Wat kun je wel en niet met een ruimtevuilniszak?

Welkom bij Space Cowboys nummer 128. Twee tot de macht zes hadden we al vastgesteld. Mijn naam is Herbert Blankesteijn en ik verwelkom Michel van Baal en Bruno van Wayenburg. Hallo, het is trouwens twee tot de macht zeven denk ik. Oh jee! Dat hoef je niet te zeggen. Dat hoef je gelijk niet te zeggen. Er is altijd iemand die nog nerf niet is en ik heb mij te corrigeren. Nee, dat is een fout. Ja, laten we gewoon lekker in de podcast. Mooi. Michel vertel mij eens wat jouw leukste onderwerp is vandaag. Ja, even terugkijken naar Youclid. Daar hebben we het in deze podcast al een paar keer over gehad. Ruimte, de Scoop van Eesag, en dan zit het op 1 juli. Er zit nu een commissioningfeest zoals dat dan heet. En het gaat niet helemaal lekker. Maar daar moet het even op terugkomen. Slecht nieuws is ook nieuws. Bruno? Ja, iets wat heel lekker ging was natuurlijk Chandrayaan 3. Vorige week op de Maanland. India's Maanlander. Ja, Maanlander plus. India's, ja, nou corriger ik jou. Vraag! Oh, ga uit zo, spijtig. Wordt het zo mee. Zo uitgenemen. Kijken hoe lang... Ik heb de ontwikkeling van een ruimtevuilniszak. Dank jullie weer. Zeg ik verder nu niks over. Komt straks. Nou, Michel, barst me los. Euclid. Ja, Euclid is de ruimteschap van Eesag. 1 juli gelanceerd eigenlijk vooral om licht te schijnen op de vraagstukken rondom donkere materie. Dat klinkt een beetje tegenstrijdig. En ja, zoals dat dan gaat bij zo'n satelliet, die wordt dan gelanceerd. En dan in eerste instantie moet die worden gecheckt. Kijken of alles goed functioneert. En dat gaat niet helemaal lekker. Ik denk dat ze zo lang zo aan de wetenschappelijke fase moeten. Als ze klaar moeten zijn met die check-out. Maar ze hebben een probleem ontdekt met de Fine Guidance Sensor. En dat is eigenlijk een apparaat aan boord dat ervoor zorgt dat ze die satelliet heel nauwkeurig op de hemel kunnen richten. Ik ben er even ingedoken hoe nauwkeurig dat dan moet. Dat is vrij absurdistisch. Ik denk dat je 25 milliarqseconds of zoiets dergelijks... Dat zei men niet, dus ik ben gaan rekenen. Het kwam erop neer dat als je hier bovenop, we zitten in het gebouw van BNR, als je hier bovenop een laser op de Eiffeltoren richt, dan moet je een muntje kunnen raken. Dat is nauwkeurigheid waarmee je kunt mikken. Dat soort vergelijkingen, dat is altijd leuk. Ja, precies. Dat is geloof ik zeven miljoenste van een graad voor als je dat per se in getallen wilt hebben. Maar als je een visuele voorstelling wilt hebben, de maan aan de hemel is een halve graad. Dat weet ik niet uit mijn hoofd, maar het moet dus heel nauwkeurig kunnen pinpointen. En normaal gesproken gebruiken ze daar een systeem voor met start-trackers en reactiewielen, waardoor je zo'n satelliet op de juiste manier kan draaien. Alleen dat is dus niet nauwkeurig genoeg, dus heeft Hewclit, omdat hij segmentje voor segmentje ook die hemel moet kunnen afscannen, heeft een sensor aan boord en die heet de Fine Guidance Sensor, die dat veel nauwkeuriger doet. En eigenlijk wat ze doen is op een hele slimme manier een sterrekaart uploaden naar Hewclit. Maar dat kan niet in een hele sterrekaart, want dat is veel te groot, dat bestand is veel te enorm. Dus telkens afhankelijk van wat zijn taak is, krijgt hij een stukje sterrekaart. En dan kijkt hij met een CCD sensor, dus hetzelfde wat in een digitale camera zit, kijkt hij dan mee met de scope naar de hemel, herkent dan een aantal lichtpunten en vergelijkt dat dan vervolgens met een database, om op basis daarvan heel precies te kunnen kijken waar kijk ik op dit moment precies naar. En dat gebruiken ze om vervolgens die satelliet nauwkeurig te... En daar was dus iets mee mis. Ja, en die hapert. Soms doet hij het, als ik het goed begrijp, soms doet hij het en soms doet hij het niet. En dat klinkt als een software-probleem. Dan ga ik speculeren, want ik weet dit niet. Uitzetten en weer aan is het. Dat ze het vast geprobeerd hebben. Maar dit klinkt als een software-probleem. Dus hij hapert soms en gegeven de complexiteit, natuurlijk ook de software-complexiteit van zo'n aanpak, is het ook niet heel gek eigenlijk. Klinkt dan ook wel weer als te fiksen, weet je. Dus ik ga erbovenna dat ze dat opgelost krijgen. Een kommaatje in de code ergens. Dat is de ergste fout. Als het soms wel doet, is het soms niet. Als er een kompere mannetje in komt, doet hij het weer wel. Ja, dat is vaak de ellende voordat je er dan achter bent wat het dan precies is. Wanneer hij het niet doet. Ja, wanneer hij het wel doet en wanneer hij het niet doet. En hoe je dat helemaal weet, is de oplossing meestal niet moeilijk. Maar dat inderdaad achterhalen is altijd problematisch. En bij satellieten extra, omdat je kan er ook niet aan rommelen. Dus je moet het ook hebben van de telemetrie die je naar beneden krijgt. Je kunt geen draadjes los trekken. En je kunt ook niet zeggen, we doen eens een update. En we kijken eens wat er gebeurt. Dus dat testen ze nog vaak. Dat kunnen ze wel. Maar meestal doen ze dat dan op de grond met een duplicaat. Een engineering model. Om te kijken, weet je wel, van de eerste uitproberen of dat inderdaad... Of ze de fouten daarboven kunnen repliceren. Dus kunnen we het zo doen dat de grondreplica hetzelfde gedrag vertoont als de replica boven. En daarna kan je dan gaan proberen om een oplossing te bedenken. Voordat je dat upload. Ik zit te speculeren hoor. Maar ik neem aan dat dat is wat ze momenteel aan het doen zijn. Want hij moet zo precies zijn omdat hij dunne reepjes afstroopt van de hemel. Ja daar kwam ik niet helemaal achter. Moet ik zeggen waarom hij nou zo precies moet zijn. Want je zou genaagd zijn, elke telescoop moet dat heel precies kunnen. En omdat dit een scanner is, zou ik denken dat moet toch niet zo heel veel uitmaken. Blijkbaar is er een reden, maar ik kon hem niet vinden. Waarom deze heel specifiek... Ja je moet sowieso, als je dit soort dingen wilt weten, hoe werkt dit nou. Uiteindelijk heb ik het afstudierapport van een Itoianse studenten uit 2019 zitten lezen. Om te begrijpen hoe het systeem werkt. Dus het was... Wat een toewijding. Ik heb even gekoekeld. Maar je komt daar sowieso niet zo snel achter. Maar dit vroeg ik me ook af. Mocht een luisteraar het weten dan ben ik heel benieuwd. Ja prachtig. Is dat het enige wat hapert of was er meer? Nee voor zover ik weet is dit het probleem. En voorlijkt hij voor de rest te werken. En dat... Althans, voorzien weet ik eigenlijk niet precies. Maar dit is wat ik heb gelezen dat het een probleem was. Dank u wel. Wat Juclid betreft dan Bruno. Ja nou. Met jouw eerste. Het was eigenlijk nu ongeveer iets meer dan een week geleden. Dus de landing van Chandriaan 3. En ik neem een beetje aan dat iedereen gekeken heeft. Het succesvolle wegrijden van dat rovertje, dat wagentje. Ja nou eerst moest hij natuurlijk landen. En het zag er gezien de vorige pogingen. Ik zat hier ook in de studio over Hakuto-R. De Japanse lander die prima leek te landen. Behalve dat het achteraf een animatie was. En hij was gequest. En de Russen niet te vergeten. De Russen die het ook weer eens verputsten. En daarvoor hadden we nog die Israëlische lander. En ja je denkt van dit kan eigenlijk niet meer goed gaan. Je kon het live volgen wat ik ook wel sportief vond. Want de vorige Chandriaan 2 is ook gequest. Maar alles ging gewoon goed. En daarmee werd India als ik het goed gelezen heb. En als dat correct was. Het vijfde land dat een lander op de maan heeft gezet. Een vijfde? Ja. Of heb ik dat wat zeggen? Dan lieg ik in commissie. Ja, lieg is alleen een situatie. Amerika, Rusland, China. Japan natuurlijk. Japan heeft hier... Nee, Japan moet nog. Daar kom ik zo op. Heeft Europa ooit een tweede link volgens mij? Volgens mij niet hoor. Wel, de Sovjet-Unie. Ik geloof dat in die telling Rusland en de Sovjet-Unie apart werden. Dat is mokkelig. Maar we hebben dus Amerika, China, Rusland. Dat zou ik als India niet pikken. Pardon? Dat zou ik niet pikken. Nee, als Rus zou ik dat niet pikken. Maar die wordt op dit moment niks gevraagd. Maar goed, en toen? Want jij had er een verhaal over. Toen ging alles goed. En dan kreeg je wel eerst een stevige speech van Narendra Modi te verstouwen. De premier? Ja, de premier van India. Die daar ook in de colisse af stond. In het Hindi. Dus dat was even wachten. Dan kwam er een lang... 1,6 miljard mensen. Maar het was nogal een propagandistisch praatje. Ik heb niet alles verstaan, maar die indruk maakt het wel. En ook het verhaal in het Engels was vooral op meer eer en glorie van India. Wat natuurlijk waar is. Maar later kwam uiteindelijk de leider van het India's programma wel aan het woord. Op zo'n moment zijn er natuurlijk nog geen beelden. Dat kwam later. We hebben een heel mooi filmpje vrijgegeven. Waar je ziet het maan op een vlak. Terwijl de landen naar beneden komen. Dus je ziet hier mooi de horizon van de maan gekromd. Het ziet er altijd een beetje fake uit, die maan. Ik snap wel dat mensen denken dat dat al gebrekt is. Het is geen lucht, geen perspectief. Het ziet er allemaal heel vlak uit. En die horizon is zo dichtbij dat het lijkt alsof het landschap daar abrupt ophoudt. Ja. Ja. Ja, het zwarte is echt zwart. Dat is het trouwens niet. Alleen doordat de voorgrond zo helder is, zie je daar geen sterren. Ja, ik bedoelde de schaduwen. Die zijn zwart. Scherp zijn, natuurlijk. Dan zie je dat die kraters op het maanlandschap steeds voorbijkomen. En de horizon komt steeds hoger en wordt steeds ook platter. Omdat je steeds een kleine stuk van de horizon hebt. Dus het is heel mooi. Kun je zien hoe die landing dan steeds dichterbij komt. En dan remt die af. En dan stabiliseert die. En uiteindelijk zie je gewoon een stukje maan waar die geland is. Ja. De Zuidpool zou bergachtig en ruw zijn. Lastiger om te landen en rond te rijden dan de evenaar van de maan waar het tot nu toe meestal geland is. Ik zag het niet, maar ik geloof het graag. En daarna, zoals je ook kan zeggen, zijn er filmpjes vrijgegeven van dat karretje. Dat was een soort afritje naar beneden. Een mooi sporttrack. Het ziet er allemaal heel degelijk uit. Ja, professioneel. Doet hij het ook? Weet je wel of hij... Want die moeten ook... Ik neem het aan als een lander heeft een wetenschappelijk onderzoek. Ja, er zijn wat metingen vrijgegeven. Een ding wat nog niet gedaan was, was echt de maan inboren. Of eerst heb je een poosje stof en dan dus wat dieper tot enkele decimeters en daar de temperatuur op meten. Die resultaten zijn ook vrijgegeven. Dus het idee is dat daar water is te vinden, dus waterijs. Dan wil je natuurlijk ook weten wat de temperaturen zijn en wat de omstandigheden zijn. Dat zijn ze dus nu het opmeter is. Nu druppelen de eerste resultaten daar van binnen. En dat zal uiteindelijk allemaal wel in publicaties en dergelijke zijn. Maar ja, we krijgen daar al wat van te zien. Wat ik wel grappig vond is ISRO, de Indiase NASA, heeft een website. Als je erheen gaat dan krijg je speeches, handen schudden de mannen en samenwerkingen met andere landen. Je moet even doorklikken voor het Xandriaan. Dat zou anders kunnen, zou ik zeggen. Maar de Twitter feed van ISRO is wel vrij... Ze zijn wel bezig met dit aan de man brengen. Dus ga daar dan vooral kijken, zou ik zeggen. Oké, Twitter feed van ISRO. In Derdefens, dat was natuurlijk bij de landing, of om maar wat te noemen, op de coméde. Hoe heet die ook weer? Rosetta. Bij de landing was het ook niet anders. De Twitter feed was uitstekend. Maar ik herinner me daar ook nog acht toespraken van belangrijke mensen. Dus ik wil dat... Ik zal de eerste steen niet gooien in dit verband. Dan kom ik er op. Nou, dan komen we nog op, Misman. Ja, dan komen we nog op. Oké. Oké, had je daar nog meer over of is dit je verhaal? Wordt het vervolgd, denk ik. Wordt vervolgd? Ja, nee, door mij dan. Want ik wilde het verhaal vertellen van Slim. Nou, is dat een vrij kort verhaal. Want dat is een Japanse missie die van de week gelanceerd zou worden. En die lancering is niet doorgegaan. En dat is een lancering van gezamenlijk een Maanzonde en een Rundgen-satelliet. Ja, die heb ik zo meteen. Die heb jij zo meteen? Ja, die is de Maanzonde. Ja, ik doe het precies, want die Rundgen-satelliet weet ik nog niet zo verschrikkelijk veel van. Hij zou de 28e gelanceerd worden, dat is afgeblazen. En toen dacht ik, nou hopen dat hij dan misschien voor, wat is het vandaag, 30 augustus nog gelanceerd wordt. Maar dat gebeurt niet. Dat is in elk geval niet gebeurd. Ik heb ook niet gezien dat er een nieuwe datum is vastgesteld. Dus we moeten wat dat betreft wachten. Maar het is wel leuk, want Japan wordt dus als we het daarover eens zijn, nog nooit een lander op de Maan hebben gezet. Dan wordt Japan het vijfde land dat dit presteert. Is dat voor een lander? Dat moet denk ik haast een kleintje zijn. Als dat allemaal samen op een raket moet, kan het niet heel groot zijn. Volgens mij is het een kleintje, want wat ik uit de berichtgeving opmaak is dat het echt een demonstratiemissie is. Die Indiërs hebben duidelijk wat plannen. Maar bij Japan willen ze gewoon laten zien dat ze het kunnen. Ze willen laten zien dat ze het heel nauwkeurig kunnen. Want ze willen dat ding neerzetten in een vooraf bepaalde cirkel van 100 meter. En dat is best wel nauwkeurig. Want als ik het goed heb begrepen, we herinneren ons dat trouwens van... Wat was ik in 1971, de Apollo? In 1969. Dat ze doorvlogen tot ze visueel een goede plek hadden gevonden. En nu zeggen ze van daar willen wij gaan landen. En we zullen eens laten zien dat we dat voor elkaar krijgen. Was er toen ook nog heel weinig brandstof over met de armstropen en de auto? Ja, dat ging om grammen of iets ergelijks. Maar in elk geval om seconden die ze uiteindelijk over hadden aan de vliegtuig. Ik zag een filmpje van die Japanse lander. Wat bedoel je? Een animatie waarschijnlijk? Ja, dat is nog niet gebeurd. Het is toch weer een animatie. Hij is er nog niet, dus ik moet dat wel. Die lander was heel grappig. Die land en die kant al dan op de kant waarvan je niet zou denken dat hij zou landen. Wat daar het idee achter is. Alsof hij express omvalt. De motor zit niet aan de onderkant. Precies. Misschien heeft dat iets te maken met de precisie. Dat zou ik niet kunnen zeggen. Nou goed, ik ook niet. Of kan ook zo'n simpelweg zijn dat hij met de telescoop in de neus kreeg gepast. Er kan ook nog een andere soort constraint zijn geweest. Het zag er nogal hachelijk uit. Dit moet allemaal goed gaan. In elk geval moet hij landen in de... Ik ga het een beetje oplezen hoor. De Xiuli-krater. Dat is een krater van 300 meter in de mare nek. Goed gedaan jongens. Is dat Evenaar-Zuidpol? Dat deed ik nog niet. Ik weet het wel. Dat is 13 graden zuiderbreedte en 25 graden oosteren lengte op de maan. Dat is redelijk in de buurt van Evenaar. Als je een kaart weet te googlen dan kun je dat gewoon prikken. Omdat in die zin het landen op de Zuidpol, dat is misschien nog wel best stilstaan. Dat is veel moeilijker dan landen op de Evenaar. Dat is niet iets om op die plek te komen. Omdat je je snelheid helemaal tot nul moet terugbrengen. Je moet je baan ook dermate aanpassen. Ik heb wel eerder over georeerd in een baan om de maan te blijven. Dat is best ingewikkeld. Omdat die baan heel grillig is qua smaakkracht. Je kan niet echt heel veilig in een lage baan zitten. Dus om vervolgens een baan te vinden die stabiel is en die over de Zuidpol gaat. Dat is veel ingewikkelder dan de Evenaar. Waarom is het moeilijk om in een lage baan om de maan te blijven? Omdat de massa van de maan zo ongelijk is. Waardoor je heel grillig... Als je in een lage baan gaat zitten, dan kan je een rondje in een lage baan. Dan zou je als het ware 50 kilometer boven de maan willen ronddraaien. Dat houdt niet heel lang vol. 50 kilometer is al gevaarlijk. Ik moet zeggen... Je kan in een lage baan zitten omdat je geen atmosfeer hebt. Omdat hij grillig is qua zwaartekracht. Dan wordt die baan verstort. Dan gres je op die baan. Is het ook lastiger om... Je komt in een baan in de Evenaar. Je vertrekt de richting waar je vandaan komt. Maar dan moet je nog aanpassen om bij de Zuidpol te komen. Dat is ook wat het lastig maakt. Volgens mij wel. Je moet meer correcties uitvoeren. Omdat ze voor Gateway een raar... Near rectangular halo orbit hebben. Een complex ding. Een orbit om een lacrange punt. Die baan is wel stabiel. Maar het is niet eens een baan om de maan. Die gaat over de Zuidpol. Dat is een ingewikkelde truc. Om een stabiele baan te hebben waar je een rondje in kan laten draaien. Zonder al te veel correcties. En zonder dat je op de maan valt. Niet onbelangrijk. Hij valt op de maan als je niet corrigeert. Elke baan kan je volhouden als je er goed genoeg monitort. En genoeg brandstof bij hebt. In die zin is landen op de maan... Een bijzondere prestatie van de Indiërs. Dat betekent dat de langdurige baan om de maan... Zeker als die een beetje laag wordt, is brandstof ongunstig. Dat doe je eigenlijk niet. Dat zag je bij Artemis 1 ook. Dan neem je een hoge baan. Die op veel grotere afstand rondom de maan draait. Dat kan wel. Dan gaat het tegen de draairichting van de maan zelf in. Is dat belangrijk? Ja, schijnt. Die hoge ombemane gaan tegen de draairichting van de maan zelf in. Je bent toch al gestudeerd baan meegaan? Die zegt dat ik het allemaal parade heb. GELACH Heel knap dat ik die afkorting kon reproduceren uit mijn hoofd. Ga dan maar praten over die Runtgen-satelliet. Die de Japaners omhoog gaan... Daar had ik ook een vraag over de baan. Deze raket die er door ging... Dat is de baan van de aarde. Deze maanlander en de Runtgen-satelliet... Hij heette CRISMA. Je schrijft XRISM. De baan waarin die twee werden afgeleverd... Was maar op 550 kilometer. Dat is voor een telescoop. Tegenwoordig hebben we het in een podcast over die lagrange punten. Maar deze Runtgen-telescoop kan in een lage baan. Het is een opmerkelijke telescoop. Ik zag er een artist in Persiën van. Ik vond hem vloeilelijk. Daar worden ze niet op ontworpen. Het is een spuugelelijke kleur groen. Van de folie. Esthetiek is geen... Maar ze hebben hem gebouwd omdat er een telescoop voor zat. In 2016 hadden de Japaners een telescoop gelanceerd. Die is er snel mee gestopt. Na een paar weken deed hij het niet meer. Ik weet niet precies waarom. Toen dreigde er bij dit soort astronomische onderwerpen... Er zit een permanente lijn in waarnemingen. Astronomen willen dezelfde type... In hetzelfde soort spectrum. Permenent waarnemingen kunnen doen. Dan kun je trend zien, dingen vergelijken. We hebben al een hele lange generatie Runtgen-telescopen gehad. Dat is de Nederlandse Glory. XMM, Xandra van de Amerikanen. De Japaners hadden er ook een, maar die deden het niet. Om te voorkomen dat het risico loopt dat er geen Runtgen-telescoop meer is... Hebben ze een vervanger gebouwd. Dat is deze X-Rhythm. Er was alleen nog groen folie. Ik weet niet waarom ze ervoor komen. Ik denk dat het een functie heeft. Misschien heeft hij wel een functie. Een overgeefteur groen. Of goud of zilver. Maar het is totaal onbelangrijk. Wat moet dat ding doen? Hij kijkt vooral naar botsende sterrenstelsels. Die botsen tussen haakjes. Die verweven en in een knup raken. Ik heb er een filmpje van gezegd. Hoe dat er in verschillende stadia's uitziet. Dat even de zijkant. Het plasma dat er tussen die galaxies zit, daar gaat het om. Als die galaxies naar elkaar gaan toebewegen... ontstaat de turbulentie in dat plasma. Een groot deel van de materie die rondom sterrenstelsels zit... zit in dat plasma en niet in de sterren zelf. Ze kijken naar de beweging van het plasma tussen de sterren. Daar is het uiteindelijk voor bedoeld. Dat zendt dan een rundige straling uit. Blijkbaar. Het klinkt niet heel geweldarig. Het plasma dat er op elkaar botst. Wij vragen het Marika als zinrichter. Ik lees het persbericht. In dit geval. Dit is ook zo'n onderwerp van Nederland. Er zit bijna maar iets Nederlands in. Met name in Esron. Esron is er heel goed in. Rundige is lastig. Je kunt ze niet bundelen met een spiegel. Dat gaat er gewoon doorheen. Voor rundige telescopen gebruiken ze... een hele grote hoeveelheid buizen. Die ze in elkaar zetten. Een soort ei-achtige constructie. Ja, maar dan buizen naar beneden. Die onderaan een beetje taps toelopen. Dat brengt dan die golfgoof. Ze nutten al die golven langzaam in de richting van een brandpunt. Dat is een beetje het idee. XMM werkte ook zo. Deze heeft dat ook weer met een mei nog veel meer. Dat soort in elkaar geneste buizen. Daaronder zit een sensor. In dit geval is Nederland... het filter... waarmee je... verschillende ringen... als het ware verschillende filters... voor de sensor kan zetten. Je kunt een heel heftig object kijken... en dan wil je een object een ster of zo weer blokkeren. Daar heb je een filter voor. Je hebt ook filters om bepaalde frequenties tegen te houden. Daar zit een draaiwiel in. Een beetje zoals vroeger met die dia's voor je ogen. Wat heette dat ding ook weer? Wielmaster. Dat weet je als het ware. Dat is er eentje. Dat is een radioactieve bron. Dat is een beetje waar je naar kijkt. Dat is in Nederland. Wie bouwt dat? Eschoon. Ik wilde een webpagina bekijken. Je doet het allemaal uit mogen. We moeten nog even wachten op deze h2a-lansering. Daarna kunnen we deze twee onderwerpjes weer opnieuw opnemen. Dan krijgen we een maandlanding op tv. We hebben een maandlanding. Dan gaan we de resultaten van die satellite doorzijpelen. We hopen dat. Ik had net over India als ruimtevaart. Dat is een land waar het niet zo best mee gaat. Rusland. Nee, Oekraïne. De Rusland gaat het ook niet weer over beginnen. Ze hebben alleen maar mislukkingen gehad. Dat is een laatste tijd. Maandlanden. Marsmissie. Oekraïne is van ouds ook een ruimtevaart grootmacht. Veel raketten worden gebouwd. Wat nu Dnipro is. Een ruimtevaart grootmacht opgezagd van de Sovjet-Unie. Als eeuwenis van de Sovjet-Unie. Als deelste. Als deelstaat daarvan. Sovjetrepubliek. Maar goed, ze hebben dat in 94 geërfd. Jusnøje en Jusmash zijn grote fabrieken. Die onderdelen leveren aan de Antares-raketten. Een Amerikaanse raket. De eerste trap. Raketmotoren. De raketmotoren kunnen ook in de Sovjet-republiek. De eerste trap. De raketmotoren kwamen uit Rusland. Veel onderdelen. Ook aan de Europese Vega-raketten. De Vega C had op de hogere trap een Oekraïns raketmotor. Oekeleet. Dat is toch een Amerikaanse raket? Ja, de Antares. Die had een eerste trap. Dat loopt af. Niemand wil zijn onderdelen bestellen in een fabriek. Die gebombardeerd wordt. Die fabriek wordt zelf wordt omgezet. Ze hebben nu andere raketten nodig. Dat zijn vanuit ons ook vaak defensiebedrijven. Het is een soort stille instorting. Van de ruimtevaartindustrie. In Oekraïna aan de gang. De Vega C raket van ESA. Die heeft ook wat problemen gehad. Dat lag aan een onderdeel. In de tweede trap. Bij de fabrikant Avio in Italië. Zij zoeken hoe dat zit. Toen ontstond er een discussie over of het een Oekraïnse raketmotor lag. Of aan de specificaties die Avio had opgegeven. Dat is een heel goede vraag. Het lijkt erop dat die motor niet meer gaat besteld worden. In Oekraïne. En weer een klant verdwenen. Dus ja, precies. Het is wel een soort van wrang. Dat is onmiddellijk. Het is een beetje een beetje een verhaal. Hij heeft nog een paar dingen. Dat is een beetje een verhaal. Je zou die civiele kanten moeten steunen. Je weet natuurlijk zelf hoe risico-mijdend de ruimtevaartindustrie is. Niet helemaal onterecht. Ook gezien wat we net vertelden. Maar ja, tuurlijk. Het is heel wrang. Het is niet de schuld. Maar ja, daar heb je niet veel aan. Maar goed, het is een hele grote verhaal. Het is een ontwikkeling. Het is wel verdient om vermeld te worden. Je vertelt, ze gaan voor een deel over op oorlogsproductie. Maar dat is zakelijk waarschijnlijk ook geen oplossing. Want ik weet niet of dat allemaal content afgerekend kan worden. Voor zover het al de complete omzet zou kunnen vervangen. Maar ja, het is een hele grote verhaal. Het is een hele grote verhaal. Het is een hele grote verhaal. Ik heb eergezegde boeken niet nagekeken. Maar ik heb altijd de indruk dat defensiebedrijven... in tijden van oorlog het niet slecht doen. Dat is dan ook weer waar. Maar er zit een filosofische achterlag. Dat het fijn is als landen deel zijn van een hele brede familie... van bedrijven die samen een ruimtevaart doen. Maar ook zakelijk als de inkomsten van het buitenland komen... in plaats van erbinnen. in plaats van er binnen, want dan heb je gewoon een devise waar je weer wat mee kan doen. Ja, en dan gaat natuurlijk veel geld van het Westen naar de Ukriëns. Ja, de devise zijn er wel. Op die manier weer wel. Maar kijk, op een dag die oorlog afgelopen is, komt dit niet zomaar terug. Nee, dan heb je een technisch achterstand, dan heb je ook gewoon een achterstand in wat je paraat hebt aan de apparatuur waarschijnlijk. Ja, en na kennis. Wat er onderhouden is, ja, kennis inderdaad. Oké, bedankt voor dat jammeren verhaal. Dan ben ik aan de buurt met wat ik daarnet had aangekondigd, de ruimtevuilniszak. Het is een bedrijf TransAstra dat van naast een contract heeft gekregen voor, ik zal het even in het Engels zeggen, een debris capture bag. En dit gaat over de strijd tegen ruimte puin. En die debris capture bag is dan bedoeld om op een dag de ruimte in te gaan en geen heel fijn ruimte geruis op te halen, want dat heeft niet zo verschrikkelijk veel zin en dat schaalt ook niet. Maar wel oude raket trappen en in onbruik geraakte satellieten en dat soort dingen. Echt dingen van een paar honderd kilo. Ja, die categorie. Dat zijn dingen waarvan je niet wilt dat ze met elkaar in botsing komen. En nog meer ruimte puin genereren, dat is het verhaal. Op die manier kan het verantwoord zijn. Toen ik het paardje zag had ik een soort associatie met Pac-Man. Met die monsen, die gaan zo hap, hap, hap. En ik moet denken aan een gebroken eierschaal. Die met een scherniertje in het midden gaat open en dan in een van die helften zit dan een kuikentje natuurlijk. En in dit geval niet, dan moet daar een satelliet in. Of meer satellieten, dat is een van de dingen die ze hebben bedacht. Om dit te laten schalen is het fijn als je op één missie meer dan één oud apparaat uit de ruimte kunt oppikken. Dus dan moet je een paar zoeken die een beetje vergelijkbare banen hebben. Dat je niet heel veel brandstof verstoakt om van de ene baan naar de andere te gaan. Je moet ook die dingen enteren. Je moet gewoon gelijk met ze opvliegen en dan moet je hap zeggen inderdaad met je Pac-Man. Je ziet mij dus heel sceptisch kijken, maar ik laat je nog even praten. Ik ben er ook sceptisch over, maar ik vind dit toch wel een leuk verhaal om te vertellen. Het is ook een technologie demonstrator, volgens mij nog. Dat is altijd goed. En één van de dingen waar ze aan denken, dat is zeker van die oude satellieten en zeker in onbrak geraakte rakettrappen. Die draaien nog wel eens. En je moet dit ding, daarom is het waarschijnlijk ook ball vorm, stel ik me voor. Moet je ook de juiste draaien kunnen geven om het ding dat je wilt oprapen te kunnen oprapen. Dan gaat hij vrij zelf stuk. Je moet niet alleen de snelheid matchen, maar ook de draaien. Dat vond ik wel grappig. En dat draai je zelden om één as. Dus dat is dan ook heel complex. Je draait altijd maar om één as, maar die kan heel ruig orienteren. Je bedoelt een draaien kan geotisch zijn. En zeker met rakettrappen. Maar dan heb je een uitwendige invloed nodig, een of andere ongelijkmatige waterkrachtspel. Maar dat is er wel voor ratig. Absoluut, maar dat gebeurt. Het druk van de zon is dat over tijd krijg je altijd hele rare bewegingen. Dat je ergens heen gaat en je moet afvragen hoe draait hij vandaag. Maar waarom is het belangrijk om die draaien op te vangen? Is het trouwens een zak in de zin dat het plooibar is? Of is het toch een soort harde eierschal? Het oogt als een harde eierschal, maar het ding is inflatable. Dus wat dat betreft moeten we concluderen dat hij plooibar is. Hij gaat opgevouwen de ruimte in. Als je zelf een hap doet om een draaiend object wat een paar honderd kilo weegt. Dan heb je zoveel momentum als ik het tegen je zak aandruk. Dan scheurt dat hele ding de komport. Je moet echt die draaien zo goed als matchen. Zoals je ook de snelheid zo goed als moet matchen. Als je 10 meter per seconde snelheidsverschil hebt is het al vrij slecht denk ik. Een paar centimeter per seconde heb je al. Dus daar zit ook wel mijn grote twijfelen. Als technologie dan was het fantastisch te doen. Weet je wel maar of het ook daadwerkelijk nuttig is? Dat vraag ik me af. Je hebt het wel over 28.000 kilometer per uur. Weet je wel? Maar dat is toch niet de relatieve snelheid? Maar je moet die dingen bewegen met 28.000 kilometer per uur. En je moet een relatieve snelheid bereiken die waarschijnlijk in de orde van centimeter per seconde is. Dat vraagt heel veel brandstof. En vervolgens, en dat was het idee, dat je dan echt een in-orbit tankstation hebt. Je moet die dingen dus de hele tijd bijvullen. Anders heeft het niet zoveel nut. Van andere projecten waar ik over heb gelezen en hierover heb gerapporteerd, is dat het geval? Ja, maar dan moet je daarna met een object van een paar honderd kilo aan boord voldoende brandstof zelf hebben. Omdat dat dan naar een gunstige baan. Je moet het niet doen met een baan waar je sneller naar beneden valt. Dus je brengt hem een stukje naar beneden. En je laat hem dan weer los. En dan ga je weer terug naar je moederstation en laat het tanken. En dan ga je op weg naar de volgende. Maar de brandstofvraag die daarachter zit, want ik klas ergens, dat is dan efficiënt met brandstof. Dan geloof ik wel dat het efficiënt is, maar je hebt heel erg veel brandstof nodig om al die manoeuvres te kunnen doen. Maar het probleem is, in vergelijking met wat je natuurlijk mag goed, daar gaan we natuurlijk ook wel naar toe, je moet gewoon zorgen dat die dingen die lege trappen daar überhaupt niet zijn. Tuurlijk, we hebben het nu toch ook over de achterstallige rammel die we achtergelaten hebben. Ja, zeker wel, maar je hebt het over zoveel, dat ik me wel afgrijp of dit dan... Wat kost dit per satelliet is eigenlijk de vraag. En wie gaat dat betalen? Dan moet je een internationaal fonds oprichten waar je dat dan uitbetaald kan. Maar is het plan ook inderdaad om ze naar een lagere baan te brengen en daar weer vrij te geven? Nou, ten dele, in eerste plaats moet ik zeggen, ook naar aanleiding van jouw verhaal Michel, het contract waar het nu om gaat is maar 850.000 dollar waard. En het gaat over een demonstratie on the ground. Dus ze gaan eerst even in een hal, stel ik me voor, laten zien hoe dat ongeveer moet gaan werken. Dus ze bouwen een schaalmodel, iets waarmee ze kunnen demonstreren hoe ze willen dat dat gaat werken. Maar dus wel met opblaasbare mechanieken en zo. Waarvan ik dan denk dat kun je misschien beter in de ruimte demonstreren, want zwaartekracht kan dan vrij vernuikend zijn, maar oké, daar zullen ze dan ook wel aan gedacht hebben. En om jouw vraag te beantwoorden Bruno, één van de dingen die ze zeggen te willen, daar heb ik nog weer twijfels over, dat is dat ze het niet willen doen, dat ze het niet willen doen. Dat is re-use en recycling. Dus sommige satellieten zul je kunnen pakken en dan misschien van nieuwe brandstof kunnen voorzien. Andere zul je misschien kunnen pakken en van nieuwe gyroscopen kunnen voorzien. Ik denk even aan Hubble. Dus er zijn wel manieren om sommige satellieten te upgrade op een of andere manier. Maar natuurlijk niet allemaal, zeker niet rakettrappen. Maar daar is natuurlijk ook de andere bedrijven wel veel om te doen om servicing missions en zo te doen. Dus dat je naar een satelliet gaat en repareert. Maar dan er eerst een vuilniszak omheen slaan, lijkt mij nogal als de sloordige eerste stap. Ja, er zijn ook andere... Maar normaal is de technologieontwikkeling altijd top. Maar er zijn alternatieve benaderingen ook wel uitontwikkeld of bedacht. En ik was ook getest volgens mij. Ja, en de meest interessante eigenlijk is, je hebt bijna alles wat daarboven zit, en een raketmotor. Een raketmotor is een cone die langzaamaan een gaatje wordt. Daar stop je wat in. Dus voor de hand ligt er een heel klein raketje met een beetje brandstof daar in te stoppen. En vervolgens dat ding naar beneden te richten en hem dan een stuk omlaag te brengen. En vervolgens het laten verbranden in... Dat is een allereerderheid. Dat werkt natuurlijk alleen maar op het moment dat je een goed punt hebt waar je je als het ware kunt vastplakken. Dan werkt dat. Maar dat is natuurlijk wel een veel efficiëntere manier. En dan moet je geen object hebben van tonnen, waarvan dan toch misschien wat al te veel fysiek beneden komt. Maar die zijn heel zeldzaam. Dat ze gevaarlijk zijn, dat zijn over het algemeen alleen ruimstationen. En dingen als Hubble Space. Die zijn er ook beperkt. En geïnterviewsat. Maar reden te meer juist met dat soort dingen, om dat geprobeerd gecontroleerd te doen. Er is nog zo'n bedrijf Clear Space. Een Zwitserse bedrijf. Jij zei net greeparmen. Die gaan in 2026. Tenminste, je weet het nooit. Een proefdoen waarbij ze dan iets vastgrijpen. Het ziet er een beetje uit als een soort spin. Die iets vastgrijpt. En daar was deze al geld aan uitgegeven voor die proefmissie. En ook al een doel aangewezen. En de laatste kwam het nieuws dat die raketrap... Geraakt is door een stuk ruimtepijn. Waardoor de vraag is of het wel het juiste doel is. Het is heel anders. Er is een harde draaien waarschijnlijk. Alweer het probleem onterstreept. Dat draaien is natuurlijk ook voor het geval dat je hem vastpakt. Dan is dat ook ingewikkeld. Dus je moet het niet zo snel als je het wilt. Je moet ervoor zorgen dat je geen godsorgen maakt. Daar heb je helemaal gelijk. Misschien niet meer dat we nu al hebben. Laat ik het zo stellen. Het systeem dat ze zich voorstellen... Dat is een Worker B spacecraft. Dat haalt die dingetjes op. En een Think Platform. Van 37 meter diameter. Dat is het moederschip dat jij voorstelde. Dat ben jij wel ook wat. Met de commensalisering van de ruimte krijg je ook Applespeak. In de ruimtevaart is er altijd wel gedacht. Oké, dus daarmee eindigt dit verhaal voorlopig. Dan maak ik een bruggetje voor je. Een goede manier om geen ruimtepijn te maken... Is ook dingen hergebruiken. Daar was nieuws voor. Rocket Lab, die is een behoorlijk succesvol ruimtevaart bedrijf. Dat lanceert de elektronbooster. Volgens mij hebben ze nu al 40 gelanceerd. Dat gaat echt wel goed. Maar ze halen er een melp aan. Ze hebben nu ook de eerste elektron gelanceerd. Met een hergebruikte motor. De Rotaford engine. Dus de raketmotor zelf. Dat is de tweede keer. Volgens mij was het zelfs uit water opgevist. En nu doet het nog. Ik geloof het wel. Dat was de eerste. Daarmee is het pas de derde raketmotor. Die is met succes hergebruikt. Jullie weten uit je hoofd welke die andere twee waren. Een SpaceX in elk geval. Dat is hetzelfde. Het is een melp. Dat kan nu ook. Dat is mooie nieuws. Veel langer dan dat. Dat is een tweeterhuis raket. Dit is de motor van de booster. Die booster gaan best hard. Als ze klaar zijn. Zijn ze terug met een parachute? Volgens mij was Electro van plan. Om ze met een helikopter uit de lucht te vissen. Dat is niet gelukt. We hebben gekeken waarom we ook weer kunnen landen. Op pootjes. Volgens mij kiezen zij ervoor. Om hem in het water te laten landen aan parachutes. Blijkbaar hebben ze de booster nog niet. Ze hebben ook een plan om de booster te hergebruiken. Dat is minder complex dan als hij die klap overleeft. Dat is het probleem. Als je de parachute met een haak onder een helikopter kan hangen. Dan wordt hij niet nat en zout. Dan heb je die klap niet. Dan ga je het hele ergebruiken. Ik meen uit mijn hoofd dat dat... Dat heb ik ook gezien. De motor hebben ze nu opnieuw gebruikt. Leuk. Zo komen we weer verder. U nou? Ik heb ook een bruggetje. Er moest meer over raketten gepraat worden. Er sta ik neutraal tegenover. We kregen het bericht dat de test van de Vulcan 2.1... raketmotor van de nieuwe Ariane 6... Die zou ergens deze week zijn. Ze hebben voor me 26 september uitgesteld. Ze gaan een test vuren. Ze zetten hem in een klem. Dan kijk je of hij het volhoudt. En of de parameters goed zijn. Was dat ook de full duration test? De officiële brandduurtest? Weet je niet. Ik zou het als internet vertellen. Dat is een onderwerp dat ik had afgekeurd. Het is een short hot firing test. Dat is nog niet eens. Er zijn problemen met de raketmotor. In juli zou het al gebeuren. Dan is het uitgesteld op augustus. Het wordt nu 6 september. Over een mek. Zo gaan die dingen. Maar er was discussie in de vorige Space Cowboys. Waarom mogen we dat niet zien? Op een livestream. Naast ze doet dat ook altijd. Bij SpaceX mag je de ongelukken ook altijd dichtbij bekijken. Het antwoord was dat dat we dat nooit deden. Dat is helemaal waar. Dat is een hele andere verhaal. Ik herinner me wel dat ik een short hot firing test heb gezien. Gezien, maar niet gestreamd. Dat was de eerste tijd dat de streaming nog niet verstand. Ik kreeg een uitnodiging. Bewaalde media mogen daarheen. Je mag zelf zoeken hoe je in Kourou komt. Het is geen... Wegenkosten ook? Ja, dat is het. De tijden zijn voorbij. Er is geluisterd naar het gemopper. Het is het eerste uit Amerika. Het zijn toch raketten van onze belastingcenten. Maar dan mogen we dat niet zien. Je kunt eens komen kijken. Dat is een hele mooie situatie. Dat is een hele mooie situatie. Dat is een hele mooie situatie. Je kunt eens komen kijken. Dat vond ik eigenlijk al opmerkelijk. Je kunt zelfs naar Parijs gaan en daar een livestream gaan. Dus daar hoef je niet helemaal naar. Dat is toch ook wel toeschietelijk. Er wordt geluisterd naar het gemopper over openheid. Er wordt geluisterd naar het gemopper over openheid. Dat past bij de politiek van Ajax. Dat past bij de politiek van Ajax. Ik wil de mensen die naar buiten treden en dingen laten zien. Ik wil de mensen die naar buiten treden en dingen laten zien. En meer openheid geven. En meer openheid geven. Dat is heel lofelijk allemaal. Het is altijd lastiger te regelen. Het is altijd lastiger te regelen. Maar het is iets nieuws. Maar het is iets nieuws. Het is een soort van zelfsprekendheid. Dat is daar belangstelling voor. Even te danken aan Elon Musk waarschijnlijk. Ja, daar wordt een paar stuk hipper geworden. De hipper, maar streaming is het. Ik was ooit bij SpaceX voor Hyperloop. Daar was openheid helemaal niet. Als je kritisch vragen stelt, zijn ze meteen een stuk minder open. Ze doen er geen moeite voor. Ja, met stand required, het is toch zo open overal. Dat tilt en filmen, dat is inerto internally een謝謝gearsaal. Dat shouldn't go to waste! Het eerste van ons was dat мной 노래 maar dat klopt. En in dat verband... Ken je deze nieuwe journalist inyanghamJeff Ortvail? Dus opin subscribe maakt hetington op. Daar zijn we niet normaal. op abonneren en de laatste ging je los op ESA. Want ESA had niet gezorgd dat haar logo groot stond op de Artemis raket en in alle nieuwstukjes wordt het de NASA raket genoemd. Terwijl het gewoon de groot deel van de capsule, dus het ondersteunende service module is in Europa ontworpen en gebouwd en betaald. Dus ja waarom staat ons logo daar niet op en waarom staat het NASA logo er vier keer op? Maar dat kun je omlachen en dat doe ik ook, maar ook in alle nieuwsberichten staat NASA's raket en een andere missie is Solar Orbiter. Dus een ESA missie met één NASA onderdeel en dat hadden ze alleen in het persbericht gezet als ESA NASA coöperatie en in alle nieuwsberichten staat NASA raket met medewerkers, NASA European Raket. Ja, wet van het grootste merk is dat. Misschien dringen ze dat contractueel wel af. Nee, dat lijkt me sterk. Ook je kunt zeggen ja doe niet zo kinderachtig, het gaat toch om het resultaat, maar de klacht was van waarom zijn wij zo ontzettend slecht als Europianen in PR en nou ja ik heb hier toevallig een oud PR medewerkers. Ja, nee dit voelt dus niet voor iedereen, ik ken natuurlijk mij helemaal met achtergrond, maar 15 jaar geleden deed ik dit, het is natuurlijk wel 15 jaar geleden, dus in die zin kan ik deze vragen. Het is nog steeds die vak, maar nu ergens anders. Ja, ik doe dit nog steeds, maar ik ken natuurlijk de situatie momenteel niet, dus dat maakt het wel ingewikkeld. Tegelijkertijd is deze discussie wel van alle tijden, weet je, dus dit met vroeger was dit ook wel vaak zo. Er zit een heel belangrijk verschil tussen Europa en Amerika in de zin dat, en dat gaat eigenlijk in de basis heel erg over geld, weet je, dat in Amerika de NASA elk jaar zijn begroting door het congres heen moet zien te krijgen. Ik kijk ook altijd nog steeds met beroepse informatie soms naar bepaalde berichtgenoeringen, vaak trouwens over astroïden die ons gaan bedreigen, denk ik, oh, NASA budget, wat gebeurt er? Ja, inderdaad, een week later. Je ziet een ander soort dynamiek, een ander belang vanuit die organisatie om publiek support en daarmee dus uiteindelijk geld voor hun budget binnen te krijgen. ESA werkt op totaal andere manier. Die hebben in de zoveel tijden al die landen bij elkaar en dan besluiten ze samen wat ze de komende jaren allemaal aan projecten gaan doen. Dus die communicatie drive is veel minder direct. Ik ben daar niet mee eens, trouwens persoonlijk, maar je merkt dat zo'n organisatie is veel meer op de politiek en op de industrie en veel minder op het publiek gericht, daardoor in de basis. Waarom ben je daar niet mee eens? Want die manier waarop het in de Verenigde Staten gaat is eigenlijk ook best destructief. Ja, maar ik vind dat het nog steeds belastinggeld is. Weet je, jullie betalen het allemaal, ik betaal het ook. En je moet nog steeds je best doen om mensen te overtuigen dat dat te laten zien waarom dat een goed idee is. Maar dat gebeurt toch ook wel? Dan moet je tijd en energie wel. Oké, maar de kritiek van Bruno is dat dat in Europa, of dat van deze journalisten... Iemand die ik aanhaal, ja. Ja, is dat het in Europa niet altijd goed gebeurt. En dan ben ik het soms ook wel mee eens. En aan de andere kant had het net heel even over Rosetta. Vooral eigenlijk dat Europa te weinig reclame voor zichzelf maakt. Dat is wat anders dan dat je zou zeggen er wordt niet goed genoeg naar projecten gekeken inhoudelijk. Ja, dat is misschien ook een cultuurdingetje hoor, omdat die projecten zijn altijd samenwerkingen tussen heel veel landen. Weet je waarbij het altijd gedoe is dat de een niet te veel met de eerder vandoor gaat. We hadden het net ook al in Nederland, toen we dat ook, ik zat net ook heel chauvinistisch te vertellen dat die Japanse satelliet, nou daar zit een stukje Nederlands technologie. Dus dat heb je heel veel sterker. Dus de drive om te proberen om dat in balans te houden en iedereen daar zeg maar rechten te doen. Acht mensen laten spreken na een evenement van een niet zo heel geslaagde landing op Cometis ook zoiets. Die cultuur zit daar veel meer in. En ja dan wordt het wel minder scherp en veel minder effectief. Nasa weet je is ook veel meer de baas over Artemis dan ESA meestal de basis over zijn zekerste wetenschappelijke satellieten. De instrumenten die in, ik weet dat nog wel, bij Mars Express, de camera van Mars Express. ESA ging niet over de foto's die uit die camera kwamen. Dus er was toen heel veel discussie waarom is niet meteen de eerste foto. Ja, omdat heel lang geleden niet zo goed over na was gedacht en ESA niet bij macht was om die foto te publiceren want we hadden hem gewoon helemaal niet. Dus daar hebben ze wel heel veel in geleerd. Dat is veel beter dan twintig jaar geleden geworden. Maar de manier waarop het georganiseerd is komt vanuit een andere soort cultuur. We kunnen niet goed praten of we moeten niet wegweggaan. Het gaat dan om industriele belangen en politiek en dan is dat misschien niet zo belangrijk. Maar als Aisbacher de bijdrage wil verdubbelen begreep ik en ook graag wil dat jonge mensen deze hoek in gaan, dan zul je er toch wel degelijk af en toe met je vuist op tafel moeten slaan en over je logo gaan lopen zeuren. Ja absoluut. Dat ben ik helemaal met je eens. Dus ik hoop dat hij doet. Absoluut je ziet alleen wat ik probeer te zeggen, de focus van de organisatie is, deep down is als het ware door de manier waarop het geld binnenkomt een heel ander soort focus. Of zijn we als Europeanen gewoon veel beschaafder dan die opscherperige Amerikanen? Nee dat denk ik niet. Ik denk alleen dat we van natuur de neiging hebben om alle om te proberen alle belangen te barteren en dat is wat jij net ook aanstipt. Als je je persproject gaat beginnen met het opzommen van alle betrokken partijen, dan haakt de eerste journalist denk ik dat kan er allemaal uit. Als journalist weet ik hoe je dat uitkomt. Vervolgens pak je altijd het grootste merk. Want dat herkennen mensen. Dus je moet, ik zeg al mijn les wat altijd, je moet nooit in een verhaal met Naza in een mandje gaan zitten. Moet je niet doen want dan krijgt Naza alle glorie. Dus inderdaad ik zou dit nooit bij Solar Opert zo gedaan hebben. Dus niet alleen een onderhandeling maar ook een natuurwetvocht. Ja dat is wel zeker. Dat is de wet van het grootste merk heet ik dat. Oké. Dank je wel. Goed. Jij dank je wel Bruno voor het verhaal. Dat was het. Wat mij betreft wel. Just checking. Nou dan kan ik een bruggetje maken. Hopelijk nog een raket. Nee, nee, nee geld. Mijn verhaal gaat over geld. En het gaat inhoudelijk over New Horizons en dat hebben we wel eens vaker verteld maar het kan geen kwaad om het nog een keer te doen. Ik ga even terug naar 20, in 26 is New Horizons gelanceerd. Zover moeten we terug. Zolang is dat ding al onderweg. In 2015 heeft hij foto's gemaakt van Pluto. Het waren toen de eerste beelden van de eerste close-ups van Pluto. Werkelijk uniek. Prachtig. In 2019 was hij doorgevlogen en terechtgekomen in de Kuipergordel en daar heeft hij een Kuiper belt object gefotografeerd. KBO en die heette eerst Anders. Ik weet niet meer hoe maar later is hij Aroqot genoemd. Aroqot? Aroqot ja. A-R-R-O-K-O-T-H. Is dat iets uit June? Ik weet het niet. Daar voort hij waarschijnlijk KB 212 of 393 ofzo. Ja, dat klinkt. En het leuke verhaal hierover is de allereerste Space Cowboys in de eerste week van 2019 ging hierover. Want we waren ongeveer gelijk met die flyby van Aroqot door New Horizons. Daar gaat mijn verhaal allemaal niet over. Het verhaal gaat erover. Het budget. Er is in New Horizons ongeveer een miljard dollar gestoken als ik goed ben geïnformeerd. En nu in een poging om 3 miljoen te bezuinigen dreigt het team te worden opgedoekt. En het dreigt, waarom weet ik niet precies hoe dat dan werkt, maar het recht te worden vervangen door een andere team. Natuurlijk een kleiner team. Maar er wordt in de documentatie die ik heb staat dus een andere team en waarom ze niet gewoon een deel van het huidige team kunnen handhaven. Dat snap ik dan weer niet. Maar misschien gaat het gewoon naar een ander instituut ofzo. Dat zal er wel. Maar er wordt nu dus gepiept door dat team, zelf het huidige team. De leider daarvan met name. Hoe zonde dit is. Dit is eigenlijk die ideale illustratie van het verhaal van hiervoor. Weet je, omdat New Horizons is ook zo'n typisch project wat volgens mij al uit de jaren zestig stamt. Weet je, dat heel... De ideeën daarvoor. Ja, de eerste gedachtevorming om naar Pluto te gaan stammen. Want we zijn tot Neptunus gekomen. Precies, uit de voorzittertijd. Weet je, in die tijd zijn ze al begonnen met New Horizons. Dat project is, ik weet niet hoe vaak, van de begroting geflikkerd en weer teruggelobbied. Van de begroting geflikkerd en weer teruggelobbied. Weet je, dus dat had al 20 jaar eerder kunnen gebeuren. Waar het niet, dat gevecht om geld een prioriteit. Het heel... Nou, ik was weer naar voren. Dat is gewoon de nulle trap. Ja, en uiteindelijk hebben ze hem er toch effectief doorheen weten te lobbyen. Dat is dan... Dat is daadwerkelijk gerealiseerd. En dit is wat je altijd krijgt aan het eind van zo'n project. Ja, dan komt op een gegeven moment de vraag van ja, hoe lang gaan wij nog een deel van het budget besteden aan nog een beetje meer wetenschapssqueeze uit dat ding. Nog een kuiper op belt object proberen uit te zoeken. En dan nog een, want dat apparaat doet het nog 100 jaar. Weet je wel, dus die... Nou ja, ik overdrijf misschien een beetje, maar als een satelliet eenmaal in de ruimte is en het functioneert goed, dan gaan ze zelden stuk. Weet je, dus waar zit dan het moeilijke punt dat je op een gegeven moment zegt, en dat is bij heel veel satellieten gebeurd hoor, dat je op een gegeven moment zegt van ja, nu is eigenlijk de kostenwege niet meer op tegen de wetenschappelijke meerwaarde vergelijken met een andere wetenschappelijke meerwaarde die we kunnen... Natuurlijk, want het kan ook ergens anders worden. Ja, en nou dit is een typisch een NASA PR-probleem, want nu gaan uiteraard deze lui muiten en gaan naar het media in een poging, waarschijnlijk succesvol. En dan kun jij je wel in ieder geval even plaatsen. Ja, nee, dat is heel effectief namelijk, heel succesvol om support te krijgen, om dit weer terug te krijgen, weet je. Waarschijnlijk lukt dat, dan gaat ze dat deze keer ook wel weer lukken. Maar hoeveel heb je nodig dan? Drie miljoen. Ja, maar dat zijn salarissen gaan mee. Dat is weinig. En om het betoog van dat team even erbij te halen, het is de enige ruimtesonde in die Kuipen belt. Dat is het enige wat we hebben. Dat bezoek aan een arokot is het enige bezoek aan een Kuipenbelt, opzich dat we ooit hebben gehad. Dus dat kun je verdobbelen als je een tweede weet te vinden. Dat is niet gering. En ja, het is natuurlijk altijd appels met peren te vergelijken, want wat die drie miljoen kan doen bij een ander project, ja, daar kan een ander team waarschijnlijk ook een gloedvol verhaal over vertellen. Want er blijft drie miljoen en daar kun je wat voor. Ja, zeker. Die teams gaan wel op een heel laag pitje, maar voor je dat ze draait natuurlijk ook nog. Maar het is natuurlijk niet alleen de salarissen van die mensen. Je hebt het ook over de capaciteit van het Deep Space netwerk. Je moet met al die satellieten kunnen praten. Dan weet je niet hoeveel wat zit. Het zit aardig vol, luister ik. Maar dat is vaak, het is een trade-off. Je hebt veel meer belangen die je moet afwegen. Maar onder andere ook, en dan ga ik ook weer gewoon dat team na praten, het belang van dat miljard dat er al in is gestoken, het is de zankenkast. Met die drie miljoen kun je de opbrengst van dat miljard aanmerkelijk verhogen. Ja, ik ben niet tegen. Maar het is altijd een afweging van belangen. En dit is inderdaad de gevolg van hoe dit gefinancierd wordt. Ja, dit is hoe het spel gespeeld wordt. Zou mij dan ook helemaal niet verbazen bij spreken als hij ook een stuk onderhandelingstactiek in zit? Weet je wel, daar ligt alvast bij spreken vijf miljoen klaar. Maar ze gaan eerst tien miljoen kudden. Ze gaan eerst naar vijf miljoen terug en dan weer. Ja, dan is iedereen weer happy. Dit is wat we in Europa dus niet doen. Maar dit is wel wat in Amerika gebeurt. Ik las luisteren dat de project scientist van Voyager pas vorig jaar maar met pensioen gaan. Dit is 1984 maar altijd nog. En de Voyagers houden er over een paar jaar mee op. Dan is de plutonium op. Ja, de energievoorziening die gaat terug naar heel licht. Dan zakken ze onder bepaald absoluut minimum dan waarschijnlijk. De camera is dan al uitgescheven. Ja, ik ben benieuwd hoe lang je nog kan communiceren. Daar heb je ook de vraag hoe lang doe je dat nog. Dat is wel mooi natuurlijk. Een stuk heritage om af en toe nog even bliep te horen vind ik. Dat kun je al lang volhouden. Dat geldt voor Voyager maar New Horizons kan natuurlijk nog heel wat meer. Want die is nog maar 20, nog niet eens 20 jaar oud. En hier staat dat hij het, nou jij zei 100 jaar, dat is vast ook waar. Maar hier staat dat het team zelf zegt van tot 2050 dat moeten we makkelijk kunnen halen. En dan ben je vanaf 2028 de Kuiperbelt uit. En dan kom je natuurlijk geen Kuiperbeltobjecten meer tegen. Maar dan zit je wel weer in regionen die op zichzelf interessant zijn. En waar je ook weer van kunt volhouden jongens. Het is een unieke kans. Nou dan zou ik als onderhandelaar zeggen, nou weet je wat zetten we ding gewoon 20 jaar uit. Want dat kan ook nog. Weet je, dan zetten we hem over 20 jaar wel weer aan. Waarschijnlijk doet hij het dan gewoon nog. Maar goed, dit zijn wel de moeilijke voorspelen die je soms moet nemen. Vreselijk interessant. Ja zeker. Maar ik ben er trouwens voor gewoon doorgaan natuurlijk voor de goede orde. Dat zeg ik nu wel. Kijk wij kunnen het hier heel makkelijk voorstellen alsof er iets unieks wordt vernietigd door die 3 miljoen ergens anders heen te sluizen. Maar zo is het natuurlijk ook weer niet. Want die 3 miljoen die gaat dan iets anders moois mogelijk maken waar we precies een even gloedvol verhaal over zouden kunnen vertellen. Ja maar nu is wel de neiging in de ruimtevaart vind ik altijd een beetje. Weet je om, en dat ook omdat het zo industriegedreven is. Er zit altijd grote industriebelangen achter. En de industrie wil altijd iets nieuws bouwen. Dus er is wel een neiging om heel snel oké dit hebben we gebouwd. De innovatie is klaar. Maar omgekeerd zal een team dat bestaat altijd voor zijn eigen voortbestaan blijven vechten en wat het kan doen voorstellen als iets unieks. Dat niet alleen de wetenschappen, over het algemeen zit er ook altijd heel anders in. Want we hebben al een Kuipelbelt object. Nee dat niet. Maar die wetenschap die zegt, we hebben de afgelopen 10 jaar deze vorm van waarnemingen gedaan. We willen volgende 10 jaar meer van dezelfde waarneming. Want we kunnen tegelijkertijd met de waarneming daarvoor. We willen niet iets heel nieuws. Want ja, de belangen van industrie en de belangen van de wetenschap lopen eigenlijk altijd niet syngoon. Ja, ja. Daarom wil je ook meer runge satellieten bijvoorbeeld. Maar wel in hetzelfde spectrum en niet iets nieuws gaan verzinnen. Wel beter graag. Wel hoger. Ja nauwkeurig. Zo hebben we de hele podcast alweer samengevat. Wat wel mooi is, want we zijn ook wel een beetje aan de tijd. Iemand nog iets in het tabellen te brengen. Iets vergeten of we nog iets willen toelichten. Nog een macht tot macht 2 willen uitrekenen. Ja nog even een tweede macht erbij. We gaan gewoon naar 1024 naar 2048. Nee oké. Ik dank Bruno van Wayenburg. Ik dank Michel van Baal. Ik dank de luisteraars. Mijn naam is Herbert Blankesteijn en dit was Space Cowboys 128 dus. En heel graag tot de volgende over twee weken bij Space Cowboys 129. Dag allemaal. Tot de volgende keer. Dag.