Hoe krijg je een ruimtestation beneden, en andere manieren om een prijs te winnen

Welkom bij Space Cowboys nummer 130. Mijn naam is Herbert Blankesteijn en ik zit in de studio van BNR met Nick Poelstra. Hoi. Yes, hoi. Goedemiddag. En met Erik Laan. Hallo. Goedemiddag. En wij gaan het ruimtevaart nieuws van de laatste 14 dagen met jullie doornemen. Nick, wat is jouw leukste onderwerp vandaag? Mijn leukste onderwerp zijn we eigenlijk twee weken geleden al een beetje mee begonnen, maar dat is de opkomende Space Week hier in Nederland. Een grote week vol met alle activiteiten. Graaf. Mag je straks in je reculeur over vertellen Erik? Dat is meer een dramatisch onderwerp. Dat de Ganderiaan 3, de Indische maanlander, niet meer reageert op de signalen van vanaf... Dat is inderdaad dramatisch. Nou, dan moet je straks ons alles over vertellen. Ik heb zelf wel een opgewekt onderwerp, namelijk prachtige beelden van de laatste commet die ons zonnestelsel heeft bezocht. Na... Wat was het nou weer? Na Shimura, Nakashima, na... Iets Japans was het. Het was iets Japans. Ik kan dat ook niet zeggen. Heven we heel snel. Ik kom straks met een correcte naam. Ik denk, want het lijkt me toch wel belangrijk, is het nieuws Erik, dat jij even moet beginnen met die Indiase maanlander. Ja, die is dus vorige maand met succes op maanafvlak neergezet. Ja. De Ganderiaan 3 missie. Hebben ze heel mooi gedaan, die Indiërs. Dat zag je echt aan die landing. Ging heel subtiel en met een hele goede snelheid op het maanopvlak gekomen. Echt ruim onder de marshes die ze hadden meegenomen. En ook de orientatie van dat ding was heel mooi neergezet. Want de zon kwam er net op tijdens die landing. En dat is belangrijk op de maan, want je hebt natuurlijk elektriciteit nodig. Je hebt zonnepanelen om überhaupt je ding te doen op de maan. En een dag op de maan duurt veertien aardse dagen. Dus je hebt veertien dagen om je ding te doen. Dus dat drovertje is op een gegeven moment van die maanlander afgereden. Hij heeft 100 meter afgelegd. Allerlei wetenschappelijk onderzoek gedaan. Die beelden hebben we gezien ook. Maar uiteindelijk ja, er gaat toch het licht uit op de maan na veertien dagen. Dan is de zon ondergang en dan wordt het heel koud op de maan. Dan gaat de temperatuur zo naar min 150, min 200 graden Celsius. En de accu's die de boel moeten onderhouden. Tesla-rijder weet dat in de winter dat hij toch... Zeker, maar daar moet hij toch wel op ontwerpen zijn. Ik neem aan dat de bedoeling toch was dat hij dat zou overleven. Dat was eigenlijk niet de bedoeling. Het was meer een soort hoop van nou we gaan kijken of het werkt. Want je weet nooit precies. Maar dan is het ook weer niet zo dramatisch. Nee, maar de Indi's gingen wel echt proberen of het kon. Maar de verwachting was wel dat de kans klein zou zijn dat het zou gaan lukken. En dus op 22 september kwam de zon weer op op de landingsplek. En dan hebben ze met grote radioschotels signalen gestuurd en ook probeerde het te ontvangen. Maar er is niks vernomen. Dus ja, helaas, de Indi's noemen het nu ook onze ambassadeur op de maan. Ja, het staat er nog wel natuurlijk. Ja, we zijn een beetje gewend dat er in de ruimte van twee mogelijkheden zijn. Of een missie gaat onderweg kapot op een of andere manier. Op de maan is dat pas een paar keer gebeurd met de Russische en met de Japansche afvaardigingen. Of ze presteren boven de speks. Ja. Zoals al die marsrovertjes van de Amerikanen. Maar deze doet dus eigenlijk precies wat de bedoeling was. Ja, de missie duurde, hadden ze bedoeld, ook voor twee weken. En daarna hebben ze de batterij goed opgeladen om te kijken van, kunnen we die nacht overleven. Maar dat is wel niet gelukt. Kijk, eigenlijk wat er mis gaat met elektronica, als je dat onder de min 60 brengt, dan heb je de groene bordjes waar al microchips in zitten. Ja, de printplaten. Die krijgen zeg maar thermische spanningen en dat gaat gewoon knappen. Dus het is geen accu-questie, vermoedelijk? Ja, je kunt het van alles verzinnen. De accu is natuurlijk ook... Bij min 160 zei je. Ja, maar op zich krijg je de zonnepanelen die staan gericht op de zon. Dus die krijgt wel spanning van de zon. Dus die batterijen zouden opgeladen kunnen worden als ze het nog deden. En de apparatuur zou het misschien zelfs kunnen doen zonder accu, alleen maar op de zonnepanelen. Ja, dat zou best kunnen. Mogelijk is alleen één bordje van het communicatiesysteem stuk. Maar dan kun je niet... Het ding is zo dood dat hij ook niet kan vertellen wat er kapot is. Precies. Het is jammer. Oké, wat zijn we wijziger geworden van deze missie? Nou, dat karretje, de paracjan heet hij volgens mij 28 kilo met zes wielen, heeft 100 meter afgelegd. Er zaten twee instrumenten aan boord, een microscoop met een rundgencamera en dan konden ze zeg maar meteorologisch onderzoek doen aan de bodem. En ook er zat een lips instrument op, er zit een soort laser en die maakt een plasma van het sample op de grond en dan kun je aan spectroscopische signalen zien wat er precies in zit. En daar hebben ze allerlei materialen gevonden, weinig verrassend. Allerlei magnesium, aluminium, hele riks van metalen, maar ook zwavel, dat was vrij nieuw. Maar waar ze naar op zoek waren was natuurlijk waterstof, waterstof verbindingen, in de grond. Want dat zou kunnen duiden op water, waterkristallen in de grond. Maar dat hebben ze in ieder geval de afgelopen tijd nog niet naar buiten gebracht dat ze dat gevonden hebben. Nee. Ja, de kans is dat ze dat nog aan het onderzoeken zijn, maar ik denk als ze dat hadden gevonden had ze dat wel gezegd. Maar was de bedoeling om inderdaad iets te weten te komen over de samenstelling van de maanbodem of was dit meer een soort proof of concept? Wij kunnen een ding op de maan neerzetten en laten rondrijden en eigenlijk is dat voldoende? Nee, het was echt wel de bedoeling om op zoek naar water te gaan in de bodem. Is dat dan kosteeffectief om de duur van zo'n missie tot twee weken te beperken? Ik vond het een aantal dat na de maan is flink duur. Dus om een missie duur maar twee weken te enten op de maan, dat lijkt me een aantal. Ja, maar goed, hij wordt wel, als je zeg maar wil overleven, de enige oplossing is om zogeheten radioisotope heaters mee te nemen. Daar kun je enerzijds kun je dat ding mee opwarmen. Gewoon een stuk radioactief materiaal dat warmt genereerd. Polonium of plutonium. En je kunt er ook zelfs elektriciteit mee opwekken. Wat de Voyagers hebben, die daar al 40 jaar mee doen in deep space waar het nog kouder is dan op de maan. Alle Marsrovers die hebben hetzelfde. Die hebben dat ook, maar kijk de processing van dat soort equipment om dat aan je rover in te brengen en het lanceren, dat maakt het missie wel duurder. En op zich, India is natuurlijk wel een nuclear nation, dus ze kunnen op zich dat soort dingen wel produceren. Maar ik denk ja, qua kost hebben ze dat toch even gehoord. Maar ik denk wel voor de volgende dat ze dat wel gaan doen. Het is volledig logisch om dat wel te doen. Die Russische landen, die Luna 25 die gecrest is, die had wel een voorziene levensduur van een jaar. Dus die had wel dat soort heaters mee. Oké, Nick ik geef juist straks het woord. Ik ga gewoon eerst even met, want dat vind ik eigenlijk beter passen. Het was de Komeit Nishimura waar ik het over wilde hebben. Dat heb ik intussen kunnen opzoeken. En ik kwam erachter dat die bestond, want ik had duidelijk niet goed opgelet, toen ik een publicatie tegenkwam. Die was van NASA. En wat er gebeurt, er is een missie die volgens mij al in 2006 is gelanceerd. Die heet Stereo. En dat is natuurlijk weer een afkorting ergens van. Maar in ieder geval die kijkt in de richting van de zon. Oorspronkelijk waren er twee satellieten, één die een beetje voor de aarde uitreisde en één die een beetje achter de aarde aanreisde. Die met zijn twee een soort stereobeeld konden genereren. Ik begrijp dat er één daarvan kapot is en één doet het nog. En het opvallende vond ik en ook het mooie eigenlijk, dat die ene stereosonde die kijkt in de richting van de zon, maar hij genereert een beeld dat eruit ziet alsof het van boven het zonnecelsel is genomen. Ja, dus je kijkt neer op het vlak van het zonnecelsel en je ziet de zonnewind bewegen als een soort kolkende massa die in het beeld dat ik gezien heb, de video die in omloop is en waarnaar we het linken in de show notes natuurlijk, zie je die zonnewind van rechts komen. En dan zie je die komeet geleidelijk aan in beeld komen en je ziet die staart van die komeet, je ziet hoe die ook een heel klein beetje wappert en hoe die ook duidelijk door die zonnewind wordt beïnvloed. Als het ware op een gegeven moment ook bijna wordt weggeblazen door die zonne. Ik vond het zo'n schitterend stukje bewegend beeld dat ik dacht daar moet ik het over hebben. Jullie hebben het ook gezien, we hebben er in de discussiegroep van Space Cowboys het uitgebreid over gehad en er ook over zitten speculeren wat we nou eigenlijk zagen. Dat was niet honderd procent duidelijk meteen. Ja, er was ook nog een ander bolletje in beeld en de vraag was ja, wat voor bolletje is dat nou? Dat bolletje had een gefixeerde positie in het beeld, de komeet dat niet had bijvoorbeeld. Ja, dat bleek dus het planeet Mars te zijn. Mars, daar zijn we nu over eens. Dat is Mercurius, het dichtst bezijne planeet. Mijn beeld was van die stereomissies die kijk echt naar de zon, die focust op de zon. Dus zodra je gaat focussen op de zon dan zie je eigenlijk alleen maar dingen in de buurt van de zon. Dus dat kan alleen maar Mercurius zijn. Ja, dingen die dichter bij de zon zijn dan bij de aarde. Blijkbaar was er toch Mars die op de achtergrond stond, toevallig in dit beeld. Het is inderdaad fascinerend om te zien hoe die komeet die wordt uit elkaar gestrokken door die zonnewind. De staart die je ziet is ook het effect van die zonnewind op. Dus langzamerhand wordt hij uitgekleed totdat er niks meer van over is. Ja, en waarschijnlijk mensen die die missie goed kennen die hebben vaak van dat soort beelden gezien voor onderstelling. Dat weet ik verder niet. Er zijn ook beelden van kometen die dus in de zon verdwijnen en nooit meer te zien zijn. We hebben komeet Halley, die komt één keer in 76 jaar langs, 1986 zal je ongetwijfeld herinneren. Met Giotto missie en die is ook al in 1054 of zo verzien. Onzettend vaak. Die komt elke keer langs. Maar die overleeft dus elke keer wel die close approach bij de zon en dan gaat hij weer even 76 jaar weg. En er zijn kometen die breken uit elkaar als ze dicht bij de zon komen. Allemaal van dat soort verschijnselen. Ja, even jullie nog iets op te merken over die video. Ik vond het inderdaad vooral fascinerend hoe zelfs in de ruimte waar eigenlijk nauwelijks een medium is, dat het is... Mij deed die foto echt heel erg denk aan een soort speedboot die door het water heen gaat. En dus toch, ondanks dat je dus vrij weinig medium hebt, krijgen toch nog steeds diezelfde rimpelingen bijna. De zon en wind met z'n golven. Eigenlijk, het is zo vervreemdend, maar ook weer gewoon. Het lijkt vertrouwd. Terwijl dus, en dat bedoel je waarschijnlijk dan ook, ik neem aan dat wat we daar zien, dat is Outer Space. Dat is een sterker vacuum dan je op aarde ook maar kunt maken. En toch ziet het eruit inderdaad als een kolkende zee. En er is dus duidelijk iets aanwezig wat je in beeld kan brengen en wat ook echt inderdaad vol met roering zet. Ja, dan heb je gezien dat. En denk ik inderdaad ook, je zegt van, voor astronomen zal het vast een bekend pleit te zijn. Maar eigenlijk al onze foto's zijn natuurlijk in het vlak van het zonderstelsel. Dat we een keertje nu iets van boven af hebben. Dat was inderdaad op zich. Mijn beeld van die twee satellieten die zitten wel ongeveer in de baan die de aarde ook komt. De zon heeft alleen net even wat dichterbij en iets verder weg. Maar dan zitten ze toch in het vlak van het zonnestelsel. Dat zit er zo. En niet daarboven. En wat dat betreft zit ik me ook af te vragen, dat die zongewint van rechts komt en zo. Dus dat je op... Ja, jij bedoelt misschien dat je toch in een, als het ware, een rechtopstaand vlak zit te kijken. Nou ja. Ja, want die komeet kan in het vlak van het zonnestelsel zich bewegen, maar die kan zich ook polarberen. Die kan ook van het noorden komen en dan naar het noorden weg gaan. Kan ook nog. Maar in beide gevallen maakt die stereomissie dus een beeld in een vlak waar die zelf in zit. Een beeld dat eruit ziet, als of het toch van opzij wordt gekeken. Ja, maar ik denk dat je het doel... Dit is ook nog een andere missie. Ik heb het verkeerd interpreteerd, maar kan ook hoor. Je hebt ook de clustermissie van ESA. En dat zijn ook vier spacecraften die meten ook, die kijken ook naar dit soort dingen. Je hebt de solar orbiter missie en die kijkt ook naar de zon. En dus hebben wel... Ik heb wel eens ergens iets gezien van een animatie waarin ze al die data zeg maar combineren om dat plaatje waar jij het over hebt, zodat je van boven ziet wat er gebeurt, om dat te creëren. In ieder geval. Maar dit was gewoon een realtime, nee realtime, gewoon een versnelde videoopname was maar in beeld en niet. Maar ik stel me voor dat er nu in ieder geval luisteraars zijn die zeggen nee maar jullie snappen dat niet, het zit zo en zo. Toch wel leuk dat wij hier zo hard op zitten te denken. Mijn punt is denk ik, misschien kan ik het zo duidelijkse zeggen, als je je voorstelt het point of view van die stereomissie, dan komt hoe je het bent of keert, die zonnewit op je af. Die gaat niet van links naar rechts. Of van rechts naar links trouwens in de video, maar ook niet van links naar rechts. Die komt op je af. En op een of andere manier transformeert hij dat dus tot een beeld waarin de zonnewind van rechts naar links gaat. Maar het kan best zijn dat je dingen ziet die door lichtverstroing komen. Bijvoorbeeld een regenboog. Je kijkt naar iets wat van links naar rechts gaat, maar het licht komt toch naar je toe. Vanwege lichtverstroing aan stofdeeltjes. Dus de beweging is niet... Nee, dat moet dan maar een raadsel blijven. Er staat dus een link in de show notes en dat is een link naar een site van NASA en daar zie je een redelijk lager resolutie versie van die video ook, maar ook met alle informatie erbij. Dan kun je doorklikken en een video downloaden die een hoge resolutie heeft. Dus wie dat wil, die kan dat doen. Nou, Nick, nu moet jij mij losbranden over die Space Week. Space Week, dan gaan we van de maan naar de komeet en gewoon weer terug op aarde. Allereerst, we hebben natuurlijk twee weken geleden tijdens de vorige uitzending, hij werd over de ESA open dag gehad. Zondag 8 oktober bij Estec in Noordwijk en daar hebben wij een prijsvraag voor uitgeschreven. Twee weken geleden was hij al uitverkocht. Volgens mij ruim 10.000 man die op zondag 8 oktober naar Estec toe komt, maar wij hadden nog vijf kaartjes beschikbaar. Inclusief een meet and greet met onder andere Michel van Baal, maar ook ik ben aanwezig op Estec. All Star Cast. Nog meerdere Space Cowboys zijn aanwezig op die dag. Jij ook, Erik? Ik ben er ook. Ik was er. Michel die gaat je rondleiden. Er zijn inwels vijf gelukkige winnaars van uitgekomen. We hebben echt een enorm aantal mailtjes gekregen. Een hele hoop trouwe luisteraars met leuke berichtjes aan ons. Hartelijk dank daarvoor. Ook een hoop mailtjes met leuke foto's van mensen die naar de hemel aan het tuur waren. Dat ze lieten zien dat ze naar onze podcast aan het luisteren waren. Dat is allemaal hartstikke leuk. Inwels hebben Thijs en Michel de vijf gelukkige winnaars bericht. Check vooral je mailtje of je mailtje van ons hebt gekregen. En dan zien we je daar. Maar bovendien is de Space Week niet alleen maar de Estec open dag. Het is een hele week vol met activiteiten. Het begint op 7 oktober en eindigt op 15 oktober. Het is een samenwerking van meerdere bedrijven. Estec, natuurlijk de vernamenste, maar ook de NSO. De National Space Office. De Spacenet, de branche organisatie. SBIC, de incubator van Space. Maar ook instituten zoals S-RON, TU Delft. Nog veel meer. Naast de open dag hebben we ook de S-RON open dag. In Noordwijk vinden we tegenwoordig de Walk of Space. Iedereen kent de Walk of Fame in Hollywood. We hebben de Walk of Space met de astronauten in Noordwijk liggen. Daar kun je een wandeltoer doen, inclusief een gids. En ter afsluiting van de Space Week heb je op 13 oktober het NVR Galaxy Gala. Dat is een grote gala met alleen maar ruimtevaartenthousiasten. Er zijn nog kaartjes voor. Je hoeft niet per celitte te zijn van de NVR. Je krijgt wel een leuke korting als je lid bent. Maar je kan ook zonder heng. Daarnaast zijn er nog hele hoop netwerkevents voor professionals die in de ruimtevaart werken. Er komt een groot jong space professionals event. Daar ben ik zelf ook bij betrokken. Om meer de jongeren tot met 35 jaar meer in die ruimtevaart te betrekken. We hebben een grote netwerk en drinks XL in de Space Expo. Naast de S-TEC waar je je voor aan kan melden. Met heel veel space commerciële mensen die in de ruimtevaart werken een gezellige dranking kan doen. In de prachtige Space Expo natuurlijk. Er zijn ook allerlei evenementen voor beleidsmedewerkers. Om de overheid te voorzien van informatie. Om een goed beleid te maken zodat nog meer de Nederlandse ruimtevaart wordt gestimuleerd. Heb jij een link die we in de show notes zetten waar mensen zich dan vervolgens aan kunnen laven zodat ze kunnen vinden wat van deze opstroming die jij nu geeft het beste bij hen past? Je kan inderdaad naar thespaceweek.eu gaan. Daar vind je het hele programma. Helaas is het al wel vol. Maar kijk vooral naar wat er nog meer te uncoveren valt. Uncover space dat is het thema van deze week. Wat doet Nederland allemaal in de ruimtevaart? Als mensen dat leuk vinden. We mogen namens de organisatie van de Space Week Nederland nog een Space Week verassingspakket weggeven. Het enige wat je daarvoor hoeft te doen, daar hebben er drie van, is naar je Instagram account gaan. En daar je meest leuke speciefoto te delen. Tag daarbij in thespaceweeknl.nl. Met de hashtags thespaceweeknl of TWSNL. En dan word je door de organisatie van de Space Week misschien wel uitgekozen om een verassingspakket te ontvangen. Om het makkelijk te houden, TWSNL. Zonder punten of underscores ofzo. Hashtag TWSNL. Deze aardig komt ook in de shownoten nog een keertje. Dus mocht je het gemist hebben. Voor een Space Week verassingspakket. Drie stuks en een verkrijgbaar. Haast u. Ik wou het nog eens aan toevoegen. Wat er ook nog op 8 oktober gaat gebeuren is die dag van die open dag van S-TEC. Dan is er ook in de Space Expo een college tour met André Kuipers. En daar kunnen studenten, als studenten luisteren op MBO, HBO universiteit, die kunnen zich daarvoor aanmelden om daarbij te zijn. Een college tour uitzending met André Kuipers. En dat heet Moonshots. En daarin gaat die een nieuw plan ontvouwen wat studenten gaat betrekken in ruimtevaart. Dat heeft te maken met het feit dat volgend jaar dat de association of space explorers, en dat is de club van alle astronauten over de hele wereld. Er komt volgend jaar een symposium in Nederland. Dat al die astronauten naar Nederland komen. En daar gaat André Kuipers iets over vertellen wat hij daarmee wil gaan doen. Dus leuk. Studenten in Nederland die iets met ruimtevaart doen of willen doen, die moeten daar op 8 oktober zeker bij zijn. Ik zal ook wel even een link in de shownote nog neerzetten. Die voeg je er aan. Dat geeft ook weer de mogelijkheid om toch nog naar die open doordag te kunnen. Want kaarten zijn inmiddels vol. Maar dit is nog een extra mogelijkheid om toch nog in de college tour ook nog op te komen. En als we dan toch bezig zijn, het is niet helemaal geconnecteerd aan de Space Week, maar heb je na een week Space nog niet genoeg, dan kan je van 14 oktober tot met 7 januari hier naar Amsterdam te komen. Naar de Fabriek des Lumière. Als ik het goed uitspreek. En daar heb je de tentoonstelling Destination Cosmos. En dat is een grote immersive tentoonstelling. Waar je dus in ruimtes die volledig beschermd zijn, of je komt in een volledige experience waarbij bovenonder je alles wordt getoond, ga je naar een door de wereld van sterren, nevels, gaswolken, supernova's. Ziet er echt super gaaf uit. Je voelt alsof je in Kourou bent, of je in een lansering doorgaat. Ik werd er ook nieuwsgierig van, van de beelden die ik op de website van dit evenement heb gezien. Het ziet er veelbelovend uit, dat klopt. Kaartjes kosten 16 euro. Wat meevalt. Dat valt enorm mee. Fabriek des Lumière is de beste gasfabriek, geloof ik. Volgens mij wel. Het kost ongeveer een minuutje of 40. De meeste mensen hebben toch, hoop ik wel, een minuutje of 40 over. Waarschijnlijk is de reistijd langer dan de tijd die je daar binnen doet. Ja, maar wel erg gaaf. Ja, oké. En dat is vanaf wanneer? Vanaf 14 oktober, dus eigenlijk afsluitend na de Space Week tot en met 7 januari. Dus ideaal voor de herfst en de kerst. Dan moeten we misschien over 14 dagen nog maar eens in Space Cowboys iets duidelijker vertellen wat daar precies gebeurt. Want ik heb wel behoefte aan wat meer informatie daarover. Wat zie je daar precies? Wat zijn de onderwerpen? Hoe hebben ze het gemaakt? Wat ervaar je? Ik word daar nieuwsgierig van. Goed. Genoeg agenda nu want dan moeten we ook niet overdrijven. Erik, wat is jouw volgende? Nou, we kregen van een luisteraar. Tamo Jan Dijkerma, die luistert naar onze podcast en die werkt bij Astron in oosten van het land. Daar is ook de radio Sterrenwacht van Dwingelo, de grote schotel. En er is een organisatie heet Kamras en die heeft zeg maar dat ding weer aan de praat gekregen. Want dat was op een gegeven moment een beetje out of running. Oorspronkelijk in 1956 neergezet voor onderzoek met radiogolfen. En uiteindelijk ja, er zijn grotere dingen gebouwd. Dus dat ding raakte een beetje in onbraak. Maar die organisatie heeft weer aan de praat gekregen. En die is daar allerlei leuke dingen mee aan doen om onder andere met satellieten te praten. En er is een satelliet, de Uresat-1 en dat is een zogeheten pocket cube. En dat wil zeggen dat het een doosje is van zo'n 15 bij 10 centimeter. Een heel klein satelliet. Een zak-satelliet. Een pocket cube. En die is begin dit jaar ergens gelanceerd met zo'n transporter missie van SpaceX. Waar SpaceX met Falcon 9 zeg maar 100 satellieten gelijk in gooit. En deze pocket cube was daar dus één van. En deze pocket cube is gebouwd door een Spaanse organisatie voor radiotelecommunicatie. Amateurs. En die wilden met dat ding gewoon communiceren laten zien dat je kunt praten met satellieten in de ruimte. En daar zat ook een schaakcomputer aan boord geïnstalleerd zodat je ook kon schaken tegen het ding. Alleen wat wilde het onheel eigenlijk dat de antenne van die Uresat-1 niet uitgeklapt is. Die bleef vastzitten. En dat ding deed het dus niet. Maar goed, de radiosterrewacht in Dwingelo heeft zo'n groot 25 meter schotel. Die hebben dat ding op die kleine satelliet gericht. Maar die wisten toch wel signalen te ontvangen. Dus die zijn wel nu in contact met dat ding. Zonder antenne. Zonder antenne. Maar wel met dure waarnemtijd van de radiotelefonscrook. Nou ja, dat ding wordt nu eigenlijk gebruikt voor allerlei site projecten zeg maar. Zoals dit. Is het meer gebruikt als serieuze radiotelefonscrook? Volgens mij niet. Nee. Ah, oké. Ze kijken wel bijvoorbeeld mee met maandlandingen. Gandriaan III konden ze volgens mij ook goed volgen met die grote telescoop. Dus daar gebeuren allerlei leuke dingen mee. Geweldig. En kun je nu ook schaken? Dat heb ik nog niet zo begrepen. In ieder geval communiceren. Ze kunnen berichten ontvangen van die Uresat-1. En er zit ook een heel klein cameraatje op. Want hij moest eigenlijk ook een soort beelden maken van de aarde. Maar die antenne zit eigenlijk voor dat cameraatje. Oh. Dus er is een foto nu gedownload dat je ziet dat die... Dat die arm daar in de weg zit. Dat die daarvoor zit. Een arm die niet werkt zorgt ervoor dat de camera niet werkt. Ja lekker is dat. Nee want als die schaakcomputer toch werkt dan moet ik mijn kleinzoon eventjes daar op attenveren. Die zal graag even schaken met een satelliet. Dat is dan misschien toch geen opvang. Ik zat nog op te zoeken. Ze gaan het nog wel proberen. Maar het is nog even de vraag wanneer het eerste potje schaak gespeeld kan worden. Oké. Dus nog een open vraag. Of een open vraag. En als het kan weten we niet wanneer. Nee. Ook dat zullen we in de gaten moeten houden. Nou dat zetten we dan ook maar weer op de agenda. Jij klaar over dit onderwerp Erik? Oké. Dan zet ik mezelf weer aan. Ik wil het even hebben over Osiris Rex. Veel mensen zullen het wel in de krant hebben vernomen. Of anders wel van het N-O-S-S-Journaal. Want daar was het ook in. Maar het mag toch hier ook niet ontbreken. Osiris Rex heeft zijn monsters van Bennu op aarde weten af te leveren. En dat is kort geleden gebeurd. Even een kijkje. Dat was... Afgelopen zondag? Afgelopen zondag was het ja. Ja en er waren vier helikopters van NASA en de US Air Force die daar in de lucht hingen bij het Michael R. Arfield. Dat is onderdeel van een Amerikaanse oefenterrein, militair oefenterrein in Utah in de woestijn. En die doos van de Osiris Rex is daar in de atmosfeer binnengekomen met 43.500 kilometer per uur. En daar was onzekerheid over een parachute die losgelaten zou moeten worden. Dus de onderzoeksleider heeft heel emotioneel beschreven dat hij tot tranen toe gehoord was toen hij hoorde dat de hoofdparachute was uitgevouwen en dat dat ding veilig op de grond zou komen. Dat is dus allemaal gebeurd en nu is het wachten verder op de wetenschappelijke resultaten. Want we hebben nu dus die monsters van Bennu en dan begint de gebruikelijke riedel van me. Die gaan ons meer leren over hoe het zonder stelsel is gevormd en of er vormen van leven zijn geweest, hoe het leven misschien is ontstaan en bla bla bla bla. Maar dat moet allemaal dus nog uitgezocht worden en later gepubliceerd en dan kunnen wij er weer wat mee. Spannend. We waren in ieder geval mooie live-builders en heel emotioneel van de mensen die bij ons betrokken waren. Dat was heel gaaf. Ja want die hebben er vijf jaar aan gewerkt. Dat ding is vijf jaar onderweg geweest. Of daarom Trent? Ja volgens mij vijf jaar zelfs vijf jaar geleden dat die monsters waren genomen. Ja in 2016 was die gelanceerd dus ik me niet vergis. Ja in 2020 zijn er monsters genomen. Oké, drie jaar weer terug onderweg geweest. Vier jaar erheen. Ja en er was toen ook nog een verrassing toen ze die monsters namen bij Bennu. Want ze zijn om die Asteroid erheen gaan vliegen en alle refoots gemaakt. En ze zeggen nou daar gaan we landen. Of daar gaan we eigenlijk een soort touch and go doen met een soort arm. En wat ze niet hadden verwacht is eigenlijk dat die Bennu eigenlijk gewoon een soort van bal van steen is. Bal van gruis. Die heel ligt met elkaar. Dus een soort vloeistof eigenlijk. Vloeistof van steen. Dus die arm ging erin en die bleef eigenlijk maar doorgaan. Ze zaten vrij diep. Veel dieper dan ze hadden gezien. Ze vliegen drijfstand. Ja en toen hebben ze eigenlijk zoveel gruis opgepikt dat ze niet eens meer hebben gedext. De deksel kon er niet meer op. De deksel kon er niet meer op. En uiteindelijk is dat wel gelukt. Maar ze hadden eigenlijk voorzien van ja we gaan iets van wat is het 100 of 500, ongeveer 100 gram meenemen. Maar waarschijnlijk hebben we ze wel 200 of 300 gram meegenomen. En je ziet ook zeg maar, ik zag vanmiddag een foto op LinkedIn van een collega uit de cleanroom die dat ze hem open hadden gemaakt. Dat ding is helemaal vies van de astroïde stof zeg maar. Dus ze had echt mut vol met astroïde materiaal. Nou mooi, dat is weer zo een over performer. Ja precies. En ook wat jij net zei over die droogshoot. Ze hadden eigenlijk niet gezien dat die droogshoot is gedipload. Ik heb daar geen goede vertaling voor gevonden. Maar ze ankeren kwam nog het meeste in de biertjes. Ja, dat is een kleine parachute om een eerste vertraging. Je moet het vallende object richten als het ware. En uiteindelijk wil je dat ding uit hebben en dan wordt er een pin weggeslagen en die trekt dan de grote parachute uit. Maar ze hebben nu geen bewijs of die droogshoot nou daadwerkelijk uit gedaan. En dat is wel in het verleden, dan gaan we terug naar 2004 volgens mij, de Genesis missie. Ik weet niet of je dat nog weet. Dat is zelf de type, eigenlijk de eerste keer dat de NASA probeerde om samples uit de ruimte naar aarde te brengen. Maar de droogshoot van Genesis ging dus niet uit. En die is dus te pletter geslagen in de tessarange in Utah. En toen hebben ze al die samplekennissers die zijn opal gespad in allman contamination. Wat kun je zeggen? Woestijnstof. Precies, wat gek dat woestijnstof van de ruimte lijkt veel op woestijnstof van Utah. Dus daar deed het wel aan herinneren dat die angst daarvoor was dat dat toen met Genesis is fout gegaan. Het is nu dus wel wel goed gegaan gelukkig met Osiris Rex. Dus dat is heel mooi. En waar inderdaad prachtige beelden dat je ook ziet dat er twee mensen op weg liepen naar die capsule die ergens daar mee zaten. Dat was een heel groot ding ook he. Dat was heuphoog schat ik zo. Ja en helemaal zwart geblakerd. Ooi niet van oorsprong zwart maar zwart geblakerd inderdaad. Nee niet van zwart, het hitteschilte was helemaal afgeblabberd zeg maar. Daar was het voor gemaakt. Dus is het weer goed gedaan? Ja heel goed gedaan. Prachtige missie. Oké hartstikke mooi. Nou goed. Nick met jou twee onderwerpen. Ja eigenlijk hierbij aansluitend. Het is natuurlijk dit is onderdeel van van de onderzoek van is er wat is het ontstaan van de aarde van de aarde en het leven en het universum. En daarop aansluitend heeft de James Webb telescoop bijna vaste gast in deze podcast heeft ook weer een mooie discovery gedaan of een ontdekking gedaan op een van de manen van Jupiter Europa. Daar hebben ze ook carbon of koolstof gevonden en precies zijn CO2 en meestal als dat gevonden wordt wordt gedacht van dat komt daardoor een meteorietinslag of iets dergelijks. Maar nu hebben ze aangetoond in de data dat dit echt vanuit het binnenste komt. Europa voor de mensen die het misschien niet helemaal kennen is de icy moon genoemd. Het is een grote maan volledig bedekt met ijs met eronder zeer hoog schijnlijk een oceaan. Een vloeibar water oceaan. Maar nou is er een gebied op die maan en ik ben heel even snel de namen aan het zoeken. Dat vergeet ik ook een keer. Maar daar is het een beetje onrustig en daar wordt het ijs omgeslagen. En daar hebben ze kunnen aantellen dat de CO2 vanuit binnen komt. Dus niet door meteorietinslagen. Het is echt nog een jong gebied zoals we dat in de geologie noemen. En toch wel ook een mogelijk belangrijk bloksteen van leven. Het is weer een nieuwe stap in dat hele onderzoek van is Europa misschien wel toekomstig of is er leven geweest? Is er misschien nog wel micro-leven? Kunnen wij er misschien ooit een keer naar toe? Ik denk dat het heel koud is inderdaad. En hoe weet ik nog niet te spreken over de radiation van Jupiter zelf. Klopt. Maar dat is ook wel weer een goede promoter voor de Juice mission. We hadden natuurlijk een tijdje terug met Alessandro Assai hier. De payload manager voor Juice. Die is nu onderweg naar deze maanden. Niet speciaal naar Europa. Maar deze foto's zijn nu genomen in een special resolution van 320 km. Dat wil zeggen dat elke pixel is 320 km hoog en breed. En Juice moet daar vele malen een betere resolutie van kunnen gaan maken. Dus dit is al een goed aanwijzingspunt om daar nog verder onderzoek naar te doen. Mooi. Vind jij het goed Eric dat ik er nu weer eventjes eentje erin gooi? Want die sluit hij wel leuk op aan. Dat is namelijk het ontwerp van een nieuwe techniek die tekenen van het buitenaardsleven kan herkennen. Maar dan met behulp van AI. Dit verenigt eigenlijk het onderwerp van Osiris Rex met wat jij nu vertelt over Europa. Het is namelijk een manier om naar monsters te kijken. En die monsters worden bekeken met behulp van massaspectrografie en gastchromatografie. Dus het komt erop neer dat je ze heet maakt en dan vervliegt er het nodige. En dan ga je kijken hoe zwaar de onderdelen zijn die daaruit vliegen en wat voor kleuren ze uitzenden of absorberen. Allemaal natuurkunde is dat. En daar kun je dan zelf naar kijken maar je kunt er ook AI naar laten kijken. En er is nu een methode ontwikkeld waarbij je AI eerst bekende monsters hebt laten bekijken. En weet je het is altijd een hele hoop rotzooi wat je ziet. Je hebt een monster van grond of van stof of zand. Je gaat als verhitte, er vliegt van alles uit. Het is nooit één stofje wat daaruit tevoorschijn komt. Dat is zoveel te simpel zijn. Maar je wilt wel daar individuele stofjes in herkennen. Nou dat is lastig want er wordt van alles uitgezonden aan kleuren en van alles geabsorbeerd aan kleuren. Een ingewikkeld spel van pieken en dalen. Als je dan bekende dingen gaat aanbieden aan die AI's. Oké dit is maar stof en er zit dat en dat in en dit is grond uit mijn tuin en daar zit dat en dat in. En je doet dat heel veel keer. En dan gaat die AI op een gegeven moment kunnen herkennen wat er zit in een onbekend monster. Nou dat is ongeveer hoe die methode is gaan werken. Die is gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences. En ze hopen daarmee de zoektocht naar leven een nieuwe zet in de goede richting te geven. 90 procent zekerheid hopen ze daarmee te kunnen bereiken in het vaststellen of het let op of wel levend biologisch materiaal betreft fossiel biologisch materiaal of niet biologisch materiaal. Die hopen ze dan van elkaar te kunnen onderscheiden. En ja die is dus op allerlei manieren al toegepast met succes op materiaal van schelpe tanden. Ik soms dit op uit Kijk waar onze eigen Inge-Lux Ten Cate ook in wordt gesiteerd. Schelpe tanden, bladeren, insecten, rijstolie, hersen, trilobieten, fossiel materiaal. Allerlei labgemicaliën en koolstofrijke meteoriten. Nou ja dat is dus een veelbelovende methode om als je iets in je vingers hebt wat je kunt gaan in een apparaat kunt stoppen om dan te kunnen kijken of dat fossiel levend of hermos dood is. Maar je moet er dus echt heen om dan met die AI naar iets te gaan zitten kijken op een oppervlak of in ieder geval sample. Nu moet ik mijn eigen rationaliteit erop loslaten. Ik neem aan dat je dit kunt doen met monsters die je hebt opgehaald. Maar ik neem aan dat je het ook kunt doen met een sonde die je ergens hebt neergezet. Een Mars robotje of iets dergelijks. Een van maan robotje dat zelfs de monsters neemt en genoeg apparatuur aan boord heeft. En de software met deze AI erin. En dat dan op locatie kan doen. Dat lijkt me ook heel goed te regelen als je genoeg geld hebt om dat allemaal in een apparaat in te bouwen. Maar de vraag is een beetje op welke resolutie kijk je dan naar je sample. Wat voor dingen zoek je naar? Nou ja de resolutie van die apparatuur, gas, chromatograaf en massaspectrum dat weet ik niet. Maar de resolutie van je uitkomst is 1,2,3. Het is fossiel materiaal, het is levent materiaal of het is helemaal niks. Er zijn drie mogelijkheden die moet je van elkaar onderscheiden. Die massaspectrum die kunnen ze toch wel op atomeniveau aangeven hoeveel er allemaal in zit. Dat is wel gaaf. Daarvoor heb je wel echte samples voor nodig. Je kan me ook wel voorstellen dat dezelfde metode gebruikt kan worden bij de massaspectrum die we niet met satellieten doen. Alleen die is wat minder nauwkeurig. Maar dan kan je je wel een voorzetje, dan zal de zekerheid naar beneden gaan. Maar dat mag steeds wel gebruikt worden, verwacht ik. En verder is een interessant detail dat Ingelloe en Kouten eigenlijk hier had zullen zitten vandaag. Jij en Nick zitten in haar plaats. En ik neem aan dat ze de volgende keer dat ze hier is, ik weet niet wanneer dat zal zijn, dat ze gaat vertellen dat ik allemaal onzin heb zitten uitkramen. En meteen in een moeten door verzeild hoe het wel zit. Oké Erik mag jij weer? Ja we hebben het over onze vaste gast James Webb Space Telescope gehad. We hebben het ook al over Starship. Ja favoriet onderwerp van Van Thijs. Zeker. Want ik zag net op Twitter dat ze hem weer aan het stekken zijn voor die tweede flight attempt. Oké. Dus het gaat weer het giron. Ja ja ja. We krijgen weer vuurverschijselen. Ja en er was even een verwarrend bericht de afgelopen week dat er een soort van nieuwe license was afgegeven voor pas in 2024. Een vergunning voor een lancering? Nou dat was dan weer van de FCC. De Federal Communications Commission? Dat ging over de communications. Oh dat is dan weer een vergunning voor de statieten die ze gaan proberen te lanceren ofzo? Nee dat ging wel over Starship. Dus wat ik nu ervan maak is dat dat een vergunning is voor al de volgende de volgende lancering. Oh oké. Dus nummer 3 en 4 misschien wel of nummer 5 en 6 wie weet. Dus ik verwacht nu toch wel echt te komen. Lanceren is vooruitzien zeg ik altijd maar. Ja dat is alvast die vergunningen hebben aangevraagd. Ja waar het nu nog volgens mij op hangt is die de Wild and Fish Authority die nog een stempel ergens moet zetten van ja er zijn natuurlijk een aantal dingen misgegaan. Natuurbeheerder. Kan dit nog een keer dat we zo'n rotzooi van maken. Dat er zoveel vogels geblakerd uit de lucht vallen. Ja. Maar ik denk ja het gaat weer de komende weken ergens gebeuren. Maar er is geen datum bekend. Er wordt allemaal afgeleid inderdaad uit dit soort dingen die naar buiten zeipelen. Het wacht is op Elon Musk dat hij zegt nou het is 15 oktober en dan weet je nou twee keer zo ver in de tijd. Ja precies. Begin december wordt het dan ofzo. Ja. Begin november. Oké dat is het verhaal. Oké. Nick. Nou dit was natuurlijk aan het begin van de uitzending over het einde van het leven van onze Indiase vriend. Nou we hebben het onze meest bekende satelliet de ISS. Die gaat nu toch wel richting zijn. De station. Die zou in eerste instantie 2024 dacht ik het einde zijn. Hebben ze toch verlengd naar 2030. Maar NASA is nu toch wel aan het formassorteren dat dat niet heel veel langer wordt. Die hebben nu de eerste request for proposals voor een de orbit vehicle uitgegeven. Ik zag het. NASA heeft er 180 miljoen dollar voor over voor een bedrijf die het de orbit vehicle wil maken voor het ISS. Gewoon mensen komen met je ideeën hoe we dat ding naar beneden krijgen. Ja. Je mag zelf nog kiezen hoe je je geld er mee aan verdient. Ze geven zelfs het contract type is open. Je kan of gewoon een dat is het meest standaard in de ruimtevaart een soort fixed price noemen ze dat. Fixed term fixed price. Dus dan moet je voor bepaalde data voor een vaste prijs moet je je je apparaat maken. Maar ze zeggen nu ook van we vinden het ook prima dat wij gewoon de hele development funden en je krijgt een noemen ze een soort incentive fund. Je krijgt een ik krijg wat geld voor de moeite. Maar de alle alle kosten liggen bij ons. Dus de effort ligt niet bij jou. Dus daar mag je zelfs nog uitkiezen. Ondanks dat ze ik zei het niet helemaal goed ze hebben nu in 2024 hebben voor het fiscale jaar 2024 hebben 180 miljoen dollar. Ze verwachten dat de hele de orbit vehicle ongeveer een kleine miljard gaat gaat kosten. Wauw. Dus dat is nog echt wel een dingetje. Ze hebben nog wel een kleine speling in tijd. Er zit ook in de contract aanvraag een storage mogelijkheid tot 2035. Dus ik hoor daar weer een verleging. Dus dat het de orbit vehicle nog tot met 2035 op de aarde ergens opgeslagen kan worden. En dus ISS al die tijd boven blijft. Precies. Dus ik hoor daar toch wel een klein beetje verlenging in zitten. Maar of de mogelijkheid in ieder geval. Dat weer de vraag oproept als dat gebeurt wordt die dan nog gebruikt ja of nee. Ja. Dus dat is ook weer een open vraag. Het moet ook nog vaak is met ruitenvaart vaartuigen is het vaak niet de bedoeling om die heel lang op de plank te laten leggen. Dat vinden ze vaak niet. Nee, maar als ze James Webb heten. Dan wel. Het zit ook nog wel een politieke dimensie. Want dat naar beneden krijgen van ISS. Eigenlijk als je naar hoe de landen met elkaar samenwerken kijkt dan ligt dat eigenlijk bij Rusland die dat eigenlijk normaal volgens een rekening neemt met die progress vrachtschepen. Je bedoelt Rusland doet de besturing. Ja die doet de besturing. Die zorgt ook met progress vrachtschepen om dat ISS af en toe weer een tandje omhoog te doen. Om te zorgen dat die niet van natuur al naar beneden valt. Dus je hoeft eigenlijk tegen Rusland te zeggen kom er met je progress en blaast de andere kant op. Exactly. Dat werkt ook. Maar misschien willen ze het goed koper hebben. Misschien willen ze niet met Rusland samenwerken op dit punt. Dat kan natuurlijk ook. Want Rusland is natuurlijk een beetje een opaardia nu. Ik zie het ook wel als een beetje als politiek statement. En ik laat zeggen over een andere complicatie. Want volgens mij gaat dit verhaal wat Nick nou vertelt gaat over het Amerikaanse deel. Ja klopt. En die al die delen zijn elkaar vastgeschroefd. Ik weet niet precies hoe is het Amerikaanse deel het centrale deel. Als we dat gaan deorbitten blijft de allerlei losse onderdelen dan boven hangen of hoe gaat dat werken? Ja dat zit heel goed aan elkaar vast. Maar het eerste centrale deel dat zijn eigenlijk twee soviet of een beetje Russische modules. Dus het Amerikaanse deel is een aanhangsel. Ja. Jouw woorden Herbert. Maar goed dat schroef je los en dat kun je dan naar beneden laten houden. Dat lijkt me heel modules los schroeven van de IS. Het is ook ooit aan elkaar geschroefd. Ja maar je moet dan wel, kijk de hele procedure om dat te doen, als het je lukt zeg maar om de Amerikaanse module los te schroeven. En dan hangt hij daar. Allemaal prima maar dan gaat het dus niet over het Amerikaanse deel, dan gaat het over het hele ding. Ja dat kan bijna niet anders. Ja dat kan. Wat mij betreft bijna niet anders hoe je dat nou. Maar dan vraag ik me af, ik weet niet of jij er iets van kunt zeggen Nick. Dit hele verhaal, NASA organiseert dat. Is Rusland het daarmee eens? Is Europa daarmee eens? Ik verwacht, ik hoop dat. Moeten ze daarmee betalen? Ik wil zeggen dat, ik denk dat is een soort voorsoortering inzien van Amerika. Meestal doen wij vanuit Europa, daar doen we daar niet heel moeilijk mee. Misschien is het idee als we de techniek hebben, dan verkopen we dat later wel aan collega's. Ik wil zeggen dat zo werkt de Amerikaanse overheid, of NASA werkt meestal wel zo inderdaad. Onder honger feiten bedoel je. Ja precies. Ja dus dat. Wat zou slim zijn inderdaad als ze iets ontwikkelen wat zeg maar niet alleen voor het naar beneden halen van de ISS gaat werken. Want dan kost dat een miljard straks die ontwikkeling, dan heb je een space tuk en dan nou leuk dat ze die space tuk bedacht hebben. Dat je het ook kunt gebruiken voor al die spinnage satellieten die vooruit zijn. Dan dat je dus de hele in orbit servicing, assembly en manufacturing. De-orbiting as a service. Ja, op de andere kant op. Dus iets in een hogere baan brengen. O ook goed. Daar zijn we al voor gesteld voor trouwens. Allemaal van dat soort satellieten opruimdiensten. Dat zijn we al. Maar in ieder geval met een grote vuilniswagen bezig die een hoop dode satellieten moet gaan opruimen. Voor zover ik lees gaat het over het hele ISS. Maar ik heb er nog geen reacties van Europa of Rusland gezien hierover. Ik zou eigenlijk liever dat ding gewoon dan naar een hogere baan brengen. Breng hem in plaats van, daar hangt het op 400 kilometer. Bring hem dan naar een geologische baan waar hij geen kwaad kan. Een erfgoed baan. Dan heb je een erfgoed. Hij is heel groot, iedereen kan het zien. Dus je kan hem ook ontwijken. Vinden wij leuk als we in de tuin zitten en dat ding komt over. Heb je weer eens wat gezien? Ja, dat is wel. In 600, 700 kilometer kom je toch in de meer. Wordt het een beetje druk. Voor mij is 7, 800 kilometer de meest favoriete baan voor aard-observatie satellieten. Dus daar ben je niet altijd dicht in buurt komen. En voor zover ik weet moet je echt boven de 1200 kilometer komen wil je niet alsnog langzaam terugvallen. Dat betekent weer dat je veel brandstof nodig hebt. Zeker met het gewicht van het ISS. Dat wil je niet. Dat gaat niet gebeuren Erik. Dat zijn de delta v-zommetjes. Hoeveel van die trucks we nodig hebben om of van 400 naar 1200 kilometer. Ja, met de ruimte van het ingenieur. Ik bedoel, ga jij eventjes een suggestie doen. Ik denk dat ze daar op zich wel over nagedacht hebben. Ik vind het gewoon zonde van zo'n... Al die effort die erin gestoken is om dat ding daar te krijgen. Zou je hem in stukjes hebben verkoopt die als souvenirs? Kan ook nog. Nou, oké. Dat is mijn suggestie dan. Bist het in radio? Mocht er luisteraars ideeën hebben... Ik vraag gewoon een concessie. Mocht er luisteraars ideeën hebben, je hebt tot 17 november om te reageren. Dan zou mogelijk... Ze verwachten wel een shutdown van de government op 1 oktober. Dat ook nog. Als ze weer eens een keer door de budget heen zijn. Herbertspace beginnen een start-up. Herbertspace. Precies, ja. Of de space cowboys. Herbertspace services. En dan in april 24 weten we wie het mag doen. Ja, oké. Goed, dat is dat. Had jij nog een onderwerp Erik? Ik ben helemaal los. Je bent er helemaal doorheen. Ik ook. Ik heb ook mijn drie dingetjes, mijn drie eieren gelegd. Maar jij hebt nog een uitsmijter Nick. Ja, het is niet echt een topic die we normaal hier behandelen. Maar ik vond hem toch leuk. De game van het moment. Dan denk je al van games en space cowboys. Maar de game van het moment is toch wel de van Bethesda. Is Starfield. Starfield is eigenlijk voor de gamers onder ons een soort nieuwe versie van Skyrim. Een vrij grote open wereld waar je door je wat zich afspeelt na 200 jaar vanaf nu. Waarbij de mens inmiddels de ruimte redelijk heeft gekoloniseerd. We kunnen inmiddels met lichtjaren ver kunnen we reizen. En dit gaat over oorlogen in de ruimte, maar ook gewoon het verder explorer van het universum. Je hebt een hele open wereld tot je beschikking. En dat schijnt. De eerste beelden, de playthroughs, die zijn fascinerend. Als jij een ruimtevaartliefhebber bent en een gameliefhebber, dan kan ik Starfield zeker aanbevelen. Is dat science fiction of is het ook wel een beetje Curb All Space Program? Het is een beetje een mix van. Curb All Space Program, dat is natuurlijk de ultieme, klinkt onnemiedig maar zeker niet zo geuze naam, Space Nerd Game. Die is echt tot de natuurkundig perfect. Hier zitten wat haken en ogen aan. Ze zijn onder andere naar de Betelgeuze zijn ze gaan reizen. Die staat volgens mij vijf lichtjaar vanaf ons vandaan. In ieder geval 100. Ik ben misschien de sterren aan het er heen aan het halen. Als je daarnaartoe wil reizen op met onze huidige krachten, kost dat 10.000 jaar. Dus dan zijn we niet over 200 jaar. Het is niet zo natuurkundig perfect, maar het is toch wel, qua beelden en science fiction is het wel heel gaaf. 500 tot 600 lichtjaren. Dat is Betelgeuze. In ruimtevaart heb ik er ooit een keer een blog over geschreven. Dat is echt wel een link. Ik weet niet of dat weet je, misschien de oude Atari. Ik heb er ook een verhaal over, maar vertel. Het ging ook over die helikomade. Daar moest je dus ook een rendezvous maken met heli. Dat was op de oude Atari. En op de oude Nintendo Entertainment System was ook een space shuttle simulator. Dan moest je echt allerlei acties doen. Moest je aan boord komen van de space shuttle en dan moest je rescue mission doen en dan moest je goed landen. Ik herinner me space simulator. Dat was in de tijd dat je flight simulator had. En toen had een of andere gamemaker bedacht van dat gaan we een stapje verder brengen. Dus we doen space simulator. Dat kon je een ruimteschip besturen. En ook inderdaad een rendezvous doen met een ruimtestation of zo. Met je rekertje. En daar heb ik aan overgehouden hoe moeilijk dat is. Want als je een bal op je gazon ergens wil krijgen. Je geeft er een schop tegen en hij komt vanzelf tot stilstand. En als hij dan niet ver genoeg is geef je hem nog een schop. En wat mij opviel toen ik probeerde een ruimteschip te besturen. Je hebt allerlei vrijheidsschade en wil je dat rendezvous maken, dan moet je koppelstuk, moet precies uitkomen bij het koppelstuk aan de andere kant. Je snelheid moet nul zijn, je rotatie moet nul zijn. Allerlei dingen moet je aan denken waar je in het dagelijk stevig helemaal niet aan hoeft te maken. Dit is contra-intuitief. Als je langzamer wilt dan moet je eerst versnellen. Dat zie je vaak in science fiction films. Dan zie je een ruimteschip en dan zeg je we gaan naar die planeet. En dan zie je zo dat ruimteschip ook echt gas geven richting die planeet. Dan denk je dat zo werkt het niet. Als je dat doet dan kom je daar juist niet. Je moet soms juist de andere kant op. In space van ruimteschipen met piepende banden door de bocht. Nou dames, als je net al genoemd hebt, dan is Curb Your Space Program, als je een realistische wil hebben, ook in het nu, geen Atari game, sorry, maar dan is Curb Your Space Program wel echt een groot aardappel. Er was er nog een Modern Warfare, dat is zo'n schietspel. Van Call of Duty inderdaad. Call of Duty. En er is eentje die speelt zich ook af en in de ruimte. Dan word je echt in de ruimte gedrot met je guns en dan moet je ergens heen om... Daar weet ik niks van. Ja, dan zit er ook vrij realistisch uit. Maar Starfield? Starfield inderdaad. En jij speelt dat ook? Je bent zelf een lieve hebben daarvan? Ik heb hem redelijk recent aangeschaft inderdaad. Dus ik ben nog niet ver. Dus jij hebt tegenstanders nodig of misschien medestanders? Ja, metstanders. Spel je PC? Ja, PC. Maar dat zou je niet uit mogen maken, of wel? Hij is voor de PC en voor de Xbox inderdaad. Oké, dus het is wel Microsoft domain? Dat is Microsoft domain inderdaad. Oh, en geen PlayStation 5? Nee, helaas. Helaas. Goed, dan weten we in elk geval dat ons publiek hier in twee groepen naar het heen valt. Oké, nou dank je wel hiervoor. We zijn er doorheen. Ik heb nog even bij de kant op. Ik was ernaad, het is tenzij nog een klein, maar dat is echt een klein niernetje. Wel een truc over het ISS. Er is, drie uurtjes geleden is voor ons, over 19 september, is de laatste crew met de Soyuz weer geland vanaf het ISS. Het is altijd weer de nieuw record. Ook dit keer weer een nieuw record voor de langste verblijf in de ruimte met meer dan een jaar. Echt waar? Een cumulatief, een Amerikaan, begreep ik. Ja, twee Russen en een Amerikaan inderdaad. Die Amerikaan heeft nu, cumulatief, want die is meerdere keren geweest, nu een soort record als ik me goed herinner. Komt er nog een link in de shownotes hier? Ja, die ga ik er nu bij voegen. Ze hebben na 371 dagen achter elkaar erin verbleven. Maar dat is geen record? Nee, want in de meer hebben de Russen volgens mij wel, wat is het, 15 maanden of zo? Ik dacht 423. Dan kom je de beurt van anderhalf jaar. De langste is 438 en daarna 380, maar die zijn na het beide op de meer geweest. Het is een record voor het ISS. Het is dus een persoonlijk record van het Amerikaanse ruimtestation. Althans het internationale ruimtestation. Van 371 verbroken van de vorige 355. Juist, goed. Raar van Akte. Precies. Ik dank je wel, Nick Poelstra. Graag gedaan. Dank je wel Erik Laan. Dank je, Herbert. Graag gedaan. Dank luisteraars. En heel graag tot over 14 dagen bij de volgende aflevering van Space Cowboys.