Starship booster succesvol opgevangen en de lange reis naar maan Europa is begonnen

Dit is een BNR podcast. Welkom allemaal bij een nieuwe Space Cowboys, aflevering 158 alweer. En ik sta hier met mijn co-host Michel van Baal. Goedendag allemaal. En we hebben een hele bijzondere gast vandaag. We hebben een hele bijzondere gast. Extra Space Cowboys. Extra Space Cowboys, genaamde Herbert Blankesteijn. Blankesteijn, he? Blankesteijn. Dank je wel. Weet je dat nou nog niet? 158 alweer. Daarom. We zien je zo weinig Herbert. Kan je even uitleggen waarom jij een bijzondere gast bent geworden? Ja. In plaats van niet meer onze mede co-host. De reden dat dat zo is, is dat ik weg ben bij BNR. En de status van deze aflevering, van mijn aanwezigheid in deze aflevering, is een beetje onhelder. Gaan we het zo direct wel over eens worden. Maar ik ben dus weg bij BNR. En de bedoeling van deze aflevering van Space Cowboys is dat ik afscheid zou nemen. En of ik dat dan echt ga doen, dat laat ik nog maar even in het midden. Kan ik jullie nog een beetje chanteren de komende uur? Als jullie aardig genoeg zijn. Wij van de andere Space Cowboys vinden dat we af en toe nog even moeten terugkomen. Ja, daarom. En we nodig hem ook heel graag uit. En dan zijn we meteen ja. Dus in ieder geval is dit de eerste aflevering van Space Cowboys waar ik in zit na mijn afscheid bij BNR. Dat kunnen we in ieder geval met zekerheid zeggen. En ik ga mezelf gewoon even goedweren hier vandaag. Ja, en voorlopig ben je gewoon nog onze gast bij Space Cowboys. En doe je dat nog wel eens? Ik denk dat ik kan memoreren, misschien moet ik dat even doen, dat we een Space Cowboys-borrel annex-diner hebben gehad met z'n allen van ons team. Bij mij thuis, wat ik als een warm bad heb ervaren, waar ik van... de club ook prachtige cadeaus heb gehad. Onder andere een patch die in de ruimte is geweest. Met de foto van André Kuipers erbij en zo. En een stuk mars. Ja. Noten op benen. Een stukje mars. Ik heb een stuk mars in huis. Zo vet. Ja, dat is heel gaaf. Dus dat is allemaal prachtig. Dus ik ben gunstig gestemd, ik ben vol goede moed vandaag. En laten we het over ruimtevaart gaan nemen. Ja, goed. Wat zou ik één ding nog over zeggen voor de luisteraars natuurlijk ook. Maar ik weet niet of iedereen deze podcast van over de ruimtevaart gaat nemen. Ik weet niet of iedereen deze podcast van over het begin er waar luistert maar. Herbert is natuurlijk wel gewoon de vader samen met Thijs. De vader van deze podcast. Dus vandaar dat we toch wel... De grote initiator. ...gepast is om even bij dit momentje te staan. Zeker. Ik denk dat ik namens veel luisteraars spreek als ik daar in ieder geval... mijn dank toch even expeditie voor wil uitspeken. Zeker. En jullie er graag bij hebben. Graag gedaan tot nu toe. Wat is... Herbert, wat we altijd aan het begin doen is we vragen iedereen... Herbert, wat is jouw belangrijkste of leukste onderwerp? Mijn leukste onderwerp is denk ik wel de ballonvaarten die Richard Branson... wil gaan organiseren. Het wordt steeds lager. Ja. Hij is terug naar ballonvaarten. Hij stelt zijn doelen steeds bescheiden. Maar het is wel een leuk verhaal. Dus dat ga ik straks vertellen. Ik ben benieuwd. En jij, Michel? Ik wilde het even hebben over Clipper. Europa Clipper is onderweg. En niet zozeer over de wetenschap die hij gaat doen. Maar over de toch wel in mijn vrij bijzondere reis die dat ding maakt... voordat hij voordat die wetenschap gaat doen. Ja, we gaan wat uitgebreid over hebben. Ik heb een klein reportage met Gideon Kuckuck van de Einstein Telescoop in Maastricht. Als hij er ooit komt. Maar daar gaan we het dan dadelijk over hebben. Dat was heel leuk. Maar ik denk dat wij gaan beginnen bij SpaceX. Wie heeft het niet gezien? Ik denk dat weinig luisteraars is ontgaan. De booster. En Starship zijn goed gelanceerd. Starship is uiteindelijk ook goed geland in de oceaan. Zelfs met een live shot. En natuurlijk de hele wereld zag het. Die booster 12 werd weer opgevangen door de Meccasilla, de grote toren. En daarmee is er gewoon een enorme meldpaal behaald. Want zowel de booster als het ruimtevaart schip zelf. Ze vliegen. Ze kunnen landen. Nou, alleen nog bijntanken. En dan is het... Dan is het aardig. Dan kan de miljoenenstad van Elon Musk worden ook geland. Ik denk dat Starship ook nog geland. Dat is de volgende nog. Starship is wel geland. Je zag hem wel netjes neerkomen. Maar vervolgens ook onder water. Heb je dat shot gezien? Nee. Op een gegeven moment wordt het hele beeld groen. Het lijkt er dan dus echt behoorlijk op. Alsof dat ding gewoon even bloem. Gewoon even naar beneden zakt. En weer boven komt. En ook zo bizar dat er dus midden in die Oceaan... Dus een dronebootje met goede camera en Starlink waarschijnlijk erop aan het wachten is. En dat het allemaal weer perfect lukt. Ja, en het is toch knap dat je dat binnen een straal van een paar kilometer kunt. Want 100 kilometer is wel knap. Maar daar kan zo'n drone natuurlijk naar bij komen. Nou, Michel, dan komt de belangrijkste vraag. Geloofd je nou in dit hele concept of niet? En moet je nou een hoed opeten of niet? Nee, ik geloof niet in dit hele concept. Michel eet schoenen. Ja, ik geloof niet in schoenen. Hebben we er niet nog ergens een kratje bier of schoen staan? Het antwoord op het is nog steeds nee, overigens. Ik geloof niet in de businessmodel. Dat is wat ik eigenlijk ben daar heel consequent in. Waarvan precies? Van Starship. Weet je wel, dus of dat commercieel of er een markt is waarmee je commercieel, zeg maar, dit ding in ieder geval kan laten vliegen op de manier waarop Musk het van plan is. Om het zo'n specifiek van plan is. Dat heeft een beetje te maken. Ik heb altijd wel gegloofd dat ze zou lukken. Ik vind het wel knap en het gaat sneller dan ik had gedacht. Ik vind het technologisch fantastisch voor de goede orde. Maar of je hiermee, zeg maar, of je hiermee geld kan verdienen, dat vraag ik me wel af. Omdat je altijd ziet bij ruimtevaart, uiteindelijk is het toch wel of je vaak de belasting betalen, die de ruimtevaart aandrijft om het zo maar even te zeggen. Dat geldt ook van Musk voor een heel groot deel. Een groot deel van zijn klam die ziet los van zijn eigen starlink, zijn overheidscontracten. En de vraag is of je met zo'n enorme raket of je voldoende business hebt om te kunnen doen wat, hoe noem je dat? Starlink noem je inderdaad. Volgens mij is het het argument. Maar dat is oncontroleerbaar voor ons op dit moment omdat we de getallen nog niet kennen. Het idee is dus dat er een grotere starlink satelliet omhoog kan, waardoor er meer bandbreed overheen kan, waardoor er meer mensen op kunnen. En het idee is dus dat starlink uiteindelijk ook voor die marsreis gaat betalen. Maar je hebt wel een groot gelijk natuurlijk, dat overheidscontracten voorlopig nog het zijn. Het idee is natuurlijk dat dan de kosten eigenlijk zo ver omlaag komen, dat andere partijen ook maakt. In dat hele marsverhaal geloof ik voor de goede orde helemaal niet. Daar wil ik nog best weer een schoen over hebben. Maar ik heb al tien jaar geleden al geroepen dat ik er niet van geloofde dat er over tien jaar, en dat is tien jaar geleden, had ik in ieder geval gelijk. Dat er geen marsstad zou zijn. Dat er niemand op mars stond over tien jaar. De nieuwe belofte is, want dat is ook een nieuwe belofte, dat het over twee jaar, over vier jaar moet gaan gebeuren. Twee jaar, ja. En dat is ook een nieuwe belofte. Het idee is dus nu dat het over twee jaar, over vier jaar moet gaan gebeuren. Twee jaar experimenteel, vier jaar met mensen. Ja, dat is dan het idee. Technologisch over de hardware kan je natuurlijk niks anders zeggen dat het een heel groot succes was. En dat er waarschijnlijk ook de volgende er relatief snel aan komt. En dan weer een vlucht, een goede landing, er is ook een tweede toren bij gebouwd. Dus al die hardware wordt wel ontwikkeld. En volgens mij is dan toch de maan, is dan in principe de eerste stop. Dus dan kunnen we eigenlijk ook zien of het allemaal werkt en of het goed gaat werken. De marsstad, dat is wel weer een volgend probleem. Ik weet niet, heb je er trouwens ook nieuws meegekregen van Michael Bloomberg? Die zegt van stop met FLS? Ja, Artemis wordt niks. We hebben het niet in de lijst gezet, maar dat is wel belangrijk hier. Dat ook. Daar ben ik er sowieso mee eens, maar daar hebben we het vaak genoeg over gehad. En ik las ook ergens het nieuws dat Musk blijkbaar had gezegd dat je ook een lening kon afsluiten voor de vluchten. En die je dan plekken kon terugverdienen door te werken op mars. Door op Trump te stemmen? Nee, dat laten we het niet eruit laten, maar dat je met werken op mars je reiskosten komt. Jeetje, dat is echt wel leuk. Ja, ja, ja. Hoe koloniaal kun je denken, denk ik. Maar goed, daar krijg ik er wel hele nadele vibes van. Ja, dat is gewoon 100 jaar geleden zo'n company town waar je dan alles... Je krijgt uitbetaald in Musk, Dogecoin en je mag het alleen uitgeven bij SpaceX en Luren. Je geloof ik helemaal niet. Maar om even terug te gaan naar techniek, want die twee dingen zijn wel aan elkaar in mijn beleving verbonden. Want we hadden in de app group ook een discussie over waarom land dat ding nou eigenlijk niet op pootjes. Even goed om daarover te hebben. Ik pak er even bij, van een SpaceX medewerker even een exclusief uitleg voor over. Ja, de antwoord als ik door mag, voordat ik jouw gastvriezoet wegmaak. De antwoord is er ook gewoon gewichtsbesparing. Als je daar pootjes onder moet zetten, dan moet het enorme poten worden om te zorgen dat het ding niet omvalt. Het is natuurlijk wel vliegende dom te horen bij spreken. Omdat over renteblouwen heb je heel veel gewicht aan poten nodig. Maar het belangrijkste argument, inderdaad volgens onze collega Filip Sonerjans, die melden dat het inderdaad gewichtsbesparing is, maar het heeft ook heel erg te maken met de turnaround-tijd. En daar haakt het op elkaar aan. We willen eigenlijk bijna binnen een dag dat ding opnieuw kunnen lanceren. En daar zit mijn twijfel van, maar zoveel lanceringen heb je daar dan de markt voor, dat vraag ik me af. Maar binnen een dag opnieuw lanceren, en wat is dan het probleem? Enerzijds, in die Falcon 9 moeten ze die pootjes elke keer revurbissen. Dus ze breken af of zo, of daar hangt-ie helemaal op, dus ze moeten er nog een nieuw pootje eronder zetten. Ze moeten daar niet voor iets mee doen, want dat kost tijd. En het tweede probleem wat je hebt, en dat is wel waarom, zijn die chopsticken, die vangmechanisme, bruyant. Het tweede punt is, je ding is echt een domtoren, het is een gigantisch apparaat. Als die ergens landt, ook al is het in de buurt, en er staan daar pootjes, zo'n ding verplaatsen, is het hartstikke moeilijk. Dus het kost heel veel tijd om dat ding te verplaatsen. En als je hem dan opvangt op de plek waar hij ook gelanceerd wordt, laat je hem zakken. Dan kun je weer verder. Dus het is vanuit die gedachte van die turnaround-tijd, is het heel slim. Maar het heeft dus ook heel veel met performance te maken, omdat het gewoon zo veel kilo's scheelt. En dus hoeven ze dan ook die propellant niet meer omhoog te nemen. Artie, Matthews, Jayden komen het. En je kunt er verder mee komen. Dus in die zin is het inderdaad goed bedacht. Ik heb nog een factor bedacht trouwens, als je zo'n ding laat landen op pootjes, dan wordt die ondersteund op een laag punt. En we hebben ze allemaal wel eens zien omvallen. En vang je hem op, dan doe je dat op een hoog punt, dan heb je dat hele omvallerisico niet. Dat is waar. Op betreft is het nog veiliger. Hij hangt netjes. Hij hangt dus niet op die grid-fins. Hij hangt op een soort van kleine pootjes die ernaast hangen. Dat is toch anders dan ooit bedacht was. Dat was voor mij nieuw op de dag zelf. Dat had ik niet meegekregen. Ja, je kunt je afvragen of je niet de constructie van de raket dan op die plek moet verzwaren. Maar blijkbaar is er toch niet zoveel dat dat alle winst ongedaan maakt. Ik kan me voorstellen, maar dat is puur speculatie om het ook met schommelen te maken heeft. Dat maakt natuurlijk wel uit. Je vangt dat ding, maar je zag het ook, hij kwam een beetje schuin aan. Dus hij heeft ook niet meteen al zijn momentum kwijt. Dus als een schommeltje gaat hij natuurlijk schommelen. En als je hem te hoog vangt, kan ik me voorstellen dat hij... Dat hij iets te veel zwiept. Ja, dat het handiger is om hem lager te hangen, omdat je dan minder het schommel-effect krijgt. Maar dat zit ik te plekken in. Dat is ook niet precies. Dat gaan we ook wel de komende keren zien hoe het gaat. En ook nog een leuk updateje was natuurlijk dat hij Vin de vorige keer maar wegfikte van startje op zelf. En dat hij terug terug de ramp ging in. En dat ging dit keer ook een stuk beter. Nog steeds niet perfect. En er kwamen nog steeds taals naar beneden. En was het natuurlijk ook nog die motor die kapot ging? Hij kwam een beetje brandend naar beneden. Dat is de vraag of hij kapot ging. We weten het niet. Voor de goede orde, er is weinig informatie over. Maar je zag als je naar het filmpje kijkt, dan zie je hem naar beneden komen. En op een gegeven moment vliegt het boven het motorcompartiment de boel in de fik. Althans dat lijkt te gaan branden. En de vraag is een beetje wat daar gebeurt. De speculatie die ik hoorde, en nogmaals ik weet het ook niet om. Maar de speculatie die ik hoorde heeft dat het te maken heeft met de manier waarop je die motoren uitzet. Dus je komt naar beneden en dan moet je een aantal van die motoren zetten ze uit. Maar die kun je, het is een vloeibare wandstofmotor, die zet je niet hard aan uit. Dat gaat langzaam. En dan komt het dus eigenlijk nog brandbaar materiaal door die motor heen. Wat door die motoren die nog wel branden volgens een fik wordt gezet. En dan krijg je een soort flamethrowback. Dat die raket natuurlijk in zijn omgekeerde richting beweegt. Maar als je gaat de ding omhoog is de vlam achter je. Maar nu ga je naar beneden. En dan slaat die vlam dus om die raket heen. En dat heeft waarschijnlijk, ook omdat Mark meldde dat hij had gezien dat er ergens een schot was weggevallen. Dat heeft waarschijnlijk isolatie materiaal van die motoren in de brand gezet. Plus dat wat ze aan extra brandstoffen waarschijnlijk aan het venten waren. Hoe zeg je dat? Aan het wegblazen? Aan het luchten. Dat die in de fik vliegen. Dus dat die vlammen die je zag daarvan eigenlijk redelijk normaal waren. Het is wel een probleem wat waarschijnlijk bij die nieuwe Raptor 3 motor gehad. Die veel 3D geprint geavanceerder was. Dat die waarschijnlijk zijn daad niet speelt omdat die helemaal die hitteschilder niet... ...die warmteprotectie niet nodig heeft door de opbouw. Ah, vandaar. Ja, het is ook elke keer opnieuw kijken welke er nou precies omhoog gaat ook. Het is moeilijk voorspellen welke booster het zal zijn en welk schip. Dus het is ook even afwachten wat nu de volgende keer weer komt. Wil ik even het gesprek ombuigen naar iets anders. Wat hier wel sterk mee samenhangt. Want Mask is natuurlijk wel op andere manier de hele tijd in het nieuws op dit moment. Om allerlei redenen. En ik denk dat wij het daar toch even over moeten hebben. Want... Ik vind het... even kijken. Hoe formulier ik het goed? Ja, biegt is op. Biegt is op. Ik zei net al voor de uitzending van Michel, volgens mij mag ik dan een hoed gaan opeten. Ik geloof ergens wel dat als je de infrastructuur bouwt... ...dat je uiteindelijk naar Mars kan. Nu zijn alle grote beloftes van Mask altijd al overdreven geweest. En zo'n ding als een miljoenenstad en over een decennium al. Dat heb ik altijd schroomelijk overgeven gevonden. Maar de centrale premissen van een nieuwe samenleving op Mars, daar geloof ik wel in. Dus ik denk, ik heb wel het idee van waarom wil je ze zijn weg? Als iedereen nukkig zegt, nee, we blijven wel hier. Dan gaat het inderdaad nooit gebeuren. Maar als je op een gegeven moment de hardware hebt en de wil, dan lukt het wel. Maar je moet dan wel een roerganger hebben die blijft inspireren. En Elon Musk heeft zichzelf de afgelopen twee jaar... ...ja, onsterfelijk belachelijk gemaakt. Zo wil ik het wel zeggen. In jouw ogen? In mijn ogen? Maar ook in mijn ogen. Want je kan natuurlijk zeggen... Hoe kan mijn ogen? Oké, ik denk even aan. Als je... Nee, ik wil het wel even handig. Als je in Trump aanhangen bent, dan zal je nu zeggen... ...en ik ga Thijs Roes met een e-grek op Twitter nu bestoken. Dat mag. Maar het gaat erom dat hij de man is van First Principles. Die zogenaamd tien jaar lang altijd zei... ...even weg van alle noise, terug naar het begin. Kan iets of kan iets niet. Maar als je het goed ziet, daar zit een mate van feitelijkheid in. Een soort van... Wetenschappelijke benadering. Een feitelijke benadering van dingen. Die hij gewoon volledig heeft losgelaten. Volledig. Je kan bijna niks meer van wat hij op zijn Twitter zegt... ...eigenlijk serieus nemen. Ik ben geen goede softwaremaker en geen goede hardwaremaker. Hardware weet ik helemaal niks van. Software weet ik slechts een heel klein beetje wat van. Maar ik heb wel geschiedenis gestudeerd. En dat is een van de dingen die je bij de allereerste les... ...even uit de wereld krijgt geholpen. Hoe je dingen interputeert. Hoe je bronnen interputeert. Hoe mensen in de wereld staan. Zodra je hem ziet praten over een ander vakgebied dan zijn eigen vakgebied... ...dan is het gewoon tenekrommend het uitingen van een 14-jarige jochie... ...met veel mening en weinig kennis. Om de havenklap. Of het nou over Europese zaken gaat. Of het nou over Amerikaanse immigratie of over stemrecht in de Verenigde Staten. Het klopt allemaal feitelijk gewoon niet. En vervolgens spreekt hij zijn steun uit voor iemand die toch feitelijk gezien... ...geeft geprobeerd de Amerikaanse democratie om Zeptal te helpen. Dat mag allemaal. Ja, die raden komt zo ten einde. Dit mag allemaal. Maar als je zegt, vervolgens gaan we met z'n allen naar Mars... ...om een nieuwe samenleving te creëren, dan heb je een probleem. Nu ben je opeens technofascist, techno-dictator geworden... ...uit de boekjes die hij had waar hij zo fan van is. Hij is inderdaad de dark mega geworden, waar hij het altijd over had. Ik kan hem niet meer serieus nemen. En dat is wel een groot probleem als hij zulke grote plannen heeft. U luistert luisteraars naar een stukje rouwverwerking van iemand die een helter is kwijt geraakt. Dank u wel. Dit was mijn tetrapt. Oke. Nee, maar toch, het feitelijk wel. Absoluut, ik ben bezet met een helter kwijt geraakt. Ik volg SpaceX sinds 2010, denk ik. Ik geloof nog steeds in de missie, naar Mars gaan, in de maan, naar de maand gaan. Maar je hoeft Maast niet serieus te nemen op zijn ideeën over hoe die samenleving eruit komt te zien. Sterker nog, laat hem maar alsjeblieft gewoon engineer zijn en er nergens anders over hebben. Ik heb ook vaak gezegd, ik ben niet eens zeker of hij dat wel is. Weet je, in de zin van... Dat denk ik wel. Ik denk dat daar een hoop over onzin over... Ik denk dat hij uiteindelijk bij SpaceX, het succes van SpaceX, vooral bestaat uit het feit dat die hele goede mensen op het hele goede moment... ...in het goede dynamiek... En de juiste beslissingen. ...vol voor de juiste koers en een flinke hoeveelheid koppigheid iets fantastisch heeft gedaan. Maar niet omdat hij een ruimtevaart engineer is. Ja, dat klinkt een beetje lullig, maar daar geloof ik niet zo. Omdat hij een engineer is. Omdat hij uiteindelijk, zie je toch dat hij bepaalde principes uit softwareontwikkeling bij raketontwikkeling heeft toegepast... ...om vervolgens weer toe te passen bij z'n Nederlandse auto's. Op hoog systeemniveau herkent hij waar die kansen zitten. En is de minister waar die goed in is gebleken in financiële acrobatiek? Ja, dat. Nou ja, maar u dus ook eigenlijk heel vaak zeggen van... Over jou en het businessmodel van Starship, in wezen heeft hij daar altijd wel over nagedacht. Hij begint juist bij, levert het nou wel of niet geld op? Want anders dan heeft het geen zin. Nee, nee, maar dat staat voor mij ook wel vast. Ik heb altijd het idee, als ik hem zie praten, over de echte raket. Die extreem geïnteresseerd is hoe het werkt. Hij is niet degene die het bedenkt. Dat geloof ik niet. Nou, dat jobstik is een beetje onduidelijk. Maar waar dat idee vandaan komt is dan onduidelijk. Maar wat dan vervolgens heel duidelijk is, is dat hij degene in de meeting zegt... ...hij houdt eraan vast, hij wil dat mensen het doen. En uiteindelijk zie je het dus ook op die manier gebeuren. Of het nou de beste oplossing is, daar kan ik niet over oordelen. Maar dat het uiteindelijk dus toch lukt, terwijl er hele volkstammen... ...altijd staan te schreeuwen dat het allemaal toch niet gaat lukken... ...dat vind ik ook heel rietant. Maar goed, dat weet Hammen niet echt natuurlijk. Dus misschien wordt dat ooit later nog wel eens duidelijk. Maar goed... Maar de namen Howard Juge, die zegt u ook nog wel. Ja, hij is een kluisenaar. Geworden, geworden. Een 100 jaar geleden was het een vliegtuigenbouwer. Ook heel toepasselijk en een filmmaker. Ook nog steeds toepasselijk met het hele ex-verhaal van... ...Ila Mask. Maar je ziet hem heel duidelijk die kant op gaan. Gewoon, hij was eigenzinnig en koppig. En daardoor kreeg hij veel voor elkaar. Nu is hij zo eigenzinnig en koppig... ...dat hij zichzelf ook in een hoekje heeft geverfd. Ja, maar de interessante vraag in dit verband om het even uit elkaar te halen... ...heeft SpaceX Musk nodig? Weet je al, van in deze vraag. Heeft Musk Trump nodig of heeft Musk Harris nodig? Wat hier natuurlijk achter zit, ik heb niet zo'n behoefte om te gaan speculeren... ...over de persoonlijkheid van iemand die ik niet ken. Maar wat hier natuurlijk wel een beetje achter zit... ...is dat Musk natuurlijk wel heel veel last heeft van de regulatie vanuit de overheid. En anti-Muskheid. Nee, maar even los daarvan nog. Maar de FAA zit hem continu in de weg. Hij kan niet opschieten. Moest Zeehonden nog telefoon opdoen. Hij moest spraken doen dat geen haaien werden geraakt bij de serie van Starship of zo. Hij mag niet dat hele stuk natuurgebuurt verkloten. In alle eerlijkheid zijn dat namelijk regels. SpaceX krijgt een aanklacht omdat ze geen asielzoekers aannamen. Terwijl ze die aanklacht hadden over dat ze geen asielzoekers aannamen in de cafeteria. Terwijl het natuurlijk gewoon zo was van ja, maar we moeten ze weghouden bij rakettechnologie. Dus natuurlijk hebben we dit niet. Dat zijn allemaal van die gekke dingetjes dat je denkt ja, natuurlijk wordt die dwars gezeten. Dus ik snap ze, ik snap de stragerijen ook wel. Ja, oké, maar dat vind ik dan wel weer een flauw kul. Maar eerlijk gezegd, die FAA, die overheidse diensten die toezicht houden... Hij zit ook in de stroming van mensen die gewoon geen toezicht willen. Dat de overheid zich niet met hun dingen bemoeit. Maar die overheid is niet voor niks. Ik zag ook een interessante... In die zin vind ik het politiek heel cynisch. Dan stel ik me op achter iemand waarvan ik hoop dat hij de boel sloopt. Ja, dat hij de boel sloopt. Dat hij er gewoon met een sloophamer doorheen gaat en dan doen we het op die manier. En dat disqualificeert hem volgens mij heel erg. Dat is dat hij het doel heiligt vervolgens alle middelen en dat was hij niet. Dat was hij niet. Vijf jaar geleden of tien jaar geleden. We zouden naar Mars omdat het mis zou kunnen gaan op aarde. Maar dat laatste, daar is hij nu druk bezig. Het leven gaat wel door en de ruimte vaart ook. Dus ik stel voor dat we hier straks nog even bier over drinken. Ja, ik wil er één ding over zeggen over die FEE. Daar heb ik ook wel een interessante discussie over langsgekomen. Ellie in Space, ik weet niet of jullie haar volgen. Ze is één van de weinige goede journalisten die gewoon Elon Musk volgt. Ellie in Space? Ellie in Space, zij zit daar in de buurt. Volgens mij zit ze in Alabama uit mijn hoofd. Maar doet meerdere van zulke dingen. En je merkt dat zij gewoon een journalistieke achtergrond heeft. Waardoor zij gewoon ietsje scherper erin gaat dan anderen. Interessante discussie via haar platformen over of de FEE nu wel de beste instantie is ook hiervoor. Want die zijn gewoon gewend aan het plannen van jarenlang. En dan één lansering, die zijn niet gewend aan meerdere lanseringen per dag. Moet er niet inderdaad een dienst komen die gewoon, omdat de ruimtevaart nu helemaal booming is, iets meer hiermee in tune is. En dat is eigenlijk ook een hele redelijke denkgang. Dat je gewoon denkt, dit gaat alleen maar meer gebeuren. Moet er niet een betere instantie komen. Als je veel meer ruimtevaart wilt gaan doen, dan zul je dus ook, dat vraagt dus ook om veel meer toezicht per definitie, om het zo maar even te zeggen. Dan heb je groter overheid nodig. Maar ook om meer gestroomlijn toe te lichten. En eigenlijk wil je natuurlijk wel, dat mag je wel vragen van zijn overheidsdienst, dat je kijkt, je beweegt al even mee. Want als dat heel hard beweegt, dan kan het wel zijn dat je op een andere manier toezicht moet gaan houden hierop. Maar ik mijn indruk is, Musqwil überhaupt geen toezicht. Dat maakt geen miksel. Ik moet zeggen, hij was er altijd veel redelijker in dan nu. Nu is het inderdaad te sloophaar, maar tien jaar geleden was het heel vervelend. Maar het moet nou eenmaal. En dat merk ik niet meer. Nou, voor later en voor het biertje en bovendien bij de volgende aflevering, is dat één dag na de verkiezingen. Nou, dan zullen we het wel zien. Technologisch blijft het nog steeds bijzonder knap. Technologisch blijft het nog steeds bijzonder knap. Ik heb daar hele mixed feelings bij. Ja, nou, mixed feelings, dat is wel even de prachtige afslouwing hiervan. Welkom in mijn club. Ja, precies. Wat gaan we nu samen schoenen eten? Herbert, we gaan eventjes naar jou. Heb jij een mooi verhaaltje om ons? Nou, het sluit me zo ver er aardig op aan dat ik ook even wil terugkomen op iets waar we het afgelopen week zo niet weken druk over hebben gehad. We hebben gehad namelijk de kometen. Ja. En ik zeg met nadruk, meerfout, kometen. Want ik heb dat niet zo vaak meegemaakt dat een nieuwe komeet zo snel volgde op een eerdere komeet. Ja. We hadden dus, en dan moet ik oppassen dat ik de uitspraak een beetje goed heb, Tsuchin-chan. Sommigen zeggen Tsuchin-chan Atlas. Want hij is ontdekt door het, even kijken hoor, het Asteroid Terrestrial Impact Last Alert System, afgekort Atlas, dat gevestigd is op Hawaii, waar ze druk zoeken naar astroïden, maar soms ontdekken ze per ongeluk een komeet, omdat die dan ook tegen kunt komen. In elk geval, die Tsuchin-chan, die is nu nog zichtbaar. We nemen dit op op 23 oktober, als ik het goed heb. Ja, 23 oktober. Zal nog een paar dagen zichtbaar zijn, maar gaat steeds verder weg van de zon en van de aarde, dus wordt steeds minder helder aan de hemel. Wordt echt moeilijk om hem nu nog met blote ogen te zien. Was het al niet zo? Is het jullie gelukt? Het is mij niet gelukt. Mij ook niet gelukt. Ik heb veel mensen gezien die mooie foto's op internet zetten. Ja, de camera, ik heb het vervelen. Ik heb het vervelen. Mijn balkon, wat de goede richting uitkijkt, toen stond hij precies boven de lampen van het hockeyveld. Ik ben naar een toren gefiet en uitgekeken. Ik kijk toren in het berger bos met geen lamp honderden meters in de ontrek, zo niet kilometers. En ik heb me ook niet gezien. Ik moest wel naar het hoorizon kijken waar allerlei Duitse dorpen lagen, dus dat was ook was erg. Die camera's zijn natuurlijk wel veel beter in dit soort dingen. De belichtingsheid van 10 seconden was redelijk de norm geloof ik. En telefoon die, als het op een gegeven moment noorderlicht, toen zijn mensen ook van rennen buiten voor het noorderlicht. Dat zag ik toen heel klein beetje met mijn camera. Gewoon mijn telefoon. Toen explodeerde het scherm af. Dus het is soms ook heel moeilijk om de foto's online te matchen met je eigen. Ik heb hem wel gezien, maar dat was door het telescop. Dus dat is bescoopt dan. Dan moet je ook op opties eten waar je dat ding heen. Dat heb ik er behoorlijk lang over gedaan om het krank te vinden. Ik had een verrekijker bij me, maar het lullige is als je door een verrekijker kijkt dan kun je je niet oriënteren. Dan weet je niet of je naar boven moet of naar beneden moet of links en rechts. Het is echt heel lastig. Dus dat ding heb ik snel weggelegd. Ik ben een hele tijd staan scannen, hopen dat je hem op de goede plek ongeveer vindt. Kijk, dat is zo'n crime. Het is een bewikkelde. Mensen daar een hobby van maken is mijn raadsel. Maar goed, de opvolger staat alweer klaar. Dat is C2024S1. Ze hebben nog niet de moeite genomen voor zover ik weet om hem een echte naam te geven. Je herber Blankesteijn. Haha. Dat is wel leuk. Sorry, wat gaat er over? 27 september is hij pas ontdekt. En wat ik leuk vind aan dit verhaal is dat hij vermoed wordt, dat kun je niet zeker weten, dat hij onderdeel is van de komeet van 1106. Die langs kwam in 1106? De grote komeet van 1106. Waarvan dus gezegd wordt dat hij helderder was dan de volle maan. Dat soort uitdrukken uit overgeleverde verhalen, want beelden waren er niet. En hij vermoed wordt dat hij daar onderdeel van is. Dat wordt ook vermoed van de grote komeet van 1882. Wat ook een schitterend ding moet zijn geweest. Ik lees een waarneming uit Japan dat hij een staart had die zich uitstrekte over 100 graden. Dat betekent dus meer dan van de horizon tot aan het zenit. Dat is 100 graden. Dus dat is gigantisch. Waarschijnlijk was er toen veel minder omgevingslicht. Maar dan nog. Dat wel. Die komeet van 1106 is toen al in stukken gebroken. Dat is waargenomen. Ik heb even gekeken naar de banen. Dan krijg je bijvoorbeeld... Even kijken of ik dat snel terug kan vinden. Die komeet van 1882. Die had een abhelion. Het is het verste punt van de zon af van de komeet. Dat is een komeet van 1882. Dat is een komeet van 1882. Dat is een komeet van 1882. Dat is het verste punt van de zon af van 145 A 150 astronomische eenheden. In astronomische eenheden is afstand zonaarde. Op die schaal moet je denken. En een periële omdichtste nadering tot de zon van nog geen 100ste astronomische eenheid. Bij die andere komeet, ik snap niet alle cijfers op bedreunen. Maar heb je soortgelijke verhoudingen. Ze vallen zonder toe natuurlijk ook. Maar omdat bij zulke uitgestrekte banen de omlooptijden behoorlijk kan variëren... De verschillen in die omlooptijden zijn heel aanzienlijk. Dat zijn dan weer belangrijke verschillen. Gaan we die kunnen zien? Die gaat waarschijnlijk mogelijk met de blote oog te zien zijn. Ik maak nog een vergelijking. Dat is met de komeet Ikea Sekin. Die was in onze contrein in 1965. Ik ben toen als jochie van zeven door mijn ouders uit mijn bed getimmerd. Ruim voor zonsopgang. En meegesleept naar de Hilversumse hei. Om de komeet Ikea Sekin waarvan de verwachtingen hooggespannen waren. En ik heb hem niet gezien. Alweer niet? Er zit een lijn in jouw leven. Ik heb weleens komeeten gezien. Maar die Ikea Sekin daarvan werd dus gezegd die zou wel eens magnituurde min 10 kunnen worden. Dat is de maan. De maan is min 5. Hoe werkt deze? Hoe negatief of hoe spellig? Het is ooit bedacht voor sterren. De sterren die nog net zichtbaar zijn met het blote oog hebben magnituurde 5. Het was eigenlijk gewoon een nummering. De helderste sterren aan de hemel hebben magnituurde 1. En dan geloof ik dat Sirius, die hadden ze even vergeten. Of dat hebben ze later meer geformaliseerd. Toen hebben ze gedacht als we dit volm willen houden dan moeten we ook naar de negatieve cijfers. Staat er een min voor is het heel helder. De space station als dat zijn alle helderste is min 3, min 4. Dat zie je ook heel goed natuurlijk. Magnituurde min 10. Zie je dan de verspiegeling van de zonnepanelen? Kan je ook daarnet de lampjes naar binnen? Nee, je ziet de verspiegeling. Dat dacht ik al. Deze kometen leverden op de grond schaduw en op. Zoals je die ook ziet bij de volle maan. Dat ga jij nu ons als onze luisteraars beloven hebben. Nee, dat ga ik ze zeker niet beloven. Maar dat zevenjarige jongetje in jou wordt dus binnenkort weer opnieuw bediend? Dat hoop ik. Ik ga natuurlijk ook wel weer proberen deze kometen te zien. Maar wat ik dus weet als fan van 66. Ze vallen bijna altijd tegen. Het is een zwaar flekje. Dit soort dingen worden geschreven in kranten. Kranten zijn er om de verwachtingen een beetje op te kloppen. Tegenwoordig ook om kliks te genereren zoals jullie weten. En dan wordt het allemaal een beetje overdreven. En dan valt het meer tegen. Als je op een gegeven moment denkt, is het nou een heel klein wolkje? Gewoon letterlijk een klein wolkje met lichtvervuiling. Of is het dan een komet? Oh, het is een komet. Heel bijzonder. En die lijn nog even terug naar diegene die net zichtbaar was. Dat ding is Atlas. Suh Shinshan. We zijn allebei Atlas namelijk. Nee, de eerste die we allebei niet gezien hebben. Allebei ontdekt door Hawaii. En daar werd dan ook van gezegd, heer Atan. Volgens mij een apihelion van 80.000 kilo. Nee, dat was een periode. Een vermoedelijk periode van 80.000 jaar. Dat je ook denkt, ja. Maar dat is zo godschuwelijk eccentric. Dat is bijna niet te onderscheiden is van een hyperbol. Maar bij het die dus nooit terugkomt. Ja, inderdaad. Dat je helemaal niet weet of dat ding nog ooit terugkomt. Een klein beetje verstoring van een planeet kan al genoeg zijn... om gewoon het weide wereld in te sluiten. Als je een Oumuamua tegenkomt, dan... Nee, dat is helemaal... Dat kun je helemaal niet zeggen, 80.000 jaar. Nee, vandaag. Nou goed, hij zal dus vanaf 24 oktober... Dat is overmorgen, als wij dit opnemen. Dat is morgen. Morgen zelfs al. We nemen het op 23. Vlak voor zonsopkomst zal hij te zien kunnen zijn. Als je het goed doet, als je geluk hebt met de weersomstandigheden. Blablabla. En dat moet je dan proberen tussen... Nou ja, gewoon voor zonsopkomst. Kijk zelf maar hoe laat dat is. Ja, kijk zelf maar hoe laat dat is. En dan natuurlijk redelijk laag boven de horizon. Na 31 oktober draait het om. Dan is hij achter de zon langsgevlogen. En dan wordt hij dus... En dat vind ik persoonlijk een stuk comfortabeler. Dan is hij in het westen zichtbaar na zonsondergang. Dat hoef je niet vroeg op te staan. Het helpt wel dat het winter wordt. Het wordt er echt donkerder. Ja, dat helpt ook. Een telescoop of een verrekijker kan helpen. Dan heb je kans dat je het beter ziet. Maar je moet dus wel precies weten waar je moet kijken. Ik denk dat zelfs speculaties zijn... dat die familie is van de commet van Aristoteles van 371 voort Christus. Maar dat kan ik niet persoonlijk voor me rekenen. Maar dat zou ook alleen maar voor de kliks kunnen zijn. Aristoteles was ook dol op kliks. We gaan naar Europa Clipper. Ja, Europa Clipper. Want dat is ook echt een prachtige missie. In de afgelopen periode... we spreken het nieuws officieel van de laatste twee weken. Dat was de catch van Booster. Ik heb naar de persconferentie van tevoren zitten kijken. Waar ze nog eens uit de doeken deden wat er nu ook weer gaat gebeuren. Dat vertel ik even. En dan gaan we met je hebben over de periode tot 2030. Want dan pas komt hij daar aan. Even de zin afmaken. We hadden ook de lancering van Europa Clipper. De Amerikaanse missie naar de maan Europa bij Jupiter. Precies, ja. En die gaat daar eigenlijk alles in kaart brengen. Europa, heel eventjes voor de mensen die het niet meer hebben voor zich. De maan van Europa heeft onder de ijskorst... zit een oceaan van wel 10 kilometer diep. Waarschijnlijk... Mevrouw, dacht ik. Hij zit 10 kilometer onder het oppervlak. Zeg het nou goed? Het oppervlak is dan ijs. Daaronder bevindt die enorme oceaan zich. Waarschijnlijk vanwege gewoon het trekken aan Europa. Terwijl die om Jupiter heen gaat... zorgt ervoor dat net als een tennisbal die warm wordt geslagen... het water vloeibaar is onder die ijskorst. En er is waarschijnlijk ook... Nou, dat hoopt men dan. Er zijn misschien wel thermal vents daaronder. En dan zou dat misschien kunnen betekenen dat daar eventueel leven zou kunnen zijn. En niet alleen dat. Er is misschien ook iets van tectonische werking van het ijs. Waardoor ook dingen die op het oppervlak gebeuren... Dus Europaclipper gaat naar het zoutgehalte van de oceaan. Eén keer uitbrengen. Gaat die oceaan bekijken hoe diep die nou daadwerkelijk is. Dus dan krijgen we daar eigenlijk betere info over. Want op dit moment gaat het allemaal op basis van het magnetisch veld volgens mij. Nu gaan we gewoon het pijlstokje laten zakken. De structuur van die ijskorsten en waarom... Als je plaatjes ziet is dat zo prachtig mooi rood. Wat is dat nou? Is dat nou zout? Is het nou de straling op zout? Is het iets anders? Zijn er bacteriën? Het zou zomaar kunnen, maar we weten het niet. Zijn er subsurface lakes? Het is een zoutgehalte. Hij draait van vluwbare water zelfs onder die korst. Dus vluwbaar is, misschien hoger, dichterbij het oppervlak. Daar gaat hij naar kijken. Camera's waarmee die een... Eén pixel, een halve meter op Europa. Dat is een enorme resolutie. Dat is echt fantastisch. Met de kant denk ik dat de laagste pass op 25 kilometer hoogte is. Dus ze gaan nog ook wel echt heel vlak lang. Dat maakt wel verschil natuurlijk bij zo'n camera. Dan krijg je dit soort resoluuties. En nu wordt er wel, er wordt vaak gezegd van ja we gaan kijken of er leven is, maar dat is, dat duurt gewoon nog even. Want eerst moet maar eens gekeken worden waar zouden we kunnen gaan kijken of er leven is. En daarvoor is de data gewoon nog er nog niet. Dus Europa Clipper is voornamelijk bedoeld om dat in kaart te brengen. Om te kijken waar we zouden moeten gaan kijken of er leven. Ik kan me voorstellen dat als het echt barst van het leven, wow, dat Europa Clipper daar misschien wel hints van krijgt. Maar dat is niet de bedoeling van de missie. Het is meer het in kaart brengen van Europa om te kijken waar de volgende missie er naartoe naar leven kan gaan zoeken. Maar het duurt dus nog best wel lang voordat hij er is. Zes jaar, dat doet mij als veel veel aan. Maar nu gaan we even naar onze baalige specialist van vandaag. Michel van Baal. Leg het ons alsjeblieft even uit. Snelreis is duur. Hij is een paar dagen onderweg, een paar weken. Nou ja, hoe ga ik eraan beginnen? Het is overigens niet zozeer naar Jupiter gaan. Wat spannend is. Want eigenlijk is dat, dat heet het mega trajectory. En dat is redelijk standaard rechtoe rechtaan. En mega staat daar voor Mars Earth Gravity Assist. En dat kunnen we eigenlijk al best wel lang. Dus wat hij eigenlijk doet is, ze hebben met een flinke snelheid, volgens mij was de hoogste snelheid ooit door een Falcon Heavy bereikt. Dus de raketten landen ook niet. Nee, de raketten komen ook niet terug. Stuurstof. Ik ben op een kop gekregen van, sorry Alessandro, mijn medepodcasthoof, Alessandro Atzei. Die ik even gebeld heb over dit onderwerp, want die heeft niet meer verstand dan ik. En die wees me nog even op. Het heet stuurstof, geen brandstof. Stuurstof? Je hebt alle stuurstof nodig. Het verschil is, dat kan ik dan even... Stuurstof heeft als het ware ingebouwde zuurstof, dat steek je aan. Dat krijg je ook niet meer uit. Ik vergelijk het altijd met de kop van een lucifer. Je strijkt hem af en dan brandt het ook meteen helemaal op. Dat is stuurstof. Hij bekende mij ook een keer met iets te willen gooien naar de radio als hij ons brandstof vond. Dus ik hoop dat het nu goed gaat doen. Met stuurstof. Nee, hij had alle stuurstof nodig om die snelheid richting in mars te krijgen. Dus wat ze eerst doen is een scheervlucht langs mars. En bij zo'n scheervlucht, wat je doet, is je pikt een klein beetje snelheid van die planeet af. Dus je wordt als het ware een stukje meegesleurd door die planeet. Dan gaat die satelliet wat harder en mars een onmeetbare hoeveelheid langzamer. Maar het is met wets van behoud van energie. Wat een gevraag oproep, dat denk ik dan altijd aan. Hoe lang voordat je het wel gaat merken. Ja, voordat je de baan van mars vraagt. Dit is afhankelijk van de verhouding van de twee massas. Die satelliet is best een zware jongen. Hij weegt iets van 6000 kilo. Dus echt een zware jongen. Dus voor een satelliet. Maar vergeleken met die massa van zo'n planeet. Ik weet niet of ik het heb gezegd. Dus een paar miljoenen is het antwoord. Dus als er nog meer satella's van mars aankomen, dan zit mars ergens. Je bent al bij de getallen met een oncomfortabele naam die je niet kan reproduceren. Quadriljacht. Ja, dat gaat nergens over. Dus dat is echt onmeetbaar. Dus je komt bij mars, je pikt een beetje snelheid. Maar wat mars ook doet, is je buigt ook altijd een beetje de baan af. Hij maakt een hoekje daardoor. Hij slingert mars een stukje verder weg van de zon af. Doordat hij eigenlijk een aanloopje kan nemen. Dan trekt de zon hem natuurlijk terug. Hier kom jij. Dan wordt hij in de zon getrokken. Maar dan krijgt hij een aanloopje richting de aarde. En dan komt hij dus eigenlijk harder door mars. Dan komt hij sneller weer terug bij de aarde. Dus met extra snelheid. En dan geeft de aarde bijtmoet precies hetzelfde. Nog een keer? Dan geeft het ding een sweep. En dan heeft hij genoeg snelheid verzameld om naar Jupiter te komen. En wanneer hebben we dat dan over? Dat is over een jaar of zo. Ik weet die fluit bij een moment niet uit mijn hoof. Maar dat zou normaal gesproken zijn. Naar mars is het iets van negen maanden. Pak een beetje iets minder zijn dan een half jaar denk ik zo in dit geval. Omdat hij dan niet hoeft niet uit te komen. Hij zal langs zijn. Orde 6 tot 9 maanden. En dan waarschijnlijk orde grootte zelfde weer terug naar de aarde. En dan komt hij volgens mij in 2030 bij Jupiter. Ik heb trouwens ooit een vrij makkelijke manier geleerd om dit te begrijpen. Die gravity assist heet het. Je moet het bekijken vanuit die planeet. Die planeet ziet een zonde aankomen. En die valt naar de planeet toe. En schiet er voorbij. En verdwijnt dan weer in outer space. Vanuit die planeet gezien komt die zonde even hard aan als dat hij vertrekt. Dat is gewoon de fysica. Hij kan niet harder vertrekken of langzamer vertrekken dan dat hij aankomt. Het is voorkomend vrijvingsloos en zo. En omdat die planeet zijn eigen snelheid heeft in het zonnestelsel. Dan krijg je dat de snelheid van de planeet wordt opgeteld bij de zonde als hij doorvliegt. En dan moet je ook altijd wel even de baan weer ontsnappen. Het is assistet, maar uiteindelijk is het ook een beetje als als gommel afspringt. Je hoeft geen energie toe te voegen. Je hoeft niet op het laatste, maar op het hoogste puntje. Nee, dat kan je wel doen overigens. Dan krijg je wat heet een ombord. Ombord of burn? Nee, dat is een ombord manoeuvre. Dat is een ombord manoeuvre. Ik moet het even op die manier vast. Maar het heeft een naam. Maar de meest efficiënte manier om je brandstof te gebruiken is precies op dat punt dat je dichterbij bent dan je motor aan te zetten. Dat is het meest efficiënt. Dan krijg je het meeste oef voor je stuwstof. Als je op je snelst bent? Ja, inderdaad. Dat is wel waar. Maar als je niks doet, dan word je... Dat is ook meteen het interessante deel. Dit is eigenlijk gewoon redelijk... Het is nog steeds knap, maar redelijk recht toe recht aan. Laatst, ik meen dat de Jews was. Ze hadden een extra truck in gebruikt. Ook de Maan. Dat was wel vrij innovatief. Alessandro vertelde me dat het niet ging omdat de Maan snelheid geeft. Maar omdat de Maan een beetje afbuiging extra geeft. Dus het is die afbuiging waar ze het voor doen. En niet de snelheid. Dus het is inderdaad het computerrekenbaar. Maar het interessante deel komt in 2030 dan aan bij Jupiter. Want dat onderzoek aan Europa doen is namelijk niet zo makkelijk. Of eigenlijk is het extreem moeilijk. Omdat Europa in de stralingsgodels van Jupiter zit. Dus die omgeving is totaal dodelijk. Ook voor elektronica. Ook voor elektronica. En hij is dus ook... Alle elektronica die daardoor in de grond gaat. Hij is beschermd met een 9 mm dikke platen. Die zit in een soort... Ze noemen het ook de volt. De kluis. Alles wat er toe doet. Als we in een kluis zitten. 9 mm even voor de goede orde. Een vliegtuighuis. Als je een vliegtuig zit naast 1 3D. Hoe dik die aluminium laag is. Naast je die je beschermt. Heel dun omdat het vacuum... Die wapen zijn wel dik. Maar die zitten vol met lucht. De aluminium huid van een vliegtuig. Ik denk 2 mm of zo. 0,8. Niemand wil meer vliegen nu. Dat is goed voor het klimaat. Dit is 9 mm. Dat is een enorme dikke plaat. Massa is het enige waarmee je dat tegenhoudt. Waar is die plaat van gemaakt? Aluminium. Geen lood. In Jupiter zit wel lood. Maar dat kan je minder meenemen. Dat is niet genoeg. Je zou kunnen zeggen. Dan ga je naar Europa. Dan breng je dat ding in een baan om Europa. Dat houd je niet lang vol. Bovendien is het onmogelijk om naar de aarde te communiceren. Je moet communiceren. Dan wordt je gefrituurd. Dat lukt niet. Dit is speculatie. Ik denk dat het een stabiele baan om Europa gaat. Er zijn zoveel andere hemeliggaven. Je hebt die enorme Jupiter. Hij staat twee keer de afstand van de maan. Maar Jupiter is zoveel groter. Die zwaartekracht heeft zoveel grip op jou. Je kan niet stabiel vliegen. Dat plaatje die je deelt staat in de show notes. Daar kun je zien hoe bijna een soort spirograaf vorm wordt. Omdat hij om Jupiter gaat. Dan gaat hij heel speciaal langs flybys. Wat ze doen, wil ik naartoe. Hij komt op een gegeven moment aan bij Jupiter. Als je niks doet, krijg je een flyby. Dan slingt het Jupiter hem met nog meer cellen het hele land in. Dat moet je niet hebben. Hier wordt de motor gebruikt. Hij komt aan bij Jupiter. Dan moet je even platzeges recht vol op de rem. Je zet Jupiter hem in een hele lange ellipse. Ze doet niet in één keer, maar een hele lange ellipse naar buiten. Dan vliegt hij weer weg van Jupiter. Dan komt hij weer terug bij Jupiter. Ze maken de ellipse vier keer kleiner. Dat geeft telkens even gas op het laagste punt. Totdat ze in een baan zijn beland. Daar zit vlimmigheid. Per ellipse doet Europa vier rondjes. Elke keer als Europa vier rondjes doet, doet Clipper één ellipse. Deze ellipse komt bij Europa. Is Europa op het goede punt? Ze maken een scan. Ze hebben een patroon van scans op allerlei hoogtes. Je moet dat ergens drie-dimensionaal zien. Dat is verschrikkelijk ingewikkeld. Ze kunnen de hele oppervlakken scannen. Dan vliegt hij weer die stralingsgordel uit. En dan gaan ze de data doorzetten. Als ze in veilig water zijn. Alle data door. En dan komt hij weer terug. En dan weer de volgende plakjes. Europa is tidal locked. Daar hebben we het over gehad. Dat hij altijd met dezelfde kant naar Jupiter gaat. Misschien niet. Dus je hebt de kant die wij ook hebben genoemd. Dat is de dark side. Maar dat is nu geen dark. De kant die altijd van Jupiter af is. Die doen ze eerst. Omdat je daar veel minder stralingsbelasting hebt. Als ze dat hebben gedaan. En hij leeft nog. Dan gaan ze de binnenkant doen. Dan vliegen ze binnen. En dan weer wegwezen. Even bijkomen. En dan... Volgens mij was het iets van de straling. Ik heb er niet zo verstand van. Hij krijgt 6 mega rad aan straling. Voor zijn donder. Ik weet niet wat dat betekent. Het is meer dan 10 keer de dodelijke dosis. Voor een mens. Dat is dan... Een onmenseling. Nee, in totaal. Dit is dan door de hele tijd zo kort mogelijk in de grond. Als er een volgende missie zou komen. Die op het oppervlak moet kijken naar leven. Dat proberen ze dan een missie te maken. Die de maand uithoudt. Dat is dan ook een probleem. Die aan de van Jupiter afgekeerde zijde. Dat zal dan moeten. Niet meer in ons leven. Je moet dan inderdaad aan de buitenkant zitten. Dan heb ik ook weer een hoek. Ik spreek voor je eigen grijze haren. Ja. Maar het is niet hetzelfde. Het is hetzelfde. Ja. Jongen is al een hels verloren. Ik ben ongeveer op de helft. We zullen zien. We hebben nog eventjes voor de laatste onderwerpen. We gaan even door. Het is fascinerend. Europa is een en Saladis zijn mijn twee grote helden. In de zon zelfs. En alles. Eindelijk, eindelijk, eindelijk. Die missie naar Europa. Eigenlijk is het niet ondergesneeuwd. Maar fantastisch. En dat lukt. Herbert, jij nog een itempje. Ik zou het over Richard Branson hebben. Het verhaal gaat over Space Perspective. Dat is een start-up uit Florida. Richard Branson heeft daarin geïnvesteerd. Richard Branson was een ondernemer uit de Grote-Betanie. Bekend van Virgin. Wat nu minder mensen kennen. Laatse maatschappij. Dat was ooit een vliegtuigmaatschappij. Die nog best succesvol was. Toen wilde hij ruimte toerisme gaan doen. Virgin Galactic. Ik ben zelfs op de basis geweest. Dat heeft jaren lang geduurd. Toen is er bij hem nog een ongeluk geweest. Ik begrijp dat ze nog steeds bestaan. Ze bestaan nog steeds. Illusie dat toerisme bedreven gaat. Waar ze nog steeds levens is. Ook nog Virgin Orbit gedaan. Dat was een raket onder de vleugel van een Boeing. Dat leek nog wel. Maar dat is ook terzielig. Nu luchtballonnen. Laten we zien in die context. Dit is niet Virgin Balloon. Het is een bedrijf van iemand anders. Waar hij in investeert. Hij heeft op die manier een kaartje gekocht. Dit bedrijf lanceert tussen ballonvluchten. Als ik het goed begrijp. Er komt een proefvlucht. In ieder geval ballonvaren. Dat was een hobby van Richard Ransom. Hij heeft heel veel gedaan op dat gebied. Hij heeft de Atlantische Oceaan overgestoken in 1987. In een Virgin. Dat was een hobby van Richard Ransom. Hij heeft heel veel gedaan op dat gebied. Hij heeft de Atlantische Oceaan overgestoken in 1987. In een Virgin ballon. In 1991 is er bijna verongelukt. Dat is waar. Een space perspective heeft nu een capsule. Waar acht mensen in kunnen. Hij heet de Spaceship Neptune. Het moet allemaal een naam hebben. Ik ga er zowat van vinden. Maar het is wel bijzonder. Als je voor jezelf afweegt. Wat zou ik willen? Bijvoorbeeld een kerstkast. Een kerstkast. Een kerstkast. Ik zou met Jeff Bezos willen. Een vlucht van 6 minuten. Naar een kilometer of 100 hoogte. Waarbij je ook echt gewichtloos bent. Dat zijn de essentiele parameters. Wat geen pretje is. Kan ik uit ervaring zeggen. En jij ook. Ik vond het wel een pretje. Maar daar kunnen we nog een andere keer over. Moet je er echt over geven. 13 keer. Ik heb lachen. Ik heb lachen. Ik heb lachen. Maar de grote verschillen met de ballonvaart. Zo'n ballonvaart duurt 6 uur. Dan kun je wat doen. Uitbreken een potje schaken. Terwijl je daar hangt. Op 32 kilometer hoogte. Waar je het zwart van de hemel ziet. En dus de sterrenhemel. Ongeveer zoals een astronaut die zou zien. Waarbij je de kroming van de aarde ziet ook. En wat je ongeveer een dag of een uur of z'n dag... ...en het zonetje. En wat je ongeveer een kwart kost. Dat is echt een verandering onderhevig. Maar wat je ongeveer een kwart kost. Van wat een retourtje met bezels je kost. Namelijk een kwart ton versjes bijna een half miljoen. Ja. Maar daar heb ik in mijn leven twee langlopende kweestes lopen. Er een van is dat kwanten met een koe is. En de ander is dat ballonnen niet naar de ruimte gaan. Nee, dat is niet het. Helemaal met je eens. Dat is wel waar. Ik weet ook niet of je dat gezegd had vandaag. Maar het is niet mijn bedoeling om het te zeggen. Maar je gaat niet naar de ruimte. Nou ja, als je een ding weet... Spreechip Neptune. Dat kan ik ook niet. Maar je gaat niet naar de ruimte. 32 kilometer. De grens is, afhankelijk van wie je spreekt, 80 kilometer, 100 kilometer. Daar ergens ongeveer. Ik ben het wel met je eens. Als je dan toch zegt, doe mij een cadeautje. Dan klinkt het op een bepaalde manier een stuk aantrekkelijker. Dan dat geschrest. Het is veel meer een belevenis dan... En wanneer moet dit allemaal? Als je er met een ballon kunt komen, dan kan het nooit de ruimte zijn. Dat is volkomen duidelijk. Wanneer? Ja. Heb ik dat... Zijn het plannen of is het echt? Het zijn wel degelijk plannen. 1800 mensen hebben al een kaartje gekocht. Heel veel mensen hebben zich al aangemeld om naar Mars te gaan. Met deze geloof ik. Ik geloof het wel. Maar ik ben gewoon benieuwd hoe van neer de ballon gaat. Space Perspective heeft een testvlug gedaan een maand geleden. Ze hebben een testvlug gedaan. Dat is een testvlug van een maand geleden. Zelfs al. Wanneer ze dan met Branson gaan vliegen, dat kan ik even niet vinden. Maar hij werkt wel iets meer dan bij Blue Origin. Dit is ook helemaal niet moeilijk. Het is beweezen technologie. Ik wou zeggen, het is proven technology. Die rare Baumgartner is ook al een keer naar die hoogte geweeg gestart. Ik ook naar de ruimte. Dan is het om raketten die ze makkelijk kunnen ontploffen. Er is geen enkele vraag of dit zou kunnen. Dat kan gewoon. Als je het eruit valt, dan kan je dat Baumgartner ook nog veilig handen. Ik geef je op een briefje dat als Branson gaat, dan komt het in de krant. Dus dan zullen we het allemaal tijdig weten. Dan zal het zien. Dan is je het PE instrument van niemand anders geworden. Dat is ook wel eens anders geweest. Maar dat is ook waarschijnlijk het aantrekkelijke voor zo'n bedrijf. Van hebben als investeerder een passagier. Ik denk dat we dan door bijna alle items heen zijn. Behalve even een kleine update uit Maastricht. Van de Einstein Telescope. Er was één gedaan, maar doe maar. Je hebt echt opschieten vandaag. We zijn er bijna een uur bezig. Ja, maar als ze hebben er niet bij, dan is er wel bijna een uur. Ik ben bereid mijn laatste onderwerp te schrappen. Dat had ik ook nog. Dat jij het nog in kan doen, Michel. Ik heb hele kortjes hoor. Wacht, we doen eerst de Einstein Telescope. Dan hebben we erna nog een paar kortjes. Ja, doen we dat. Het was dus de Dag van de Wetenschap. Ik weet niet of mensen iets leuks zijn gaan doen. Ik ben naar de Universiteit van Maastricht getogen. Dat is elke dag de Dag van de Wetenschap. Dat is natuurlijk ook zo. Die was eerder deze maand. In Maastricht betekent dat een open dag van de onderzoeksgroep van de Einstein Telescope. Bij mij in de buurt, want ik woon een jaartje in Maastricht. Daar ben ik even weer eens kijken. Ik heb daar Gideon Kuckuck even om een update gevraagd. Gideon Kuckuck is een van de hoofdonderzoekers. Hij is universitair docent daar. Een aantal jaren geleden daarheen vertrokken voor dit hele project. Even over de Einstein Telescope. Dat is wel goed om te weten. We hebben het er wel eens een keer over gehad. Bij Space Cowboys gaat naar zwaartekrachtgolven zoeken. Zwaartekrachtgolven zijn natuurlijk ontdekt. In recenteen hebben we daar ook een aantal in de Eindsteintelescope. Dat zijn natuurlijk ontdekt in recente jaren. Alleen zoals hij het uitlegt, dat was een keer per maand ongeveer. Dan kan je er dan eens eentje opvangen. Met de Einstein Telescope gaan er gewoon meerdere per dag worden er opgevangen. In kleine zwaartekrachtgolven, sterke, allemaal. De grote competitie is hier in Zuid-Limburg in de Mergelgrotte. Of misschien in Sardinië in een prachtige prehistorische mijn waar lood en zinc en kristallen uit werden gehaald. In de Romeinse tijd nog zelfs. En het is nog onduidelijk wat er gaat gebeuren. Daar gaan we het over hebben. We checken even in bij Gideon Koekoe. Op het moment dat die net een nieuwe groep mensen binnen laat in de ruimte. Want daar heb je een soort testopstelling. Die heet de ET Pathfinder. Binnen laat in de ruimte vind ik wel leuk klinken. Precies in de ruimte laten. Even voor de hele goede orde. Ik sta daar met mijn nieuwe zoon op mijn buik. Het was ook maar een open dag. Ik neem gewoon mijn telefoon mee om te kijken of ik iemand kan spreken. Even kijken of mijn zoon ook nog hoort in deze. Als ik het heel officieel zeg, ben ik Associate Professor of Physics bij de groep Gravitational Waves en Fundamental Physics. Je mag ook gewoon zeggen, ik reken aan gekromde ruimtetijd en aan zwaartekrachtscholven. En dus ook de uitzend telescoop werk je aan als die komt? Heb je een soort laatste update van geen update en wat de update gaat worden volgend jaar? Wat is het laatste nieuws? Het laatste nieuws is hetzelfde nieuws als het al hele tijd is. Wij wachten op de politici om te besluiten waar zij vinden. Europese politici, waar het apparaat het best tot z'n recht komt. Dat is niet alleen een wetenschappelijk besluit, maar ook een politiek besluit. Dat betekent dat wij het ook gewoon afwachten. Dus wij zitten ook in de wachtstand. En wat brengt de telescoop dan nu al wel hangende die beslissing? Nou, wat het al doet is, het zijn twee dingen eigenlijk. Ten eerste wat het al doet is dat het de technologie al ontwikkelt die nodig is om die telescoop mogelijk te maken. Want daar hoeven we niet op te wachten, dat kunnen we nu al doen. Sterker nog, dat doen we al. Bij de zogenaamde ET Pathfinder. En het tweede ding, behalve technologie ontwikkeling, is dat we al heel erg onze Einstein Telescoop richting het onderwijs kunnen sturen. Dus dat jonge mensen, die straks een Nobelprijs kunnen gaan winnen, als ze met ons onderzoek gaan meedoen, hopelijk, dat we die nu al warm kunnen maken voordat het heel erg leuk onderzoek is. En dat ze nodig zijn. En wat is het ET Pathfinder dan precies? Het is eigenlijk de Einstein Telescoop in het klein. De grote Einstein Telescoop moet 10x10x10 kilometer worden. Dat is enorm natuurlijk. Maar de Pathfinder is eigenlijk exact dezelfde technologie, maar dan niet 10x10x10 kilometer, maar 30x30 meter. En ja, de bedoeling van de Pathfinder is dan ook niet om het diepe universum te kunnen meten. Daar is je letterlijk niet groot genoeg voor, niet genoeg meters, maar wel om de technologie alvast helemaal te verfijnen. Dat als die grote straks komt, de echte Einstein Telescoop, dat alles het helemaal pico bello doet. Dat is ook waar ik naar kijk? Dat is die van 30x30? 30x30 meter. Wat doet Maastrichtse Universiteit, Maastrichtse Universiteit, met fundamentele fysica en de Einstein Telescoop, moet vast heel belangrijk zijn voor de regio om te krijgen? Absoluut, ja. Dus de Universiteit Maastricht, die heeft een aantal jaar geleden besloten die Einstein Telescoop, dat wordt zo belangrijk voor Nederland, maar ook voor ons als regio hier in Zuidelimburg. Wij gaan gewoon een onderzoeksloep starten met alles wat de Einstein Telescoop te maken heeft. Dat is gebeurd. En er is zelfs een hele hele tijd omheen gebouwd in 2019. Dat is nu een van de grootste faculteiten van de universiteit geworden. Met duizenden studenten, niet allemaal fysica, niet allemaal Einstein Telescoop, maar wel allemaal technologie en stemwetenschap. Echt in het kiel zocht daarvan? Ja, echt. Ja. En er is ook een ander project hoor. Einstein Telescoop is een van de vlaggenschipprojecten. Terwijl die dus nog niet eens, terwijl de regio nog niet eens gesetcteerd is. Exact. En dat heeft onder andere te maken met die technologieontwikkeling van de ET Pathfinder. Want die technologie moet ontwikkeld worden waar de grote Einstein Telescoop op komt. Daar hebben we al voor gesorteerd als universiteit en partners om nu al samen die technologie te ontwikkelen. Slim. Ja. Dus eigenlijk heb je dan gewoon in de slipstream iets van technologie en kennis die je ook op andere manieren kan gaan inzetten. Absoluut. Dat is ook zo. Veel van de technologie die wij nodig hebben om de Einstein Telescoop mogelijk te maken, die wij hier hebben. Maar bij de Pathfinder, dat zijn technologieën die je ook buiten wetenschappen kan gebruiken. En dat is waar ik wil benadrukken. Wij doen het als wetenschappelijk project, maar de technologische spin-off die is rechtstreeks terug de maatschappij heen. Daarom vind ik het ook wel tof, omdat ik dus het gevoel heb dat er echt iets blijvends uit kan komen. Er kan echt iets blijvends uit komen. Hey sorry, ik denk dat we voor jou gaan zorgen. Ja. Dat was mijn zoon. Die vond het wel mooi geweest. Die vond het wel eventjes mooi geweest. Ik ben nog dichtbij dit aan te moeten horen. Ik heb... Ja? Ik wil nog even uitleggen hoe het werkt. Ik kan ook nog even vragen wat het nou eigenlijk is. Het is 30 bij 30. Maar wat is het? Wat kijk je aan? Je hebt het natuurlijk niet gezien. Dat redeliserde ik me net ook. Als je dat hoort. Je ziet een paar grote pilaren staan met dan daartussen een pijp. Stel je drie grote pilaren voor met een pijp ertussen. Heel simpel gezegd. Ik weet niet eens meer of het nou drie of vier waren. Sorry Gideon als je meeluistert. Het gaat erom dat lasers in die palen via die lasers kijken naar elkaar. Er worden lasers van de ene kant naar de andere kant gestuurd. En dan wordt er gekeken, trilt die laser ja of nee? Maar je hebt natuurlijk het grote probleem van de wereld, de mens, en aardbevingen. Er is allerlei soorten trilling. Voetstappen, vrachtwagens. Voetstappen, vrachtwagens, alles. Dat is ook de reden dat die in een god moet gaan komen. Dat is een van de vereisten diep onder de grond. Ook op een plek die niet tectonisch actief is. Waardoor je dus in ieder geval niet het aardbeving hebt. En als die dan 10 bij 10 bij 10 kilometer is, moet die dan ook 10 kilometer diep? Nee, hij hoeft niet zozeer 10 kilometer diep. Het gaat er dus om wel dat die diep ligt, maar in ieder geval op een afstand van 10 kilometer. Dus als er een zwaartere golf is en je kan met alle algoritmes al het andere weg filteren, dan hou je dus de golf over van hey, er is een soort wobbel. Dat gaat over minimale hoeveelheden. En ik vond het ook super interessant waar je het over had. Kijk, goede lezers, daar kunnen we in Nederland sowieso de goede dingen mee. Als je hier een onderzoeksgroep hebt, of je uiteindelijk in Sardinië komt, dan dan nog helpt het om gewoon meerdere van die onderzoeksgroepen te hebben. Dus ze zijn eigenlijk daar al in Maastricht heel druk bezig met de voorbereiding. Of dan volgend jaar wel of niet. Zullen we hem krijgen of niet? Dus dat is heel goed voor de universiteit, denk ik. Dat denk ik ook. Dus het was hartstikke leuk om dat eventjes te kunnen bezoeken. Samen even te kunnen bezoeken. Dat was voor jullie begrip een van de allereerste dingen die ik met mijn zoon kan en kon doen buiten de deur. Dus dat was ook hartstikke leuk. Met de padlepel ingegroet. Precies. Naar de universiteit was een van de eerste dingen die ik dacht. En dan hebben we nog wat kort, kort, kort. Zullen we even welke kortjes hebben? Nou, ik zal het beperken tot één kortje. En dat is niet zo'n heel leuk kortje overigens. Namelijk dat de Intel Satna Sateliet ja, kwijt is geraakt. Dat klinkt alsof ze niet meer weten waar die is. Maar hij is gewoon uitgevallen en waarschijnlijk uit elkaar gespad. Dat is best wel een probleem om twee redenen. Het ding is natuurlijk hartstikke duur. Dus het gaat over de Intel Sat 33E, waarvan vorige week bekend werd dat die, dat ze hem verloren hebben. Dat is een geostationair telecommunicatiesateliet. Dus een high-to-put telecomding. Dus hoeveel data van boven naar beneden, zeg maar. Daar hebben we er heel veel van. En die is, nou, die was er opeens niet meer. En vervolgens hebben ze gezien, en dan heb je het over NORAD, weet je, die radarsystemen die naar naar, nou ja, wat er allemaal in de ruimte rond ons heen zweeft kijken, die hebben in eerste instantie gedetecteerd dat er 20 stukken in die baan zaten die er daarvoor niet zaten. En bij nadertelling 57 stukken die er niet zaten. Is die geraakt door iets ofzo? Ja, dat is onduidelijk. Daar wordt over gespeculieerd. Dat kan, maar het kan natuurlijk ook, weet je, pure speculatie, maar brandstof van stoelstof, ga ik alweer. Ik moet echt op letten. Dat, nou ja, onderdruk ofzo, ergens iets geëxplodeerd is, geen idee, kan natuurlijk van alles zijn, maar ja, 57 stukken is natuurlijk ja, heel zuur, want die satelliet ligt eraf, maar ook in die specifieke baan is dat heel vervelend, want de geostationaire baan is heel druk bezet. Die zit helemaal vol met tv-satellieten en zo. Ja, vooral tv-satellieten. En dat werkt een beetje zo, dat die hebben allemaal hun eigen box als het ware. Dus je hebt per satelliet krijg je ja, letterlijk een toegewezen. Hier mag je in zijn, want dat betekent eigenlijk een beetje, als je te dicht bij de rand komt, dan moet je dus met stuurschof corrigeren, dat je terug gaat naar het midden. Dus je moet daar binnen blijven, zodat je nooit bij elkaar kan komen. Maar ja, 57, zeg maar, stukken puin nu, die door dat domein van die kubus heen gaat, dat is niet fijn. En vooral, nee, en vooral niet omdat ze nieuw zijn, weet je ook de baan niet precies. Je ziet wel waar ze zijn, maar je ziet niet hoe goed ze bewegen. Dus we kunnen eigenlijk ook niet echt andere waarschuwen van op, er komt er een bij in de buurt. Dus dat is best een vervelend probleem. Pijnlijk dingetje ook nog is dat het niet voor het eerste is, althans wel dat het zo spectaculair tussen haakjes gebeurt, maar ze hebben de eerste, dit was de tweede van de nieuwe generatie telecoms satellieten, en die Epic NG, heten die, next generation, en die uit 2019 was na drie jaar al verloren, waarschijnlijk door een meteorietimpact gegaan. En nu is deze, nadat er met, nou ja, ook al het nodig mis was met de orbit insertion en ze drieënhalf jaar lifetime kwijtraakt van de 15, is deze dus ook naar de schrood hoop te verwijzen. Mogen jullie raden wie de contractor was die deze beide dingen heeft gemaakt, Amerikaans bedrijf? Dat is Boeing natuurlijk. Dat klopt. Dus dat helpt niet echt voor de problemen die ze daar al hadden. Ik weet natuurlijk helemaal niet of dat iets bij elkaar te maken heeft voor de goede orde, maar het is natuurlijk wel vlek op vlek wat je bij hoeveel kan dat bedrijf nog hebben, vraag je. Voor Intel is het natuurlijk een hele dure, niet verzekerde verliespost, helaas. Moeten we de volgende keer maar nog een keertje over Boeing hebben, want daar speelt genoeg, inderdaad. Ook de volgende keer is er vast weer van alles te bespreken over de ruimtevaart. Dan is het met Luc, Pastiaan en Erik die ik in het schema kijk aan. Dat is de volgende Space Cowboys, dat is aflevering nummer 159. Dit was de 158e. Michel Kogoos, dankjewel aan onze bijzondere special guest. Herve Blankesteijn, hartstikke bedankt. Dat is niet wij zeggen, tot de volgende keer. En volg ons op Space Cowboys, pot op de socials die nog bestaan. Hartelijk dank allemaal. Dag.