vacatuur gehad voor iemand, werk gerelateerd aan het maken van de Maan of Mars basis.
Ja, bizar. -Daar hebben ze gewoon geen...
Ook niet van Mars. -Nee, nooit enige interesse gehad in het zoeken van mensen daarvoor.
Dus hij roept dat wel, maar in de categorie put your money where your mouth is...
bent ook aan het doen. -Belijkbaar niet.
Nou, in defense of Elon. -Nee, ja, ik dacht...
In defense of Elon. -Het doet je wel zelf.
Wat hij altijd heeft gezegd is, ik ben eigenlijk een systeem aan het bouwen...
voor infrastructuur om er te komen.
En hij weet ook wel dat hij niet veel ouder gaat worden dan een eeuw, bij wijze van spreken.
En als het maar gewoon de rils richting de Mars ligt...
dan welke treinen eroverheen rijden en wat er op de bestemming gebeurt...
dat is voor na zijn tijd. Dat heeft hij altijd gezegd.
En zoals hij het zelf zegt, zijn gift aan de mensheid is het systeem om er te komen.
Waarschijnlijk als je weet dat je er kunt komen, is er nog tijd genoeg om die basis te maken.
En er zijn andere bedrijven, andere start-ups daar ook aan bezig...
en die heb ik in het verleden ook wel eens gesproken.
Dat waren fantastisch architectonische soort van ideeën.
Maar welke investeerder gaat er constant aan? -Artist in person zijn maar goed gemaakt.
Ja, maar wat ik wel... Dat die best is giftig kan worden...
wil ik straks in een ander onderwerp nog even over hebben.
Maar wat ik hier in dit verband ook nog gevoelsmatig van vind...
en dit weet ik niet, dat is puur speculatie...
ik vermoed ook dat het heel veel te maken heeft met het opschalen van SpaceX.
Want als je naar SpaceX...
Musk had toen bekend dat hij een enorm conglomerat van bedrijven heeft...
wat ik wel eens heb gelezen, dat een heel groot deel van dat hele bedrijfssysteem...
draait op de waarde van het aandeel van Tesla.
Dus heel veel leningen die allemaal gebaseerd zijn op Tesla...
dus als ze op Tesla aan de onderrijding tonnen telen en constructie om...
weet je, dus dit soort belangen zijn er ook.
SpaceX heeft natuurlijk heel veel belang bij de marktwaarde van Starlink...
als zo'n drijver eronder.
En hij moet, denk ik, dat hele systeem blijven opschalen...
om geld te blijven binnenhalen. Dus het moet groeien groter, groter, groter.
Je zit met Falcon 9 al lang aan de grens van wat kan.
Kan die met Starship die volgende groeisbeurt doen?
Want zijn hele bedrijfswaarde is in feite op de wachting van die groeisbeurt.
Terwijl, ik denk... - Maar Starlink verdient wel echt wel geld.
Nee, dat geloof ik wel. Maar het is niet die enorme groei-machine, zeg maar...
waarop je op een gegeven moment, daar is het eindig.
Op een gegeven moment heb je echt genoeg Starlinks.
Met zo'n Starship kon je erin zetten.
Ik weet niet wat het project zich wil overdoen. Moest hij dat gelijk kunnen lanceren?
Sorry, wat bedoel je? - Hoeveel Starlinks konden er in een Starship?
Oh, dat weet ik niet. - 40, 60.
Maar met de beoogde frequentie van hoe vaak dat ding dan zou moeten vliegen...
is Starlink niet het businessmodel waar je enorm op kan groeien.
Ik heb de laatste cijfers niet, maar ik heb gezien...
dat je daar in principe een zeer winstgevend bedrijf van zou kunnen maken.
Alleen zijn ambitie is groter, en dus het stomme is natuurlijk...
zijn ambitie was Mars, dat wordt nu de mandenbaan...
en waar ging het op een gegeven moment bij Starship over?
Ja, we moeten dit echt voor elkaar krijgen.
Anders kunnen we Starlink V3 niet lanceren of zo.
Dan denk ik, is dit nou het doel? - Dat probeer ik inderdaad te zeggen.
Je hebt natuurlijk op basis van Falcon 9 en Starlink...
kan je een florerend bedrijf hebben.
Alleen als je zulke enorme groeiambities en zulke enorme verwachtingen...
dan moet je een enorme opschaal ambitie hebben.
Op Mars gaat hij dat de komende 10, 15, 20 jaar gewoon niet van elkaar krijgen.
En ik denk dat hij dat weet. - Nee, op Mars niet.
Of dat hij Starship niet kan opschalen. - Starlink.
Nee, Starship.
Als je ambitie hebt nog heel veel Starships te willen lanceren...
en een beetje nut te hebben, dan is Starlink niet genoeg.
En Mars heb je niks aan, want dan kun je maar één keer in de twee jaar naartoe.
Dus dan heb je ook niet zoveel aan.
Dus als je dat Starship daadwerkelijk een boost wil geven...
om een nut wil geven, dat is dezelfde discussie als bij SLS eigenlijk.
Je bouwt een raket en dan ga je nadenken wat in godsnaam het nut van het ding is.
Dan... Ik ben niet zo'n SpaceX-fan, daar weet je.
Nee, dan is zeg maar een maanbasis heel logisch.
Dan kan je zeggen, ja, maar dan heb ik heel veel Starships nodig.
Maar Elon Musk gaat altijd zijn...
Waar hij goed in is, is het ontwerpen van de machine die de machine bouwt.
Het idee daarachter is dat dus die Raptor-engine enorm geschaald wordt.
En als we nou heel veel motoren kunnen maken, als we dat hebben opgeschaald...
dan komt de prijs van dat Starship in zijn algemeenheid omlaag.
Dan kunnen er veel meer lanseringen zijn en dan kan je van alles doen.
Want dan moeten we zo meteen maar naar de AI-datacenters toe.
Dat enebel je dan dus ook.
Maar je hebt dus een oplossing waar je nog een probleem bij moet zoeken.
Dat is het grote probleem.
Dat vind ik dus niet... Even terug naar die treinen, dat is niet gek.
Dat je eerst zegt, we hebben hier een trein en daarmee kunnen we kolen vervoeren van ANB...
en vervolgens mensen en vervolgens eigenlijk alles wat maar over het spoor kan.
Het is niet gek, ik had het net over hoe fantastisch de metro in Amsterdam is.
Je bouwt 'm eerst en dan zie je pas van wauw...
Van de telefoon zei er ook eens, ik ken helemaal niemand aan de andere kant van het land.
Dat is waar, maar tot nu toe hebben we in de geschiedenis van de ruimte...
best wel veel raketten gehad waar dit vergold en die daar roemloos ten onder zijn gegaan.
De Space Shuttle is de eerste, de beroemde.
En de Energia van de Russen is de tweede beroemde rakette waar we niks aan hadden.
Althans, die niet exploiteerbaar was, omdat het een oplossing was...
voor een probleem waar we niet kon vinden.
En het kan ook nog kunnen, weet je, maar daar komen we dan straks op.
Jij volgens mij, maar ik ook, dat de oplossing die we dan voor ons gaan krijgen...
heel giftig gaat zijn, letterlijk en figuurlijk.
En dat kan je denken aan Coca-Cola-reclames van...
die naar beneden gaan stralen, weet je wel. Ik heb geen idee.
Even de eerste Space Cowboys overvoegen, een reclame vanuit de ruimte...
dat je straks reclameborden kunt zien. -Ik heb nog een handenprobleem in m'n pocket...
en volgens mij heb jij nog een andere, weet je zo meteen.
Maar het is maar de vraag, zeker bij nuwe gebrek, totaal geen regulering meer...
vanuit Amerika zien op dit soort dingen. Maar de vraag wordt er blijven worden.
Maar je wist al dat ik niet zo'n fan was, he? -Nee, dat klopt.
Ja, het is die laatste 10 procent waar ik het over had.
Het kan inderdaad goed zijn dat uiteindelijk het met Starship...
om wat voor reden dan ook niet lukt en dan stort het ineens allemaal in elkaar.
En nog even over Elon Musk's in dat bouwde stellingen, wat ik gewoon irritant vind.
Hij bracht heel vaak, of heel lang bracht hij een soort helderheid in...
het kan. Als er geen fysieke reden is dat het niet zou kunnen...
dan kan het dus in principe. En het is alleen maar een kwestie van tijdschaal en moeite.
Maar het zou natuurlijk kunnen zijn dat om wat voor reden dan ook...
de kosten zo en de complexiteit zo groot worden...
dat het dus in die laatste paar procent gaat sneuvelen.
Want een Starship dat bijna tot het einde komt, maar net niet helemaal, is waardeloos.
Dus het heeft nog mensen waarder dan je opleving.
Ik krijg het iets algemeens over zeggen. Kijk, de Maan is natuurlijk een heel interessant gebied.
Daar kunnen alle grote mogelijkheden landje pik gaan spelen.
Maar als ik kijk naar andere onherbergzame gebieden...
Antarktika, de zeebodem vind ik wel leuk, hoge bergten, Himalaya en zo...
allemaal dat soort gebieden.
Zijn daar nou veel florerende bases van mankind?
Ja, maar alleen met heel veel geld onder overkendrouwen onderzoeks.
Alleen daar al is het zo duur, dat soort onherbergzaam uithoeken van de aarde zelf...
is het zo duur, dat de mensheid eigenlijk wel uitkijkt om daar allerlei bases te stichten.
In Siberië waren er plekken waar nederzettingen waren in de Sovjet-tijd...
toen dat strategisch belangwekkend werd. We zijn allemaal ontruimd, leeggelopen, mislukt.
Wat is nou precies de reden dat je een Maanbasis zou willen hebben...
anders dan 'we zijn er', een wetenschappelijk onderzoek misschien...
maar dat is toch geen garantie voor een voldoende hoog budget?
Dat brengt ons niet in de geloofwaardigheidsprobleem van Niel en Maas.
Dan begin ik bij de conclusie en dan werk ik vanaf daaruit.
Een AI-bot die mensen uitkleedt? Nee? -Nee, niet een AI-bot.
Dat vind ik al ruim voldoende.
Lanceren installaties voor AI-datacenters op de Maan. Dat was zijn laatste duit.
Lanceren installaties op de Maan? -Ja, dus op de Maan, minder zwaartekracht...
dus dan schiet je uiteindelijk datacenters met zonnepanelen...
en bijbehorende radiatoren.
Je wil eerst daar een fabriek maken. -Als je ze daar niet fabriceert...
dan is het totale kolder. -Op basis van de grondstoffen?
Ja, op basis van de grondstoffen die je daar kunt vinden.
Dat was het idee. Een mass driver noemt 'ie dat dan.
Dan schiet hij ze weg. Prachtige futuristische beelden.
Ik geef je nog een andere suggestie. Ik weet niet of Musk dat ook gezegd heeft.
Als je toch op de Maan zich maakt, waarom zou je ze nog lanceren?
Waarom kunnen ze niet gewoon op de Maan staan?
Oh, omdat je nog veel meer ruimte hebt in de grond?
Daar heb je ruimte zat. -Ja, maar nog meer.
En daar staan ze ook niet op aarde waar ze gebruikten.
Je vreet van de Maan op. Het is veel te lang.
Als ik een plaatje van Thijs in de bikini aanvraag...
dan duurt het drie seconden te lang voordat ik het krijg.
Dat zou kunnen.
Maar als dat voorkomt dat je die dingen allemaal op de aarde moet hebben staan...
dan is dat misschien een prijs die het waard is om te betalen.
Dat is de vraag. -Ik zag een ander probleem, maar oké.
Even het ondergaan. Even het onderwerp.
Het gaat namelijk de laatste tijd vaker over datacenters in de ruimte.
Want er moet zoveel getraind gaan worden op AI...
dat de hoeveelheid zonne-energie, omdat duurzaam te kunnen doen op de aarde...
te beperkt is. Dus dan is het idee, in de ruimte is veel meer zonne-energie...
want je hebt... -Nou, niet met vierkante meter, hoor.
Dezelfde energie. Maar het is geen dag en nacht. Je zit niet op een draaiende bol.
Dat is eigenlijk het verschil. Je kan hem erbij zingen.
En het...
Ik wilde even bij het geloofwaardigheidsprobleem van Idemask blijven.
Want hij begon er dus over dat dat eventueel een goede optie zou zijn.
Eerst misschien rond de aarde en uiteindelijk de maan.
Ik zou willen zeggen dat van die maandding, die mass driver...
dat is zo futuristisch, dat als je...
Dat heeft hij in de afgelopen tien jaar wel vaker gedaan, zo'n punt ver op de horizon...
dat je na een paar jaar kan zeggen, hij begint een geloofwaardigheidsprobleem te krijgen.
Want het is niet de eerste keer nu dat hij met zoveel overtuiging zoiets zegt...
'Dit kan, nou eenmaal.' Het betekent niet dat we het meteen gaan doen, maar het kan.
Hij zegt het toch op een manier alsof het al bij wijzaam spreken nog maar eventjes moet gebeuren...
en dan zijn we er al. Wacht even, Michel.
Maar ik denk, om naar het onderwerp zelf te gaan, AI datacenter in space...
daar is gewoon de vraag, oké, wat heb je nodig? Je hebt zonnepanelen nodig...
en je hebt radiatoren nodig, want... -En computers.
Je hebt computers en de chips, dus je hebt drie grote uitdagingen.
Je hebt de straling op die chips zelfs, en de GPU's die falen ook op aarde nu en dan.
De vraag is, gaan die dan wel veel safer in de ruimte zijn?
Er zijn ideeën over, maar dat is nog lang niet opgelost.
Dan heb je zonne-energie. Daarvan zou je kunnen zeggen, op zich mogelijk.
Alleen je hebt echt enorm veel nodig. Je hebt gewoon...
Ik zag een mooi plaatje of zo, zo van 30 bij 30 internationale space stations ongeveer...
om dan één zo'n datacenter te kunnen voeden.
Daar moeten ook de batterijen dan waarschijnlijk wel bij, want je moet het op een of andere manier verzamelen...
en op de juiste manier, ja, er zou van alles kunnen zijn...
maar een batterij zou natuurlijk een mooie tussenstap zijn.
En ze moeten gekoeld worden. Sommige onwetenden zeggen wel, het is toch koel in de ruimte...
maar je hebt hier op aarde of lucht of water om mee te koelen.
Daar heb je niks. Dus dat moet via straling.
Dus dat moeten ook van die radiatoren. Die heeft het internationale ruimte-station ook.
Die kan je aan de buitenkant zien zitten. - Of die is zelfs de oppervlakte aan zonnepanelen.
Precies. Of misschien nog wel meer. Dat was zelfs het ding.
Nog bij de chips zien weg te krijgen.
Je moet die hitte bij de chips zien weg te krijgen naar die radiatoren. Dat is echt het probleem.
Je krijgt dus vervolgens een object. Geen constellatie, maar een soort ding...
dat niet zo onzentgrot is dat je wel denkt, is dit nou realistisch? Dat slaat dit ergens op.
Het hele idee van AI data centers...
Sam Altman van OpenAI noemen we het ook 'ridiculous', dit idee.
Wat op zich wel de laatste tijd langzaam maar zeker aan het gebeuren is, zijn andere soorten projecten.
In de show notes kan je er een paar vinden.
Die gaan veel meer over het beperken van de hoeveelheid data die je terug naar de aarde moet sturen.
Dus zou je op een of andere manier AI kunnen inzetten om te zorgen van 'hé, hier is een bosbrand'.
Boom, daar is een bosbrand. Ik laat ze al die ruwe data verzamelen en doorsturen.
En daar zijn al meerdere proeven mee. Dus op dit moment ligt dat al.
Dat is een heel ander verhaal. - Daar heb je niet eens AI voor nodig, Aisha.
Nou, ik wilde net toch iets zeggen in 'Defense of Homo Ilon', ja, je moet het leren.
Die mass driver is eigenlijk het minste probleem.
Want die technologie is heel simpel. Op vliegtuigschepers gebruiken ze die dingen ook.
Je hebt ook ouderwetse stoomkatapulten, maar je hebt ook van die magneetdingen...
waarmee ze die vliegtuigen van zo'n dek afschieten.
Die techniek is niet spannend. Ja, je moet het daar zien te krijgen, maar daar zit niet het probleem.
Waar mijn grootste twijfel hier ook zit, is veroudering.
Want als je ziet dat een heel groot deel van het businessmodel van de AI is...
die continu betere chips die je ervoor nodig hebt om die race vol te houden...
dan heb je zo'n AI-centrum gelanceerd.
Tegentijd is dat ding goed en wel operationeel. Het ding totaal verhouderd.
Nou, jawel. Je hebt dan de beste hier op aarde.
Maar als je toch relatief gratis tussen dikke vet aanhangstekens ze ook in de ruimte hebt hangen...
dan is het wel niet waar. -Heeft Elon Musk ook nog geroepen over...
maar we doen het wel gewoon met starlink-satellietjes.
Wat zei hij daarover? Dat heb ik gemist.
Dat je een gedistribueerd data-centrum zou kunnen maken...
uit een stuk of 1 miljoen, in de orde van grote, starlink-satellieten.
Het grote voordeel daarvan zie ik dat het is...
dat je ze geleidelijk aan kunt gevangen.
Dus elk moment heb je er misschien 250.000 in zwaar verouderd...
250.000 zijn wat minder verouderd.
En 250.000 zijn echt best wel nieuw.
Dat is echt een groot probleem. We komen dus 250.000 terug en dan gaan we allemaal dood.
Maar daar kom ik straks nog even op. -Je hebt een krankzinnig aantal lanceringen nodig...
en dat houdt nooit op. -En dat komt allemaal je atmosfeer weer in.
En je weet niet wat dat gaat doen. -Je kunt voorkomen dat het allemaal je atmosfeer weer in kan.
Dan moet je ze naar een hogere baan brengen in plaats van ze terug te laten vallen.
Maar dat kost zich geld. -En toch een klein kort lijstje van wat er al wel speelt...
wat betreft AI in de ruimte, ook wat die uitdaging betreft.
Naast AI heeft al weleens SSD's getest op het ISS.
Dus niet een ouderwets harde schijf, maar gewoon een geheugenkaart.
En bijna de helft was na anderhalf jaar kapot.
Maar je kan wel een soort error correcting-ding maken...
dat uiteindelijk toch nog wat iets van redundancy is, waardoor je gewoon kan blijven werken.
Maar dat blijft een last die je op aarde niet hebt.
Er is dus capaciteit die uitvalt in de geopvangd met error correction.
Dus er zijn ook allerlei dingen met een min teken ervoor.
Laten we wel wezen, gewoon een ontploffende sterre of de zon zelf...
stuur je allerlei deeltjes die een nulletje naar eentje kunnen veranderen op allerlei manieren.
StarCloud heeft vorig jaar, ik weet niet of we daar aandacht op hebben besteed.
Misschien was dat wat jij toen mee kwam.
Herbert, ik kan me herinneren dat jij voor het eerst met dat hele idee van datacenters in space kwam...
alsof je het nieuwtje bracht uit dat het speciaal wordt.
Ik vond dat toen een belachelijk idee.
Ik spreek hier trouwens bij de technoloog volgende week.
Daar ben ik uitgenodigd om hier nog over door te praten, over de datacenters in space.
Maar dat ging dan denk ik over StarCloud destijds, vorig jaar.
StarCloud heeft al een demo ontweerd... - Als je bedoelt, mijn eerste bijdrage hierover...
dat ging over Eric Schmidt, die Relativity Space had gekocht.
En op X verklaarde met een heel eenvoudige, voor iedereen zichtbare tweet...
dat dat inderdaad was met in het achterhoofd datacenters in space.
Daar begon het mee. - Dat was het.
Maar StarCloud heeft, dat hebben wij volgens mij geen aandacht aan besteed...
een demo gelanceerd samen met NVIDIA, begin of midden vorig jaar, en dat werkt.
Maar China heeft dus ook al een klustertje, 12 AI-staffelijten.
In een later aflevering van Space Cowboys ook al gemeld.
Ze wilden er 2800, en zij gebruiken het heel specifiek voor dat ene voorbeeld dat ik noemde.
Je probeert al iets van... Laten we wel wezen, ik bedoel, mijn oude computertje...
kan gewoon een large language model draaien.
Het kan gewoon efficiëntie opleveren, dus dat zou slim zijn.
Of je daar echt AI nodig voor hebt, er zit dan natuurlijk al een enorme winst in dataprocessing.
Wat is AI? Nog even de volgende vraag.
Ik denk dat we het nog steeds hebben over de recente AI-revolutie...
die komt door de uitvinding van Transformers, gewoon het wiskundige model...
waarop je de data zelflerend kan doorwerken.
Je moet het eerst trainen, maar uiteindelijk kost het vervolgens produceren.
Je Sinterklaas-gedichtje via ChatGPT, dat kost dan uiteindelijk niet zoveel.
Het is het trainen vooral dat heel veel werk kost.
Maar dan heb je een model, en dat model kan variëren...
van enkele tientallen megabytes tot enkele gigabytes of meer.
Je hoeft in alle eerlijkheid ons wel even plat te slaan.
Een satelliet die bosbranden of methaanuitstoot meet...
hoef je helemaal niet te trainen in space, die geef je een algoritme mee...
waardoor je die data on-board...
Dat gebeurt er nu te weinig, dat je data on-board procest...
omdat die computercapaciteit zo moeilijk is vanwege allerlei redenen...
is de norm toch meestal van je beemt het naar beneden...
en je doet al de processing op de grond.
Dat is een hele goede reden. -Nee.
Als je een agent-processor hebt en Linux of zo...
dan kan je dat eigenlijk gewoon in de ruimte doen, ook nu al.
Je kan daar ook gewoon... Stel, het is nu een computer...
dan heeft het ook geen probleem. -Dat kost ook energie, hè.
Dat is ook kwetsbaar. -Jawel, jawel.
Maar je trainen doe je hier, dan upload je dat model gewoon naar die satelliet...
en dan gebruikt hij dat om de data eerst even te filteren...
voordat hij het doorstuurt. -Ja, maar onderschat ook niet, denk ik...
dat we wetenschappers gewoon overdagmiddag heel fijn vinden...
om de ruwe data te hebben.
Want dan kun je ook nog andere dingen mee doen.
Ja, maar dan weet je ook, kun je ook reproduceren wat het ding gedaan heeft.
Want je weet, dat is ook het probleem met AI.
Op het moment dat je het daar boven zet...
dan weet je niet wanneer die hallucineert dat er hout gekapt is.
Fair point. Fair point.
Ik denk wel... -Ja, dat is wel grappig.
Ik denk dat je wel daar een combinatie van kunt maken, hè.
We hebben ook meerdere optische satellieten natuurlijk...
elke keer specifiek voor een bepaald doel.
Als je zo'n early warning-system hebt dat je wil zeggen...
ik wil overal weten wanneer ik ergens een olielozing van een schip zie.
En gil, als je denkt dat je een olielozing ziet...
je moet altijd... Dat zijn toepassingen waarbij...
dat juist wel handig lijkt dat je dat on-board doet.
Dat je die interpretatie doet en dan moet je toch gaan kijken of het klopt...
en of je de data te pakken krijgt.
Ja, dus resume, er is echt wel ruimte voor AI in de ruimte.
Alleen, de hype die door Elon Musk daar rondom gecreëerd is...
is gewoon heel erg die-laans. -Vooral het idee dat je datacenters...
in de ruimte stationeert, voor wat dan ook, in plaats van op aarde...
omdat dat voordelen biedt, dat is volgens mij gekke werk.
En natuurlijk zijn er taken die je vooral in de ruimte satellieten doet.
Bijvoorbeeld als het toch in de buurt is van censoren...
die in de ruimte hangen, waar een goede reden voor is.
Ik wil niet dat over 400 jaar iemand deze podcast terug luistert...
en dan zegt 'haha, weet je wel', wat dachten ze toen wel niet.
Dat is toch ons lot.
Want ik ben het eens met het idee...
dat als er in principe geen natuurkundige belemmering is...
het in principe wel zou kunnen.
En als je de aarde, de mensheid, nog een paar eeuwen geeft...
ja, dan zou het opeens allemaal...
Maar het is allemaal niet in ons leven...
het is allemaal niet dat je er op dit moment geld voor los gaat krijgen...
want daar gaat het niet om, het gaat hele kleine stapjes...
maar als ze nu eerst op de maan landen, want fucking Artemis...
is nog steeds aan het terugrollen naar zijn...
Ik weet niet of dat is een beetje het ding.
Maar de crux is hier toch heel vaak gewoon het achterliggende businessmodel.
Weet je wel, dat ik me niet zo goed kan voorstellen...
dat er op dit moment een businessniveau mogelijk is...
waar je geld kunt verdienen met data centers in de ruimte.
Het is vanwege ook het feit dat je ze niet kunt onderhouden...
je kunt ze niet vernieuwen, je kan het een paar jaar later draaien.
Nu hebben we niet eens over AI, maar op zichzelf datacentrum...
data naar de ruimte brengen vind ik niet eens een heel gek idee...
maar om dat dan zo te doen dat je daar competitief...
enige concurrentieslag hebt met wat op de grond gebeurt...
Dan wordt het luchtfietserij.
We zijn natuurlijk een podcast die over de actualiteit gaat...
en dan wordt het gewoon luchtfietserij voor over 21,50...
eens kijken wat er dan aan de hand is.
Als ze dan deze podcast nog kunnen reproduceren...
Maar luister rustig, ga ik nog...
dan speculeer je op vooruitgangen in de techniek...
die het dan goedkoper, makkelijker, energetisch gunstiger zou maken...
om het in de ruimte te doen.
Maar wie zegt dat er niet ook vooruitgang is in de techniek...
waardoor data centers op aarde goedkoper, makkelijker te exploiteren...
minder ruimte zouden innemen, minder waai maken, verzinnen maar.
Ik denk dat ik met mijn hoofd bij zonne-energie zit.
Er is uiteindelijk een enorm hoeveelheid zonne-energie...
die wij als mensheid kunnen vergaren...
bepaalt hoeveel technologische vooruitgang wij gaan hebben...
of in ieder geval hoeveel we gaan hebben van alles.
Dus dat iedereen meer, meer, meer, meer wil...
dan is op een gegeven moment de aarde te klein en dan vind ik het argument...
hoe kunnen mensen en zonnepanelen de beste manier om ons te gebruik te maken?
Als je argument is dat de aarde te klein wordt...
dan zeg je tegelijkertijd dat je in de ruimte een oppervlakte nodig hebt...
die van de orde van grootte is als de aarde.
Bij wijze van. Allemaal om de dieren...
de diert wel heel ver gaan. -De diertjes en de natuur te redden hier op aarde.
Maar vooral om hoe kunnen we dan eigenlijk onze samenleving en maatschappij...
of beschaving, voor zover we die hebben, behouden...
zonder dat we de hele natuur kapot moeten maken?
Dan kan ik me goed voorstellen dat we op een of andere manier...
toch meer met zonne-energie in de ruimte doen...
en of datacenters dan direct nu...
Mag ik hier een bruggetje pakken en met trouwens te vragen...
meneer de host, hoe dacht u binnen de tijd te gaan blijven?
Dat is goed, Bud. -Dat geeft...
Ja, sorry, luister. Misschien wel wat langer met ons doen vandaag.
Zeg dat maar zo. -Ik wil best naar het volgende onderwerp.
Ik denk dat we er nu ongeveer over gezegd hebben als we willen...
maar het gaat ook over de Maan, Mars en AI.
Dat zijn toch wel ongeveer in onze domein wel zo'n beetje de belangrijkste dingen...
die aan de gang zijn. Dan kunnen we nu gewoon weer terug naar de...
nieuwtjes, nieuwtjes. -Nou, ja, ik...
Ik heb een keurig bruggetje, namelijk, als ik van je mag...
en dat gaat over de terugkeer van een Falcon 9 upper stage...
op 19 februari. En daar hebben ze voor het eerst...
die was, hoe heet het, ongecontroleerd.
SpaceX was de controle daarover kwijtgeraakt...
die is al een maand geleden al aan het zitten.
Dus die kwam uncontrolled terug en toevallig boven Europa.
Dus dat was, in boven Schotland hebben ze volgens mij een enorme fireball...
zo'n vuurbal gezien. Maar ze hebben die mogelijkheid ook aangegrepen...
om metingen te doen aan dat ding en dan vooral om te kijken...
van wat doet dat nou en dat sluit aan bij wat we net...
wat doet dit nou met onze atmosfeer eigenlijk.
En dat hebben ze gedaan door, en ik vind de resultaten...
zijn best wel zorgelijk, in alle eerlijkheid.
Ze hebben dat gedaan door te kijken met LiDAR en dat is een soort radar...
maar dan met laser. -Light Detection and Ranging.
En dan kijk je naar de fluorescentie van die lithium-deeltjes...
die je aanstraalt en stuur een snelle foto terug.
Volgens mij, als ik het goed begrijp, werkt dat zo.
En waarom nou lithium? Dat is wel een interessante...
en de reden waarom ze naar lithium hebben gekeken...
is omdat er relatief veel in die raket zit.
Dus de buitenkant is een lithium-aluminium-malloy-samenstelling...
en je hebt natuurlijk lithium-ion-batterijen...
dus er zit relatief veel lithium in.
En natuurlijk, zeg maar, bij meteorieten...
komt er heel weinig lithium de atmosfeer binnen.
Dus het is volgens mij iets van 80 gram, over een hele dag...
iets van 80 gram lithium wat de atmosfeer binnenkomt...
dat is vergelijken met wat er binnenkomt, echt nagenoeg niks.
En in die raketstal sowieso, in dat stukje 30 kilo, weet je.
Dus dan weet je zeker dat je onderscheid kan maken...
tussen natuurlijke bronnen en...
en dan blijkt dus dat een heel groot deel van dat lithium inderdaad...
een enorme piek geeft, dus al tussen de 95 en de 90 kilometer hoogte...
dat daar al, zeg maar, de verdamping van dat...
de overijving van dat materiaal zo groot is...
dat een groot hoeveelheid lithium op die hoogte...
al de atmosfeer binnenkomt.
Waarom is dit belangrijk?
Het is natuurlijk niet alleen lithium, maar per definitie dan natuurlijk ook aluminium.
Alleen, dat heb je nu niet gemeten, maar dat komt uiteraard mee.
En waarom is dat zorgelijk?
Omdat we geen flauw idee hebben wat dat doet met de atmosfeer.
Want het komt, zeker stoffen als lithium en aluminium...
komen gewoon niet in die hoeveelheden de atmosfeer binnen.
En we weten gewoon niet wat dat doet.
We weten niet wat dat doet met de opwarming van de aarde.
We weten niet wat dat doet met de ozonlaag.
Dat is met name bij aluminium echt een zorg.
Dat zakt dan langzaam uit.
En wat gaat dat dan doen met de ozonlaag?
Nu gaat het dan nog over 30 kilo lithium.
Maar als je die 250.000 satellieten van jou elke keer wil moeten vervangen...
met al die netwerken, wat komt er onze atmosfeer binnen?
En wat doet dat?
Het gaat niet om de satellieten die nu allemaal omhoog gaan.
Want het ene naar het andere bedrijf of land zegt...
we gaan ook een constellatie maken, à la Starlink, met 10.000 satellieten.
En eigenlijk zegt dit onderzoek dus van, oh my god, wat komt er op ons af...
als we dat allemaal moeten gaan terugbranden?
Dat is natuurlijk wel de achterliggende gedachte, maar dit was eigenlijk de eerste keer...
dat ze daadwerkelijk één specifieke evenement metingen ook aan konden verrichten.
Want normaal gesproken als die Starlinks komen ergens binnen...
en je kan op een gegeven moment wel zien van, nee, onze hoge atmosferen, zeg maar...
de termosferen, die bovenste lagen, daar zie je op een gegeven moment...
chemische veranderingen plaatsvinden, maar je weet niet precies waar het door komt.
Ja, sorry.
En nu, omdat je één specifiek evenement had, kon je echt zien wat er bij dat evenement...
op dat moment gebeurde en wat hebben ze dan gekoppeld naar allerlei stromingsmodellen...
om te kijken hoe zich dat dan in de atmosfeer verspreidt en zo.
Het is een vrij snel gepubliceerde publicatie in Nature Open Nexus.
Jij stapt heel soepeltjes over van die falcon met het litium naar de satelliet.
Je kunt vast ook wel vertellen of dat gerechtvaardigd is, want dit was een trap...
van een falcon die door een of ander probleempje terugkwam...
op een andere manier dan de bedoeling was.
Dat is natuurlijk wel iets anders dan satellieten die aan het eind van hun levensdure terugvallen.
Zijn die van dezelfde chemische samenstelling bijvoorbeeld?
Volgens mij gebruiken die in principe hetzelfde aluminiumsoort.
Weet je, het gaat niet zo specifiek op dat we ons zouden zorgen maken over litium.
In dit artikel, maar dat litium nou net het stofje is wat je...
Dus het indicator wordt ingemaakt. -Ja, de detectie is makkelijk.
Dus hij geeft een heel duidelijke piek in die LiDAR-meting.
Makkelijk, alles is relatief. Maar hij is goed te detecteren.
En je weet zeker dat het geen natuurlijke bond is.
Dus je kunt uitsluiten dat je eigenlijk iets meet wat je anders meet...
omdat er toevallig ook een paar meteoriten naar binnenkwamen.
Dus die... -Hoe slecht dat is voor de oosonlaag...
dat is eigenlijk nog gewoon niet... -Dat weten we gewoon niet.
En dat niet alleen, er zijn ook wel modellen die zeggen...
dit geeft gewoon een alfagraat extra opwarming van de atmosfeer.
Omdat je stoffen in de atmosfeer brengt die veel helpen om dat brukas-effect te versterken.
We weten niet, we hebben geen idee, op dit moment de wetenschap heeft geen idee...
als je helemaal boven in de atmosfeer dus op hele grote schaal stoffen toevoegt...
die daar van nature al die miljarden jaren niet gezeten hebben...
wat dat met de chemie van de atmosfeer gaat doen, weten we niet.
En het ISS, dat ook nog naar beneden moet komen...
zou dat dan ook op die manier gewoon vervuiling kunnen veroorzaken?
Stel dat die naar beneden komt, dan zou dat kunnen, want dat gaat automatisch wel gebeuren.
Ja, dat is wel een heel groot ding. Alleen dat is een one-off, weet je wel.
Kijk, het zijn niet die individuele dingen, het probleem niet.
De zorg is, er was een verwachting dat nu is de hoeveelheid door mensgemaakt materiaal...
wat in de atmosfeer terugkomt, is marginaal vergeleken met wat er natuurlijk naar binnenkomt.
Dus zelfs als er één ISS terugkeert in dertig jaar, maakt niet zoveel verschil.
Maar de verwachting is, met al die enorme netwerken die ze willen gaan maken...
dat dus het percentage van wat man-made is, gaat omhoog naar 40 procent.
Dus 40 procent van alles wat er terugkomt, is dan man-made.
Ja, en dan, maar loop je het risico, en we weten het niet, maar je loopt het risico...
dat je de hele chemie van de atmosfeer als je daarover opgooit.
Eventjes met het oog op de klok, we gaan weer terug naar de computers.
Wat erg leuk was, is dat Perseverance, de rover die op dit moment op Mars rondrijdt...
en wie weet misschien leven heeft gevonden, maar dan moet je andere Space Cowboys...
maar over terug luisteren.
Die had een helikoptertje, Ingenuity, en dat helikoptertje vloog rond, is op een gegeven moment gestopt.
Maar er was nog een soort computer die dat bestuurde, en die had een hele krachtige chip.
De enige die ook ongeveer... - In dat helikoptertje al?
Nee, sorry, de controller vanaf Perseverance, die eigenlijk die helikopter aanstuurde.
Relatief, ik ga je even plagen.
Want het had een hele krachtige voor, het was ongeveer een tank aan smar van tien jaar geleden.
In '15, ik dacht dat het 2010 was. - Oh, was dat zo? Ik was ergens midden.
Een Qualcomm 801, voor de mensen die het willen opzoeken, een Qualcomm.
En die chip, die was er, en men dacht, kunnen we daar niet iets slims mee?
Want welk probleem had Perseverance nou?
Elke dag opnieuw moesten mensen tegen dat ding zeggen waar die was.
Dus dan reed hij een stukje, autonoom, want er zit natuurlijk vertraging tussen de aarde en Mars...
dus hij was autonoom aan het rijden.
Maar dan snapte hij een klein beetje waar die was op basis van kaarten...
en vond ik, ik rij nu tien meter die kant op, dus dan moet ik ongeveer hier zijn.
Maar dan elke dag waren er mensen bij JPL in Californië die dan vertelden...
ja, je staat daar, of nee, je bent eigenlijk daar. Handmatig werk.
Waar hebben ze nou die chip voor kunnen inzetten?
Er wordt een panoramafoto gemaakt door Perseverance zelf.
Die heb je misschien wel eens gezien, daar komen hele leuke panoramafoto's vandaan.
Daar wordt een plaatje van gegeneerde door die processor, alsof hij van boven is genomen.
Dus via een algoritme lijkt het dan een soort luchtfoto die je ziet.
En dat wordt gematcht met data van de Mars Reconnaissance Orbiter.
En op die manier heeft hij dus, men noemt het een GPS, maar dat vind ik een beetje raar...
want het is niet een global positioning system...
het is een hele prachtige visuele confirmatie van klopt het inderdaad met de kaarten die ik boven zie.
Het enige gebied waar je dit voor hoeft te doen, is het gebied waar Perseverance staat.
Precies, ja, en hij doet het zelf ook. Hij praat een beetje direct met...
Wat hij dus wel nodig heeft, is gegevens van satellieten die rond Mars draaien.
Precies, actueel ook. -Lek bij die staat, het is gewoon luchtfoto's.
En die zijn er eigenlijk genoeg, er is niet een global positioning system...
maar er zijn er een stuk op acht of zo die rond Mars gaan met hoge resolutie, plaatjes.
En op die manier werkt het, en dat is natuurlijk weer een prachtig voorbeeld...
maar hoe ze dat inderdaad met een software-update hebben ze dit voor elkaar kunnen krijgen.
En ik vroeg mij af, waarom hebben wij dan op aarde nog GPS nodig?
Waarom zouden we onze eigen navigatie niet ook met een dergelijk systeem kunnen doen?
Dat lijkt me niet zo efficiënt. -Nou, je kunt het doen met een processor van 15 jaar geleden...
hoor ik maar. -Nee, dat klopt.
Maar als ik met jou op bezoek wil komen, dan moet ik toch wel een route bepalen.
Een route bepalen, dat is natuurlijk wel heel anders. -Dat is niet wat dit ding doet.
Daar ging dat de vorige uitzending weer over, want dat was al een nieuwtje dat eerder uitkwam.
Dat Perseverance dus nu ook met AI zijn eigen route kan plannen, dat doet hij wel goed.
Het antwoord op jouw vraag is volgens mij gewoon, hoe snel?
Kijk, hij moet nu gewoon een paar keer per dag, volgens mij, weten waar hij is.
Het kost om twee minuten te rekenen. -O, dankjewel, dat had ik praktisch vergeten.
Nou, AI of is het gewoon algoritme? -Het is gewoon algoritme.
Nou is die vraag van wat is AI? Volgens mij is AI alles wat voorkomt...
uit de uitzending van de Transformer. Tegenwoordig betoenden we daar AI mee.
Maar AI bestond als term ook al tientallen jaren.
Het zou best kunnen dat AI wordt gebruikt om die panorama en luchtfoto's...
met elkaar te matchen of in elkaar om te rekenen of zo.
Dat wil ik even afvoeren, het omzetten. Maar de vraag is, wat is AI?
Dat kan in 2010 een large-scale language model draaien, maar goed...
Nee, dat lijkt me ook niet zo snel. -Ja, bestel?
Nee, maar ik bedoel, het... -Niet zo snel.
Niet zo snel, maar het kan wel. Het trainen is het probleem.
Dus dat lukt niet. Maar het is ook alleen maar het omvormen...
en dat is niet zo moeilijk, laten we het gewoon een algoritme noemen.
Een algoritme om dus een panoramafoto te vertalen...
naar hoe zou dit er van bovenuit zien. Dat bestond al.
Dat het even gebouwd moest worden en uitbedacht moest worden...
en ook dat die data er is en zo. Dat was het nieuwtje.
Dus hartstikke cool. Heel gaaf. Nieuws van Mars.
Michel, wat nu, Starliner? -Ja, ik zit wel een beetje...
in de negative mode, jongens. Sorry, het is echt...
Negative Nancy. -Ja, het is namelijk ook weer...
niet zo leuk, dit, om te vertellen. Het gaat over Starliner.
Dat was recent in het nieuws. -Wat is Starliner?
Want iedereen duizelt al Star-dinges. -Starliner was de capsule...
die met twee astronauten naar ISS moest...
waarbij die lancering heel moeizaam ging...
en ze uiteindelijk besloten hebben, we willen niet terug met de ding.
We laten de twee astronauten, Sunni en Butch...
die ook trouwens in dit rapport worden, dus ook bij hun nickname...
genoemd, vind ik wel opmerkelijk in een officieel anomaly-report, maar toch...
die moesten daar blijven en die werden later door een dragon opgehaald...
die dan met te weinig mensen omhoog... -Van Spereks.
Ze had eerst nog een tijd volgehouden...
dat ze echt wel met die Starliner terug zouden gaan.
En dat was wel een ernstige plaagding, het wordt gebouwd op Boeing.
Die had in die periode ook heel veel moeiproblemen...
en had een heel negatieve nieuws rondom vliegtuigen, anders dit ook.
We hebben dat in het verleden best wel veel over gehad.
Maar nu heeft NASA het Starliner Propulsion System Anomalies...
During the Crewed Flight Test Investigation Report gelanceerd.
Het is best even de moeite om de Executive Summary te lezen.
Daar staat toch ook het verhaal over hoe ze het ISS aanvloogen...
en wat er toen misging. -Ja, ze hebben dat uitgezocht.
Dat heeft NASA naar buiten gebracht, en eigenlijk was het nieuws daarbij...
dat het nu officieel een Type A incident was.
En het was een hele zware shit.
En Type A mishap heeft Jared Eisen, de nieuwe baas van NASA, dan toch...
heeft hij het genoemd en geeft ook Boeing verleden verschuld.
Dat is het ergste wat je kunt hebben? -Ja, het is gewoon het ergste.
Volgens mij is het dus ook de eerste keer dat dat gebeurt...
waarbij er geen doden zijn gevallen.
Dus, ja, denk Challenger ontploffing.
Meneer Boets, je moest wel aardig zware beslissingen nemen.
Ga je terug of ga ik door?
En het heeft gewoon consequenties voor Boeing en voor de contracten.
Voor dat allemaal. Ik vond het wel een krachtige statement van Jared Eisen...
dat hij zei van dit is echt serieus en dit moet consequenties hebben.
Dat is waar, maar we hebben die ook veilig onder tafel geschoffeld...
wat er allemaal in dat rapport staat, want dat is best wel schokkend.
En die Type A, daar moet je of de loss of mission risico's hebben gelopen...
nou, was die sowieso, of, en dat vond ik best al lage...
dat je minimaal voor twee miljoen dollar aan financiële schade oploopt...
omdat een mission niet doet wat die moet doen.
Nou, dan denk ik in de ruimtevaart... - Twee miljoen?
Twee miljoen, dat heb je bijna. Ik weet niet of je dat wilt.
Het kost een koffie in specie.
Ja, en dat is nogal wat op het moment dat dat allemaal anders is...
dan dat je het risico loopt dat je mensenlevens verliest.
Dat was in je natuurlijk gewoon aan de hand.
Maar als je dat rapport, nogmaals, ik heb de executive summary echt even bekijkt...
maar wat er allemaal gebeurd is, dan is dat best wel schokkend.
Want we wisten wel dat ze allerlei problemen hadden...
met die proportion, dicht met die stuurraketjes...
die allemaal haperden en die deden het niet...
en dat ze op een gegeven moment met pijn en moeite nog...
geen enkele redundancy meer hadden...
maar uiteindelijk toch nog hebben we weten te dokken.
Maar ook op het moment dat ze teruggingen bleek dat ze, nou ja...
die terugvlucht ging dus, nou ja, we hebben het als het gereporteerd was...
dat ging goed. Nou, eigenlijk ging dat net goed.
Dus er was zero-fold tolerance, weet je.
Dus er was geen enkele marge meer. - Met die dragon?
Nee, sorry, nee, de terugkeers hebben maar leeg teruggegaan.
Oh, de lege terugvlucht van de star.
En die lege terugvlucht ging eigenlijk succesvol.
Ja, succesvol, maar met zero-fold tolerance, weet je.
En wat ik het meest schokkend vond, het bleek dus uit dit rapport...
dat er een ontwerpfout in zat in de zin dat die terugkeer...
dan heb je een booster, weet je wel.
Dus een raket die je moet afremmen...
zodat je aan je pad door de atmosfeer begint, zeg maar.
Daar zat geen backup in ontworpen.
Dus als dat ding überhaupt niet gewerkt had...
dan had je een totale faal van de missie gehad.
En dat mag helemaal niet in de onderwerpeisen.
En dit wisten ze blijkbaar al eigenlijk vanaf...
nou ja, al jaren of eerder in het proces.
Maar dit hele probleem is nooit geadresseerd.
En dat is wel echt...
dat je echt denkt, wow, en wat je sowieso ziet is...
en dit sluit een beetje aan op die discussie over...
commercialisatie in de ruimtevaart, weet je wel.
We laten de bedrijven het werk doen en daar zou ze alleen maar de opdracht geven.
Wat dat dus als het niet goed gaat voor een lende oplevert.
Boeing en Naas hebben elkaar de tent uitgevochten, weet je wel.
En de communicatie klopte niet, weet je wel.
En dan zie je dus dat ze allebei op een gegeven moment...
geaccepteerd hebben dat er risico's werden genomen die je nooit had mogen nemen.
Maar omdat je een projectstructuur hebt gecreëerd...
die je echt niet ducht.
Dus dit rapport is best wel vernietigend, maar ook best een enorme waarschuwing...
over dat bejubelden, we laten de markt het werk doen, bij wijze van spreken.
Ja, leuk, maar als het niet goed gaat, dan is dit dus de ellende die je krijgt.
En dat levert dus gevaar van mensenlevens op.
Dus in die zin, als je erin geïnteresseerd bent...
even de executive summary lezen, ik vond hem echt wel...
nou ja, shocking.
En dan denk ik, als dan het nieuws is van...
we noemen het officieel een klas E-mishap, of wat was het nu weer...
dan kom je goed weg in de beeldvang, want dit is een veel groter probleem.
En is het daar een probleem van Boeing, van hoe Boeing voorheen werkte?
Het probleem is eigenlijk dat op het moment dat zo'n project dus vastloopt...
als dat niet goed gaat, dat je als NASA dus helemaal geen grip hebt...
om dat project bij te sturen. En dat is het echte probleem.
En het probleem van Boeing is, als ik de kwesties rond hun vliegtuigen goed heb begrepen...
dat is wat NASA ook een tijd heeft gehad en wat heeft geleid tot de shuttleongelukken...
dat er geen managementstructuur is die negatief nieuws accepteert.
Het moet allemaal onder tafel, naar boven toe rapporteer je goed nieuws.
Het is natuurlijk... -Communistisch.
Dat het heeft te onderscheiden, grote landen en grote bedrijven zich niet van elkaar...
dat kun je gewoon krijgen.
Cultural and organizational findings zijn het meest interessant.
Dat wisten we wel, maar decision authorities, dat is hier voorkomen onduidelijk.
Erosion of trust, wat echt een probleem is dat ze elkaar gewoon niet...
niet zozeer dat ze elkaar niet vertrouwen, maar dat ze elkaar informatie niet meer vertrouwen.
En uiteindelijk decision making, dat ze dingen hebben doorgezet die je niet had mogen doorzetten.
En even in het licht van de eerste discussie die we hadden over...
is het een goed idee om een starship, HLS, op de maan te zetten...
is natuurlijk dezelfde discussie. Dat is ook een disaster in the making.
Iedereen weet dat het een vlecht idee is. -Dat mag alleen niet gezegd worden.
Nee, maar dan loopt het risico dat je straks risico's gaat nemen met mensenlevens, even los van heel veel geld...
en dat je achteraf weer zo'n rapport gaat krijgen.
En even, waarom zeggen jullie dat specifiek dan zo heel sterk?
Waarom is het een slecht idee om de dingen op de maan te zetten?
Omdat het gewoon een heel slecht idee is.
Omdat het is onder andere een heel ongelukkig ding om rechtop te zetten, bijvoorbeeld.
Als je ziet dat die israelische landetjes die twee meter hoog waren, al onderaf klap opvliegen...
dan verwacht je dat die ding niet omvalt.
Maar sowieso, weet je... Ik had er een blog over geschreven.
Het is altijd een gewichtsdiscussie. Je moet zo min mogelijk kilo's meenemen in zo'n missie.
Het is altijd een optimalisering naar zo licht mogelijk, zeg maar.
En dan zet je een loei zwaar ding op de maan waar je voor nood hebt om er uit te kunnen komen...
en nog een lift nodig hebt om op te gooien. -Ja, klopt, ja.
Het is zo compleet onlogisch. -Ja, ook de meeste kilo's is gewoon ballast.
Ja, je hebt helemaal niks aan al die kilo's.
En ook daarom heeft Jeff Bezos dan met Blue Origin het tweede contract gewonnen om een alternatief te vullen.
Er gaan echt mensen hun gezicht verliezen.
En dan, in defense of Elon, hij mag zichzelf gaan bewijzen over een paar weken...
want hij heeft nog wel opnieuw gezegd dat volgende maand er weer een Starship-lansering moet gaan komen.
Nummertje twaalf, als ik me niet vergis, met een totaal update.
Dit is versie drie van Starship.
Ja, maar je weet hoe die weer boemt, want het is een nieuwe versie, maar we zullen het zien.
Maar die Starship komt er wel, maar niet op de maan.
Weet je, en dat... -Famous words.
Nou, ja, ik... -Nee, niet op de maan.
Ik sluit me daarbij aan.
Technisch is het zo ongelooflijk dom.
Het kan haast niet werkelijk geprobeerd worden.
Terwijl het hele... Om het nog maar heel snel even over de Artemis-afronding te hebben...
dus het hele Gateway-programma is dat nou nog in leven.
Volgens mij is die hele maan misschien een beetje onduidelijk hoe dat nou echt gaat lopen.
Eerst een rondje op de maan. -Het is echt een gedroogd.
De sleutel is gewoon Artemis 3. Artemis 2 is leuk, we gaan nu een rondje op de maan doen.
Dat lukt wel. -Ja, natuurlijk lukt dat.
Weet je, althans, dat duurt even, maar dat lukt wel en dat is ook knap genoeg.
Maar de sleutel is Artemis 3.
Dan kom je daadwerkelijk tot het veilig op de maan zetten van mensen...
en ze de veilig weer afhalen bij zo'n spreken.
En als dat niet lukt, dan vraag ik me af of dat hele Gateway-programma daarna nog komt.
Want tegen die tijd, in alle eerlijkheid, heb je voor je tweede debuut...
een nieuwe Amerikaanse president, wat mij betreft machtsnel.
En dan heb je de dikke kans dat er gewoon weer, zoals gebruikelijk...
bij zo'n leidschapswissel weer een dikke strepdoze...
Ik denk dat de Amerikaners betaalden als ze hier met de Chinezen meegaan straks.
Goh, dat...
Artemis 2 gepland voor de komende weken, hou het in de gaten.
Het zou zomaar dus april kunnen worden.
En Artemis 3 staat op dit moment gescheduleerd voor 2028.
Maar goed, maak er maar 29 of 30 dan. -Jij praat naar een afronding toe.
Ik had een onderwerp aangekondigd over onopvangelijkheid.
Ik moet hem gelijk nog halen. -Dat moet je gelijk nog halen.
Nou, dan gaan we nog even door. -Nee, dan gaan we nog even door.
Ik zal het even heel kort maken.
Er stond in Archeotechnica een interessant stuk.
De link staat in ieder geval in de show notes.
Het komt er op neer.
De ESA heeft een European Launcher Challenge.
En daar stoppen allerlei landen geld in...
om tot onafhankelijke Europese lanciercapaciteit te komen.
Het is van belang. Laten we daarom om te beginnen vaststellen.
We willen digitaal afhankelijk zijn.
Daarom moet iedereen van Twitter af en uit de cloud.
En er moet een Europese cloud komen.
We willen onafhankelijk zijn qua defensie.
Daarom gebeurt er van alles.
En wordt er een Europese wapenindustrie opgetuigd, noem maar op.
Dus wat doet Europa?
Het goede nieuws is veel. Het slechte nieuws is te weinig.
Het vele, dat is dus die European Launcher Challenge...
waar alle landen aan meedoet, waar Duitsland de grootste bijdrage aan levert...
met 40 procent en andere landen kleinere bijdragen.
En dit verhaal, dat kun je voor elk land...
steeds weer in een iets andere vorm opnieuw vertellen.
Het zijn allemaal natuurlijk lanceren inrichtingen met kleine capaciteit.
De enige is voor CubeSats en de andere is tot dat gewicht.
Dus het is allemaal bescheiden.
Ze zijn geen van allen klaar.
De ene is iets dichterbij in proeflancering dan de andere.
Maar het is nog heel weinig.
Er wordt al met al in dat Launcher Challenge-project...
er ongeveer een miljard in gestoken.
En er wordt afwachten of dat iets echt oplevert.
Maar er wordt in ieder geval wat aan gedaan.
Er is geld, er is aandacht voor.
En je moet vooral hopen dat daar vaart mee gemaakt wordt.
Daar gaan we het dan in de volgende aflevering over hebben.
En jij nog eventjes over ruimtentourisme.
Nou, het werd heel kort dan, want het werd in de vorige uitzending...
ook volgens mij even aangestipt.
En toen werd het echt in een tussenzin dat Blue Origin gestopt was...
met de vluchten van de...
Wordt het natuurlijk weer de New Shepard.
Ik had zometeen een Nieuw Shepard, dat kleine raketje waarmee...
Om zich te starten op het maanproject.
Ja, dat was wat ze zeggen, om het zo maar even te zeggen.
Je denkt dat het als excuus goed uitkwam?
Dat denk ik, ja.
Want dat is het raketje waarmee je dus naar 100 kilometer kan...
en met een aantal betalende passagieren.
En dat was rond 2000 was dat de natte droom.
En weet je nog, dan zouden we allemaal naar de ruimte gaan.
Dat zou verpinkelijk. - Mensen kochten kaarsjes opvoerhand.
En toen riep ik ook al, wat ik vandaag ook weer geroepen heb...
over iets anders, dat is gewoon niet.
Dat dit gaat niet vliegen, er zit een heel ander verhaal achter.
Ik heb het nog even nagelezen, ik zat in de show dat ze dat in 2016...
Nou, eigenlijk precies dat.
Weet je, je ziet, we stoppen er nu mee.
Ik denk, want in alle eerlijkheid, als jouw operationele business...
om één keer in de zoveel tijd een raket te lanceren met wat toeristen erin...
weet je, dan moet je dat ding vullen met brandstof.
Je moet die mensen vetteren.
Dat zijn totaal andere, als dat ding uitontwikkeld is...
zijn dat totaal andere rollen dan die je nodig hebt voor het maken van maanlander.
Weet je, er zit geen enkele logica in, we halen deze mensen weg.
Want die moeten een maanlander bouwen, dat is niet de goede mensen.
Tenzij, tenzij dat ding dus helemaal niet uitontwikkeld was...
en in feite ook nog veel te duur was en het ruimteunis helemaal niet ging werken.
Of, en dat kan ook, er is uiteindelijk een ongaand puntje...
waar het paaltje gewoon helemaal geen markt voor.
Nee, en het levert gewoon... -En verder zie ik ook eigenlijk...
ruimte en toerisme, dat ga je misschien doen als alles goed werkt...
en niet in de fase dat je zo'n raket nog opkomt.
Om het simpele verleden dat mensen niet dood willen.
En dat het vervelende van ruimtevaart is dat je dat risico helaas nog tijd loopt.
En de 'I told you so' is...
Ja, de 'I told you so' is dat ik in 2016 al zei dat dit een doodgeboren kind ging worden.
Ja. -Lees het maar na.
Ja. -Nou, heb ik dat toch even gedaan.
Ik ben er niet trots op, maar ik wil het toch hebben.
Nee, ik doe altijd... -Ik had je bier en schoenen opleveren.
Of schoenen opleveren, en moeder. Ze worden overgegeven.
Dankjewel, Herbert, Michel. Mijn naam is Thijs Roes en tot de volgende.
Dankjewel, Thijs. -Ju.
Met MyParsel Fulfillment heb je altijd overzicht.
Kun jij ondernemen? Ga verder met MyParsel.
De verzendpartner voor e-commerce.