Starship6 gelanceerd en het wonder van de Ananas

Dit is een BNR podcast. Welkom allemaal bij Space Cowboys nummer 160. En we nemen op vandaag met Nick Poelstra. Goedemiddag. En met Filip Schoonjans. Ja leuk. En mijn naam is Michel van Baal. De traditionele openingsvraag toch altijd is, wat is je leukste onderwerp? Wat hebben we bij ons? Nick, wat is jouw... Uiteraard gaan we de Starship-lansering even bespreken. En ik wil wat meer duiding geven over de satellithacks die hebben plaatsgevonden. Ja, daar ben ik wel heel benieuwd naar inderdaad. Dat was in het nieuws. Filip, wat heb jij bij je? Ja, wat serieus onderwerp is. Mars vind ik altijd heel erg spannend. Heel jarenlang gewerkt. Maar ook, en je vroeg naar het leukste onderwerp, een onderwerp over biomimicry. Of wel biomimetica in het Nederlands. En de ananas. Ja, biomimicry even voor de mensen die niet meer bekend zijn. Dat is de natuur gebruiken als inspiratie voor technologische oplossingen. Exact. Ja, precies. Nou, mijn leukste onderwerp, in ieder geval interessantste onderwerp vond ik zelf, is onderzoek van tatastiel in de ruimte. Want tatastiel in Nederland blijkt in ISS onderzoek te doen naar staal. Daar ben ik even ingedoken, dus daar kan ik het inlanden over melden. Maar inderdaad, we nemen op. Het is vandaag woensdag 20 november. En gisteren, eind van de dag, of vanavond, ging Starship 6 omhoog. Zal we daar even beginnen? Want jij hebt dat gevolgd, Nick? Ja, nee, dat was nu eens een keer lekker, Nathan, dat het niet tijdens de toortijden was. En voor ons lekker gewoon in het bedje met de tablet erbij en volgen. Probeerde niet de slaap te vallen tijdens de cruise. Dat heb ik al, daar ben ik afgehakt. Maar het is fijn dat jij het gevolgd hebt. Nee, ik wilde toch de re-entry even volgen. Maar als we maar even bij het begin beginnen, in 11 uur onze tijd opende de window voor Starship 6. En om precies te zijn met de booster 13 en ship 31. En daar probeerde ze na een kleine maand later, en dat is toch wel voor Starship en dan toch wel in Milestone, dat ze binnen een maand hebben omgedraaid. Ook voor de F.E.A. en Milestone, voor de autoriteiten in Amerika, dat ze binnen een maand de volgende lancering... Daar is per januari Elon Musk van af, van die allen. Ze werden hier geholpen dat blijkbaar de F.E.A. approval voor vlucht 5, de vlucht van 13 oktober, die omvatten al ook al vlucht 6. Omdat er niet zoveel andere dingetjes in vlucht 6 waren. En je kan zoals altijd met deze Starships eigenlijk weer discussiëren. Was het een succes of was het toch een jammer? Want na al eerst tweeënhalf minuten in de vlucht, separate natuurlijk mooi de booster. En toen kreeg je eigenlijk meteen snel te horen dat de tower was go for catch. Oftewel de landing met de chopstickarmen om weer de booster te vangen. Wat de vorige keer gelukt was. Wat de vorige keer na 13 oktober wel gelukt is. Of het nippertje begreep ik in de laatste uitzending van de V.E.A. Ja, ik was het. Het was één seconde voor no go. En helaas was bij deze vlucht, kwam er een minuut in de terugkeer. Kwam er toch in uit een no go for catch. En werd er dus omgeroepen het divert to ocean. Oftewel ze hadden al een scenario waarbij ze gewoon met een simpele commando kunnen ze hem gratieus laten landen in de Golf van Mexico. Ja, dat deed wel een dikke boom daarna. Hij kwam heel mooi heel zachtjes neer. Hij kwam heel mooi heel zachtjes neer. Alleen daar raken we dus over hebben. Was het een testfailure. Hij is daarna op het water ontploft. Was niet helemaal de beveling. Hij had natuurlijk gevangen moeten worden. Maar je hebt nu ook het noodscenario kunnen testen. En dan zeg vast dat de diversion procedure succesvol getest was. En op zich kan ik me daar best in vinden met de type vluchten die er nu zijn. Wat was de reden waarom hij niet kon landen? Dat is niet fijn gegeven helaas. We weten alleen dat het een minuut in de terugkeer was in een keer no go for catch. Dus nog geen duiding gegeven door SpaceX wat er gebeurd is. Meestal komt dat na een paar weken wel. Dus misschien dat onze opvolgers daar over twee weken kunnen zeggen. Ik zag inderdaad ook die best wel hele mooie zachte landing op het wateroppervlak. En dat hij daarna ontploft is ook gewoon natuurkunde. Want dan valt hij om en dan kunnen dingen niet tegen. Dus dat is niet gek. Dat lijkt me onvermijdelijk eigenlijk. En de commentatoren van dienst. En dan nog een aantal andere dingen. Dus de officiële SpaceX stream die gaven elke mogelijkheid aan om te duiden. Dit kan gebeuren, dit kan gebeuren. En het is allemaal voorzien. Want wat ze ook eigenlijk elke minuut bij verhalen is. De Starship zelf kwam mooi in orbit. Orbit en searching ging perfect. Ook ergens op minuut 35 in de vlucht deed hij een test. Om te kijken of een van de Raptors weer aan en uit kon. En dat ging perfect goed. Maar daarna bleef ze herhalen. Ze hebben wat heat shields weggehaald. En ze gingen in plaats van de bellyflop-maneuver. Ze gingen met het neusje recht naar beneden. Om eigenlijk eens te kijken wat zijn nou de maximale stressen die Starship aan kan. Dus eigenlijk liepen ze daar allemaal al met de verwachting. Hij kan nog wel het boom gaan doen in mid-flight. Maar eigenlijk gebeurde dat niet. Dat was, vond ik, eigenlijk... Dat betekent dat hij heel bleef tijdens de re-entry. Ondanks het feit dat hij nose first naar beneden ging. Ja, er waren wel wat beschadigingetjes te zien. Heel erg. Hij is niet helemaal ongeschaad uitgekomen. Vooral de flaps, die de positie moeten bepalen van dat ding. Die waren wel flink beschadigd. Maar hij heeft de re-entry overleefd. En de gentle splashdown, according to plan, is allemaal goed gegaan. Dus dat was eigenlijk... En dat is een grote winst in dit geval. Ze weten nu veel beter waar de Starship toe in staat is. En hoe ze minder conservatief te zijn in allerlei berekeningen. En het gewichten met hitteschilder en dergelijke. Daar kan duizenden euro's per lansering schelen. En een payload extra. Een payload extra, inderdaad. Al dit soort lanseringen zijn data. Dat is natuurlijk ook zo. Het is een hele hoop data. Zeker in de vorm van een testvlucht. Ik zou persoonlijk zeggen dat het een succes is. Voor het oog is het jammer dat het niet gecapt is. Of niet gevangen is. Maar dat wil ik ze hier wel vergeven in dit geval. Enig idee wanneer de volgende alweer op de rit staat? Dat stond er wel. We weten het een precies daad niet. Maar ze proberen in januari. Is dat dan nog hetzelfde type? Ik denk dat ze op een gegeven moment naar een heel ander soort Starship over gingen. Ze gingen, durf ik niet precies te zeggen. Maar ik weet wel dat de vlucht 7 veel weer buiten de FVA approval. Dus er gaan wel significant andere dingen gebeuren. Dat hij dus niet meer binnen deze approval valt. Oké. Met de lancerfrequentie die SpaceX wil. Weten we eigenlijk hoe het zit met het lanceren als het snijdend koud is? Ja, dat is niet meer gewoon pech. Dat gaat er gewoon een keer gebeuren. De beroemde o-ringen. Ik mag hopen dat ze daarvan geleerd hebben. Zoals in elke lucht- en ruimtevaart-ongeluk wordt er weer geleerd van de vorige. Ik kan me wel herinneren dat ze een keer met 24 graden gelanceerd hebben. Dat ging prima. Maar dat was een falcon. Dat is nog niet meer Starship. Maar ze willen elke 8 uur kunnen lanceren. De Soyuz kan gewoon met de min 20 of min 30 lanceren. Dat is in het kaste van de Zand staat normaal. In Florida is dat niet normaal. Maar als hij zo vaak wil lanceren dan komt hij er onherroepelijk een keer mee te maken. Ik ben er benieuwd naar. Ja, ik ook. Dat gaan we zien. We hebben een aantal testvluchten aangekomen. Er zal er een in de winter plaatsgeven. Het zou intuïtief geneigd zijn dat het voor de procedures rondom de lancering beter is. Je hebt minder venting nodig. Je verliest minder brandstof omdat je het bocht koel moet houden. Dat brandende zon lijkt me vervelend. Tals bij laag temperatuur vloeibare brandstof. Ik heb het niet eens gedacht dat ik het niet heb voud gedaan. Interessant. Was hem dat? Ja, dat was hem. We gaan de volgende vlucht afwachten. Dit was gisteren. Waar willen we beginnen? Mars. Mars is een polariteur. We willen nog steeds marsmateriaal naar de aarde halen. Om in laboratoria veel meer detail te onderzoeken dan wat op Mars zelf kan. Er is nog steeds een karretje met allijden buisjes marsmateriaal in zijn buik. Er liggen op een plek een tiental buisjes met marsmateriaal. Dat kunnen we daar gaan halen van het marsoppervlak. Het probleem daarmee bleek dat het ongeveer 11 miljard dollar kostte. Dat ze in 2040 de centraal naar de aarde krijgen. Voor de luisteraars die de korte geschiedenis hebben, die zitten een lang verhaal af. Je weet er heel veel van, dus houd het kort. Wat er aanloop hiervan was, dit is een project dat al lang loopt. Het is een ingebikkeld project. Er moet een raket naar Mars gestuurd worden met een lander. Die moet landen op Mars. Dat is moeilijk, want er is maar een honderdste van de atmosfeer. Die lander neemt een robot mee, van ESA onder andere. In de sponkelijke plan zelfs een karretje om die dingen te gaan ophalen. Die buisjes bij ongeveer 80 gram marsmateriaal, het is kleiner dan een flesje bier. Die moeten dan in een doos met 30 van die dingen in een raket gestopt worden. Dat raketje stijgt op van Mars. Dan lanceert die doos in een baan rondom Mars. Dan komt er weer een Europees ruimteschip. Die bal moet ergens vinden in een baan om Mars. En dan terugbrengen naar de aarde. Dan moeten ze ook nog oppassen dat ze niet ondertussen iets meenemen van Mars. Dat de mensheid in één keer zou kunnen doden, omdat er een rare microbe in zit. Dat moeten allemaal met een triple containment ingepakt zijn. Het is een ingewikkelde missie en het is niet gek dat het peperduur is. Maar nu was het wel duur geworden, als het meer dan verdubbeld is. Hier zat in het verleden een Russische bijdrage in, toch? Dat klopt niet volgens mij. De link met Rusland was dat zij de ExoMars zou lanceren. Een andere Europees karretje. Omdat ze dat niet deden, moesten wij zelf maar zorgen voor de lancering. Daardoor hadden wij geen geld meer voor ons eigen karretje. Er is wel een indirecte link met de oorlog in Oekraïne. Er was in dit verhaal ook een karretje om die dingen op te halen. Als die er niet meer in zit, hoe halen we die nu op? We zouden daar in de buurt moeten landen. De baseline is dat we de buisjes moeten hebben die komen uit de buik van de perseverers. Inmiddels hebben de wetenschappers besloten dat ze zoveel meer weten over Mars. Dat die buisjes in die buik zitten, waardevolle buisjes zijn. Als je op het internet rondstruint, zag ik een grappige speculatie. Iemand vroeg wat nou als de Chinezen eerder zijn. Die pikken die buisjes in. Wat gaan we dan doen? Een conflict beginnen op Mars? Dan hebben we een probleem. Dit was een speculatie die meer als grap bedoeld was. Toch wel een interessante observatie. Ik begrijp dat die buisjes voor eeuwig op Mars blijven liggen. Dat is best waarschijnlijk. Ze hebben wel uitgerekend dat die niet door stof bedekt worden. Dat die buisjes toch nog steeds moeten weten te vinden. Omdat we precies weten waar ze liggen. Het werd te duur en het kwam te laat. Ergens in die 40e jaren willen we met mensen naar Mars. Het kan niet zo zijn dat een mens in zijn jaszak een paar kilo Marsmateriaal meenemt. Dat we ondertussen 11 miljard gaan uitgeven om een paar gram mee te nemen. Dat zou niet kloppen. Het moet echt wel zichtnifikant eerder zijn. Er is een proposal gevraagd. Van de industrie en overheid instellingen. Om te kijken hoe we dat hele Mars-programma kunnen veranderen. Zodat we voor veel minder geld die dingen kunnen ophalen. Er zijn 48 proposals binnengekomen. 15 oktober zijn er 12 final reports. Van de 12 geselecteerde organisaties die dat mochten doen. Dat zijn Blue Origin, Lockheed Martin, Rocket Lab, SpaceX. Jet Propulsion Lab. Die hebben we ook al gezien. De leiding heeft over de huidige Mars Semper Return. Een NASA lab in Californië. Die eigenlijk al die Mars missies doen. Maar heel duur zijn. NASA zelf heeft ook een studie gedaan. Deze mensen kijken naar de algemene architectuur. Hoe gaan we daar heen? En er zijn er ook nog 6 die kijken naar hoe we het raketje kunnen kleiner maken. Want een raketje is zwaar. We gaan een raketje meenemen op die lander. Een raketje voor terug. Dat is ingewikkeld. Ze willen die lander neerzetten op Mars. Met de bulp van de Sky Crane. Die hebben ze al eerder gebruikt voor de eerdere Mars karretjes. Dat was een ding met raketjes eronder. Die kan heel voorzichtig zweven boven het Mars-oppervlak. En dan een paar kabels die die Mars lander laten zakken. Die bestaat al. Als je die kunt hergebruiken heb je daar geen ontwikkeling meer voor nodig. Maar dan mag die lander veel minder wegen. Het proposal van Jet Propulsion Lab hoopt dat de massam van die lander... meer dan gehalveerd kan worden. Van 3.500 kilo naar 1.400 kilo. Als je de tactiek gebruikt met de parachutus en de stuiterende luchtkussen... dan is het veel lichter. Dat is ook een probleem. Dan gaat het waarschijnlijk wel een stuk. Dat kan misschien wel. Voor CART is dat gelukt een paar keer. Met zo'n complexe missie als ook een raket aan boord... willen ze dat eigenlijk niet proberen. Er is ook een bedrijf die kijkt heel specifiek... van hoe krijgen we die samples terug als we ze niet terugbrengen... helemaal naar de aarde. Maar als ze terugbrengen naar de maan. Dat is wel een heel ingewikkeld plan. Dan maak je het ook nog afhankelijk van het maanprogramma. Is terugbrengen naar een baan om de maan makkelijker... dan terugbrengen naar een re-entry? Dat vraag ik me ook af. Daar ben ik nog niet zeker van. Als je het in die baan om de maan krijgt... en je zou een manier kunnen vinden om door het Artemis-programma... het maanprogramma te kunnen afleveren. En dan is het een nieuwe re-entry in de atmosfeer van de aarde te bedenken. Dat voorkom je niet. Dat is een beetje het idee daarvan. Er is een groep van NASA-mensen en een heleboel externe... hoogleraren en veteranen die in Amerika daarnaar kijken... werd oorspronkelijk geleid door Jim Bridenstine. Een voormalig opperhoofd van NASA. Die is nu op 7 november vervangen door een bekende Mars-wetenschap. Die is nu op 7 november vervangen door een bekende Mars-wetenschap. Die weet eigenlijk van alles van het project af. Daar hebben we ook vertrouwen in. Maar er is ook een vraag waarom Bridenstine dat niet meer doet. Er zijn speculaties dat hij misschien ook een rol krijgt... in die regering van Trump. Het officiële verhaal is dat hij geen tijd meer heeft. Maar we weten totaal niet waarom. Dit kan volgend jaar als er een nieuwe regering is... ook allemaal veel op zijn kop gegooid worden. Ja, dat zou zomaar kunnen. Ze willen meer efficiëntie in de overheidsuitgaven. Ze willen meer efficiëntie in de overheidsuitgaven. We zien nu al een paar gevolgen in dat NASA lab in California. We zien nu al een paar gevolgen in dat NASA lab in California. In februari zijn er al 530 mensen ontslagen. Onder andere 5 mensen waar ik mee samenwerkte. Nu zijn er weer 325 mensen ontslagen. Van de hoeveel? Dat doet wel zeer. Het komt ook een beetje. Ze hebben nu die Europa Clipper. Die is net gelanceerd. Ze hebben nu niet meer zo'n mega grote supermissie. Dan mag het misschien ook wat minder. In deze keer zijn er nog mensen die je kent. Ik had wat lokale blijdschap. Maar in het algemeen is het toch... We hebben op 12 november een nieuw jaar gevierd op Mars. We hebben op 12 november een nieuw jaar gevierd op Mars. Ze hebben bedacht dat Mars in 2 jaar om de zon draait. Ze zeggen dat zo'n jaar 2 aardse jaren duurt. Mars bestaat al zoveel miljard jaar. Maar de jaartelling begint niet zoals bij ons in het jaar 0. Maar ze zitten in het jaar 38. Ze zijn begonnen in 56 bij een onvoorstelbare zondag. Ze zijn begonnen in 56 bij een onvoorstelbare zondag. Ze zijn begonnen in 56 bij een onvoorstelbare zondag. Ze zitten in 56 bij een onvoorstelbare zondag. Ze zitten in 56 bij een onvoorstelbare zondag. Ze vinden het mooi om de jaartelling te beginnen. Je moet iets kiezen want het is wel kilkeurig. Was het de eerste Russische landing? Het was na het begin van de ruimtevaart. Dat was rondom het begin van de ruimtevaart. Er is enig mystiek over hoe dat precies zit. Dat is leuk. Mijn vriendin heeft een gedicht opgedragen aan Mars. Mijn vriendin heeft een gedicht opgedragen aan Mars. Dat is gepubliceerd op 12 november. Dat is gepubliceerd op 12 november. Gefeliciteerd Mars. Ook daar de timeline. Wat is de verwachte landseerdatum voor Mars? Hoe groot is de kans dat het gaat lukken? De landseerdatum zou 2035 moeten zijn in plaats van 2040. De landseerdatum zou ergens op 2030 liggen. Of 31. Dan duurt het een tijd om er te komen. Dan kun je ook maar weer één keer in de twee jaar terug. Dat duurt nog wel eventjes. Hoe realistisch acht je dat? Ik ken het plan niet. Al die proposals, die 12's, onder embargo. Er is één ESA-vertegenwoordiger in dat reviewteam. Die mag helemaal niks zeggen. Daar houdt hij zich ook aan. Je hebt geprobeerd. Gaan alle 12 naar Mars? Of wordt er daar eentje gekozen? Er kan er één gekozen worden. Maar er staat ook een mandaat van die groep. Ze mogen ook een 13e oplossing bedenken. De groep van de andere 12 vond je slim. Interessant. Ik wilde klein beginnen. Mijn eerste onderwerp gaat over studenten. Het wereldrecord voor... Ik moet het onderbiedig formuleren. Er is geen onderwoord voor. Voor amateurakketten. Je hebt het nauwelijks meer over amateur's. groepen nietzijnde bedrijven of overheden. Die hebben studenten uit van de University of Southern California in Amerika hebben het wereldkorps verbroken en het staat nu op een stevige 143,3 kilometer. En dat is hoog, althans voor een nogmaals amateur-tushaakjes raket. Ik heb er wel af te te even die tijd mee en onze mede space cowboy Bastiaan Bom ook, die komt uit de Delftse club die met vergelijkbare dingen bezig is. En dan ben je ook officieel in de ruimte, want je bent hoger dan 100 kilometer. Ja, dat is het bereiken van de ruimte. Het was heel lang voor dit soort raketten best een ingewikkelde. Ik was wel even benieuwd hoe ze dat nou gedaan hebben, want of dat heel erg high tech was, maar dat eerlijk gezegd niet zo, ja het is nog steeds knap hoor, maar eigenlijk niet zo heel erg. Het is nog gewoon zo'n single stage raket, dus met één trap gewoon de redelijke rechtdoeligheid aan vaste brandstof. Alleen, daarom best wel veel, volgens mij zit er iets van 200 kilo brandstof en dat is dan zo'n mengsel van kunststof en aluminium en dergelijke in. Een van de problemen volgens mij hier in Europa en in Nederland, weet ik nog wel uit de tijd dat ik die studenten begeleid heb, is dat je als je dat in Nederland wil doen met zoveel brandstof weet je dan heb je gewoon een militaire vergunning nodig. Dat mag je niet, je mag niet zoveel van dat goedje hebben, maar blijkbaar is in Amerika, dat verbaast me ook niet, zijn de regels in Amerika over het algemeen wat simpeler, waar natuurlijk wel de technische uitdaging zit is dat om die hoogte te bereiken heb je een extreem hoge snelheid nodig, dus volgens mij ging dat ding in maximale snelheid van 5,5. Ja, dus dan zit je in het die persoonlijke bereik, weet je, en om dan zo'n raket goed vorm te geven en te ontwikkelen is natuurlijk wel heel erg knap. Dat hebben ze goed gedaan, het was een maandje geleden maar ik zag het onlangs tegen, dus we hebben een nieuw wereldrecord en we gaan van de achter. Weet je hoe hoog derde, dus de Delftse club, tot nu toe gekomen is? Ja, de laatste keer dat ik er nog iets was, was volgens mij in de buurt van een 50 kilometer, eens vanuit Spanje, even uit mijn hoofd. Ze altijd mikten ook om die 100 te bereiken, maar voor zover ik weet dat dat niet gelukt dan had corona daar heel veel mee te maken, omdat er nog heel veel van die projecten natuurlijk in de corona tijd allemaal zijn stilgevallen, weet je. En zij zo opgeven met, maar zij moesten wel om dat te doen, omdat je niet zoveel van die vaste brandstof tegelijk mag gebruiken, zeg maar, moest zij wel echt opnieuw naar andere oplossingen. Dus daar waren ze ook veel meer bezig met hybride motoren en vloeibare brandstofmotoren, wat technologisch natuurlijk weer ingewikkelder is. Ik vind het leuk om te horen van mensen en zich daarmee bezighouden op de S-TEC Open Dag in Noordwijk. Er waren ook zo'n club die in het oostenland raket lanceren en daar razend enthousiast over waren en leden aan het werven waren. Ik heb dit ooit als verjaardagskado gehad, dat een raket met mijn neuskegel nog gelanceerd mocht worden van ergens vanuit de Noordoostpool. Het is best leuk om daar even bij te zijn. Dat men een avatar in, of voor het plaatje in, wat heb je ook, een man, ik zelf met een raket op zijn schouder. Dat was van die keer. Dat is heel leuk. Maar goed, dat is dan één kilometer en dit zijn nog 143. Waarvan aakte? Nou goed, dat was het. Vind ik dat eigenlijk een heel mooi bruggetje naar mijn volgende haal, want dat sluit aan bij D.A.R. Want in 2017, alweer een tijdje terug, toen bedachten twee heren, Tobias Knop en Jeroen Wink, ik denk jou wel bekend, mij ook zeker bekend als voormalige collega's. Die dachten van, we zijn een jaar aan het werken om een raket te maken bij D.A.R. Na 20 seconden ligt hij voor dood in de oceaan. Dat vonden ze toch een beetje zonde, dus die zijn naar Dawn Aerospace begonnen. Ik denk dat Dawn Aerospace inderdaad meer dan maals hier ook al voorbij gekomen is. Bastiaan heeft inderdaad ook gewerkt voor zijn huidige. D.A.W.N. Dageraad. Wat zei je? D.A.W.N. Ja, Dawn. Ik was ja inderdaad de dageraad. Maar die hebben we nu toch wel een flinke meldpaal weten te bereiken, want zoals schijnlijk iedereen inmiddels al weet, zijn zij een ruimte vliegtuig aan te maken die dus in theorie vanaf elk vliegveld zou moeten kunnen opstijgen. Maakt hij een hoop lawaai, dus Schiphol gaat het waarschijnlijk niet kunnen lanceren. Maar ze zijn noordbrondens in Delft, ze zijn echt nog wel half Nederlands, maar ze zijn daarvoor uitgeweken naar Nieuw-Zeeland. Twee van hun medeoprichters kwamen daar vandaan. En Nieuw-Zeeland ligt mooi ver af gelegen en heeft een regering die wel mee wil werken aan dit soort dingen. Dus zij opereren daar volledig uit Nieuw-Zeeland. En dat vliegtuig is nu voor het eerst dit jaar, en dat was om precies te zijn, een week geleden, zijn ze door de geluidsbarier ingegaan. En we hadden net al over mag 5.5, wat maakt dit zo bijzonder? Het is de eerste keer dat een commerciële vliegtuig weer door de geluidsbarrière gaat sinds de Concorde. Voor de luisteraar, hij is nog wel vrij klein. Hij is nu een metertje of 5 meter. En hij ging op 25 kilometer door de geluidsbarrière. En hij moet in ieder geval een stuk groter worden dan dat, zodat hij de middelgrote satellieten uiteindelijk de lucht in moet gaan brengen. Maar het is dus wel echt wel, er zijn flink wat initiatieven geweest voor ruimtevliegtuigen. En eigenlijk de een naar de ander heeft het allemaal niet gehaald. En dit lijkt nu toch wel de eerste scene waar ik ook vertrouwen in heb dat het gaat lukken. En dat is dan zelfs met de oranje bril af. Ik ken flink wat jongens die bij Don werken. En ook met die bril af, zeg ik, ze zijn goed bezig. En hoe ver is het schaalbaar? Dat is de meeste niet linier. Je kunt niet zeggen ik maak vier keer zo grote, vier keer zo krachtige moten en dan ben ik klaar. Nee, dat klopt. Dat zijn ze nu bezig. Wat ze heel goed doen is dat voor hun bedrijf is het vliegtuig op dit moment niet de hoofdmoot. Ze verdienen hun geld heel goed met voorsturing voor satellieten. Dus een motoren die in allerlei soorten en maten kan je aan boord van je satelliet hangen. En dan heb je je eigen propulsie binnen de satelliet. En eigenlijk in de site met de winst die ze maken kunnen ze dit project financieren. En ze zijn nu voor het eerst naar door de glasbarriere heen gegaan. Ze hebben hun data nu te pakken van wat doen we in de hypersonasituatie. Hoe reageert u erop? En dat ging allemaal goed. En dat is wiskundig wel schaalbaar in een zin. Als je het kan uitrekenen met je modellen wat er dan gebeurt. Dan kan je dat in je computermodel opschalen. We zijn niet vier keer zo groot of vier keer zo beter. Maar het is daardoor uit te rekenen. We zijn benieuwd. Nu is het de volgende. Ze willen ergens volgend jaar proberen de 100 kilometer te beslechten. Dus dat gaan we weer volgen. Dat houden we ook in de gaten luisteraar. Oké, was hem dat. Dan mag Filip weer. Ja, de luisteraars weten misschien dat ik Belg ben. Ondanks dat ik Nederlands klink. Ik ben een neder Belg en ik heb al verteld over de merites van Kuifje naar de Maan. Hoe goed dat klopte over het fantastische Belgische paspoort met de raket van Kuifje erin. Nu wil ik wel wat vertellen over de Proba satellieten. Waar Belgie eigenlijk al heel lang actief in is. Ook omdat ze geen eigen ruimtvaartprogramma hebben. Dus alle ruimtvaart van de Belgen wordt gedaan via ESA. Proba is een ingewikkeld acronyme. Wat ik vergeten ben. Maar Proba schijnt in het Latijn let's try te betekenen. Het zijn satellieten die proberen iets bijzonders. We zijn nu bij Proba 3. Dat waren kleine satellieten. Goedkoop. En 3 is al niet meer zo klein en ook al niet meer zo goedkoop. Het kost 200 miljoen euro. Die gaat kijken naar de corona van de zon. De eerste herinnering dat was aardobservaties. Dat liet toch niet. Dat weet ik niet meer. Nou ja, dat was mijn ESA tijd. Dan wist je dat wel. Je moest er wat over vertellen. Ik zal er gewoon een punt op zetten. Deze nummer 3 gaat naar de corona kijken. En wordt natuurlijk al gedaan vanaf de aarde tijdens zonsverduistering. Dan kun je een paar minuten naar de corona kijken vanaf de aarde. Met alle verstoren invloeden eromheen. Maar ze willen dat nu langer bekijken en nauwkeuriger bestuderen. En daardoor lanceren ze die satelliet die eigenlijk uit 2 helften bestaat. 1 helft die wordt dan vooruit gestuurd. Maar niet zoveel. 150 meter vooruit of zoiets. En die heeft geen andere taak dan het blokkeren van de zonneschijf. Zodat het achterste deel waar de coronografen zit. Een detector die kijkt naar de corona. Eigenlijk een soort cd'tje voor de zon schijf zelf heeft. Het licht van de zon is ongeveer een miljoen keer zo fel als het licht van de corona. En we willen juist weten wat er uit de corona komt. De corona is interessant. Om te beginnen weten we niet waarom die miljoen graden hetere is dan het opslag van de zon. Op de zon zelf is het iets van 5500 graden. En er is een miljoen graden aan de buitenkant. En waarom is dat? Hoe kan dat? En daar komen ook al die coronal mass ejections vandaan. Met al die deeltjes die van de zon komen. Die zonnestormen genereren. Waardoor bijvoorbeeld ergens in mei dit jaar. Waar je tussen de windmolens in Nederland het prachtige pollicht kon zien. Maar ook waardoor er schade is op aarde. Met uitvallende energiesysteem. Dus we willen daar gewoon meer over weten. En op deze manier met die satelliet maakt een enorm elliptische baan. Maar met het verste punt 60.000 kilometer. Dat duurt ongeveer 20 uur. En zo'n baan. Maar dan is die 6 uur. We zitten op de grootste afstand. En dat is gunstig. Want dan heb je allerlei invloeden van de aarde. Die heb je niet. Het magnetisch veld is inmiddels heel zwak. Er is bijna geen lucht meer. Dus je hebt geen atmospheric drag. Je wordt niet daardoor geremd. En ook het punt. Er is geen niet zoveel meer verschil in zwaartekracht. Tussen die twee helften van die satelliet. Waardoor ze van positie veranderen. En daar kun je het best mee. Dan kun je 6 uur lang aan die corona zitten meten. En dan komt dus ongelooflijk waardevolle informatie. Hopelijk vanuit de ruimte. Als dat ding gelanceerd wordt op 4 december van dit jaar. Oké. En moet extreem precies. Moeten die twee dingen op elkaar worden afgesteld. En ja. Dan gaan we het zien. Ik ben benieuwd. Hij is dat best ingewikkeld. Want ze bewegen natuurlijk allebei in een soort krommer baan. En als je dan precies voor de zon moet blijven hangen. Ja. Maar dit is met lasermetingen. Wordt die precies voor de zon gehouden. Dus uiteindelijk heeft die relatief positie. Die heeft een millimeter nauwkeurigheid. Hebben ze dan ook allebei een vorm van voortsturing aan boord. Of alleen is die schuif echt passief? Dat is een goede vraag. Misschien is die schuif wel passief. Ja. Dat zou zo maar kunnen ja. En die creëert geloof ik een 8 centimeter ronde schaduw. Ja. En de detector zit in die schaduw. En die heeft een lensopening van 5 centimeter. Oké. Dus er is wat marge. Dat betekent dat je een piep klein stukje corona ook niet ziet. Maar er is een klein beetje marge. Als hij misstaat. De naam is die millimeter is dan ook voldoende. Want die zou zeggen ja. Wij hebben dingen die ook met een precisie van dat ze een dubbeltje kunnen zien op 1 miljoen kilometer afstand of zoiets. Dus het kan precieser. Maar dit is precies genoeg dan. Ik vermoed hier heel wat Belgen in het team die in Delft gestudeerd hebben. Want dit is wel hogere baanmechanica. Ja. En in België hebben wij niet een ruimtevaart academische opleiding. Dus er zijn heel veel Belgen die in Delft studeren. Nee, dat hebben we in Nick en ik hebben dat we allebei gedaan. Dus we hadden heel veel Belgisch. Ja, ik denk dat tenaard bijna zo'n 20 procent van de mensen bij ons in het klas was in België. Oké. Was hem dat? Ja. Oké. Dan ben ik geloof ik weer. Ja. Ja, ik wilde even naar Tata Stieu. Ik sprak vorige week mensen van Tata Stieu en dat ging over onderzoek in de ruimte wat zij doen aan staal. En toen dacht ik, nou, dan ben ik toch wel benieuwd hoe dat je verwacht je niet echt bij bedrijf Tata Stieu, maar die doen samen met ESA onderzoeks in de ruimte naar staal eigenschappen. En dat gaat dan met name om elektrisch staal. Dat is het staal wat je in elektromotoren gebruikt in de kern van elektromotoren. Dat is een vrij bijzonder soort staal, want normaal gesproken maak je staal door koolstof in ijzer te gooien. Maar hier gebruik je dus niet koolstof in toevoeging, maar silicium. Maar dat geeft allerlei rare eigenschappen, ongelooflijk andere soortige eigenschappen dan het reguliere staal. Dus ja, dat is heel lastig gieten. En het idee bij die kernen is dat je doordat je een ander soort staal gebruikt, dat je dan en dat moet je dan heel dun walsen, dat is ook weer ingewikkeld, maar dan kun je daar uiteindelijk kun je daar kernen mee maken waar je minder wervelingen, elektrische wervelingen in krijgt, waar je in feite efficiëntie en warmte in kwijtraakt. Dus die motortjes die moeten eigenlijk zo min mogelijk warm worden, want dan raak je helemaal energie kwijt. Daar hebben ze dan elektrisch staal voor. En om dat beter te begrijpen, dat elektrische staal, doen ze dus onderzoek in ISS met in wat heet de EML. Magnetic Levitation, Electromagnetic Levitation apparaat. Ja, dat ding, ja. Dank je wel. En daar gaat een cassette omhoog met 12 samples erin. En wat ze dan eigenlijk doen, is dat die samples worden elektromagnetisch verhit zodat dat staal dan smelt. Dus ze hebben dan per cassette, er gaat telkens één cassette omhoog met 12 en dan mogen zij er dan twee of drie, een bolletje in leggen van ongeveer een centimeter geloof ik, zoiets dergelijks. En die, en dat wordt dan gesmolten. En dan kijken ze naar, het onderzoek gaat dan over hoe het weer stolt. Dus ze proberen dan te begrijpen, zeg maar, hoe dat staal in de ruimte weer zonder zwaartekrachtse invloeden stolt, zodat ze kunnen snappen hoe dat stollingsproces gaat en waar ze daarvan eigenlijk weer de manier waarop ze met dat, hoe ze dat staal gieten, kunnen aanpassen. En die, en dat gaat er dan vooral omdat ze een bepaalde kwaliteit nodig hebben. En als het best wel is gebeurd dat zo'n staalsympel dan niet goed is, weet je, dan moet je hem er opnieuw in gooien, moet je hem weer opnieuw, dat kost heel veel energie. Dus dat dat beter gaat en dat ze ook bij het uitgieten ervan, want dat is een pak loei heet staal, wat je eigenlijk naar beneden laat stollen heel langs, maar dat moet dan een plaat vormen. En het grote gevaar, blijkbaar in zo'n gieterij is dat als dat breekt, dan, omdat het niet goed koelt, dan kan die hele lading staal gewoon in de kelder lopen vloeibar en dat moet je absoluut voorkomen. Dus ze moeten heel goed kijken wat precies nou de goede manier is om dat te koelen, om het het meest efficiënt en het best een basismateriaal te kunnen maken. En dat doen ze dus aan boord van AISS. Het is leuk dat jij dat bestudeerd hebt, want vanochtend zat ik in de auto en toen hoorde ik op BNR een interview met de hoofd Research and Development van Tata Stiel over dit onderwerp en toen zeiden ze al, straks in de Space Cowboys wordt daar dieper op ingegaan. Dus ik ben heel blij dat je dat ingedoken hebt. Je bent er ook in de dag dieper op ingegaan. Ik heb er echt even ingedoken en ik vind het ook super interessant. Nee, dat klopt. Dat was waarschijnlijk mevrouw Beguna Santillana, die antwoord was of was? Dat was een meneer en nog een missponschot. Ja, nee, oké, maar dat waren inderdaad de twee mensen die ik hier ook over gesproken heb. Nee, dat klopt. Nou ja, goed, het is wel van dat hele lange termijn werk, he, dat herken je ook wel, Filip, dat dit soort onderzoeken duurt jaren, want elk jaar gaat er één, gaat er één zo'n cassette met samples omhoog en dat moet eerst omhoog, weet je, en ze kijken dus enerzijds ook naar de data van de, hoe heet je het, van het apparaat, dus dat apparaat meet van alles, nou weet je hoe dat proces dan precies gaat en daar kijken ze natuurlijk naar dat het helpt, maar ze willen ook graag die bolletjes terug hebben, maar ja, voor je die dan weer in handen hebt, dat weet je ook, dat kost al. Dat duurt lang, ja. Maar ik vond het ook interessant dat zei ze, omdat Tata Steel betaalt een heel klein deel daarvan, maar ze betalen wel wat, maar omdat het grootste deel door ESA onderzoeksgeld is, moeten ze die resultaten natuurlijk publiek beschikbaar maken, maar de inschatting was ja, maar we hebben toch, we zijn ermee bezig, we hebben het bedacht, we hebben voldoende voorsprong, omdat dat niet nou uit concurrentieoverweging heel dom is ineens. En wat ook interessant vond ik, dat zei hij, maar dat stip je ook al aan, dat het staalproductieproces mogelijk ook efficiënter gemaakt kan worden en dan levert dat een grote bijdrage aan de duurzaamheid. Ja, op twee manieren, weet je dus, dat ze door de op een andere manier of een betere manier te koelen, weet je, dat risico op dat ze een brug krijgen, kunnen ze dan minimaliseren, dat is één ding, maar ook dat je de kwaliteit, de betere kwaliteit krijgt van je, af en toe gaat het zo om je mengsels en mengsel, af en toe keur je dat af omdat het niet aan je kwaliteiteisen voldoet, dat is best ingewikkeld met silicium, ja, dan moet je hem dus opnieuw gebruiken en je kunt het eigenlijk alleen maar opnieuw gebruiken voor dit specifieke doel, je kunt niet bij de rest van de staal, zeg maar, massaproduct gooien, want daar zit silicium in en de rest heeft natuurlijk gewoon koolstof, dus je kunt het alleen maar hiervoor, maar dan moet je dat allemaal weer opnieuw smelten, dat kost natuurlijk heel veel energie en dat is enerzijds in het kader van de duurzaamheid niet prettig, maar natuurlijk voor de kostkrant ook niet, als je dat opnieuw moet doen, dus ze zijn ook in het kader van de overgang naar elektrisch smelten, wat ze op termijn moeten gaan doen, willen ze ook weten hoe dat betere... Nou, als ex-ESA vind ik het ook gewoon leuk dat dat ISS gewoon gaaf ergens voor gebruikt wordt en dat dat nuttig is. Ja, absoluut. Ik was even over nuttig gesproken, wat proberen ze dan extra uit te halen dat ze nu in microgravity zitten en niet ten opzichte van op de aarde? Ja, dat is altijd best ingewikkeld, want ze hebben modellen over hoe die... het gaat ook over de structuur van dat staal, weet je, dus dat heeft een bepaalde structuur nodig om als je later, en dat wordt dan in Zweden, wordt het gewalst, dat staat daar niet zelf, maar in Zweden wordt het gewalst, dat is ook weer heel specialistisch, en dan moet je een bepaalde structuur overhouden die je dan vervolgens lagers kunt opbouwen om die ideale kern van de motor te krijgen. Dus hoe dat allemaal gaat kun je natuurlijk wiskundig helemaal modelleren, maar nooit helemaal precies, weet je, dus... en daar hebben ze dus last van, het effect van zwaartekracht en ja, wat je altijd doet als je onderzoekt het in de ruimte, je haalt er zwaartekracht, haal je er in feite als factor uit en dan kun je veel beter testen of je... nee, in je natuurlijk een model van wat er gebeurt klopt en dan begrijp je het beter en daarna kun je het optimaliseren, weet je. En dan op aarde stop je de zwaartekracht weer terug in het model, maar dan heb je... de kern heb je dan goed. Ja, maar dan heb je de basis inderdaad, ja, en dat is heel vaak de kern van wetenschappelijk onderzoek in de ruimte, dat je het zonder één factor kan doen zodat je beter kan begrijpen wat er natuurlijk gebeurt, inderdaad, en dat ging niet zozeer over... dat heb ik ook nog al gevraagd, van is het nou... wordt dat materiaal dan ook efficiënter, zeg maar, en dat... het antwoord was... het kan zijn dat je dus ook beter elektrisch stijl kan maken, weet je, maar dan moet je denken aan misschien een procent beter, zodat je een procent minder warmteverlies hebt, maar aan de andere kant, ja, er zijn in de wereld zoveel elektromotoren, dat één procent minder elektroverlies in alle elektromotoren. Natuurlijk, ja, voor je elektrische auto kan dat al best wel veel... of krijg je er misschien zo tien kilometer range bij, weet je. Dus het is ook in die hoedanigheid nog wel interessant om te kijken of je dat verlies van energie in kan verminderen. Hele wereld op zich heb ik heel veel geleerd over allerlei verschillende soorten elektrisch stijl, maar daar zal ik jullie dan niet mee vermoeien. Dat is voer voor een andere podcast, denk ik. Als je op Wikipedia gaat zoeken op elektrisch stijl, kom je naar een hele nieuwe wereld, in ieder geval voor mij een hele nieuwe wereld terecht. Maar je hebt het leuk gehad, begrijp ik. Ik vind het altijd leuk om dit soort dingen even wat dieper uit te zoeken, dan dat ik het tot dat punt begreep, laat ik zo stellen. Dus, laten we vragen. Nee? Nou, zo niet. Dan gaan we door naar de volgende onderwerp. Nou, dan gaan we naar de BabyTV. Ja, dat is een onderwerp dat ik wel met jou associeer. Jawel, hè? Want, ik heb het al. Je hebt het er niet voor weg te slaan. Nee, nee, BabyTV is... Nee, dat staat er niet... Nee, ik heb het er nog nooit gekeken. Ik heb gelukkig, of nou eigenlijk niet gelukkig, maar ik heb nog geen kinderen, dus staat er bij ons nog niet op. Maar ik denk dat er misschien veel van onze luisteraars die wel kinderen hebben BabyTV wel kennen. Ik vraag me dat af, hoe je daarnaar kijkt. Maar goed, ga vooral. Het werd genoeg bekeken om, we hebben het alweer over maart en april, te zien dat daar in één keer in de Nederlandse ochtend een kwartierlang Russische propaganda op te zien was. Dat is een paar keer gebeurd. Onder andere op 18 maart, op 16 maart, op 13 maart. Dat is echt wel een paar keer gebeurd. En daar zijn ze in gedoken van wat is hier nou aan de hand. En het blijkt dat Rusland, uiteraard ontkennen ze het zelf, maar via allerlei onderzoeken is wel gebleken dat het Rusland is. Verschillende communicatiesatellieten heeft in het nieuw staat gehackt. Er is een beetje discussie over of de term gehackt in dit geval goed is. Maar ze hebben gewoon, Rusland heeft een fout signaal of een verkeerd signaal naar de satelliet toegestuurd. Veel sterker dan het oorspronkelijke signaal. De satelliet heeft dus gedacht dat is mijn juiste signaal. En die heeft dat doorgezet. En dat bleek van invloed te zijn op babytv bij ons. Maar het hoofddoel was de Oekraïnse tv. Onder andere Freedom tv, een van de op dit moment grote tv-zenders in Oekraïne. Die gaat toevallig over dezelfde poorten van de Euthelstad. In dit geval de Hotbird 13G. En die gaat toevallig over dezelfde uitpoorten. Dus over dezelfde vakantie om het machtelijk te houden. Gaat die naar beneden, weer terug naar aarde. En daarom kon babytv ook gehackt worden. Maar de grootste doel was de Oekraïnse tv. Een soort nevenschade. Het was een nevenschade in dit geval. Ik ben in dit onderwerp wat verder ingedoken. Ook omdat ik werk zelf om dit onderwerp, om de navigatiesatellieten wat veiliger te maken. De vraag natuurlijk, als ik je er tussen door mag, is je zou verwachten dat zo'n sociaal toch op een of andere manier beveiligd is. Dat niet iedereen zomaar iets omhoog kan, dat die satelliet niet blind oppikt. Maar als je niet betaald hebt, weet je. Er zitten wel wat beveiligingen in. Maar je merkt vooral dat tot een licht verkort werd gedacht dat we in de ruimte zitten. En daardoor zijn we al veilig. Je zit niet direct naar het internet gekoppeld. Je hebt echt wel goede apparatuur nodig, wil je überhaupt zo'n satelliet kunnen bereiken. En daarom merk je zeker met wat oudere satellieten dat dat nooit echt een punt van aandacht is. Er gaat niet een soort van code mee omhoog waarvan je kijkt, ik zie de code dus ik moet dit signaal hebben. Ja, die gaat wel mee. Maar als je die code hebt, wat zeker voor publiekere signalen nog best wel te vinden is, of te achterhalen is, want die code moet bijvoorbeeld ook bekend zijn bij agents op Telecom en andere maatschappijen. Misschien is het knapper dat ze dat te pak hebben gekregen. Want bij Galileo is dat natuurlijk een super geheim allemaal, omdat we niet willen dat iemand inbreekt op die navigatiesatellieten. Precies. Gelukkig waren dit niet de navigatiesatellieten, maar er zijn inderdaad op de Eutelsat, er zijn in totaal zes satellieten aangevallen, waarvan vijf van Eutelsat en eentje van SCS. Dus dat hoort te... Die zonden allemaal bij EMI-TV uit. Nee, door BabyTV weten wij het hier in Nederland, dat is de grootste impact. Die wordt specifiek via de Eutelsat Hotbird satellieten uitgezonden. Maar er zijn flink wat aanvallen geweest. En heeft Eutelsat hier nog iets over verklaard? Dat zijn de Europese Telecom-satellietorganisaties. Ja, dat is de Eutelsat-fans volgens mij. Ze hebben niet echt een verklaring gegeven. Ze hebben wel naar het rapport uitgestuurd dat het een signal hijacking-aanval was. Dus je neemt echt letterlijk het signaal over. En daar hebben ze inmiddels wel maatregelen voor getroffen dat het niet meer zo snel zou moeten gebeuren. Wat ze precies gedaan hebben, hebben ze daar uiteraard niet gezegd. Maar je ziet dat dit steeds meer vormen aannemt. Je merkt ook nu dat in het luchtruim rondom de Baltische Staten, dus Estland, Lettland, Litouwen, heel veel commerciële vliegtuigen hebben daar ook echt wel last van. Dat hun positie op de navigatiesatellieten... ...daar... ...zo heet het... ...niet meer klopt. ...niet meer klopt, inderdaad. En daar merk ik echt dat er daar weer spoeving plaatsvindt. Dat zijn wel vaste signaal hebben. Ja, ik wou zeggen... Dat is erger dan geen signaal. Want als je erop vertrouwt, maak je fouten. Ja, zeker bij... Als je automaat gaat landen, om dat te noemen, dan... Ja, want het is inderdaad een signal hijacking. Dus dat is echt gewoon een signaal overnemen. Spoeving, dat is inderdaad echt gewoon een... ...doen alsof je hetzelfde signaal bent, maar met andere waardes. En dat kan heel... Ik leg altijd op scholen uit... ...van mensen die Pokémon Co. gespeeld hebben vroeger. Of nog steeds doen. Dat was vroeger echt wel een dingetje. Dat mensen zeggen van... Ja, maar ik moet die Pokémon hebben, maar die leeft alleen in Australië. Dus ik spoef mijn locatie wel even naar Australië toe. Kan ik daar net doen alsof ik in Australië ben en die Pokémon vangen? Ja, in die zin is dat heel onschuldig. Ja, als jij inderdaad denkt van... ...ik doe een geldtransport of een drugtransport... ...en ik spoef dat ik gewoon op één plek ben. Terwijl ondussen ga ik even van de snelweg af en ik heb een belading ergens. En dan wordt het toch wel wat serieus. En daarnaast heb je nog jamming. Dat is waarschijnlijk nog het meest bekend voor mensen. En dan stuur je gewoon heel veel ruis mee. Waardoor je dus gewoon het echte signaal niet meer kan onderscheiden... ...vanuit de ruis. En dat... Dat is dan voor drones zo... Dat is voor drones weer heel vervelend. En zij zou op je af komen natuurlijk. Ja. En ze merken nu dat dus... ...na de maatregelen die ze getroffen hebben... ...dat Rusland nu eigenlijk overgestapt is op het jammen van die signalen. Dus de Oekeringen zien in ieder geval geen Russische propaganda meer. En ook de jongsten in ons land zien dat niet meer. Maar dan kan er af en toe gewoon ruis zijn. Weet je dan welke maat? Want het klinkt een beetje als een soort radioperaterij... ...wat je vroeger hoort. Ik weet niet of het nog op bestaat, maar we vroegen wel... ...ik kom van Platteland. Platteland had dat mensen gewoon... ...af en toe hoorde je opeens één of andere piraten zenderen... ...in plaats van radio 3. Weet je wel? Omdat er... Die was zo dichtbij dat die het signal kon overstemmen. Ja, precies. Dat die dan je radio daar dan oplokt. En daar voelt het dan een beetje gelijk maar mee. Ja, het is eigenlijk precies hetzelfde. Want eigenlijk wat je gewoon doet is... ...je zorgt dat jouw signaal sterker is dan het signaal dat uitgezonden wordt. En... Nou, ik weet dat... ...BWTV zit in Londen met een relatief kleine schotel. Ja, dus ze hebben onderzocht dat de schotels die gebruikt moesten worden... ...om dit signaal te overtreffen moesten grooter zijn dan 9 meter... ...om de juiste... ...om de juiste power mee te kunnen geven. En die schotels hebben ze gevonden in gebieden... ...die ermee geassocieerd worden. Ja. Uiteindelijk is het inderdaad niet veel meer dan gewoon... ...zorgen dat jij luider bent dan je buurman. Heb jij een idee wat je zei? Ze hebben maatregelen getroffen. Heb je een gezicht op wat die maatregelen zijn of is dat geheim? Het is grotendeels geheim, maar waar dat meer komt is dat ze... Leuke tekst. Het is geheim, maar. Maar, nee. Gaat dit uitleggen? Wat precies, nee. Maar het is wat... Kijk, je kan nooit niet voorkomen dat iemand met een grote schotel koopt... ...en het signaal grotendeels uitstuurt. Maar ze zijn wat zorgvuldiger geworden met welke frequentie... ...en die onderliggende codes. En ze hebben nu softwarematige beveiliging ingedouwd... ...in gebouwd dat wanneer ongewenste content wordt gedetecteerd... ...dat gewoon op zwart gaat. Ja, dat kun je nu op de grond ook doen. Ja, dat is een aardige concert. Bij BabyTV is dat, hoe heet het, bij Ziggo en KPN... ...die hebben allerlei al maatregelen. Ook al in maart dat de storingspagina werd geshoten... ...in plaats van de pulperhanden. Ik denk dat je een algoritme nog kunt toevertrouwen... ...om die twee dingen aan elkaar te houden. Dat denk ik ook wel inderdaad. Oké, interessant. Was hem dat? Ja, dat was hem. Ik vond het wel grappig dat je dat kunt goed uitleggen met Pokémon Go jagen. Doe maar aan denken dat ik een tijd geleden was... ...zag ik op... Bij De Zeppe kwam ik langs First Dates. En daar was een man die was denk ik wel een jaar of 40, 50... ...en zijn hobby was Pokémon jagen. En zij al meteen, de dame waar die tegenover zat... ...in het begin dat ze dat niet interessant vond. Maar hij had hier een andere hobby dus hij bleef me over doorzagen. En aan het eind van de uitzending bleek ook dat hij... ...niet voor de horende deed. Als je nou een goed verhaal had kunnen vertellen over ananas. Ja, dat was interessanter. Dus de ananas is natuurlijk ook een geweldige vrucht. En ken jij als hobbyist op dat vlak? Ja, dat is een geweldige eigenschappen. En dat ging dus over het mimikken van het nadoen van de natuur. Jouw volgende onderwerp. Ja, mijn laatste onderwerp wordt korter misschien. Maar ik vond allerlei leuke voorbeelden. Bijvoorbeeld die Shinkansen bullet train... ...de hoogsteuidstrijd in Japan. Kennelijk gemodelleerd is dat. En de aanleiding van de snavel van de ijsvogel. Dat is de vorm van de voorkant en dat is bijzonder energiezuinig. En ik zag ook een stukje over een heel energiezuinige kangaroo robot. Met die kangaroes springen, ken ik, onvoorstelbaar efficiënt. En hier gebruiken we wat van de energie voor de volgende sprong. En daar zou ook de ananaschil, die blijkt dus onvoorstelbaar goed te isoleren. En het stuk begon met een filmpje... ...waar ze zo'n bol roodgloeiend staal... ...nu we er toch in het thema zijn... ...van ongeveer te groot zo'n tennisbal... ...op een ananaschil neerlegden. En tot die gewoon niet meer roodgloeiend was, maar gewoon donker. Dus hij is afgekoeld. En dan draaien ze de ananas om en zie je echt helemaal niks. En dus de bovenkant is zwart. De buitenkant van de ananaschil, maar binnenkant met vruchtvlees. Niks aan het handje. Dus het blijkt dat het onvoorstelbaar goed isoleert. De weerstand, de themische weerstand is heel goed. Het is duurzaam en nog steeds flexibel. Dat is ook heel erg bijzonder. Zit dat dan in de vorm of in de samenstelling van de materiale? In de samenstelling van die schubachtige buitenkant. En daarachter zit een laag van... ...cel-fluid. Dus vloeistof in celletjes. In een combinatie van allerlei kussentjes met... ...vloeistof erin die dus die warmte dan kunnen absorberen. En schijnbaar, dat werd alleen maar aangekondigd... ...maar ik heb dat niet kunnen vinden in de tijd die ik had. Er is ook een filmpje waar iemand een schild heeft gemaakt... ...van een heleboel van die ananaschillen. En dan iemand anders met een vlammenwerper op hem af laat schieten. En dat werkt en hij mankeert niks. Dat zijn van het soort experimenten die ook link zijn. Ik begrijp dat meer hoog is van de liften. Ook omdat hij in zo'n lift is gaan staan met een zwaard. De kabel heeft doorgehakt om te demonstreren dat het automatisch remsysteem werkte. Hij heeft in de hele wereld liften verkocht, dus dat werkt. Maar er zijn ook gevallen waarin zo'n demo totaal mis gegaan is. Probeer dit dus niet thuis. Probeer dat niet thuis met de ananas. Dat is toen goed gegaan, maar niet altijd. Ik las ook dat die structuur van die ananaschillen... ...enorm lijkt op de tegeltjes van de Space Shuttle. Ik weet niet of de Space Shuttle gemoduleerd is naar de ananas. Het lijkt erop van niet, volgens wat ik zag. Maar dat betekent dat het ook niet zo heel erg gek is... ...dat die ananas zo goed isoleert. Maar de algemene tendens van het verhaal is dat we niet moeten ophouden... ...met kijken naar de natuur en de aerodynamica van vogels. We moeten gewoon bestuderen. Daar kunnen we ontzettend veel van leren van die zoveel miljoen jaar evolutie. Enig idee wat het evolutionaire voordeel voor die ananas is. Dat lossen we dan, leuk voor ons. Maar wat heeft die ananas hier aan? Dat weet ik niet. Die ananas leeft wel in warme gebieden. Maar ook weer niet zo warm. Het is niet dat er iemand met een loop de zon heeft gefocust op zo'n ananas schil. Maar waarom heeft die die enorm thermisch bestendige bast? Ik weet het niet. Het is een overleven van bosbrand misschien. Dat zou kunnen. Er zijn gevallen met branden waar de ananasbomen als enige die ananas er nog leven. Ja, dat... Het voorbeeld wat mij nog het meest bijstond overigens was tumbleweed. Je kunt die dingen kennen. Die heb je in Amerika op die droge steppes van die struiken die op een gegeven moment los raken. En die worden dan door de wind vooruit geblazen. Je ziet af en toe foto's met huizen die helemaal bedolven worden onder die dingen. Maar dat ze daar ook nog wel eens naar gekeken hebben als concept van marsrovers. Dat je dus die idee van die tumbleweed ook in de vorm van rover kunt gebruiken. Je kan niet beheersen waar die heen gaat. Maar je hebt natuurlijk wel op een hele goedkope manier heel veel mobiliteit op mars. Dat hebben ze wel een keer een studie gedaan. Dus binnenkort gaan we misschien onze satellieten isoleren met de equivalent van ananas schil. Goed plan. Ik ben benieuwd. Volgens mij zijn we bij mij als laatste onderwerp. Dat gaat over studies. En dat zijn nog wel studies voor de goede orde. Maar ESA is bezig met het uitzetten van studies op het vlak van super heavy lift rockets. En dat is op zichzelf natuurlijk niet zo heel verrassend dat ESA dat doet. Maar ze hebben twee studies gepubliceerd die klaar zijn die op verzoek van ESA. Eén door het Ausburg, dat is ook het rocket factory Ausburg. Dat is die nieuwe speler uit Duitsland. En de andere, niet verbazend natuurlijk, door Arianekroep. Die hebben allebei een proposal gemaakt van als wij een super heavy willen bouwen. Dan, hoe gaat die er dan al uitzien? Dat is niet zo heel verrassend, groot. En wel herbruikbaar hoop ik. Ja, dat is uiteindelijk wel het doel. Wel soms in tussenstappen. Deels herbruikbaar. Maar het doel is inderdaad om een herbruikbaar super heavy te maken. Bij de ambitie zelfs was om dat dan te kunnen hebben. Ik meen dat ik 2035 zag staan. Dat is best ambitieus. Dat ze erop mikken om die te kunnen bouwen voor die specifieke tijd. Dat lijkt me, als we zien in welk tempo ESA op dit moment dingen doet, lijkt me dat, hier staat inderdaad, could be introduced by 2030. Was it possible in principle? Ja, het is technisch mogelijk. Maar het goedkeuringsproces met de lidstaten van een dergelijk megaproject duurt lang. Want ook de directeur-generaal van EZI zei over het man-rated maken van Ariane 6. Dat is zoiets waar er al jaren discussie over is. Het Ariane-groep beweert dat ze hem vrij eenvoudig herbruikbaar kunnen maken. Maar ook dat is langdurig en al helemaal een super heavy. Dat ze gewoon een nieuwe klassenraket moeten maken. Ik moet het zien hoe snel dat gaat. Ik zag trouwens wel dat de vorige directeur-generaal van ESA nu de voorzitter van de Raad van Bestuur van Rocket Factory, Oxford. Maar dat heeft vast niks met elkaar te maken. Maar wat mij wel opvuur, dat ESA dit wil, moet, zal ons natuurlijk niet verrassen. Dat is niet zo gek. En dat ze daar twee partijen voor hebben, een klassieke en een nieuw space bedrijf. Dat is wel voortgekomen uit de bestaande ruimte van het bedrijf. Maar dat is op zichzelf natuurlijk wel interessant. Maar ze geven ook aan dat de Missing Link, de technologie Missing Link, is een hardtrust engine. Dat ze een motor nodig hebben met voldoende hoog vermogen. Daar is de ontwikkeling al wel van gaan. Dat is een Spaanse bedrijf. Die heeft nu de opdracht om die hardtrust engine te maken. Daar zijn ze al mee bezig. En dan moeten ze naar 2 miljoen Newton Trust. Ik dacht meteen bij dit soort dingen, is dat nu veel? 2 miljoen Newton? Dat is 30 procent meer dan de vulken van Ariane 6 momenteel. Die zit op 1,3. Dat is wel echt een forse stap die je dan omhoog moet zetten. En dat lijkt dan de herbaar uitbraak. En dan een heleboel naast elkaar met een grote strik er omheen. Terwijl ze ook de SpaceX raketten werken. Waarschijnlijk wel. Dat zegt dit verhaal nog niet, maar dat zou je wel verwarmen. Maar goed, dat er toch wel echt een stap vooruit wordt gedaan. Al is het in dit natuurlijk nog maar feest A-studies. Maar dat is natuurlijk wel hard verwarmend als Europaan. Maar 2030 lijkt me inderdaad technisch, ook technisch amateurus. Maar goed, we gaan zien. Ook dat zullen we natuurlijk goed volgen. De plaatjes waren wel mooi. Daar heb je plaatjes en gedoe. Ik ben benieuwd of dit in de huidige tijd van commercialisatie... of dit niet een beetje too little, too late is. In de zin van, uiteraard willen we allemaal weer onafhankelijk zijn van Amerika. En zeker nu Iedlon niet wat gilliger is. En wil je daar onafhankelijk van zijn. Maar ik vraag me af of het commercieel interessant gaat blijven... om voor onszelf weer een superheffie erbij te hebben. Dat is natuurlijk de vraag. Of inderdaad dat type raket is wat je nodig hebt. Straks vraag ik me ook wel af. Maar het gaat natuurlijk ook heel erg om de kost per kilogram to orbit. Daar zijn de studies echt op gemikt. De studie van van der Ochsburg kwam uit op 200 dollar per kilo. En zat Ariana Group ietsje hoger. Maar dat is uiteindelijk door die herbruikbaarheid wel waar je naartoe moet. Want je zit momenteel rond. Ariana 6 weet ik niet helemaal over, maar zal nog in de duizenden zitten. En SpaceX mikt ook op die 200 dollar per kilo. In de tijd van de Space Shuttle was het 25.000 of 30.000 dollar per kilo. Dus het was echt veel, veel, veel meer. Met de Ariana 5 en de Vega is het 20.000 kilo per kilo. Dat hangt dan nog van de orbit af. Maar daar zit de eigenlijke revolutie. Maar wat ik ook in deze podcast vaak heb gezegd... de vraag is natuurlijk waar de markt dan is. En of je niet het risico loopt dat je de lage ruimte tot de halve veld... en dat die op een gegeven moment onbruikbaar wordt... om dat veel te vol met het rapport. Dat is niet van risico vrij. Maar het feit dat eraan gewerkt wordt om in ieder geval... die proberen die achterstand in te halen, dat is natuurlijk wel heel fijn. Ja, dat zeker. Dat was hem voor mij. Hebben jullie nog nabranders? Misschien een klein nabrandertje. Ik heb wel in de vorige keer een kijktip gegeven. Ga naar dit theaterstuk of ga daarna. Nu is mijn kijktip, ga naar de ruimte van het museum SpaceX in Noordwijk. En waarom zeg ik dat nou? Ik ben daar al bestuurslid, maar de huidige directeur is weggegaan. We zijn er weer voor nu. Ik mag tijdelijk even haar rol waarnemen. Het gaat niet om mij, maar het gaat erom dat het leuk is... als de mensen naar het ruimtevaartmuseum komen. Het is een gaaf museum. Dus ik zou zeggen, kom naar Noordwijk en bekijk alle prachtige ruimtevaartvoorstellingen. Inclusief de capsule van onze grote held, André Kuipers. Dat kan ik van harte aanmoedigen. Ik hou ook van SpaceXpo, dus ga daar vooral heen. En mocht je belangstelling om daar de directeur te willen worden... dan meld je bij Filip Schoonjans. En je hebt dus nu de grote kans om Filip Schoonjans in de leefende lijn te zien. Oh wow. Je zegt dat niet, ik weet niet of dat een aanbeveling is. Hij staat open voor handtekening. Files voor de deur. Omdat bombshell. Sluiten we af, jongens. Dankjewel, Filip Schoonjans, directeur van SpaceXpo. Dankjewel, Nick. Mijn naam was Michel. En ik dankjewel luisteraars uiteraard. En tot de volgende keer. Tot ziens.